{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3479566"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3479566","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών σε επαγγελματίες και ερασιτέχνες αθλητές/-τριες: συσχέτιση με στρεσογόνους παράγοντες του αθλητισμού, συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης","abstract":"Εισαγωγή: Η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών σε πληθυσμούς αθλητών αποτελεί ένα ζήτημα που έχει μελετηθεί περιορισμένα, καθώς η ερευνητική προσοχή εστιάστηκε κυρίως στο ντόπινγκ. Ωστόσο, η διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει την ύπαρξη ψυχαγωγικής χρήσης ουσιών και αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ, ιδιαίτερα σε αθλητές που βιώνουν έντονη ψυχολογική επιβάρυνση. Η πίεση για απόδοση, το αγωνιστικό άγχος και οι τραυματισμοί, σε συνδυασμό με ανεπίλυτα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, αυξάνουν τον κίνδυνο υιοθέτησης τέτοιων συμπεριφορών. Παρά τη σημασία του φαινομένου, η απουσία ερευνητικών δεδομένων στον Eλλαδικό χώρο καθιστά αναγκαία την περαιτέρω μελέτη του. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη διερευνά τη χρήση ψυχοτρόπων ουσιών σε δείγμα ενηλίκων αθλητών/-τριών, εξετάζοντας 1) την επίδραση του ιστορικού τραυματισμών, του αγωνιστικού άγχους, της ψυχολογικής καταπόνησης, των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης, και των χαρακτηριστικών αθλητικής συμμετοχής στη χρήση ουσιών και προβληματική κατανάλωση αλκοόλ των ενεργών αθλητών, 2) τις διαφορές στα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης μεταξύ ενεργών και μη ενεργών αθλητών, 3) την επίδραση του αγωνιστικού επιπέδου στις μελετώμενες μεταβλητές, και 4) τους παράγοντες που προβλέπουν τη χρήση ουσιών και αλκοόλ στο σύνολο του δείγματος. Μέθοδος: Διεξήχθη συγχρονική μελέτη μέσω διαδικτυακού ερωτηματολογίου σε 513 ενεργούς και μη ενεργούς αθλητές/-τριες (324 άνδρες, 189 γυναίκες, Μ.Ο. ηλικίας = 35,7, SD = 12,6 έτη), από τις 23 Οκτωβρίου 2024 έως τις 10 Ιανουαρίου 2025. Ο σύνδεσμος της Google φόρμας δημοσιοποιήθηκε ως εθελοντική πρόσκληση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διασφαλίζοντας τα ηθικά και δεοντολογικά ζητήματα της συμμετοχής. Οι συμμετέχοντες απάντησαν αρχικά σε ερωτήσεις για τα δημογραφικά στοιχεία και την αθλητική ενασχόληση. Η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών μετρήθηκε μέσω επιλεγμένων στοιχείων από το Alcohol, Smoking and Substance Involvement Screening Test (ASSIST), η προβληματική χρήση αλκοόλ μέσω του Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT), ενώ συμπεριλήφθηκαν και τα ερωτηματολόγια Sport Anxiety Scale-2 (SAS-2), Athlete Psychological Strain Questionnaire (APSQ) και Depression Anxiety Stress Scale (DASS21). Αποτελέσματα: Στο δείγμα ενεργών αθλητών (Ν = 372), βρέθηκε ότι το αγωνιστικό άγχος προέβλεπε στατιστικά σημαντικά τη βαθμολογία στις κλίμακες χρήσης ουσιών (b = 0,27, p < 0,001) και αλκοόλ (b = 0,21, p < 0,001). Επίσης, υψηλότερα επίπεδα ψυχολογικής καταπόνησης (b = 0,37, p < 0,001) και καταθλιπτικής συμπτωματολογίας (b = 0,15, p = 0,04) συσχετίστηκαν με στατιστικά σημαντικά αυξημένες πιθανότητες προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ. Σημαντικά μεγαλύτερος κίνδυνος για δυσλειτουργική χρήση αλκοόλ παρατηρήθηκε και σε όσους συμμετείχαν σε αθλητικά γεγονότα σε εβδομαδιαία βάση, συγκριτικά με όσους αγωνίζονταν “μια με δύο φορές το μήνα” (b = -2,19, p = 0,003) και “μερικές φορές το χρόνο” (b = -1,66, p = 0,007). Παράλληλα, οι ενεργοί αθλητές ομαδικών αθλημάτων (M = 5,72, SD = 4,71) εμφάνισαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ, σε σχέση με τους αθλητές ατομικών αθλημάτων (M=4,21, SD=3,85). Όσον αφορά το πλήρες δείγμα, οι μη ενεργοί αθλητές παρουσίασαν στατιστικά σημαντικά περισσότερα