{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3476460"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3476460","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Οργανωμένη Απομάκρυνση Πληθυσμού εξαιτίας εκδηλώσεως Δασικής Πυρκαγιάς. Μελέτη περίπτωσης της δασικής μέγα-Πυρκαγιάς στη Νήσο Ρόδο, στις 18.07.2023. Αξιολόγηση, Συμπεράσματα και Προτάσεις»","abstract":"Η παρούσα διατριβή στοχεύει στην διερεύνηση της σημασίας της οργανωμένης απομάκρυνσης πληθυσμών ως καίριο εργαλείο διαχείρισης κρίσεων, εστιάζοντας στον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) κατά τη διάρκεια φυσικών καταστροφών. Ως μελέτη περίπτωσης επιλέγεται η μεγάλη δασική πυρκαγιά στη Ρόδο το καλοκαίρι του 2023, όπου οι αρμόδιες αρχές κλήθηκαν να διαχειριστούν την εκκένωση μεγάλου αριθμού κατοίκων και επισκεπτών, υπό συνθήκες ακραίας πίεσης και αβεβαιότητας εγχείρημα που ολοκληρώθηκε επιτυχώς για 1η φορά στην ιστορία της χώρας μας. Ο σκοπός της διατριβής είναι να αναδείξει τη σημασία της οργανωμένης εκκένωσης ως μέτρο άμεσης προστασίας της ανθρώπινης ζωής και να εξετάσει την αποτελεσματικότητα των δράσεων που υλοποιήθηκαν. Η έρευνα επικεντρώνεται στις ενέργειες του Δήμου Ρόδου και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, διερευνώντας τον ρόλο τους στον σχεδιασμό, τη διαχείριση και την υλοποίηση της εκκένωσης. Αναλύεται η διαδικασία απομάκρυνσης περίπου 19.000 ατόμων, καθώς και η χρήση διαφόρων μέσων, όπως λεωφορεία, πλοία και τον Ενιαίο Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης 112 του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Επιπλέον, η ερευνήτρια μέσω της παρούσας διατριβής αποσκοπεί στο να εντοπίσει και να επισημάνει τις προκλήσεις που προέκυψαν κατά την υλοποίηση της εκκένωσης, όπως η διαχείριση συντονισμού, η περιορισμένη διαθεσιμότητα πόρων και η απουσία ενός ολοκληρωμένου/εφαρμόσιμου εγχειριδίου εκκένωσης, γεγονότα που οδήγησαν την ΠΝΑΙ να αναλάβει τον ρόλο του κεντρικού συντονιστή της διαδικασίας εκκένωσης. Πρέπει να σημειωθεί πως επίσημα δεν υπάρχει καταγραφή του τρόπου της διαδικασίας εκκένωσης που πραγματοποιήθηκε συνολικά. Υπάρχουν διάσπαρτες πληροφορίες οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις είναι σε μορφή σημειώσεων. Η απουσία τυποποιημένων διαδικασιών θεωρείται βασικό εμπόδιο για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της ταχύτητας στην αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων, και είναι ένα συμπέρασμα το οποίο θα αποτυπωθεί με την ολοκλήρωση της παρούσας. Η ανά χείρας έρευνα επίσης θα επισημάνει την ανάγκη για τη διαμόρφωση προτάσεων για τη βελτίωση των στρατηγικών εκκένωσης εστιασμένο στο νησί της Ρόδου με μόνιμους κατοίκους 125.113 σύμφωνα με την απογραφή του 2021, και με μέσο όρο επισκεπτών για το 2023 τα 2.625.894. Μέσα από την ανάλυση της περίπτωσης της εκκένωσης τμήματος του νησιού της Νότιας Ρόδου γίνεται σύγκριση με διεθνείς πρακτικές όπως αυτής της Αυστραλίας χώρα με ιστορικό πυρκαγιών που εκ του αποτελέσματος δεν έχει χαρακτηριστεί ως επιτυχής. Η δημιουργία ενός εγχειρίδιου εκκένωσης θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καίριο εργαλείο για την ενίσχυση της ετοιμότητας των ΟΤΑ και τη βελτίωση της διαχείρισης κρίσεων σε εθνικό επίπεδο. Η μεθοδολογία της έρευνας στηρίζεται σε συνδυασμό πρωτογενούς και δευτερογενούς ανάλυσης, προκειμένου να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη κατανόηση της διαχείρισης της μέγα-πυρκαγιάς στη Ρόδο και της διαδικασίας εκκένωσης. Η πρωτογενής έρευνα εστιάζει στη συλλογή δεδομένων μέσα από συνεντεύξεις με αρμόδιους φορείς που διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στη διαχείριση της κρίσης. Ειδικότερα, ζητήθηκαν συνεντεύξεις από κορυφαίους πολιτικούς και στελέχη του Δήμου Ρόδου, τα οποία επικεντρώθηκαν στον τοπικό συντονισμό και τις προκλήσεις που προέκυψαν, της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου τον Περιφερειάρχη, αναφορικά με τον περιφερειακό σχεδιασμό και τη διαχείριση πόρων, καθώς και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, που ανέλυσε την επιχειρησιακή δράση και τις δυσκολίες που συνάντησε κατά την πυρκαγιά. Παράλληλα, η συλλογή δεδομένων περιλάμβανε μαρτυρίες από αξιωματούχους που συμμετείχαν στη διαδικασία εκκένωσης, με σκοπό την καταγραφή της εμπειρίας τους, καθώς και δεδομένα σχετικά με τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν (π.χ., λεωφορεία, πλοία, ειδοποιήσεις μέσω του 112). Η δευτερογενής έρευνα επικεντρώθηκε στην επεξεργασία και ανάλυση υφιστάμενων δεδομένων, όπως επίσημα έγγραφα της Πολιτικής Προστασίας, δελτία τύπου, και αναφορές από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Παράλληλα, έγινε μελέτη του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τη διαχείριση κρίσεων και τις εκκενώσεις στην Ελλάδα, ώστε να αναδειχθούν οι δυνατότητες αλλά και τα κενά. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συγκριτική ανάλυση διεθνών πρακτικών από χώρες όπως η περίπτωση της Αυστραλίας όπως αναφέρθηκε παραπάνω, όπου καταγράφονται στρατηγικές εκκένωσης πληθυσμών σε χώρες με τεχνογνωσία στις εκκενώσεις. Ο συνδυασμός αυτών των δύο μεθοδολογικών προσεγγίσεων επιτρέπει τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εικόνας για τη διαχείριση της μέγα-πυρκαγιάς στη Ρόδο. Η μέγα-πυρκαγιά στη Ρόδο το 2023 ανέδειξε τη στρατηγική σημασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) στη διαχείριση κρίσεων, ειδικά σε νησιωτικές περιοχές με ιδιαίτερα γεωγραφικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά. Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (ΠΝΑΙ) και ο Δήμος Ρόδου κλήθηκαν να συντονίσουν μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις εκκένωσης, η οποία μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της χαρακτηρίστηκε η πιο άρτια και επιτυχημένη ποτέ καταγεγραμμένη στη χώρα, απομακρύνοντας με ασφάλεια περίπου 19.000 άτομα. Η διαδικασία εκκένωσης στηρίχθηκε στη χαρτογράφηση ασφαλών διαδρομών, την αξιοποίηση λιμενικών και ακτοπλοϊκών υποδομών και τη χρήση σύγχρονων εργαλείων ενημέρωσης, όπως το σύστημα ειδοποιήσεων 112. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση για να το πετύχει εστίασε στη συνεργασία με τοπικές κοινότητες, τουριστικές επιχειρήσεις και εθελοντικές οργανώσεις, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις της περιορισμένης πρόσβασης σε απομακρυσμένες περιοχές και της αυξημένων παραμέτρων λόγω της τουριστικής περιόδου. Ωστόσο, η απουσία ενός ενιαίου εγχειριδίου εκκένωσης και τυποποιημένων διαδικασιών ανέδειξε την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση του σχεδιασμού και της ετοιμότητας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η εμπειρία της Ρόδου υπογράμμισε την ανάγκη για επενδύσεις σε προληπτικά μέτρα, όπως η διαχείριση δασικών εκτάσεων και η δημιουργία ζωνών πυρασφάλειας, καθώς και τη θεσμοθέτηση ολοκληρωμένων στρατηγικών πολιτικής προστασίας που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής. Η εκκένωση 19.000 ατόμων, κυρίως τουριστών, κατά τη διάρκεια της μέγα δασικής πυρκαγιάς στη νήσο Ρόδο το 2023, ανέδειξε ένα κρίσιμο συμπέρασμα: η επιτυχία της διαδικασίας δεν οφειλόταν στην εφαρμογή του προϋπάρχοντος σχεδίου ή εγχειριδίου εκκένωσης. Αντίθετα, βασίστηκε στην προσαρμοστικότητα και την άμεση επίλυση προβλημάτων από όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, οι οποίες διαχειρίστηκαν τις προκλήσεις επί τόπου. Εξίσου κομβική ήταν η κινητοποίηση χιλιάδων εθελοντών, των οποίων η αλληλεγγύη και η αυτοθυσία συνέβαλαν καθοριστικά στη διαχείριση της κρίσης. Η συγκεκριμένη εμπειρία υπογραμμίζει ότι, πέρα από τις πειστικές ασκήσεις πεδίου, απαιτείται συνεχής εκπαίδευση και συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας στη διαχείριση κρίσεων.","abstract_html":"Η παρούσα διατριβή στοχεύει στην διερεύνηση της σημασίας της οργανωμένης απομάκρυνσης πληθυσμών ως καίριο εργαλείο διαχείρισης κρίσεων, εστιάζοντας στον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) κατά τη διάρκεια φυσικών καταστροφών. Ως μελέτη περίπτωσης επιλέγεται η μεγάλη δασική πυρκαγιά στη Ρόδο το καλοκαίρι του 2023, όπου οι αρμόδιες αρχές κλήθηκαν να διαχειριστούν την εκκένωση μεγάλου αριθμού κατοίκων και επισκεπτών, υπό συνθήκες ακραίας πίεσης και αβεβαιότητας εγχείρημα που ολοκληρώθηκε επιτυχώς για 1η φορά στην ιστορία της χώρας μας. Ο σκοπός της διατριβής είναι να αναδείξει τη σημασία της οργανωμένης εκκένωσης ως μέτρο άμεσης προστασίας της ανθρώπινης ζωής και να εξετάσει την αποτελεσματικότητα των δράσεων που υλοποιήθηκαν. Η έρευνα επικεντρώνεται στις ενέργειες του Δήμου Ρόδου και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, διερευνώντας τον ρόλο τους στον σχεδιασμό, τη διαχείριση και την υλοποίηση της εκκένωσης. Αναλύεται η διαδικασία απομάκρυνσης περίπου 19.000 ατόμων, καθώς και η χρήση διαφόρων μέσων, όπως λεωφορεία, πλοία και τον Ενιαίο Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης 112 του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Επιπλέον, η ερευνήτρια μέσω της παρούσας διατριβής αποσκοπεί στο να εντοπίσει και να επισημάνει τις προκλήσεις που προέκυψαν κατά την υλοποίηση της εκκένωσης, όπως η διαχείριση συντονισμού, η περιορισμένη διαθεσιμότητα πόρων και η απουσία ενός ολοκληρωμένου/εφαρμόσιμου εγχειριδίου εκκένωσης, γεγονότα που οδήγησαν την ΠΝΑΙ να αναλάβει τον ρόλο του κεντρικού συντονιστή της διαδικασίας εκκένωσης. Πρέπει να σημειωθεί πως επίσημα δεν υπάρχει καταγραφή του τρόπου της διαδικασίας εκκένωσης που πραγματοποιήθηκε συνολικά. Υπάρχουν διάσπαρτες πληροφορίες οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις είναι σε μορφή σημειώσεων. Η απουσία τυποποιημένων διαδικασιών θεωρείται βασικό εμπόδιο για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της ταχύτητας στην αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων, και είναι ένα συμπέρασμα το οποίο θα αποτυπωθεί με την ολοκλήρωση της παρούσας. Η ανά χείρας έρευνα επίσης θα επισημάνει την ανάγκη για τη διαμόρφωση προτάσεων για τη βελτίωση των στρατηγικών εκκένωσης εστιασμένο στο νησί της Ρόδου με μόνιμους κατοίκους 125.113 σύμφωνα με την απογραφή του 2021, και με μέσο όρο επισκεπτών για το 2023 τα 2.625.894. Μέσα από την ανάλυση της περίπτωσης της εκκένωσης τμήματος του νησιού της Νότιας Ρόδου γίνεται σύγκριση με διεθνείς πρακτικές όπως αυτής της Αυστραλίας χώρα με ιστορικό πυρκαγιών που εκ του αποτελέσματος δεν έχει χαρακτηριστεί ως επιτυχής. Η δημιουργία ενός εγχειρίδιου εκκένωσης θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καίριο εργαλείο για την ενίσχυση της ετοιμότητας των ΟΤΑ και τη βελτίωση της διαχείρισης κρίσεων σε εθνικό επίπεδο. Η μεθοδολογία της έρευνας στηρίζεται σε συνδυασμό πρωτογενούς και δευτερογενούς ανάλυσης, προκειμένου να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη κατανόηση της διαχείρισης της μέγα-πυρκαγιάς στη Ρόδο και της διαδικασίας εκκένωσης. Η πρωτογενής έρευνα εστιάζει στη συλλογή δεδομένων μέσα από συνεντεύξεις με αρμόδιους φορείς που διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στη διαχείριση της κρίσης. Ειδικότερα, ζητήθηκαν συνεντεύξεις από κορυφαίους πολιτικούς και στελέχη του Δήμου Ρόδου, τα οποία επικεντρώθηκαν στον τοπικό συντονισμό και τις προκλήσεις που προέκυψαν, της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου τον Περιφερειάρχη, αναφορικά με τον περιφερειακό σχεδιασμό και τη διαχείριση πόρων, καθώς και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, που ανέλυσε την επιχειρησιακή δράση και τις δυσκολίες που συνάντησε κατά την πυρκαγιά. Παράλληλα, η συλλογή δεδομένων περιλάμβανε μαρτυρίες από αξιωματούχους που συμμετείχαν στη διαδικασία εκκένωσης, με σκοπό την καταγραφή της εμπειρίας τους, καθώς και δεδομένα σχετικά με τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν (π.