{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3481051"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3481051","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Σχεδιασμός και Σύνθεση Νέων Διιμιδαζο[1,2-a:4’,5’- c]πυριδινών με Πιθανή Κυτταροτοξική Δράση","abstract":"Ο καρκίνος είναι μία ιδιαίτερα σύνθετη ασθένεια, που αποτελεί τη δεύτερη κυριότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Ιδιαίτερα στον δυτικό κόσμο τα περιστατικά καρκίνου αυξάνονται συνεχώς σε άτομα όλων των ηλικιών και για το λόγο αυτό η θεραπευτική του αντιμετώπιση αποτελεί πεδίο έντονης ερευνητικής δραστηριότητας από την επιστημονική κοινότητα. Η χημειοθεραπεία είναι η πιο συχνά εφαρμοζόμενη θεραπευτική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του καρκίνου, με αποτέλεσμα να έχει ανακαλυφθεί μια πληθώρα χημειοθεραπευτικών φαρμάκων για τη θεραπεία διαφόρων τύπων καρκίνων, τα οποία δρουν μέσω διαφορετικών μηχανισμών. Ωστόσο, παρουσιάζουν αρκετά συχνά έλλειψη εκλεκτικότητας προς τα καρκινικά κύτταρα έναντι των φυσιολογικών κυττάρων, με αποτέλεσμα την εμφάνιση ανεπιθύμητων παρενεργειών, ενώ συχνά η αποτελεσματικότητα τους περιορίζεται από την ανάπτυξη αντοχής εκ μέρους των καρκινικών κυττάρων. Για τον λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας έχει μετατοπιστεί από τα κυτταροτοξικά φάρμακα στην στοχευμένη θεραπεία. Σε σύγκριση με τη παραδοσιακή χημειοθεραπεία, τα φάρμακα της στοχευμένης θεραπείας έχουν υψηλή ισχύ και χαμηλότερη τοξικότητα. Οι στοχευμένες θεραπείες περιλαμβάνουν δύο βασικές κατηγορίες φαρμάκων, τα μονοκλωνικά αντισώματα και τους μικρομοριακούς αναστολείς ενζύμων. Προς το παρόν, οι περισσότεροι μικρομοριακοί αναστολείς που έχουν εγκριθεί αποτελούν αναστολείς πρωτεϊνικών κινασών, και χαρακτηρίζονται από αποτελεσματικότητα, ευκολία χορήγησης και καλή φαρμακοκινητική συμπεριφορά. Ωστόσο, συχνά παρατηρείται και σε αυτή τη κατηγορία φαρμάκων, ανάπτυξη αντοχής. Η πλειονότητα των αναστολέων πρωτεϊνικών κινασών που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα δεσμεύονται στη θέση πρόσδεσης του ΑΤΡ στην ενεργή, ή την ανενεργή διαμόρφωση της κινάσης. Από δομικής άποψης, πρόκειται για μονοκυκλικά και δικυκλικά ετεροκυκλικά παράγωγα που προσομοιάζουν με τον πουρινικό δακτύλιο του ΑΤΡ. Τα τελευταία χρόνια, στα πλαίσια προσπαθειών για την εκλεκτικότερη στόχευση κινασών, γίνεται μια προσπάθεια διεύρυνσης των παραπάνω χημικών δομών, ενσωματώνοντας έναν τρίτο ετερoκυκλικό δακτύλιο σε δικυκλικούς πυρήνες. Η τροποποίηση των δικυκλικών συστημάτων με τη συμπύκνωση ενός τρίτου δακτυλίου προσδίδει ακαμπτότητα και επιτρέπει την ενσωμάτωση περισσότερων υποκαταστατών που είναι σε θέση να αλληλεπιδρούν με συμπληρωματικό τρόπο με τον πρωτεϊνικό στόχο. Στο πλαίσιο της ενασχόλησης της ερευνητικής μας ομάδας με την εύρεση νέων ενώσεων με πιθανή κυτταροτοξική δράση, την τελευταία δεκαετία έχει συντεθεί στο εργαστήριο μας ένας μεγάλος αριθμός ισοστερών πουρινικών αναλόγων, που φέρουν ως βασικό σκελετό ένα δικυκλικό σύστημα αποτελούμενο από έναν εξαμελή και έναν πενταμελή ετεροκυκλικό δακτύλιο, με δύο ή περισσότερα άτομα αζώτου. Τα νέα αυτά παράγωγα επέδειξαν ενδιαφέρουσα κυτταροτοξική δράση, με τις τιμές IC50 των πιο δραστικών αναλόγων να