συμπτώματα άγχους (b = -2,04, p < 0,001) και κατάθλιψης (b = -1,10, p = 0,02) συγκριτικά με τους ενεργούς. Επιπλέον, οι κορυφαίοι αθλητές εμφάνισαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερα επίπεδα αγωνιστικού άγχους (M = 27,68, SD = 8,83), συμπτωμάτων άγχους (M = 4,23, SD = 5,10) και κατάθλιψης (M = 6,22, SD = 5,82), σε σύγκριση με τους ερασιτέχνες αθλητές (M = 23,81, SD = 8,50· M = 2,78, SD = 3,89· M = 3,45, SD = 4,61, αντίστοιχα). Τέλος, στο σύνολο του δείγματος, η ψυχολογική καταπόνηση αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας της χρήσης ουσιών (b = 0,5, p < 0,001). Στην προβληματική κατανάλωση αλκοόλ συνέβαλαν επίσης στατιστικά σημαντικά, εκτός από την ψυχολογική καταπόνηση (b = 0,21, p < 0,001), η ηλικία (b=-0,04, p=0,03), το ανδρικό φύλο (b = 1,51, p < 0,001), καθώς και τα συμπτώματα κατάθλιψης (b = 0,19, p = 0,002). Συμπεράσματα: Η παρούσα εργασία αποτελεί μια προσπάθεια διερεύνησης της χρήσης ουσιών και αλκοόλ σε πληθυσμό αθλητών/-τριών, σε συνάρτηση με τους στρεσογόνους παράγοντες και τα συμπτώματα ψυχολογικής καταπόνησης, άγχους και κατάθλιψης. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του αγωνιστικού άγχους, των συμπτωμάτων κατάθλιψης και ψυχολογικής επιβάρυνσης στην ενίσχυση των μοτίβων χρήσης ουσιών και προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ. Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη ψυχοεκπαίδευσης των επαγγελματιών του χώρου για την έγκαιρη αναγνώριση των αθλητών που χρειάζονται υποστήριξη μέσω εξειδικευμένων προγραμμάτων πρόληψης και θεραπείας.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών σε πληθυσμούς αθλητών αποτελεί ένα ζήτημα που έχει μελετηθεί περιορισμένα, καθώς η ερευνητική προσοχή εστιάστηκε κυρίως στο ντόπινγκ. Ωστόσο, η διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει την ύπαρξη ψυχαγωγικής χρήσης ουσιών και αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ, ιδιαίτερα σε αθλητές που βιώνουν έντονη ψυχολογική επιβάρυνση. Η πίεση για απόδοση, το αγωνιστικό άγχος και οι τραυματισμοί, σε συνδυασμό με ανεπίλυτα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, αυξάνουν τον κίνδυνο υιοθέτησης τέτοιων συμπεριφορών. Παρά τη σημασία του φαινομένου, η απουσία ερευνητικών δεδομένων στον Eλλαδικό χώρο καθιστά αναγκαία την περαιτέρω μελέτη του. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη διερευνά τη χρήση ψυχοτρόπων ουσιών σε δείγμα ενηλίκων αθλητών/-τριών, εξετάζοντας 1) την επίδραση του ιστορικού τραυματισμών, του αγωνιστικού άγχους, της ψυχολογικής καταπόνησης, των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης, και των χαρακτηριστικών αθλητικής συμμετοχής στη χρήση ουσιών και προβληματική κατανάλωση αλκοόλ των ενεργών αθλητών, 2) τις διαφορές στα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης μεταξύ ενεργών και μη ενεργών αθλητών, 3) την επίδραση του αγωνιστικού επιπέδου στις μελετώμενες μεταβλητές, και 4) τους παράγοντες που προβλέπουν τη χρήση ουσιών και αλκοόλ στο σύνολο του δείγματος. Μέθοδος: Διεξήχθη συγχρονική μελέτη μέσω διαδικτυακού ερωτηματολογίου σε 513 ενεργούς και μη ενεργούς αθλητές/-τριες (324 άνδρες, 189 γυναίκες, Μ.Ο. ηλικίας = 35,7, SD = 12,6 έτη), από τις 23 Οκτωβρίου 2024 έως τις 10 Ιανουαρίου 2025. Ο σύνδεσμος της Google φόρμας δημοσιοποιήθηκε ως εθελοντική πρόσκληση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διασφαλίζοντας τα ηθικά και δεοντολογικά ζητήματα της συμμετοχής. Οι συμμετέχοντες απάντησαν αρχικά σε ερωτήσεις για τα δημογραφικά στοιχεία και την αθλητική ενασχόληση. Η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών μετρήθηκε μέσω επιλεγμένων στοιχείων από το Alcohol, Smoking and Substance Involvement Screening Test (ASSIST), η προβληματική χρήση αλκοόλ μέσω του Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT), ενώ συμπεριλήφθηκαν