{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3479612"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3479612","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η χρήση αυτόλογων αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων και αυξητικών παραγόντων 2ης γενιάς στη χειρουργική αντιμετώπιση της οστεονέκρωσης των γνάθων από φάρμακα. Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση.","abstract":"Εισαγωγή: Η οστεονέκρωση των γνάθων (MRONJ) αποτελεί μια συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια ύστερα από τη χορήγηση συγκεκριμένων φαρμάκων με αντιοστεολυτικές ή αντιαγγειογενετικές ιδιότητες που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία της οστεοπόρωσης ή κακοήθων νοσημάτων. Στην κατηγορία των φαρμάκων αυτών ανήκουν τα διφωσφονικά, η δενοσουμάμπη και άλλοι παράγοντες. Σε ό,τι αφορά τη θεραπεία της οστεονέκρωσης έχουν προταθεί τόσο συντηρητικές μέθοδοι με χρήση τοπικών αντισηπτικών παραγόντων και αντιβιοτικών, όσο και πιο επεμβατικές μέθοδοι όπως η αφαίρεση οστικών απολυμάτων και ο χειρουργικός καθαρισμός, μόνα τους ή σε συνδυασμό με άλλα θεραπευτικά μέσα. Τα αυτόλογα αιμοπεταλιακά συμπυκνώματα 2ης γενιάς (όπως το PRF και το CGF) και οι αυξητικοί παράγοντες εφαρμόζονται σε αναγεννητικές τεχνικές για την προαγωγή της επούλωσης τόσο των μαλακών ιστών όσο και του οστού. Η αποτελεσματικότητά τους ως συμπληρωματικό μέσο στις επεμβάσεις στοματικής χειρουργικής βρίσκεται στο επίκεντρο της ακαδημαϊκής έρευνας. Σκοπός: Η μελέτη, μέσω συστηματικής ανασκόπησης της βιβλιογραφίας και μετα- ανάλυσης, της χρήσης των αυτόλογων αυξητικών παραγόντων και αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς συμπληρωματικά στη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης των γνάθων που προκαλείται από φάρμακα (MRONJ). Υλικά και μέθοδοι: Έγινε ηλεκτρονική αναζήτηση άρθρων στην αγγλική γλώσσα στις βάσεις δεδομένων MEDLINE-PubMed, Scopus, Science Direct και Cochrane Library. Η τελευταία αναζήτηση πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2024. Επελέγησαν κλινικές μελέτες με βάση συγκεκριμένα κριτήρια εισαγωγής-αποκλεισμού. Η συστηματική ανασκόπηση εκπονήθηκε ακολουθώντας τη μεθοδολογία και τα κριτήρια που προτείνονται στα «Cochrane Handbook of Systematic Reviews of Interventions» και «Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and MetaAnalysis (PRISMA)». Αποτελέσματα: Στη συστηματική ανασκόπηση χρησιμοποιήθηκαν 15 άρθρα για συγκέντρωση και εξαγωγή δεδομένων από συνολικά 1224 αρχικά. Στη συνέχεια έγινε μετα-ανάλυση των 15 μελετών βάσει κριτηρίων και μεθοδολογίας, με το υπό μελέτη στατιστικό μέγεθος να είναι το ποσοστό των οστεονεκρωτικών βλαβών που ιάθηκαν πλήρως. Πραγματοποιήθηκε επιπλέον μετα-ανάλυση σε 4 από αυτές τις μελέτες οι οποίες συνέκριναν την ίαση των οστεονεκρωτικών βλαβών σε δύο ομάδες, μια στην οποία γινόταν μόνο χειρουργική αντιμετώπιση και μια στην οποία γινόταν συνδυασμός χειρουργικού καθαρισμού και εφαρμογής αυτόλογων αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς. Σε ό,τι αφορά την μετα-ανάλυση των 15 άρθρων υπήρξαν ενδείξεις για σφάλμα δημοσίευσης, ωστόσο από την περαιτέρω ανάλυση δεν προέκυψε στατιστικά σημαντικό αποτέλεσμα, ενώ στις 4 επιμέρους μελέτες δεν υπήρξαν ενδείξεις για σφάλμα δημοσίευσης. Συμπεράσματα: Η χρήση αυτόλογων αυξητικών παραγόντων και αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς φαίνεται να προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα σε ό, τι αφορά την ίαση και την επίτευξη πλήρους επούλωσης στη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης των γνάθων από φάρμακα, σε σχέση με τη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης χωρίς τη χρήση των παραγόντων αυτών, σε ασθενείς με MRONJ. Ωστόσο, περισσότερες έρευνες, όπως τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες με μεγαλύτερο μέγεθος δείγματος, ομάδες ελέγχου και μεγάλα διαστήματα παρακολούθησης, είναι απαραίτητες για να εδραιωθούν ασφαλή συμπεράσματα για το όφελος της χρήσης του PRF σε οστεονεκρωτικές βλάβες όλων των σταδίων.