βρίσκονται σε μονοψήφιες τιμές µΜ, ή ακόμα και σε τιμές nM, έναντι μιας ποικιλίας καρκινικών κυτταρικών σειρών ανθρώπινης προέλευσης. Μεταξύ των ενώσεων αυτών περιλαμβάνονται ορισμένα παράγωγα της πυραζολο[3,4-c]πυριδίνης, που φέρουν ένα κοινό μοτίβο υποκατάστασης, με αρυλοϋποκαταστάτη στη θέση -3 και αμινοϋποκαταστάτη, αρωματικό ή αλεικυκλικό, στη θέση -7 του δικυκλικού συστήματος. Με βάση τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα που προέκυψαν από την μελέτη των σχέσεων δομής-δράσης των παραπάνω ενώσεων, και έχοντας υπόψιν το εξαιρετικό ενδιαφέρον που εκδηλώνεται ως προς την εύρεση νέων τρικυκλικών χημικών δομών με πιθανή κυτταροτοξική δράση, στην παρούσα διπλωματική εργασία αποφασίσαμε να συνθέσουμε μία σειρά αναλόγων που φέρουν το τρικυκλικό σύστημα της διιμιδαζο[1,2-a:4’,5’-c]πυριδίνης. Τα νέα αυτά παράγωγα μπορεί να θεωρηθεί ότι προκύπτουν από τις δραστικές πυραζολοπυριδίνες, μετά από την ενσωμάτωση του πυριδινικού αζώτου και του αζώτου της θέσης -7 σε έναν ιμιδαζολικό δακτύλιο, με ταυτόχρονη μετατόπιση του πυραζολικού αζώτου της θέσης -2 σε γειτονική θέση. Σκοπός των δομικών αυτών αλλαγών είναι η μελέτη της επίδρασης που θα επιφέρουν αυτές οι αλλαγές στην κυτταροτοξική δράση. Στα νέα τρικυκλικά παράγωγα έχει διατηρηθεί παρόμοιο μοτίβο υποκατάστασης, με την παρουσία κατάλληλων υποκαταστατών σε αντίστοιχες θέσεις με αυτές που υπήρχαν στα μόρια των πυραζολοπυριδινών. Πιο συγκεκριμένα, στη θέση -3 του νέου τρικυκλικού συστήματος επιλέχθηκε να εισαχθούν ως υποκαταστάτες ο κυκλοεξανικός δακτύλιος και το φαινύλιο, ενώ στη θέση -8 έχουν εισαχθεί τόσο μικρού μεγέθους υποκαταστάτες (υδρογόνο, καρβοξυλική ομάδα, αιθοξυκαρβονυλομάδα) όσο και Ν-αρυλαμιδικές ομάδες, κατάλληλα υποκατεστημένες, καθώς και η Ν-κυκλοεξυλαμιδομάδα. Τέλος, για συγκριτικούς λόγους, συντέθηκαν και τέσσερα παράγωγα τα οποία φέρουν την φαινυλοϋποκατάσταση στο άζωτο της θέσης -1 του νέου τρικυκλικού συστήματος. Για την σύνθεση των επιθυμητών τρικυκλικών τελικών προϊόντων που φέρουν κυκλοέξυλο υποκατάσταση στη θέση -3 του σκελετού της διιμιδαζοπυριδίνης χρησιμοποιήθηκε ως πρώτη ύλη η εμπορικά διαθέσιμη 2,4-διχλωρο-3-νιτροπυριδίνη, η οποία μετά από σειρά αντιδράσεων οδήγησε στην 1-κυκλοεξυλο-1Η-ιμιδαζο[4,5-c]πυριδιν-4-αμίνη. Από αυτήν, μετά από επίδραση χλωρακεταλδεΰδης ή βρωμοπυρουβικού αιθυλεστέρα, παρουσία NaHCO3 ως βάσης, συντέθηκαν τα τρικυκλικά παράγωγα που φέρουν υδρογόνο ή την ομάδα του καρβοξυλικού αιθυλεστέρα αντίστοιχα στη θέση -8 του τρικυκλικού συστήματος. Έπειτα, στο μόριο του τρικυκλικού εστέρα πραγματοποιήθηκε αντίδραση σαπωνοποίησης οπότε προέκυψε το αντίστοιχο καρβοξυλικό οξύ, από το οποίο συντέθηκαν τα αμιδικά τελικά παράγωγα. Για την σύνθεση των επιθυμητών τελικών παραγώγων που φέρουν φαίνυλο υποκατάσταση στη θέση -3 ή στη θέση -1 του σκελετού της διιμιδαζοπυριδίνης, η 2,4-διχλωρο-3-νιτροπυριδίνη μετατράπηκε μετά από σειρά αντιδράσεων στην Ν-βενζυλο-1Η-ιμιδαζο[4,5-c]πυριδιν-4-αμίνη, από την οποία μετά από επίδραση φαινυλοβορονικού οξέος, παρουσία οξικού χαλκού και πυριδίνης, ελήφθησαν τα αντίστοιχα 1- φαινυλο και 3-φαινυλοϋποκατεστημένα μόρια. Μετά την απομάκρυνση της βενζυλικής ομάδας από αυτά σε όξινες συνθήκες, ελήφθησαν οι αντίστοιχες αμίνες, από