χ., λεωφορεία, πλοία, ειδοποιήσεις μέσω του 112). Η δευτερογενής έρευνα επικεντρώθηκε στην επεξεργασία και ανάλυση υφιστάμενων δεδομένων, όπως επίσημα έγγραφα της Πολιτικής Προστασίας, δελτία τύπου, και αναφορές από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Παράλληλα, έγινε μελέτη του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τη διαχείριση κρίσεων και τις εκκενώσεις στην Ελλάδα, ώστε να αναδειχθούν οι δυνατότητες αλλά και τα κενά. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συγκριτική ανάλυση διεθνών πρακτικών από χώρες όπως η περίπτωση της Αυστραλίας όπως αναφέρθηκε παραπάνω, όπου καταγράφονται στρατηγικές εκκένωσης πληθυσμών σε χώρες με τεχνογνωσία στις εκκενώσεις. Ο συνδυασμός αυτών των δύο μεθοδολογικών προσεγγίσεων επιτρέπει τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εικόνας για τη διαχείριση της μέγα-πυρκαγιάς στη Ρόδο. Η μέγα-πυρκαγιά στη Ρόδο το 2023 ανέδειξε τη στρατηγική σημασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) στη διαχείριση κρίσεων, ειδικά σε νησιωτικές περιοχές με ιδιαίτερα γεωγραφικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά. Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (ΠΝΑΙ) και ο Δήμος Ρόδου κλήθηκαν να συντονίσουν μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις εκκένωσης, η οποία μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της χαρακτηρίστηκε η πιο άρτια και επιτυχημένη ποτέ καταγεγραμμένη στη χώρα, απομακρύνοντας με ασφάλεια περίπου 19.000 άτομα. Η διαδικασία εκκένωσης στηρίχθηκε στη χαρτογράφηση ασφαλών διαδρομών, την αξιοποίηση λιμενικών και ακτοπλοϊκών υποδομών και τη χρήση σύγχρονων εργαλείων ενημέρωσης, όπως το σύστημα ειδοποιήσεων 112. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση για να το πετύχει εστίασε στη συνεργασία με τοπικές κοινότητες, τουριστικές επιχειρήσεις και εθελοντικές οργανώσεις, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις της περιορισμένης πρόσβασης σε απομακρυσμένες περιοχές και της αυξημένων παραμέτρων λόγω της τουριστικής περιόδου. Ωστόσο, η απουσία ενός ενιαίου εγχειριδίου εκκένωσης και τυποποιημένων διαδικασιών ανέδειξε την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση του σχεδιασμού και της ετοιμότητας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η εμπειρία της Ρόδου υπογράμμισε την ανάγκη για επενδύσεις σε προληπτικά μέτρα, όπως η διαχείριση δασικών εκτάσεων και η δημιουργία ζωνών πυρασφάλειας, καθώς και τη θεσμοθέτηση ολοκληρωμένων στρατηγικών πολιτικής προστασίας που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής. Η εκκένωση 19.000 ατόμων, κυρίως τουριστών, κατά τη διάρκεια της μέγα δασικής πυρκαγιάς στη νήσο Ρόδο το 2023, ανέδειξε ένα κρίσιμο συμπέρασμα: η επιτυχία της διαδικασίας δεν οφειλόταν στην εφαρμογή του προϋπάρχοντος σχεδίου ή εγχειριδίου εκκένωσης. Αντίθετα, βασίστηκε στην προσαρμοστικότητα και την άμεση επίλυση προβλημάτων από όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, οι οποίες διαχειρίστηκαν τις προκλήσεις επί τόπου. Εξίσου κομβική ήταν η κινητοποίηση χιλιάδων εθελοντών, των οποίων η αλληλεγγύη και η αυτοθυσία συνέβαλαν καθοριστικά στη διαχείριση της κρίσης. Η συγκεκριμένη εμπειρία υπογραμμίζει ότι, πέρα από τις πειστικές ασκήσεις πεδίου, απαιτείται συνεχής εκπαίδευση και συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας στη διαχείριση κρίσεων.","abstract_has_math":false,"creators":["Βαρδουλάκη-Σκούλουκα Αικατερίνη","Vardoulaki-Skoulouka Aikaterini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:13Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3476460"],"render_values":[{"text":"uoadl:3476460","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3476460","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3476460","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3476460","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Βαρδουλάκη-Σκούλουκα Αικατερίνη","Vardoulaki-Skoulouka Aikaterini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3476460","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3476460"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διατριβή στοχεύει στην διερεύνηση της σημασίας της οργανωμένης απομάκρυνσης πληθυσμών ως καίριο εργαλείο διαχείρισης κρίσεων, εστιάζοντας στον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) κατά τη διάρκεια φυσικών καταστροφών. Ως μελέτη περίπτωσης επιλέγεται η μεγάλη δασική πυρκαγιά στη Ρόδο το καλοκαίρι του 2023, όπου οι αρμόδιες αρχές κλήθηκαν να διαχειριστούν την εκκένωση μεγάλου αριθμού κατοίκων και επισκεπτών, υπό συνθήκες ακραίας πίεσης και αβεβαιότητας εγχείρημα που ολοκληρώθηκε επιτυχώς για 1η φορά στην ιστορία της χώρας μας. Ο σκοπός