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η οστεονέκρωση των γνάθων (MRONJ) αποτελεί μια συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια ύστερα από τη χορήγηση συγκεκριμένων φαρμάκων με αντιοστεολυτικές ή αντιαγγειογενετικές ιδιότητες που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία της οστεοπόρωσης ή κακοήθων νοσημάτων. Στην κατηγορία των φαρμάκων αυτών ανήκουν τα διφωσφονικά, η δενοσουμάμπη και άλλοι παράγοντες. Σε ό,τι αφορά τη θεραπεία της οστεονέκρωσης έχουν προταθεί τόσο συντηρητικές μέθοδοι με χρήση τοπικών αντισηπτικών παραγόντων και αντιβιοτικών, όσο και πιο επεμβατικές μέθοδοι όπως η αφαίρεση οστικών απολυμάτων και ο χειρουργικός καθαρισμός, μόνα τους ή σε συνδυασμό με άλλα θεραπευτικά μέσα. Τα αυτόλογα αιμοπεταλιακά συμπυκνώματα 2ης γενιάς (όπως το PRF και το CGF) και οι αυξητικοί παράγοντες εφαρμόζονται σε αναγεννητικές τεχνικές για την προαγωγή της επούλωσης τόσο των μαλακών ιστών όσο και του οστού. Η αποτελεσματικότητά τους ως συμπληρωματικό μέσο στις επεμβάσεις στοματικής χειρουργικής βρίσκεται στο επίκεντρο της ακαδημαϊκής έρευνας. Σκοπός: Η μελέτη, μέσω συστηματικής ανασκόπησης της βιβλιογραφίας και μετα- ανάλυσης, της χρήσης των αυτόλογων αυξητικών παραγόντων και αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς συμπληρωματικά στη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης των γνάθων που προκαλείται από φάρμακα (MRONJ). Υλικά και μέθοδοι: Έγινε ηλεκτρονική αναζήτηση άρθρων στην αγγλική γλώσσα στις βάσεις δεδομένων MEDLINE-PubMed, Scopus, Science Direct και Cochrane Library. Η τελευταία αναζήτηση πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2024. Επελέγησαν κλινικές μελέτες με βάση συγκεκριμένα κριτήρια εισαγωγής-αποκλεισμού. Η συστηματική ανασκόπηση εκπονήθηκε ακολουθώντας τη μεθοδολογία και τα κριτήρια που προτείνονται στα «Cochrane Handbook of Systematic Reviews of Interventions» και «Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and MetaAnalysis (PRISMA)». Αποτελέσματα: Στη συστηματική ανασκόπηση χρησιμοποιήθηκαν 15 άρθρα για συγκέντρωση και εξαγωγή δεδομένων από συνολικά 1224 αρχικά. Στη συνέχεια έγινε μετα-ανάλυση των 15 μελετών βάσει κριτηρίων και μεθοδολογίας, με το υπό μελέτη στατιστικό μέγεθος να είναι το ποσοστό των οστεονεκρωτικών βλαβών που ιάθηκαν πλήρως. Πραγματοποιήθηκε επιπλέον μετα-ανάλυση σε 4 από αυτές τις μελέτες οι οποίες συνέκριναν την ίαση των οστεονεκρωτικών βλαβών σε δύο ομάδες, μια στην οποία γινόταν μόνο χειρουργική αντιμετώπιση και μια στην οποία γινόταν συνδυασμός χειρουργικού καθαρισμού και εφαρμογής αυτόλογων αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς. Σε ό,τι αφορά την μετα-ανάλυση των 15 άρθρων υπήρξαν ενδείξεις για σφάλμα δημοσίευσης, ωστόσο από την περαιτέρω ανάλυση δεν προέκυψε στατιστικά σημαντικό αποτέλεσμα, ενώ στις 4 επιμέρους μελέτες δεν υπήρξαν ενδείξεις για σφάλμα δημοσίευσης. Συμπεράσματα: Η χρήση αυτόλογων αυξητικών παραγόντων και αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς φαίνεται να προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα σε ό, τι αφορά την ίαση και την επίτευξη πλήρους επούλωσης στη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης των γνάθων από φάρμακα, σε σχέση με τη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης χωρίς τη χρήση των παραγόντων αυτών, σε ασθενείς με MRONJ. Ωστόσο, περισσότερες έρευνες, όπως τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες με μεγαλύτερο μέγεθος δείγματος, ομάδες ελέγχου