τις οποίες μετά από σχηματισμό του τρικυκλικού συστήματος παρελήφθησαν τα τελικά προϊόντα της δεύτερης σειράς. Συνολικά, στην παρούσα διπλωματική εργασία συντέθηκαν 26 νέα τελικά τρικυκλικά προϊόντα, για τα οποία και πραγματοποιήθηκε πλήρης ταυτοποίηση της δομής τους. Η αξιολόγηση της ικανότητάς του να αναστέλλουν τον πολλαπλασιασμό καρκινικών κυττάρων βρίσκεται σε εξέλιξη.","abstract_html":"Ο καρκίνος είναι μία ιδιαίτερα σύνθετη ασθένεια, που αποτελεί τη δεύτερη κυριότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Ιδιαίτερα στον δυτικό κόσμο τα περιστατικά καρκίνου αυξάνονται συνεχώς σε άτομα όλων των ηλικιών και για το λόγο αυτό η θεραπευτική του αντιμετώπιση αποτελεί πεδίο έντονης ερευνητικής δραστηριότητας από την επιστημονική κοινότητα. Η χημειοθεραπεία είναι η πιο συχνά εφαρμοζόμενη θεραπευτική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του καρκίνου, με αποτέλεσμα να έχει ανακαλυφθεί μια πληθώρα χημειοθεραπευτικών φαρμάκων για τη θεραπεία διαφόρων τύπων καρκίνων, τα οποία δρουν μέσω διαφορετικών μηχανισμών. Ωστόσο, παρουσιάζουν αρκετά συχνά έλλειψη εκλεκτικότητας προς τα καρκινικά κύτταρα έναντι των φυσιολογικών κυττάρων, με αποτέλεσμα την εμφάνιση ανεπιθύμητων παρενεργειών, ενώ συχνά η αποτελεσματικότητα τους περιορίζεται από την ανάπτυξη αντοχής εκ μέρους των καρκινικών κυττάρων. Για τον λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας έχει μετατοπιστεί από τα κυτταροτοξικά φάρμακα στην στοχευμένη θεραπεία. Σε σύγκριση με τη παραδοσιακή χημειοθεραπεία, τα φάρμακα της στοχευμένης θεραπείας έχουν υψηλή ισχύ και χαμηλότερη τοξικότητα. Οι στοχευμένες θεραπείες περιλαμβάνουν δύο βασικές κατηγορίες φαρμάκων, τα μονοκλωνικά αντισώματα και τους μικρομοριακούς αναστολείς ενζύμων. Προς το παρόν, οι περισσότεροι μικρομοριακοί αναστολείς που έχουν εγκριθεί αποτελούν αναστολείς πρωτεϊνικών κινασών, και χαρακτηρίζονται από αποτελεσματικότητα, ευκολία χορήγησης και καλή φαρμακοκινητική συμπεριφορά. Ωστόσο, συχνά παρατηρείται και σε αυτή τη κατηγορία φαρμάκων, ανάπτυξη αντοχής. Η πλειονότητα των αναστολέων πρωτεϊνικών κινασών που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα δεσμεύονται στη θέση πρόσδεσης του ΑΤΡ στην ενεργή, ή την ανενεργή διαμόρφωση της κινάσης. Από δομικής άποψης, πρόκειται για μονοκυκλικά και δικυκλικά ετεροκυκλικά παράγωγα που προσομοιάζουν με τον πουρινικό δακτύλιο του ΑΤΡ. Τα τελευταία χρόνια, στα πλαίσια προσπαθειών για την εκλεκτικότερη στόχευση κινασών, γίνεται μια προσπάθεια διεύρυνσης των παραπάνω χημικών δομών, ενσωματώνοντας έναν τρίτο ετερoκυκλικό δακτύλιο σε δικυκλικούς πυρήνες. Η τροποποίηση των δικυκλικών συστημάτων με τη συμπύκνωση ενός τρίτου δακτυλίου προσδίδει ακαμπτότητα και επιτρέπει την ενσωμάτωση περισσότερων υποκαταστατών που είναι σε θέση να αλληλεπιδρούν με συμπληρωματικό τρόπο με τον πρωτεϊνικό στόχο. Στο πλαίσιο της ενασχόλησης της ερευνητικής μας ομάδας με την εύρεση νέων ενώσεων με πιθανή κυτταροτοξική δράση, την τελευταία δεκαετία έχει συντεθεί στο εργαστήριο μας ένας μεγάλος αριθμός ισοστερών πουρινικών αναλόγων, που φέρουν ως βασικό σκελετό ένα δικυκλικό σύστημα αποτελούμενο από έναν εξαμελή και έναν πενταμελή ετεροκυκλικό δακτύλιο, με δύο ή περισσότερα άτομα αζώτου. Τα