και τα ερωτηματολόγια Sport Anxiety Scale-2 (SAS-2), Athlete Psychological Strain Questionnaire (APSQ) και Depression Anxiety Stress Scale (DASS21). Αποτελέσματα: Στο δείγμα ενεργών αθλητών (Ν = 372), βρέθηκε ότι το αγωνιστικό άγχος προέβλεπε στατιστικά σημαντικά τη βαθμολογία στις κλίμακες χρήσης ουσιών (b = 0,27, p &lt; 0,001) και αλκοόλ (b = 0,21, p &lt; 0,001). Επίσης, υψηλότερα επίπεδα ψυχολογικής καταπόνησης (b = 0,37, p &lt; 0,001) και καταθλιπτικής συμπτωματολογίας (b = 0,15, p = 0,04) συσχετίστηκαν με στατιστικά σημαντικά αυξημένες πιθανότητες προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ. Σημαντικά μεγαλύτερος κίνδυνος για δυσλειτουργική χρήση αλκοόλ παρατηρήθηκε και σε όσους συμμετείχαν σε αθλητικά γεγονότα σε εβδομαδιαία βάση, συγκριτικά με όσους αγωνίζονταν “μια με δύο φορές το μήνα” (b = -2,19, p = 0,003) και “μερικές φορές το χρόνο” (b = -1,66, p = 0,007). Παράλληλα, οι ενεργοί αθλητές ομαδικών αθλημάτων (M = 5,72, SD = 4,71) εμφάνισαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ, σε σχέση με τους αθλητές ατομικών αθλημάτων (M=4,21, SD=3,85). Όσον αφορά το πλήρες δείγμα, οι μη ενεργοί αθλητές παρουσίασαν στατιστικά σημαντικά περισσότερα συμπτώματα άγχους (b = -2,04, p &lt; 0,001) και κατάθλιψης (b = -1,10, p = 0,02) συγκριτικά με τους ενεργούς. Επιπλέον, οι κορυφαίοι αθλητές εμφάνισαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερα επίπεδα αγωνιστικού άγχους (M = 27,68, SD = 8,83), συμπτωμάτων άγχους (M = 4,23, SD = 5,10) και κατάθλιψης (M = 6,22, SD = 5,82), σε σύγκριση με τους ερασιτέχνες αθλητές (M = 23,81, SD = 8,50· M = 2,78, SD = 3,89· M = 3,45, SD = 4,61, αντίστοιχα). Τέλος, στο σύνολο του δείγματος, η ψυχολογική καταπόνηση αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας της χρήσης ουσιών (b = 0,5, p &lt; 0,001). Στην προβληματική κατανάλωση αλκοόλ συνέβαλαν επίσης στατιστικά σημαντικά, εκτός από την ψυχολογική καταπόνηση (b = 0,21, p &lt; 0,001), η ηλικία (b=-0,04, p=0,03), το ανδρικό φύλο (b = 1,51, p &lt; 0,001), καθώς και τα συμπτώματα κατάθλιψης (b = 0,19, p = 0,002). Συμπεράσματα: Η παρούσα εργασία αποτελεί μια προσπάθεια διερεύνησης της χρήσης ουσιών και αλκοόλ σε πληθυσμό αθλητών/-τριών, σε συνάρτηση με τους στρεσογόνους παράγοντες και τα συμπτώματα ψυχολογικής καταπόνησης, άγχους και κατάθλιψης. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του αγωνιστικού άγχους, των συμπτωμάτων κατάθλιψης και ψυχολογικής επιβάρυνσης στην ενίσχυση των μοτίβων χρήσης ουσιών και προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ. Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη ψυχοεκπαίδευσης των επαγγελματιών του χώρου για την έγκαιρη αναγνώριση των αθλητών που χρειάζονται υποστήριξη μέσω εξειδικευμένων προγραμμάτων πρόληψης και θεραπείας.","abstract_has_math":false,"creators":["Κορορού Μαγδαληνή","Kororou Magdalini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:24Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3479566"],"render_values":[{"text":"uoadl:3479566","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3479566","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3479566","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3479566","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κορορού Μαγδαληνή","Kororou Magdalini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3479566","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3479566"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών σε πληθυσμούς αθλητών αποτελεί ένα ζήτημα που έχει μελετηθεί περιορισμένα, καθώς η ερευνητική προσοχή εστιάστηκε κυρίως στο ντόπινγκ. Ωστόσο, η διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει την ύπαρξη ψυχαγωγικής χρήσης ουσιών και αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ, ιδιαίτερα σε αθλητές που βιώνουν έντονη ψυχολογική επιβάρυνση. Η πίεση για απόδοση, το αγωνιστικό άγχος και οι τραυματισμοί, σε συνδυασμό με ανεπίλυτα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, αυξάνουν τον κίνδυνο υιοθέτησης τέτοιων συμπεριφορών. Παρά τη σημασία του φαινομένου, η απουσία ερευνητικών δεδομένων στον Eλλαδικό χώρο καθιστά αναγκαία την περαιτέρω μελέτη του. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη διερευνά τη χρήση ψυχοτρόπων ουσιών σε δείγμα ενηλίκων αθλητών/-τριών, εξετάζοντας 1) την επίδραση του ιστορικού τραυματισμών, του αγωνιστικού άγχους, της ψυχολογικής καταπόνησης, των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης, και των χαρακτηριστικών αθλητικής συμμετοχής στη χρήση ουσιών και προβληματική κατανάλωση αλκοόλ των ενεργών αθλητών, 2) τις διαφορές στα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης μεταξύ ενεργών και μη ενεργών αθλητών, 3) την επίδραση του αγωνιστικού επιπέδου στις μελετώμενες μεταβλητές, και 4) τους παράγοντες που προβλέπουν τη χρήση ουσιών και αλκοόλ στο σύνολο του δείγματος. Μέθοδος: Διεξήχθη συγχρονική μελέτη μέσω διαδικτυακού ερωτηματολογίου σε 513 ενεργούς και μη ενεργούς αθλητές/-τριες (324 άνδρες, 189 γυναίκες, Μ.Ο. ηλικίας = 35,7, SD = 12,6 έτη), από τις 23 Οκτωβρίου 2024 έως τις 10 Ιανουαρίου 2025. Ο σύνδεσμος της Google φόρμας δημοσιοποιήθηκε ως εθελοντική πρόσκληση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διασφαλίζοντας τα ηθικά και δεοντολογικά ζητήματα της συμμετοχής. Οι συμμετέχοντες απάντησαν αρχικά σε ερωτήσεις για τα δημογραφικά στοιχεία και την αθλητική ενασχόληση. Η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών μετρήθηκε μέσω επιλεγμένων στοιχείων από το Alcohol, Smoking and Substance Involvement Screening Test (ASSIST), η προβληματική χρήση αλκοόλ μέσω του Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT), ενώ συμπεριλήφθηκαν και τα ερωτηματολόγια Sport Anxiety Scale-2 (SAS-2), Athlete Psychological Strain Questionnaire (APSQ) και Depression Anxiety Stress Scale (DASS21). Αποτελέσματα: Στο δείγμα ενεργών αθλητών (Ν = 372), βρέθηκε ότι το αγωνιστικό άγχος προέβλεπε στατιστικά σημαντικά τη βαθμολογία στις κλίμακες χρήσης ουσιών (b = 0,27, p < 0,001) και αλκοόλ (b = 0,21, p < 0,001). Επίσης, υψηλότερα επίπεδα ψυχολογικής καταπόνησης (b = 0,37, p < 0,001) και καταθλιπτικής συμπτωματολογίας (b = 0,15, p = 0,04) συσχετίστηκαν με στατιστικά σημαντικά αυξημένες πιθανότητες προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ. Σημαντικά μεγαλύτερος κίνδυνος για δυσλειτουργική χρήση αλκοόλ παρατηρήθηκε και σε όσους συμμετείχαν σε αθλητικά γεγονότα σε εβδομαδιαία βάση, συγκριτικά με όσους αγωνίζονταν “μια με δύο φορές το μήνα” (b = -2,19, p = 0,003) και “μερικές φορές το χρόνο” (b = -1,66, p = 0,007). Παράλληλα, οι ενεργοί αθλητές ομαδικών αθλημάτων (M = 5,72, SD = 4,71) εμφάνισαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ, σε σχέση με τους αθλητές ατομικών αθλημάτων (M=4,21, SD=3,85). Όσον αφορά το πλήρες δείγμα, οι μη ενεργοί αθλητές παρουσίασαν στατιστικά σημαντικά περισσότερα συμπτώματα άγχους (b = -2,04, p < 0,001) και κατάθλιψης (b = -1,10, p = 0,02) συγκριτικά με τους ενεργούς. Επιπλέον, οι κορυφαίοι αθλητές εμφάνισαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερα επίπεδα αγωνιστικού άγχους (M = 27,68, SD = 8,83), συμπτωμάτων άγχους (M = 4,23, SD = 5,10) και κατάθλιψης (M = 6,22, SD = 5,82), σε σύγκριση με τους ερασιτέχνες αθλητές (M = 23,81, SD = 8,50· M = 2,78, SD = 3,89· M = 3,45, SD = 4,61, αντίστοιχα). Τέλος, στο σύνολο του δείγματος, η ψυχολογική καταπόνηση αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας της χρήσης ουσιών (b = 0,5, p < 0,001). Στην προβληματική κατανάλωση αλκοόλ συνέβαλαν επίσης στατιστικά σημαντικά, εκτός από την ψυχολογική καταπόνηση (b = 0,21, p < 0,001), η ηλικία (b=-0,04, p=0,03), το ανδρικό φύλο (b = 1,51, p < 0,001), καθώς και τα συμπτώματα κατάθλιψης (b = 0,19, p = 0,002). Συμπεράσματα: Η παρούσα εργασία αποτελεί μια προσπάθεια διερεύνησης της χρήσης ουσιών και αλκοόλ σε πληθυσμό αθλητών/-τριών, σε συνάρτηση με τους στρεσογόνους παράγοντες και τα συμπτώματα ψυχολογικής καταπόνησης, άγχους και κατάθλιψης. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του αγωνιστικού άγχους, των συμπτωμάτων κατάθλιψης και ψυχολογικής επιβάρυνσης στην ενίσχυση των μοτίβων χρήσης ουσιών και προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ. Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη ψυχοεκπαίδευσης των επαγγελματιών του χώρου για την έγκαιρη αναγνώριση των αθλητών που χρειάζονται υποστήριξη μέσω εξειδικευμένων προγραμμάτων πρόληψης και θεραπείας.","Introduction: The use of psychoactive substances in athlete populations is an issue that has been studied to a limited extent, as research attention has primarily focused on doping. However, international literature documents the presence of recreational substance use and increased alcohol consumption, particularly in athletes who experience intense psychological strain. The pressure to perform, competitive anxiety, and injuries, combined with unresolved symptoms of anxiety and depression, increase the risk of adopting such behaviors. Despite the significance of the phenomenon, the lack of research data in Greece makes further investigation necessary. Aim: This study explores the use of psychoactive substances in a sample of adult athletes, examining 1) the impact of injury history, competitive anxiety, psychological strain, symptoms of anxiety and depression, and athletic participation characteristics on substance use and problematic alcohol consumption among active athletes, 2) differences in anxiety and depression levels between active and inactive athletes, 3) the effect of competitive level on the variables studied, and 4) the factors that predict substance and alcohol use across the entire sample. Methodology: A cross-sectional study was conducted using an online questionnaire with 513 active and inactive athletes (324 men, 189 women, M age = 35.7, SD = 12.6 years) from October 23, 2024, to January 10, 2025. The Google Form link was publicly shared as a voluntary invitation on social media, ensuring the ethical and procedural integrity of participation. Participants first answered demographic questions and athletic involvement. The use of psychoactive substances was measured using selected items from the Alcohol, Smoking and Substance Involvement Screening Test (ASSIST), while problematic alcohol use was measured using the Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT). Additionally, the Sport Anxiety Scale-2 (SAS-2), Athlete Psychological Strain Questionnaire (APSQ), and Depression Anxiety Stress Scale (DASS21) were included. Results: In the sample of active athletes (N = 372), competitive anxiety was found to significantly predict scores on the substance use (b = 0.27, p < 0.001) and alcohol use scales (b = 0.21, p < 0.001). Additionally, higher levels of psychological distress (b = 0.37, p < 0.001) and depressive symptomatology (b = 0.15, p = 0.04) were significantly associated with increased likelihood of problematic alcohol consumption. A significantly greater risk of dysfunctional alcohol use was also observed among those who participated in sports events on a weekly basis, compared to those who competed “once or twice a month” (b = -2.19, p = 0.003) and “a few times a year” (b = -1.66, p = 0.007). Furthermore, active athletes in team sports (M = 5.72, SD = 4.71) showed significantly higher levels of problematic alcohol consumption compared to athletes in individual sports (M = 4.21, SD = 3.85). Regarding