της διατριβής είναι να αναδείξει τη σημασία της οργανωμένης εκκένωσης ως μέτρο άμεσης προστασίας της ανθρώπινης ζωής και να εξετάσει την αποτελεσματικότητα των δράσεων που υλοποιήθηκαν. Η έρευνα επικεντρώνεται στις ενέργειες του Δήμου Ρόδου και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, διερευνώντας τον ρόλο τους στον σχεδιασμό, τη διαχείριση και την υλοποίηση της εκκένωσης. Αναλύεται η διαδικασία απομάκρυνσης περίπου 19.000 ατόμων, καθώς και η χρήση διαφόρων μέσων, όπως λεωφορεία, πλοία και τον Ενιαίο Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης 112 του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Επιπλέον, η ερευνήτρια μέσω της παρούσας διατριβής αποσκοπεί στο να εντοπίσει και να επισημάνει τις προκλήσεις που προέκυψαν κατά την υλοποίηση της εκκένωσης, όπως η διαχείριση συντονισμού, η περιορισμένη διαθεσιμότητα πόρων και η απουσία ενός ολοκληρωμένου/εφαρμόσιμου εγχειριδίου εκκένωσης, γεγονότα που οδήγησαν την ΠΝΑΙ να αναλάβει τον ρόλο του κεντρικού συντονιστή της διαδικασίας εκκένωσης. Πρέπει να σημειωθεί πως επίσημα δεν υπάρχει καταγραφή του τρόπου της διαδικασίας εκκένωσης που πραγματοποιήθηκε συνολικά. Υπάρχουν διάσπαρτες πληροφορίες οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις είναι σε μορφή σημειώσεων. Η απουσία τυποποιημένων διαδικασιών θεωρείται βασικό εμπόδιο για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της ταχύτητας στην αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων, και είναι ένα συμπέρασμα το οποίο θα αποτυπωθεί με την ολοκλήρωση της παρούσας. Η ανά χείρας έρευνα επίσης θα επισημάνει την ανάγκη για τη διαμόρφωση προτάσεων για τη βελτίωση των στρατηγικών εκκένωσης εστιασμένο στο νησί της Ρόδου με μόνιμους κατοίκους 125.113 σύμφωνα με την απογραφή του 2021, και με μέσο όρο επισκεπτών για το 2023 τα 2.625.894. Μέσα από την ανάλυση της περίπτωσης της εκκένωσης τμήματος του νησιού της Νότιας Ρόδου γίνεται σύγκριση με διεθνείς πρακτικές όπως αυτής της Αυστραλίας χώρα με ιστορικό πυρκαγιών που εκ του αποτελέσματος δεν έχει χαρακτηριστεί ως επιτυχής. Η δημιουργία ενός εγχειρίδιου εκκένωσης θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καίριο εργαλείο για την ενίσχυση της ετοιμότητας των ΟΤΑ και τη βελτίωση της διαχείρισης κρίσεων σε εθνικό επίπεδο. Η μεθοδολογία της έρευνας στηρίζεται σε συνδυασμό πρωτογενούς και δευτερογενούς ανάλυσης, προκειμένου να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη κατανόηση της διαχείρισης της μέγα-πυρκαγιάς στη Ρόδο και της διαδικασίας εκκένωσης. Η πρωτογενής έρευνα εστιάζει στη συλλογή δεδομένων μέσα από συνεντεύξεις με αρμόδιους φορείς που διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στη διαχείριση της κρίσης. Ειδικότερα, ζητήθηκαν συνεντεύξεις από κορυφαίους πολιτικούς και στελέχη του Δήμου Ρόδου, τα οποία επικεντρώθηκαν στον τοπικό συντονισμό και τις προκλήσεις που προέκυψαν, της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου τον Περιφερειάρχη, αναφορικά με τον περιφερειακό σχεδιασμό και τη διαχείριση πόρων, καθώς και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, που ανέλυσε την επιχειρησιακή δράση και τις δυσκολίες που συνάντησε κατά την πυρκαγιά. Παράλληλα, η συλλογή δεδομένων περιλάμβανε μαρτυρίες από αξιωματούχους που συμμετείχαν στη διαδικασία εκκένωσης, με σκοπό την καταγραφή της εμπειρίας τους, καθώς και δεδομένα σχετικά με τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν (π.χ., λεωφορεία, πλοία, ειδοποιήσεις μέσω του 112). Η δευτερογενής έρευνα επικεντρώθηκε στην επεξεργασία και ανάλυση υφιστάμενων δεδομένων, όπως επίσημα έγγραφα της Πολιτικής Προστασίας, δελτία τύπου, και αναφορές από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Παράλληλα, έγινε μελέτη του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τη διαχείριση κρίσεων και τις εκκενώσεις στην Ελλάδα, ώστε να αναδειχθούν οι δυνατότητες αλλά και τα κενά. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συγκριτική ανάλυση διεθνών πρακτικών από χώρες όπως η περίπτωση της Αυστραλίας όπως αναφέρθηκε παραπάνω, όπου καταγράφονται στρατηγικές εκκένωσης πληθυσμών σε χώρες με τεχνογνωσία στις εκκενώσεις. Ο συνδυασμός αυτών των δύο μεθοδολογικών προσεγγίσεων επιτρέπει τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εικόνας για τη διαχείριση της μέγα-πυρκαγιάς στη Ρόδο. Η μέγα-πυρκαγιά στη Ρόδο το 2023 ανέδειξε τη στρατηγική σημασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) στη διαχείριση κρίσεων, ειδικά σε νησιωτικές περιοχές με ιδιαίτερα γεωγραφικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά. Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (ΠΝΑΙ) και ο Δήμος Ρόδου κλήθηκαν να συντονίσουν μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις εκκένωσης, η οποία μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της χαρακτηρίστηκε η πιο άρτια και επιτυχημένη ποτέ καταγεγραμμένη στη χώρα, απομακρύνοντας με ασφάλεια περίπου 19.000 άτομα. Η διαδικασία εκκένωσης στηρίχθηκε στη χαρτογράφηση ασφαλών διαδρομών, την αξιοποίηση λιμενικών και ακτοπλοϊκών υποδομών και τη χρήση σύγχρονων εργαλείων ενημέρωσης, όπως το σύστημα ειδοποιήσεων 112. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση για να το πετύχει εστίασε στη συνεργασία με τοπικές κοινότητες, τουριστικές επιχειρήσεις και εθελοντικές οργανώσεις, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις της περιορισμένης πρόσβασης σε απομακρυσμένες περιοχές και της αυξημένων παραμέτρων λόγω της τουριστικής περιόδου. Ωστόσο, η απουσία ενός ενιαίου εγχειριδίου εκκένωσης και τυποποιημένων διαδικασιών ανέδειξε την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση του σχεδιασμού και της ετοιμότητας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η εμπειρία της Ρόδου υπογράμμισε την ανάγκη για επενδύσεις σε προληπτικά μέτρα, όπως η διαχείριση δασικών εκτάσεων και η δημιουργία ζωνών πυρασφάλειας, καθώς και τη θεσμοθέτηση ολοκληρωμένων στρατηγικών πολιτικής προστασίας που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής. Η εκκένωση 19.000 ατόμων, κυρίως τουριστών, κατά τη διάρκεια της μέγα δασικής πυρκαγιάς στη νήσο Ρόδο το 2023, ανέδειξε ένα κρίσιμο συμπέρασμα: η επιτυχία της διαδικασίας δεν οφειλόταν στην εφαρμογή του προϋπάρχοντος σχεδίου ή εγχειριδίου εκκένωσης. Αντίθετα, βασίστηκε στην προσαρμοστικότητα και την άμεση επίλυση προβλημάτων από όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, οι οποίες διαχειρίστηκαν τις προκλήσεις επί τόπου. Εξίσου κομβική ήταν η κινητοποίηση χιλιάδων εθελοντών, των οποίων η αλληλεγγύη και η αυτοθυσία συνέβαλαν καθοριστικά στη διαχείριση της κρίσης. Η συγκεκριμένη εμπειρία υπογραμμίζει ότι, πέρα από τις πειστικές ασκήσεις πεδίου, απαιτείται συνεχής εκπαίδευση και συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας στη διαχείριση κρίσεων.","This dissertation aims to investigate the significance of organized population evacuation as a crucial tool for crisis management, focusing on the role of Local Government Authorities (LGAs) during natural disasters. The selected case study is the major forest wildfire on Rhodes Island in the summer of 2023, where the authorities were called to manage the evacuation of a large number of residents and visitors under conditions of extreme pressure and uncertainty. This operation was successfully completed for the first time in Greece’s history. The purpose of this dissertation is to highlight the importance of organized evacuation as an immediate protective measure for human life and to examine the effectiveness of the actions undertaken. The research focuses on the efforts of the Municipality of Rhodes and the South Aegean Region, analyzing their role in the planning, management, and implementation of the evacuation process. It details the evacuation of approximately 19,000 individuals and the use of various means, including buses, ships, and the Unified Emergency Number 112 of the Ministry of Climate Crisis and Civil Protection. Additionally, the researcher aims to identify and emphasize the challenges that arose during the evacuation process, such as coordination issues, limited resource availability, and the absence of a comprehensive and applicable evacuation manual. These factors led the South Aegean Region to assume the role of central coordinator in the evacuation process. It is important to note that there is no official documentation of the evacuation process as a whole. Available information is fragmented and, in most cases, exists in the form of notes. The lack of standardized procedures is considered a major obstacle to ensuring the efficiency and speed of responses to such crises—a conclusion that will be further detailed upon completion of this dissertation. This study also aims to propose improvements to evacuation strategies, focusing on Rhodes Island, which has a permanent population of 125,113 according to the 2021 census, and an average of 2,625,894 visitors in 2023. By analyzing the evacuation of the southern part of Rhodes, the study compares local practices with international ones, such as those of Australia, a country with extensive wildfire history but whose evacuation strategies have not always been deemed successful. The creation of an evacuation manual is proposed as a critical tool to enhance LGA preparedness and improve crisis management on a national level. The methodology of this research is based on a combination of primary and secondary analysis to achieve a comprehensive understanding of the management of the 2023 Rhodes wildfire and the evacuation process. Primary research involves collecting data through interviews with key stakeholders who played a central role in managing the crisis. Specifically, interviews were conducted with high-ranking politicians and officials from the Municipality of Rhodes, focusing on local coordination and arising challenges; the South Aegean Regional Governor, addressing regional planning and resource management; and the Fire Department, analyzing operational actions and difficulties encountered during the wildfire. Additionally, testimonies from officials involved in the evacuation process were collected to document their experiences, alongside data on the means utilized (e.g., buses, ships, and 112 alerts). Secondary research focused on processing and analyzing existing data, including official documents from Civil Protection, press releases, and reports from Local Government Authorities. The study also reviewed the legislative framework governing crisis management and evacuations in Greece to highlight strengths and gaps. Special emphasis was placed on a comparative analysis of international practices, such as those in Australia, as mentioned above, documenting strategies for population evacuation in countries with advanced expertise in evacuations. The combination of these two methodological approaches allows for the formation of a comprehensive view of the management of the 2023 Rhodes