νέα αυτά παράγωγα επέδειξαν ενδιαφέρουσα κυτταροτοξική δράση, με τις τιμές IC50 των πιο δραστικών αναλόγων να βρίσκονται σε μονοψήφιες τιμές µΜ, ή ακόμα και σε τιμές nM, έναντι μιας ποικιλίας καρκινικών κυτταρικών σειρών ανθρώπινης προέλευσης. Μεταξύ των ενώσεων αυτών περιλαμβάνονται ορισμένα παράγωγα της πυραζολο[3,4-c]πυριδίνης, που φέρουν ένα κοινό μοτίβο υποκατάστασης, με αρυλοϋποκαταστάτη στη θέση -3 και αμινοϋποκαταστάτη, αρωματικό ή αλεικυκλικό, στη θέση -7 του δικυκλικού συστήματος. Με βάση τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα που προέκυψαν από την μελέτη των σχέσεων δομής-δράσης των παραπάνω ενώσεων, και έχοντας υπόψιν το εξαιρετικό ενδιαφέρον που εκδηλώνεται ως προς την εύρεση νέων τρικυκλικών χημικών δομών με πιθανή κυτταροτοξική δράση, στην παρούσα διπλωματική εργασία αποφασίσαμε να συνθέσουμε μία σειρά αναλόγων που φέρουν το τρικυκλικό σύστημα της διιμιδαζο[1,2-a:4’,5’-c]πυριδίνης. Τα νέα αυτά παράγωγα μπορεί να θεωρηθεί ότι προκύπτουν από τις δραστικές πυραζολοπυριδίνες, μετά από την ενσωμάτωση του πυριδινικού αζώτου και του αζώτου της θέσης -7 σε έναν ιμιδαζολικό δακτύλιο, με ταυτόχρονη μετατόπιση του πυραζολικού αζώτου της θέσης -2 σε γειτονική θέση. Σκοπός των δομικών αυτών αλλαγών είναι η μελέτη της επίδρασης που θα επιφέρουν αυτές οι αλλαγές στην κυτταροτοξική δράση. Στα νέα τρικυκλικά παράγωγα έχει διατηρηθεί παρόμοιο μοτίβο υποκατάστασης, με την παρουσία κατάλληλων υποκαταστατών σε αντίστοιχες θέσεις με αυτές που υπήρχαν στα μόρια των πυραζολοπυριδινών. Πιο συγκεκριμένα, στη θέση -3 του νέου τρικυκλικού συστήματος επιλέχθηκε να εισαχθούν ως υποκαταστάτες ο κυκλοεξανικός δακτύλιος και το φαινύλιο, ενώ στη θέση -8 έχουν εισαχθεί τόσο μικρού μεγέθους υποκαταστάτες (υδρογόνο, καρβοξυλική ομάδα, αιθοξυκαρβονυλομάδα) όσο και Ν-αρυλαμιδικές ομάδες, κατάλληλα υποκατεστημένες, καθώς και η Ν-κυκλοεξυλαμιδομάδα. Τέλος, για συγκριτικούς λόγους, συντέθηκαν και τέσσερα παράγωγα τα οποία φέρουν την φαινυλοϋποκατάσταση στο άζωτο της θέσης -1 του νέου τρικυκλικού συστήματος. Για την σύνθεση των επιθυμητών τρικυκλικών τελικών προϊόντων που φέρουν κυκλοέξυλο υποκατάσταση στη θέση -3 του σκελετού της διιμιδαζοπυριδίνης χρησιμοποιήθηκε ως πρώτη ύλη η εμπορικά διαθέσιμη 2,4-διχλωρο-3-νιτροπυριδίνη, η οποία μετά από σειρά αντιδράσεων οδήγησε στην 1-κυκλοεξυλο-1Η-ιμιδαζο[4,5-c]πυριδιν-4-αμίνη. Από αυτήν, μετά από επίδραση χλωρακεταλδεΰδης ή βρωμοπυρουβικού αιθυλεστέρα, παρουσία NaHCO3 ως βάσης, συντέθηκαν τα τρικυκλικά παράγωγα που φέρουν υδρογόνο ή την ομάδα του καρβοξυλικού αιθυλεστέρα αντίστοιχα στη θέση -8 του τρικυκλικού συστήματος. Έπειτα, στο μόριο του τρικυκλικού εστέρα πραγματοποιήθηκε αντίδραση σαπωνοποίησης οπότε προέκυψε το αντίστοιχο καρβοξυλικό οξύ, από το οποίο συντέθηκαν τα αμιδικά τελικά παράγωγα. Για την σύνθεση των επιθυμητών τελικών παραγώγων που φέρουν φαίνυλο υποκατάσταση στη θέση -3 ή στη θέση -1 του σκελετού της διιμιδαζοπυριδίνης, η 2,4-διχλωρο-3-νιτροπυριδίνη μετατράπηκε μετά από σειρά αντιδράσεων στην Ν-βενζυλο-1Η-ιμιδαζο[4,5-c]πυριδιν-4-αμίνη, από την οποία μετά από επίδραση φαινυλοβορονικού οξέος, παρουσία οξικού χαλκού και πυριδίνης, ελήφθησαν τα αντίστοιχα 1- φαινυλο και 3-φαινυλοϋποκατεστημένα