the total sample, inactive athletes presented significantly more symptoms of anxiety (b = -2.04, p < 0.001) and depression (b = -1.10, p = 0.02) compared to active ones. Moreover, elite athletes exhibited significantly higher levels of competitive anxiety (M = 27.68, SD = 8.83), anxiety symptoms (M = 4.23, SD = 5.10), and depressive symptoms (M = 6.22, SD = 5.82), compared to amateur athletes (M = 23.81, SD = 8.50; M = 2.78, SD = 3.89; M = 3.45, SD = 4.61, respectively). Finally, across the total sample, psychological distress emerged as the strongest predictor of substance use (b = 0.5, p < 0.001). Statistically significant predictors of problematic alcohol use also included, in addition to psychological distress (b = 0.21, p < 0.001), age (b = -0.04, p = 0.03), male gender (b = 1.51, p < 0.001), and depressive symptoms (b = 0.19, p = 0.002). Conclusions: This study represents an effort to explore substance and alcohol use in athlete populations, in relation to stressors and symptoms of psychological strain, anxiety, and depression. The results highlight the critical role of competitive anxiety, depression symptoms, and psychological strain in reinforcing patterns of substance use and problematic alcohol consumption. The research emphasizes the need for psychoeducation for professionals in the field to ensure the early identification of athletes who require support through specialized prevention and treatment programs."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών σε επαγγελματίες και ερασιτέχνες αθλητές/-τριες: συσχέτιση με στρεσογόνους παράγοντες του αθλητισμού, συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κορορού Μαγδαληνή","Kororou Magdalini"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών σε πληθυσμούς αθλητών αποτελεί ένα ζήτημα που έχει μελετηθεί περιορισμένα, καθώς η ερευνητική προσοχή εστιάστηκε κυρίως στο ντόπινγκ. Ωστόσο, η διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει την ύπαρξη ψυχαγωγικής χρήσης ουσιών και αυξημένης κατανάλωσης αλκοόλ, ιδιαίτερα σε αθλητές που βιώνουν έντονη ψυχολογική επιβάρυνση. Η πίεση για απόδοση, το αγωνιστικό άγχος και οι τραυματισμοί, σε συνδυασμό με ανεπίλυτα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, αυξάνουν τον κίνδυνο υιοθέτησης τέτοιων συμπεριφορών. Παρά τη σημασία του φαινομένου, η απουσία ερευνητικών δεδομένων στον Eλλαδικό χώρο καθιστά αναγκαία την περαιτέρω μελέτη του. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη διερευνά τη χρήση ψυχοτρόπων ουσιών σε δείγμα ενηλίκων αθλητών/-τριών, εξετάζοντας 1) την επίδραση του ιστορικού τραυματισμών, του αγωνιστικού άγχους, της ψυχολογικής καταπόνησης, των συμπτωμάτων άγχους και κατάθλιψης, και των χαρακτηριστικών αθλητικής συμμετοχής στη χρήση ουσιών και προβληματική κατανάλωση αλκοόλ των ενεργών αθλητών, 2) τις διαφορές στα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης μεταξύ ενεργών και μη ενεργών αθλητών, 3) την επίδραση του αγωνιστικού επιπέδου στις μελετώμενες μεταβλητές, και 4) τους παράγοντες που προβλέπουν τη χρήση ουσιών και αλκοόλ στο σύνολο του δείγματος. Μέθοδος: Διεξήχθη συγχρονική μελέτη μέσω διαδικτυακού ερωτηματολογίου σε 513 ενεργούς και μη ενεργούς αθλητές/-τριες (324 άνδρες, 189 γυναίκες, Μ.