και μεγάλα διαστήματα παρακολούθησης, είναι απαραίτητες για να εδραιωθούν ασφαλή συμπεράσματα για το όφελος της χρήσης του PRF σε οστεονεκρωτικές βλάβες όλων των σταδίων.","abstract_has_math":false,"creators":["Φλώρου Ευθυμία","Florou Efthymia"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:24Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3479612"],"render_values":[{"text":"uoadl:3479612","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3479612","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3479612","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3479612","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Φλώρου Ευθυμία","Florou Efthymia"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3479612","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3479612"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η οστεονέκρωση των γνάθων (MRONJ) αποτελεί μια συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια ύστερα από τη χορήγηση συγκεκριμένων φαρμάκων με αντιοστεολυτικές ή αντιαγγειογενετικές ιδιότητες που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία της οστεοπόρωσης ή κακοήθων νοσημάτων. Στην κατηγορία των φαρμάκων αυτών ανήκουν τα διφωσφονικά, η δενοσουμάμπη και άλλοι παράγοντες. Σε ό,τι αφορά τη θεραπεία της οστεονέκρωσης έχουν προταθεί τόσο συντηρητικές μέθοδοι με χρήση τοπικών αντισηπτικών παραγόντων και αντιβιοτικών, όσο και πιο επεμβατικές μέθοδοι όπως η αφαίρεση οστικών απολυμάτων και ο χειρουργικός καθαρισμός, μόνα τους ή σε συνδυασμό με άλλα θεραπευτικά μέσα. Τα αυτόλογα αιμοπεταλιακά συμπυκνώματα 2ης γενιάς (όπως το PRF και το CGF) και οι αυξητικοί παράγοντες εφαρμόζονται σε αναγεννητικές τεχνικές για την προαγωγή της επούλωσης τόσο των μαλακών ιστών όσο και του οστού. Η αποτελεσματικότητά τους ως συμπληρωματικό μέσο στις επεμβάσεις στοματικής χειρουργικής βρίσκεται στο επίκεντρο της ακαδημαϊκής έρευνας. Σκοπός: Η μελέτη, μέσω συστηματικής ανασκόπησης της βιβλιογραφίας και μετα- ανάλυσης, της χρήσης των αυτόλογων αυξητικών παραγόντων και αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς συμπληρωματικά στη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης των γνάθων που προκαλείται από φάρμακα (MRONJ). Υλικά και μέθοδοι: Έγινε ηλεκτρονική αναζήτηση άρθρων στην αγγλική γλώσσα στις βάσεις δεδομένων MEDLINE-PubMed, Scopus, Science Direct και Cochrane Library. Η τελευταία αναζήτηση πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2024. Επελέγησαν κλινικές μελέτες με βάση συγκεκριμένα κριτήρια εισαγωγής-αποκλεισμού. Η συστηματική ανασκόπηση εκπονήθηκε ακολουθώντας τη μεθοδολογία και τα κριτήρια που προτείνονται στα «Cochrane Handbook of Systematic Reviews of Interventions» και «Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and MetaAnalysis (PRISMA)». Αποτελέσματα: Στη συστηματική ανασκόπηση χρησιμοποιήθηκαν 15 άρθρα για συγκέντρωση και εξαγωγή δεδομένων από συνολικά 1224 αρχικά. Στη συνέχεια έγινε μετα-ανάλυση των 15 μελετών βάσει κριτηρίων και μεθοδολογίας, με το υπό μελέτη στατιστικό μέγεθος να είναι το ποσοστό των οστεονεκρωτικών βλαβών που ιάθηκαν πλήρως. Πραγματοποιήθηκε επιπλέον μετα-ανάλυση σε 4 από αυτές τις μελέτες οι οποίες συνέκριναν την ίαση των οστεονεκρωτικών βλαβών σε δύο ομάδες, μια στην οποία γινόταν μόνο χειρουργική αντιμετώπιση και μια στην οποία γινόταν συνδυασμός χειρουργικού καθαρισμού και εφαρμογής αυτόλογων αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς. Σε ό,τι αφορά την μετα-ανάλυση των 15 άρθρων υπήρξαν ενδείξεις για σφάλμα δημοσίευσης, ωστόσο από την περαιτέρω ανάλυση δεν προέκυψε στατιστικά σημαντικό αποτέλεσμα, ενώ στις 4 επιμέρους μελέτες δεν υπήρξαν ενδείξεις για σφάλμα δημοσίευσης. Συμπεράσματα: Η χρήση αυτόλογων αυξητικών παραγόντων και αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς φαίνεται να προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα σε ό, τι αφορά την ίαση και την επίτευξη πλήρους επούλωσης στη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης των γνάθων από φάρμακα, σε σχέση με τη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης χωρίς τη χρήση των παραγόντων αυτών, σε ασθενείς με MRONJ. Ωστόσο, περισσότερες έρευνες, όπως τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες με μεγαλύτερο μέγεθος δείγματος, ομάδες ελέγχου και μεγάλα διαστήματα παρακολούθησης, είναι απαραίτητες για να εδραιωθούν ασφαλή συμπεράσματα για το όφελος της χρήσης του PRF σε οστεονεκρωτικές βλάβες όλων των σταδίων.","Background: Osteonecrosis of the jaws (MRONJ) is a common side effect following the administration of certain medications with antiosteolytic or antiangiogenic properties used in the treatment of osteoporosis or malignant diseases. Bisphosphonates, denosumab and other agents belong to the category of these drugs. As regards the treatment of osteonecrosis, both conservative methods using local antiseptic agents and antibiotics, as well as more invasive methods such as bone debridement and surgical removal of the lesion, alone or in combination with other therapeutic means, have been proposed. Second generation autologous platelet concentrates (such as PRF and CGF) and growth factors are applied in regenerative techniques for the promotion of soft tissue and bone healing. Their effectiveness as a complementary tool in oral surgery procedures is at the heart of academic research. Aim: The study, through a systematic literature review and meta-analysis, of the use of autologous growth factors and 2nd generation platelet concentrates in addition to the surgical treatment of medication-related osteonecrosis of the jaws (MRONJ). Materials and methods: An electronic search was conducted for articles in English language in the databases MEDLINE-PubMed, Scopus, Science Direct and Cochrane Library. The last search took place in July 2024. Clinical studies were selected according to specific inclusion-exclusion criteria. The systematic review was carried out following the methodology and criteria proposed in the Cochrane Handbook of Systematic Reviews of Interventions\" and \"Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analysis (PRISMA)\". Results: In our systematic review 15 articles were used for data collection and extraction from a total of 1224. A meta-analysis of the 15 studies was performed based on specific criteria and methodology for the statistical analysis of the complete resolution rate of osteonecrotic lesions. An additional meta-analysis was carried out in 4 of these studies which compared the healing of osteonecrotic lesions in two groups, one in which only surgical treatment was performed and one in which a combination of surgical management and application of 2nd generation autologous platelet concentrates was performed. Regarding the meta-analysis of the 15 articles there were indications of publication bias, however further analysis did not show a statistically significant result, while in the 4 individual studies there was no evidence of publication bias. Conclusions: The use of autologous growth factors and 2nd generation platelet concentrates seems to offer better results in terms of healing and complete resolution of the lesions in the surgical treatment of medication-related osteonecrosis of the jaws, compared to the surgical treatment of osteonecrosis without the use of these agents, in patients with MRONJ. However, more research, such as randomized clinical trials with larger sample sizes, control groups and long follow-up intervals, is needed to establish firm conclusions about the benefit of using PRF in osteonecrotic lesions of all stages."