μόρια. Μετά την απομάκρυνση της βενζυλικής ομάδας από αυτά σε όξινες συνθήκες, ελήφθησαν οι αντίστοιχες αμίνες, από τις οποίες μετά από σχηματισμό του τρικυκλικού συστήματος παρελήφθησαν τα τελικά προϊόντα της δεύτερης σειράς. Συνολικά, στην παρούσα διπλωματική εργασία συντέθηκαν 26 νέα τελικά τρικυκλικά προϊόντα, για τα οποία και πραγματοποιήθηκε πλήρης ταυτοποίηση της δομής τους. Η αξιολόγηση της ικανότητάς του να αναστέλλουν τον πολλαπλασιασμό καρκινικών κυττάρων βρίσκεται σε εξέλιξη.","abstract_has_math":false,"creators":["Παππά Μαρία-Άννα","Pappa Maria-Anna"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:29Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3481051"],"render_values":[{"text":"uoadl:3481051","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481051","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481051","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3481051","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παππά Μαρία-Άννα","Pappa Maria-Anna"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3481051","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481051"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος είναι μία ιδιαίτερα σύνθετη ασθένεια, που αποτελεί τη δεύτερη κυριότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Ιδιαίτερα στον δυτικό κόσμο τα περιστατικά καρκίνου αυξάνονται συνεχώς σε άτομα όλων των ηλικιών και για το λόγο αυτό η θεραπευτική του αντιμετώπιση αποτελεί πεδίο έντονης ερευνητικής δραστηριότητας από την επιστημονική κοινότητα. Η χημειοθεραπεία είναι η πιο συχνά εφαρμοζόμενη θεραπευτική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του καρκίνου, με αποτέλεσμα να έχει ανακαλυφθεί μια πληθώρα χημειοθεραπευτικών φαρμάκων για τη θεραπεία διαφόρων τύπων καρκίνων, τα οποία δρουν μέσω διαφορετικών μηχανισμών. Ωστόσο, παρουσιάζουν αρκετά συχνά έλλειψη εκλεκτικότητας προς τα καρκινικά κύτταρα έναντι των φυσιολογικών κυττάρων, με αποτέλεσμα την εμφάνιση ανεπιθύμητων παρενεργειών, ενώ συχνά η αποτελεσματικότητα τους περιορίζεται από την ανάπτυξη αντοχής εκ μέρους των καρκινικών κυττάρων. Για τον λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας έχει μετατοπιστεί από τα κυτταροτοξικά φάρμακα στην στοχευμένη θεραπεία. Σε σύγκριση με τη παραδοσιακή χημειοθεραπεία, τα φάρμακα της στοχευμένης θεραπείας έχουν υψηλή ισχύ και χαμηλότερη τοξικότητα. Οι στοχευμένες θεραπείες περιλαμβάνουν δύο βασικές κατηγορίες φαρμάκων, τα μονοκλωνικά αντισώματα και τους μικρομοριακούς αναστολείς ενζύμων. Προς το παρόν, οι περισσότεροι μικρομοριακοί αναστολείς που έχουν εγκριθεί αποτελούν αναστολείς πρωτεϊνικών κινασών, και χαρακτηρίζονται από αποτελεσματικότητα, ευκολία χορήγησης και καλή φαρμακοκινητική συμπεριφορά. Ωστόσο, συχνά παρατηρείται και σε αυτή τη κατηγορία φαρμάκων, ανάπτυξη αντοχής. Η πλειονότητα των αναστολέων πρωτεϊνικών κινασών που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα δεσμεύονται στη θέση πρόσδεσης του ΑΤΡ στην ενεργή, ή την ανενεργή διαμόρφωση της κινάσης. Από δομικής άποψης, πρόκειται για μονοκυκλικά και δικυκλικά ετεροκυκλικά παράγωγα που προσομοιάζουν με τον πουρινικό δακτύλιο του ΑΤΡ. Τα τελευταία χρόνια, στα πλαίσια προσπαθειών για την εκλεκτικότερη