Ο. ηλικίας = 35,7, SD = 12,6 έτη), από τις 23 Οκτωβρίου 2024 έως τις 10 Ιανουαρίου 2025. Ο σύνδεσμος της Google φόρμας δημοσιοποιήθηκε ως εθελοντική πρόσκληση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διασφαλίζοντας τα ηθικά και δεοντολογικά ζητήματα της συμμετοχής. Οι συμμετέχοντες απάντησαν αρχικά σε ερωτήσεις για τα δημογραφικά στοιχεία και την αθλητική ενασχόληση. Η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών μετρήθηκε μέσω επιλεγμένων στοιχείων από το Alcohol, Smoking and Substance Involvement Screening Test (ASSIST), η προβληματική χρήση αλκοόλ μέσω του Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT), ενώ συμπεριλήφθηκαν και τα ερωτηματολόγια Sport Anxiety Scale-2 (SAS-2), Athlete Psychological Strain Questionnaire (APSQ) και Depression Anxiety Stress Scale (DASS21). Αποτελέσματα: Στο δείγμα ενεργών αθλητών (Ν = 372), βρέθηκε ότι το αγωνιστικό άγχος προέβλεπε στατιστικά σημαντικά τη βαθμολογία στις κλίμακες χρήσης ουσιών (b = 0,27, p < 0,001) και αλκοόλ (b = 0,21, p < 0,001). Επίσης, υψηλότερα επίπεδα ψυχολογικής καταπόνησης (b = 0,37, p < 0,001) και καταθλιπτικής συμπτωματολογίας (b = 0,15, p = 0,04) συσχετίστηκαν με στατιστικά σημαντικά αυξημένες πιθανότητες προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ. Σημαντικά μεγαλύτερος κίνδυνος για δυσλειτουργική χρήση αλκοόλ παρατηρήθηκε και σε όσους συμμετείχαν σε αθλητικά γεγονότα σε εβδομαδιαία βάση, συγκριτικά με όσους αγωνίζονταν “μια με δύο φορές το μήνα” (b = -2,19, p = 0,003) και “μερικές φορές το χρόνο” (b = -1,66, p = 0,007). Παράλληλα, οι ενεργοί αθλητές ομαδικών αθλημάτων (M = 5,72, SD = 4,71) εμφάνισαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ, σε σχέση με τους αθλητές ατομικών αθλημάτων (M=4,21, SD=3,85). Όσον αφορά το πλήρες δείγμα, οι μη ενεργοί αθλητές παρουσίασαν στατιστικά σημαντικά περισσότερα συμπτώματα άγχους (b = -2,04, p < 0,001) και κατάθλιψης (b = -1,10, p = 0,02) συγκριτικά με τους ενεργούς. Επιπλέον, οι κορυφαίοι αθλητές εμφάνισαν στατιστικά σημαντικά υψηλότερα επίπεδα αγωνιστικού άγχους (M = 27,68, SD = 8,83), συμπτωμάτων άγχους (M = 4,23, SD = 5,10) και κατάθλιψης (M = 6,22, SD = 5,82), σε σύγκριση με τους ερασιτέχνες αθλητές (M = 23,81, SD = 8,50· M = 2,78, SD = 3,89· M = 3,45, SD = 4,61, αντίστοιχα). Τέλος, στο σύνολο του δείγματος, η ψυχολογική καταπόνηση αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος προγνωστικός παράγοντας της χρήσης ουσιών (b = 0,5, p < 0,001). Στην προβληματική κατανάλωση αλκοόλ συνέβαλαν επίσης στατιστικά σημαντικά, εκτός από την ψυχολογική καταπόνηση (b = 0,21, p < 0,001), η ηλικία (b=-0,04, p=0,03), το ανδρικό φύλο (b = 1,51, p < 0,001), καθώς και τα συμπτώματα κατάθλιψης (b = 0,19, p = 0,002). Συμπεράσματα: Η παρούσα εργασία αποτελεί μια προσπάθεια διερεύνησης της χρήσης ουσιών και αλκοόλ σε πληθυσμό αθλητών/-τριών, σε συνάρτηση με τους στρεσογόνους παράγοντες και τα συμπτώματα ψυχολογικής καταπόνησης, άγχους και κατάθλιψης. Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του αγωνιστικού άγχους, των συμπτωμάτων κατάθλιψης και ψυχολογικής επιβάρυνσης στην ενίσχυση των μοτίβων χρήσης ουσιών και προβληματικής κατανάλωσης αλκοόλ. Η έρευνα υπογραμμίζει την ανάγκη ψυχοεκπαίδευσης των επαγγελματιών του χώρου για την έγκαιρη αναγνώριση των αθλητών που χρειάζονται υποστήριξη μέσω εξειδικευμένων προγραμμάτων πρόληψης και θεραπείας.","Introduction: The use of psychoactive substances in athlete populations is an issue that has been studied to a limited extent, as research attention has primarily focused on doping. However, international literature documents the presence of recreational substance use and increased alcohol consumption, particularly in athletes who experience intense psychological strain. The pressure to perform, competitive anxiety, and injuries, combined with unresolved symptoms of anxiety and depression, increase the risk of adopting such behaviors. Despite the significance of the phenomenon, the lack of research data in Greece makes further investigation necessary. Aim: This study explores the use of psychoactive substances in a sample of adult athletes, examining 1) the impact of injury history, competitive anxiety, psychological strain, symptoms of anxiety and depression, and athletic participation characteristics on substance use and problematic alcohol consumption among active