wildfire. The 2023 Rhodes wildfire highlighted the strategic importance of LGAs in crisis management, especially in insular regions with unique geographic and operational characteristics. The South Aegean Region and the Municipality of Rhodes were called to coordinate one of the largest evacuation operations ever conducted, which, following its successful completion, was characterized as the most well-organized and effective operation ever recorded in Greece. Approximately 19,000 individuals were safely evacuated through a process based on mapping safe routes, utilizing port and maritime infrastructure, and employing modern alert tools such as the 112 notification system. The LGAs focused on collaboration with local communities, tourism enterprises, and volunteer organizations, addressing challenges such as limited access to remote areas and heightened complexities due to the tourist season. However, the absence of a unified evacuation manual and standardized procedures underscored the need for further strengthening of planning and readiness at the local and regional levels. The experience of Rhodes highlighted the necessity of investments in preventive measures, such as forest management and the creation of firebreak zones, as well as the institutionalization of integrated civil protection strategies that consider the specific conditions of each area. The evacuation of 19,000 individuals, primarily tourists, during the major forest wildfire on Rhodes Island in 2023 revealed a critical finding: the success of the process was not attributed to the application of a pre-existing evacuation plan or manual. Instead, it relied on the adaptability and immediate problem-solving of all involved agencies, who managed challenges on-site. Equally crucial was the mobilization of thousands of volunteers, whose solidarity and selflessness significantly contributed to the crisis response. This experience highlights the need for continuous training and coordination among involved services to improve the effectiveness of crisis management."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Οργανωμένη Απομάκρυνση Πληθυσμού εξαιτίας εκδηλώσεως Δασικής Πυρκαγιάς. Μελέτη περίπτωσης της δασικής μέγα-Πυρκαγιάς στη Νήσο Ρόδο, στις 18.07.2023. Αξιολόγηση, Συμπεράσματα και Προτάσεις»"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Βαρδουλάκη-Σκούλουκα Αικατερίνη","Vardoulaki-Skoulouka Aikaterini"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα διατριβή στοχεύει στην διερεύνηση της σημασίας της οργανωμένης απομάκρυνσης πληθυσμών ως καίριο εργαλείο διαχείρισης κρίσεων, εστιάζοντας στον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) κατά τη διάρκεια φυσικών καταστροφών. Ως μελέτη περίπτωσης επιλέγεται η μεγάλη δασική πυρκαγιά στη Ρόδο το καλοκαίρι του 2023, όπου οι αρμόδιες αρχές κλήθηκαν να διαχειριστούν την εκκένωση μεγάλου αριθμού κατοίκων και επισκεπτών, υπό συνθήκες ακραίας πίεσης και αβεβαιότητας εγχείρημα που ολοκληρώθηκε επιτυχώς για 1η φορά στην ιστορία της χώρας μας. Ο σκοπός της διατριβής είναι να αναδείξει τη σημασία της οργανωμένης εκκένωσης ως μέτρο άμεσης προστασίας της ανθρώπινης ζωής και να εξετάσει την αποτελεσματικότητα των δράσεων που υλοποιήθηκαν. Η έρευνα επικεντρώνεται στις ενέργειες του Δήμου Ρόδου και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, διερευνώντας τον ρόλο τους στον σχεδιασμό, τη διαχείριση και την υλοποίηση της εκκένωσης. Αναλύεται η διαδικασία απομάκρυνσης περίπου 19.000 ατόμων, καθώς και η χρήση διαφόρων μέσων, όπως λεωφορεία, πλοία και τον Ενιαίο Αριθμό Έκτακτης Ανάγκης 112 του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Επιπλέον, η ερευνήτρια μέσω της παρούσας διατριβής αποσκοπεί στο να εντοπίσει και να επισημάνει τις προκλήσεις που προέκυψαν κατά την υλοποίηση της εκκένωσης, όπως η διαχείριση συντονισμού, η περιορισμένη διαθεσιμότητα πόρων και η απουσία ενός ολοκληρωμένου/εφαρμόσιμου εγχειριδίου εκκένωσης, γεγονότα που οδήγησαν την ΠΝΑΙ να αναλάβει τον ρόλο του κεντρικού συντονιστή της διαδικασίας εκκένωσης. Πρέπει να σημειωθεί πως επίσημα δεν υπάρχει καταγραφή του τρόπου της διαδικασίας εκκένωσης που πραγματοποιήθηκε συνολικά. Υπάρχουν διάσπαρτες πληροφορίες οι οποίες στις περισσότερες περιπτώσεις είναι σε μορφή σημειώσεων. Η απουσία τυποποιημένων διαδικασιών θεωρείται βασικό εμπόδιο για τη διασφάλιση της αποτελεσματικότητας και της ταχύτητας στην αντιμετώπιση τέτοιων κρίσεων, και είναι ένα συμπέρασμα το οποίο θα αποτυπωθεί με την ολοκλήρωση της παρούσας. Η ανά χείρας έρευνα επίσης θα επισημάνει την ανάγκη για τη διαμόρφωση προτάσεων για τη βελτίωση των στρατηγικών εκκένωσης εστιασμένο στο νησί της Ρόδου με μόνιμους κατοίκους 125.113 σύμφωνα με την απογραφή του 2021, και με μέσο όρο επισκεπτών για το 2023 τα 2.625.894. Μέσα από την ανάλυση της περίπτωσης της εκκένωσης τμήματος του νησιού της Νότιας Ρόδου γίνεται σύγκριση με διεθνείς πρακτικές όπως αυτής της Αυστραλίας χώρα με ιστορικό πυρκαγιών που εκ του αποτελέσματος δεν έχει χαρακτηριστεί ως επιτυχής. Η δημιουργία ενός εγχειρίδιου εκκένωσης θα μπορούσε να αποτελέσει ένα καίριο εργαλείο για την ενίσχυση της ετοιμότητας των ΟΤΑ και τη βελτίωση της διαχείρισης κρίσεων σε εθνικό επίπεδο. Η μεθοδολογία της έρευνας στηρίζεται σε συνδυασμό πρωτογενούς και δευτερογενούς ανάλυσης, προκειμένου να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη κατανόηση της διαχείρισης της μέγα-πυρκαγιάς στη Ρόδο και της διαδικασίας εκκένωσης. Η