στόχευση κινασών, γίνεται μια προσπάθεια διεύρυνσης των παραπάνω χημικών δομών, ενσωματώνοντας έναν τρίτο ετερoκυκλικό δακτύλιο σε δικυκλικούς πυρήνες. Η τροποποίηση των δικυκλικών συστημάτων με τη συμπύκνωση ενός τρίτου δακτυλίου προσδίδει ακαμπτότητα και επιτρέπει την ενσωμάτωση περισσότερων υποκαταστατών που είναι σε θέση να αλληλεπιδρούν με συμπληρωματικό τρόπο με τον πρωτεϊνικό στόχο. Στο πλαίσιο της ενασχόλησης της ερευνητικής μας ομάδας με την εύρεση νέων ενώσεων με πιθανή κυτταροτοξική δράση, την τελευταία δεκαετία έχει συντεθεί στο εργαστήριο μας ένας μεγάλος αριθμός ισοστερών πουρινικών αναλόγων, που φέρουν ως βασικό σκελετό ένα δικυκλικό σύστημα αποτελούμενο από έναν εξαμελή και έναν πενταμελή ετεροκυκλικό δακτύλιο, με δύο ή περισσότερα άτομα αζώτου. Τα νέα αυτά παράγωγα επέδειξαν ενδιαφέρουσα κυτταροτοξική δράση, με τις τιμές IC50 των πιο δραστικών αναλόγων να βρίσκονται σε μονοψήφιες τιμές µΜ, ή ακόμα και σε τιμές nM, έναντι μιας ποικιλίας καρκινικών κυτταρικών σειρών ανθρώπινης προέλευσης. Μεταξύ των ενώσεων αυτών περιλαμβάνονται ορισμένα παράγωγα της πυραζολο[3,4-c]πυριδίνης, που φέρουν ένα κοινό μοτίβο υποκατάστασης, με αρυλοϋποκαταστάτη στη θέση -3 και αμινοϋποκαταστάτη, αρωματικό ή αλεικυκλικό, στη θέση -7 του δικυκλικού συστήματος. Με βάση τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα που προέκυψαν από την μελέτη των σχέσεων δομής-δράσης των παραπάνω ενώσεων, και έχοντας υπόψιν το εξαιρετικό ενδιαφέρον που εκδηλώνεται ως προς την εύρεση νέων τρικυκλικών χημικών δομών με πιθανή κυτταροτοξική δράση, στην παρούσα διπλωματική εργασία αποφασίσαμε να συνθέσουμε μία σειρά αναλόγων που φέρουν το τρικυκλικό σύστημα της διιμιδαζο[1,2-a:4’,5’-c]πυριδίνης. Τα νέα αυτά παράγωγα μπορεί να θεωρηθεί ότι προκύπτουν από τις δραστικές πυραζολοπυριδίνες, μετά από την ενσωμάτωση του πυριδινικού αζώτου και του αζώτου της θέσης -7 σε έναν ιμιδαζολικό δακτύλιο, με ταυτόχρονη μετατόπιση του πυραζολικού αζώτου της θέσης -2 σε γειτονική θέση. Σκοπός των δομικών αυτών αλλαγών είναι η μελέτη της επίδρασης που θα επιφέρουν αυτές οι αλλαγές στην κυτταροτοξική δράση. Στα νέα τρικυκλικά παράγωγα έχει διατηρηθεί παρόμοιο μοτίβο υποκατάστασης, με την παρουσία κατάλληλων υποκαταστατών σε αντίστοιχες θέσεις με αυτές που υπήρχαν στα μόρια των πυραζολοπυριδινών. Πιο συγκεκριμένα, στη θέση -3 του νέου τρικυκλικού συστήματος επιλέχθηκε να εισαχθούν ως υποκαταστάτες ο κυκλοεξανικός δακτύλιος και το φαινύλιο, ενώ στη θέση -8 έχουν εισαχθεί τόσο μικρού μεγέθους υποκαταστάτες (υδρογόνο, καρβοξυλική ομάδα, αιθοξυκαρβονυλομάδα) όσο και Ν-αρυλαμιδικές ομάδες, κατάλληλα υποκατεστημένες, καθώς και η Ν-κυκλοεξυλαμιδομάδα. Τέλος, για συγκριτικούς λόγους, συντέθηκαν και τέσσερα παράγωγα τα οποία φέρουν την φαινυλοϋποκατάσταση στο άζωτο της θέσης -1 του νέου τρικυκλικού συστήματος. Για την σύνθεση των επιθυμητών τρικυκλικών τελικών προϊόντων που φέρουν κυκλοέξυλο υποκατάσταση στη θέση -3 του σκελετού της διιμιδαζοπυριδίνης χρησιμοποιήθηκε ως πρώτη ύλη η εμπορικά διαθέσιμη 2,4-διχλωρο-3-νιτροπυριδίνη, η οποία μετά από σειρά αντιδράσεων οδήγησε στην 1-κυκλοεξυλο-1Η-ιμιδαζο[4,5-c]πυριδιν-4-αμίνη. Από αυτήν, μετά από επίδραση χλωρακεταλδεΰδης ή βρωμοπυρουβικού