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η χρήση αυτόλογων αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων και αυξητικών παραγόντων 2ης γενιάς στη χειρουργική αντιμετώπιση της οστεονέκρωσης των γνάθων από φάρμακα. Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Φλώρου Ευθυμία","Florou Efthymia"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η οστεονέκρωση των γνάθων (MRONJ) αποτελεί μια συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια ύστερα από τη χορήγηση συγκεκριμένων φαρμάκων με αντιοστεολυτικές ή αντιαγγειογενετικές ιδιότητες που χρησιμοποιούνται στη θεραπεία της οστεοπόρωσης ή κακοήθων νοσημάτων. Στην κατηγορία των φαρμάκων αυτών ανήκουν τα διφωσφονικά, η δενοσουμάμπη και άλλοι παράγοντες. Σε ό,τι αφορά τη θεραπεία της οστεονέκρωσης έχουν προταθεί τόσο συντηρητικές μέθοδοι με χρήση τοπικών αντισηπτικών παραγόντων και αντιβιοτικών, όσο και πιο επεμβατικές μέθοδοι όπως η αφαίρεση οστικών απολυμάτων και ο χειρουργικός καθαρισμός, μόνα τους ή σε συνδυασμό με άλλα θεραπευτικά μέσα. Τα αυτόλογα αιμοπεταλιακά συμπυκνώματα 2ης γενιάς (όπως το PRF και το CGF) και οι αυξητικοί παράγοντες εφαρμόζονται σε αναγεννητικές τεχνικές για την προαγωγή της επούλωσης τόσο των μαλακών ιστών όσο και του οστού. Η αποτελεσματικότητά τους ως συμπληρωματικό μέσο στις επεμβάσεις στοματικής χειρουργικής βρίσκεται στο επίκεντρο της ακαδημαϊκής έρευνας. Σκοπός: Η μελέτη, μέσω συστηματικής ανασκόπησης της βιβλιογραφίας και μετα- ανάλυσης, της χρήσης των αυτόλογων αυξητικών παραγόντων και αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς συμπληρωματικά στη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης των γνάθων που προκαλείται από φάρμακα (MRONJ). Υλικά και μέθοδοι: Έγινε ηλεκτρονική αναζήτηση άρθρων στην αγγλική γλώσσα στις βάσεις δεδομένων MEDLINE-PubMed, Scopus, Science Direct και Cochrane Library. Η τελευταία αναζήτηση πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2024. Επελέγησαν κλινικές μελέτες με βάση συγκεκριμένα κριτήρια εισαγωγής-αποκλεισμού. Η συστηματική ανασκόπηση εκπονήθηκε ακολουθώντας τη μεθοδολογία και τα κριτήρια που προτείνονται στα «Cochrane Handbook of Systematic Reviews of Interventions» και «Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and MetaAnalysis (PRISMA)». Αποτελέσματα: Στη συστηματική ανασκόπηση χρησιμοποιήθηκαν 15 άρθρα για συγκέντρωση και εξαγωγή δεδομένων από συνολικά 1224 αρχικά. Στη συνέχεια έγινε μετα-ανάλυση των 15 μελετών βάσει κριτηρίων και μεθοδολογίας, με το υπό μελέτη στατιστικό μέγεθος να είναι το ποσοστό των οστεονεκρωτικών βλαβών που ιάθηκαν πλήρως. Πραγματοποιήθηκε επιπλέον μετα-ανάλυση σε 4 από αυτές τις μελέτες οι οποίες συνέκριναν την ίαση των οστεονεκρωτικών βλαβών σε δύο ομάδες, μια στην οποία γινόταν μόνο χειρουργική αντιμετώπιση και μια στην οποία γινόταν συνδυασμός χειρουργικού καθαρισμού και εφαρμογής αυτόλογων αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς. Σε ό,τι αφορά την μετα-ανάλυση των 15 άρθρων υπήρξαν ενδείξεις για σφάλμα δημοσίευσης, ωστόσο από την περαιτέρω ανάλυση δεν προέκυψε στατιστικά σημαντικό αποτέλεσμα, ενώ στις 4 επιμέρους μελέτες δεν υπήρξαν ενδείξεις για σφάλμα δημοσίευσης. Συμπεράσματα: Η χρήση αυτόλογων αυξητικών παραγόντων και αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων 2ης γενιάς φαίνεται να προσφέρει καλύτερα αποτελέσματα σε ό, τι αφορά την ίαση και την επίτευξη πλήρους επούλωσης στη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης των γνάθων από φάρμακα, σε σχέση με τη χειρουργική θεραπεία της οστεονέκρωσης χωρίς τη χρήση των παραγόντων αυτών, σε ασθενείς με MRONJ. Ωστόσο, περισσότερες έρευνες, όπως τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες με μεγαλύτερο μέγεθος δείγματος, ομάδες ελέγχου και μεγάλα διαστήματα παρακολούθησης, είναι απαραίτητες για να εδραιωθούν ασφαλή συμπεράσματα για το όφελος της χρήσης του PRF σε οστεονεκρωτικές βλάβες όλων των σταδίων.","Background: Osteonecrosis of the jaws (MRONJ) is a common side effect following the administration of certain medications with antiosteolytic or antiangiogenic properties used in the treatment of osteoporosis or malignant diseases. Bisphosphonates, denosumab and other agents belong to the category of these drugs. As regards the treatment of osteonecrosis, both conservative methods using local antiseptic agents and antibiotics, as well as more invasive methods such as bone debridement and surgical removal of the lesion, alone or in combination with other therapeutic means, have been proposed. Second generation autologous platelet concentrates (such as PRF and CGF) and growth factors are applied in regenerative techniques for the promotion of soft tissue and bone healing. Their effectiveness as a complementary tool in oral surgery procedures is at the heart of academic research. Aim: The study, through a systematic literature review and meta-analysis, of the use of autologous growth factors and 2nd generation platelet concentrates in addition to the surgical treatment of medication-related osteonecrosis of the jaws (MRONJ). Materials and methods: An electronic search was conducted for articles in English language in the databases MEDLINE-PubMed, Scopus, Science Direct and Cochrane Library. The last search took place in July 2024. Clinical studies were selected according to specific inclusion-exclusion criteria. The systematic review was carried out following the methodology and criteria proposed in the Cochrane Handbook of Systematic Reviews of Interventions\" and \"Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analysis (PRISMA)\". Results: In our systematic review 15 articles were used for data collection and extraction from a total of 1224. A meta-analysis of the 15 studies was performed based on specific criteria and methodology for the statistical analysis of the complete resolution rate of osteonecrotic lesions. An additional meta-analysis was carried out in 4 of these studies which compared the healing of osteonecrotic lesions in two groups, one in which only surgical treatment was performed and one in which a combination of surgical management and application of 2nd generation autologous platelet concentrates was performed. Regarding the meta-analysis of the 15 articles there were indications of publication bias, however further analysis did not show a statistically significant result, while in the 4 individual studies there was no evidence of publication bias. Conclusions: The use of autologous growth factors and 2nd generation platelet concentrates seems to offer better results in terms of healing and complete resolution of the lesions in the surgical treatment of medication-related osteonecrosis of the jaws, compared to the surgical treatment of osteonecrosis without the use of these agents, in patients with MRONJ. However, more research, such as randomized clinical trials with larger sample sizes, control groups and long follow-up intervals, is needed to establish firm conclusions about the benefit of using PRF in osteonecrotic lesions of all stages."],"dc:identifier":["uoadl:3479612","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3479612"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η χρήση αυτόλογων αιμοπεταλιακών συμπυκνωμάτων και αυξητικών παραγόντων 2ης γενιάς στη χειρουργική αντιμετώπιση της οστεονέκρωσης των γνάθων από φάρμακα. Συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:24Z"}