πρωτογενής έρευνα εστιάζει στη συλλογή δεδομένων μέσα από συνεντεύξεις με αρμόδιους φορείς που διαδραμάτισαν κεντρικό ρόλο στη διαχείριση της κρίσης. Ειδικότερα, ζητήθηκαν συνεντεύξεις από κορυφαίους πολιτικούς και στελέχη του Δήμου Ρόδου, τα οποία επικεντρώθηκαν στον τοπικό συντονισμό και τις προκλήσεις που προέκυψαν, της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου τον Περιφερειάρχη, αναφορικά με τον περιφερειακό σχεδιασμό και τη διαχείριση πόρων, καθώς και της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, που ανέλυσε την επιχειρησιακή δράση και τις δυσκολίες που συνάντησε κατά την πυρκαγιά. Παράλληλα, η συλλογή δεδομένων περιλάμβανε μαρτυρίες από αξιωματούχους που συμμετείχαν στη διαδικασία εκκένωσης, με σκοπό την καταγραφή της εμπειρίας τους, καθώς και δεδομένα σχετικά με τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν (π.χ., λεωφορεία, πλοία, ειδοποιήσεις μέσω του 112). Η δευτερογενής έρευνα επικεντρώθηκε στην επεξεργασία και ανάλυση υφιστάμενων δεδομένων, όπως επίσημα έγγραφα της Πολιτικής Προστασίας, δελτία τύπου, και αναφορές από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Παράλληλα, έγινε μελέτη του νομοθετικού πλαισίου που διέπει τη διαχείριση κρίσεων και τις εκκενώσεις στην Ελλάδα, ώστε να αναδειχθούν οι δυνατότητες αλλά και τα κενά. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συγκριτική ανάλυση διεθνών πρακτικών από χώρες όπως η περίπτωση της Αυστραλίας όπως αναφέρθηκε παραπάνω, όπου καταγράφονται στρατηγικές εκκένωσης πληθυσμών σε χώρες με τεχνογνωσία στις εκκενώσεις. Ο συνδυασμός αυτών των δύο μεθοδολογικών προσεγγίσεων επιτρέπει τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εικόνας για τη διαχείριση της μέγα-πυρκαγιάς στη Ρόδο. Η μέγα-πυρκαγιά στη Ρόδο το 2023 ανέδειξε τη στρατηγική σημασία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) στη διαχείριση κρίσεων, ειδικά σε νησιωτικές περιοχές με ιδιαίτερα γεωγραφικά και λειτουργικά χαρακτηριστικά. Η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (ΠΝΑΙ) και ο Δήμος Ρόδου κλήθηκαν να συντονίσουν μία από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις εκκένωσης, η οποία μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της χαρακτηρίστηκε η πιο άρτια και επιτυχημένη ποτέ καταγεγραμμένη στη χώρα, απομακρύνοντας με ασφάλεια περίπου 19.000 άτομα. Η διαδικασία εκκένωσης στηρίχθηκε στη χαρτογράφηση ασφαλών διαδρομών, την αξιοποίηση λιμενικών και ακτοπλοϊκών υποδομών και τη χρήση σύγχρονων εργαλείων ενημέρωσης, όπως το σύστημα ειδοποιήσεων 112. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση για να το πετύχει εστίασε στη συνεργασία με τοπικές κοινότητες, τουριστικές επιχειρήσεις και εθελοντικές οργανώσεις, αντιμετωπίζοντας τις προκλήσεις της περιορισμένης πρόσβασης σε απομακρυσμένες περιοχές και της αυξημένων παραμέτρων λόγω της τουριστικής περιόδου. Ωστόσο, η απουσία ενός ενιαίου εγχειριδίου εκκένωσης και τυποποιημένων διαδικασιών ανέδειξε την ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση του σχεδιασμού και της ετοιμότητας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Η εμπειρία της Ρόδου υπογράμμισε την ανάγκη για επενδύσεις σε προληπτικά μέτρα, όπως η διαχείριση δασικών εκτάσεων και η δημιουργία ζωνών πυρασφάλειας, καθώς και τη θεσμοθέτηση ολοκληρωμένων στρατηγικών πολιτικής προστασίας που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής. Η εκκένωση 19.000 ατόμων, κυρίως τουριστών, κατά τη διάρκεια της μέγα δασικής πυρκαγιάς στη νήσο Ρόδο το 2023, ανέδειξε ένα κρίσιμο συμπέρασμα: η επιτυχία της διαδικασίας δεν οφειλόταν στην εφαρμογή του προϋπάρχοντος σχεδίου ή εγχειριδίου εκκένωσης. Αντίθετα, βασίστηκε στην προσαρμοστικότητα και την άμεση επίλυση προβλημάτων από όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, οι οποίες διαχειρίστηκαν τις προκλήσεις επί τόπου. Εξίσου κομβική ήταν η κινητοποίηση χιλιάδων εθελοντών, των οποίων η αλληλεγγύη και η αυτοθυσία συνέβαλαν καθοριστικά στη διαχείριση της κρίσης. Η συγκεκριμένη εμπειρία υπογραμμίζει ότι, πέρα από τις πειστικές ασκήσεις πεδίου, απαιτείται συνεχής εκπαίδευση και συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων υπηρεσιών για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας στη διαχείριση κρίσεων.","This dissertation aims to investigate the significance of organized population evacuation as a crucial tool for crisis management, focusing on the role of Local Government Authorities (LGAs) during natural disasters. The selected case study is the major forest wildfire on Rhodes Island in the summer of 2023, where the authorities were called to manage the evacuation of a large number of residents and visitors under conditions of extreme pressure and uncertainty. This operation was successfully completed for the first time in Greece’s history. The purpose of this dissertation is to highlight the importance of organized evacuation as an immediate protective measure for human life and to examine the effectiveness of the actions undertaken. The research focuses on the efforts of the Municipality of Rhodes and the South Aegean Region, analyzing their role in the planning, management, and implementation of the evacuation process. It details the evacuation of approximately 19,000 individuals and the use of various means, including buses, ships, and the Unified Emergency Number 112 of the Ministry of Climate Crisis and Civil Protection. Additionally, the researcher aims to identify and emphasize the challenges