αιθυλεστέρα, παρουσία NaHCO3 ως βάσης, συντέθηκαν τα τρικυκλικά παράγωγα που φέρουν υδρογόνο ή την ομάδα του καρβοξυλικού αιθυλεστέρα αντίστοιχα στη θέση -8 του τρικυκλικού συστήματος. Έπειτα, στο μόριο του τρικυκλικού εστέρα πραγματοποιήθηκε αντίδραση σαπωνοποίησης οπότε προέκυψε το αντίστοιχο καρβοξυλικό οξύ, από το οποίο συντέθηκαν τα αμιδικά τελικά παράγωγα. Για την σύνθεση των επιθυμητών τελικών παραγώγων που φέρουν φαίνυλο υποκατάσταση στη θέση -3 ή στη θέση -1 του σκελετού της διιμιδαζοπυριδίνης, η 2,4-διχλωρο-3-νιτροπυριδίνη μετατράπηκε μετά από σειρά αντιδράσεων στην Ν-βενζυλο-1Η-ιμιδαζο[4,5-c]πυριδιν-4-αμίνη, από την οποία μετά από επίδραση φαινυλοβορονικού οξέος, παρουσία οξικού χαλκού και πυριδίνης, ελήφθησαν τα αντίστοιχα 1- φαινυλο και 3-φαινυλοϋποκατεστημένα μόρια. Μετά την απομάκρυνση της βενζυλικής ομάδας από αυτά σε όξινες συνθήκες, ελήφθησαν οι αντίστοιχες αμίνες, από τις οποίες μετά από σχηματισμό του τρικυκλικού συστήματος παρελήφθησαν τα τελικά προϊόντα της δεύτερης σειράς. Συνολικά, στην παρούσα διπλωματική εργασία συντέθηκαν 26 νέα τελικά τρικυκλικά προϊόντα, για τα οποία και πραγματοποιήθηκε πλήρης ταυτοποίηση της δομής τους. Η αξιολόγηση της ικανότητάς του να αναστέλλουν τον πολλαπλασιασμό καρκινικών κυττάρων βρίσκεται σε εξέλιξη.","Cancer is a highly complex disease, being the second leading cause of death worldwide. Particularly in the Western world, cancer incidence appears to be increasing continuously in people of all ages, and for this reason, its therapeutic treatment is a field of intense scientific research. Chemotherapy is the most common therapeutic approach for the treatment of cancer, therefore multiple chemotherapeutic drugs have been discovered, treating various types of cancer through different mechanisms. However, these drugs often lack selectivity towards cancer cells over normal cells, resulting in the appearance of undesired side effects and often their effectiveness is reduced, due to the development of cancer cell resistance. Hence, in recent years, scientific community’s interest has shifted from cytotoxic drugs to targeted therapy. Compared to traditional chemotherapy, targeted therapy drugs have high potency and lower toxicity. Targeted therapy is based in two main classes of drugs, monoclonal antibodies and small molecule inhibitors of enzymatic processes. Currently, most small molecule inhibitors that have been approved are kinase inhibitors, and are characterized by efficacy, ease of administration and a good pharmacokinetic profile. Nevertheless, cancer cells often develop resistance to these drugs. Most protein kinase inhibitors discovered up today act through binding to the ATP binding site, in the active or the inactive conformation of the kinase. Structurally, they are monocyclic and bicyclic heterocyclic derivatives that resemble the purine ring of ATP. In recent years, in an effort to increase selectivity over various kinases, the above chemical structures were expanded by incorporating a third heterocyclic ring into the bicyclic cores. This modification provides rigidity and allows the incorporation of additional substituents able to interact in a complementary manner with the target protein. Our