athletes, 2) differences in anxiety and depression levels between active and inactive athletes, 3) the effect of competitive level on the variables studied, and 4) the factors that predict substance and alcohol use across the entire sample. Methodology: A cross-sectional study was conducted using an online questionnaire with 513 active and inactive athletes (324 men, 189 women, M age = 35.7, SD = 12.6 years) from October 23, 2024, to January 10, 2025. The Google Form link was publicly shared as a voluntary invitation on social media, ensuring the ethical and procedural integrity of participation. Participants first answered demographic questions and athletic involvement. The use of psychoactive substances was measured using selected items from the Alcohol, Smoking and Substance Involvement Screening Test (ASSIST), while problematic alcohol use was measured using the Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT). Additionally, the Sport Anxiety Scale-2 (SAS-2), Athlete Psychological Strain Questionnaire (APSQ), and Depression Anxiety Stress Scale (DASS21) were included. Results: In the sample of active athletes (N = 372), competitive anxiety was found to significantly predict scores on the substance use (b = 0.27, p < 0.001) and alcohol use scales (b = 0.21, p < 0.001). Additionally, higher levels of psychological distress (b = 0.37, p < 0.001) and depressive symptomatology (b = 0.15, p = 0.04) were significantly associated with increased likelihood of problematic alcohol consumption. A significantly greater risk of dysfunctional alcohol use was also observed among those who participated in sports events on a weekly basis, compared to those who competed “once or twice a month” (b = -2.19, p = 0.003) and “a few times a year” (b = -1.66, p = 0.007). Furthermore, active athletes in team sports (M = 5.72, SD = 4.71) showed significantly higher levels of problematic alcohol consumption compared to athletes in individual sports (M = 4.21, SD = 3.85). Regarding the total sample, inactive athletes presented significantly more symptoms of anxiety (b = -2.04, p < 0.001) and depression (b = -1.10, p = 0.02) compared to active ones. Moreover, elite athletes exhibited significantly higher levels of competitive anxiety (M = 27.68, SD = 8.83), anxiety symptoms (M = 4.23, SD = 5.10), and depressive symptoms (M = 6.22, SD = 5.82), compared to amateur athletes (M = 23.81, SD = 8.50; M = 2.78, SD = 3.89; M = 3.45, SD = 4.61, respectively). Finally, across the total sample, psychological distress emerged as the strongest predictor of substance use (b = 0.5, p < 0.001). Statistically significant predictors of problematic alcohol use also included, in addition to psychological distress (b = 0.21, p < 0.001), age (b = -0.04, p = 0.03), male gender (b = 1.51, p < 0.001), and depressive symptoms (b = 0.19, p = 0.002). Conclusions: This study represents an effort to explore substance and alcohol use in athlete populations, in relation to stressors and symptoms of psychological strain, anxiety, and depression. The results highlight the critical role of competitive anxiety, depression symptoms, and psychological strain in reinforcing patterns of substance use and problematic alcohol consumption. The research emphasizes the need for psychoeducation for professionals in the field to ensure the early identification of athletes who require support through specialized prevention and treatment programs."],"dc:identifier":["uoadl:3479566","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3479566"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η χρήση ψυχοτρόπων ουσιών σε επαγγελματίες και ερασιτέχνες αθλητές/-τριες: συσχέτιση με στρεσογόνους παράγοντες του αθλητισμού, συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:24Z"}