that arose during the evacuation process, such as coordination issues, limited resource availability, and the absence of a comprehensive and applicable evacuation manual. These factors led the South Aegean Region to assume the role of central coordinator in the evacuation process. It is important to note that there is no official documentation of the evacuation process as a whole. Available information is fragmented and, in most cases, exists in the form of notes. The lack of standardized procedures is considered a major obstacle to ensuring the efficiency and speed of responses to such crises—a conclusion that will be further detailed upon completion of this dissertation. This study also aims to propose improvements to evacuation strategies, focusing on Rhodes Island, which has a permanent population of 125,113 according to the 2021 census, and an average of 2,625,894 visitors in 2023. By analyzing the evacuation of the southern part of Rhodes, the study compares local practices with international ones, such as those of Australia, a country with extensive wildfire history but whose evacuation strategies have not always been deemed successful. The creation of an evacuation manual is proposed as a critical tool to enhance LGA preparedness and improve crisis management on a national level. The methodology of this research is based on a combination of primary and secondary analysis to achieve a comprehensive understanding of the management of the 2023 Rhodes wildfire and the evacuation process. Primary research involves collecting data through interviews with key stakeholders who played a central role in managing the crisis. Specifically, interviews were conducted with high-ranking politicians and officials from the Municipality of Rhodes, focusing on local coordination and arising challenges; the South Aegean Regional Governor, addressing regional planning and resource management; and the Fire Department, analyzing operational actions and difficulties encountered during the wildfire. Additionally, testimonies from officials involved in the evacuation process were collected to document their experiences, alongside data on the means utilized (e.g., buses, ships, and 112 alerts). Secondary research focused on processing and analyzing existing data, including official documents from Civil Protection, press releases, and reports from Local Government Authorities. The study also reviewed the legislative framework governing crisis management and evacuations in Greece to highlight strengths and gaps. Special emphasis was placed on a comparative analysis of international practices, such as those in Australia, as mentioned above, documenting strategies for population evacuation in countries with advanced expertise in evacuations. The combination of these two methodological approaches allows for the formation of a comprehensive view of the management of the 2023 Rhodes wildfire. The 2023 Rhodes wildfire highlighted the strategic importance of LGAs in crisis management, especially in insular regions with unique geographic and operational characteristics. The South Aegean Region and the Municipality of Rhodes were called to coordinate one of the largest evacuation operations ever conducted, which, following its successful completion, was characterized as the most well-organized and effective operation ever recorded in Greece. Approximately 19,000 individuals were safely evacuated through a process based on mapping safe routes, utilizing port and maritime infrastructure, and employing modern alert tools such as the 112 notification system. The LGAs focused on collaboration with local communities, tourism enterprises, and volunteer organizations, addressing challenges such as limited access to remote areas and heightened complexities due to the tourist season. However, the absence of a unified evacuation manual and standardized procedures underscored the need for further strengthening of planning and readiness at the local and regional levels. The experience of Rhodes highlighted the necessity of investments in preventive measures, such as forest management and the creation of firebreak zones, as well as the institutionalization of integrated civil protection strategies that consider the specific conditions of each area. The evacuation of 19,000 individuals, primarily tourists, during the major forest wildfire on Rhodes Island in 2023 revealed a critical finding: the success of the process was not attributed to the application of a pre-existing evacuation plan or manual. Instead, it relied on the adaptability and immediate problem-solving of all involved agencies, who managed challenges on-site. Equally crucial was the mobilization of thousands of volunteers, whose solidarity and selflessness significantly contributed to the crisis response. This experience highlights the need for continuous training and coordination among involved services to improve the effectiveness of crisis management."],"dc:identifier":["uoadl:3476460","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3476460"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["«Ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Οργανωμένη Απομάκρυνση Πληθυσμού εξαιτίας εκδηλώσεως Δασικής Πυρκαγιάς. Μελέτη περίπτωσης της δασικής μέγα-Πυρκαγιάς στη Νήσο Ρόδο, στις 18.07.2023. Αξιολόγηση, Συμπεράσματα και Προτάσεις»"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:13Z"}