research group has been involved with the synthesis of a large number of isosteric purine analogues over the last decade, aiming to discover novel compounds with potential cytotoxic activity. These compounds bear a bicyclic system consisting of a six-membered and a five membered heterocyclic ring, with the incorporation of two or more nitrogen atoms. These new derivatives demonstrated interesting cytotoxic activity, with the IC50 values of the most active analogues being in single digit µM area, or even in nM area, against a variety of human cancer cell lines. Among these compounds interesting cytotoxic activity was recorded, concerning a number of pyrazolo[3,4-c]pyridine derivatives, which bear a common substitution pattern, that included an aryl substituent at the -3 position and an amino substituent, aromatic or alicyclic, at the -7 position of the bicyclic system. Encouraged by the results obtained from the study of the structure-activity relationships of the abovementioned compounds, and taking into consideration the increasing interest in finding new tricyclic chemical structures with potential cytotoxic activity, in the present thesis we decided to synthesize a series of analogues bearing the tricyclic scaffold of diimidazo[1,2-a:4’,5’-c]pyridine. These new derivatives can be considered as structural analogues of the active pyrazolopyridines, upon incorporation of the pyridine nitrogen and the nitrogen of the substituent of position -7 into an imidazole ring, with a simultaneous shift of the pyrazole nitrogen at position -2 to an adjacent position. The aim of these structural modifications is to investigate whether there will be a notable effect on cytotoxic activity. In the new tricyclic derivatives, a similar substitution pattern has been implemented, with the presence of suitable substituents in corresponding positions to those present in the pyrazolopyridine molecules. More specifically, the cyclohexane and the phenyl ring were introduced as substituents at position -3 of the new tricyclic system, while at position -8 both small-sized substituents (hydrogen, carboxyl group, ethoxycarbonyl group) and N-arylamide groups, suitably substituted, as well as the N-cyclohexylamide group were incorporated. Finally, for comparative purposes, four derivatives were also synthesized, which possess the phenyl substitution at the nitrogen of position -1 of the new tricyclic system. For the synthesis of the tricyclic target compounds bearing cyclohexyl substitution at position -3 of the diimidazopyridine scaffold, commercially available 2,4-dichloro-3-nitropyridine was used as the starting material, which after a series of reactions led to 1-cyclohexyl-1H-imidazo[4,5- c]pyridin-4-amine. The reaction of this key intermediate with chloroacetaldehyde or ethyl bromopyruvate, in the presence of NaHCO3 as a base, led to the formation of tricyclic derivatives bearing hydrogen or the ethyl carboxylate group, respectively, at position -8 of the tricyclic system. Then, a saponification reaction of the tricyclic ester resulted in the corresponding carboxylic acid, from which the amide target derivatives were obtained. The synthesis of the target analogs bearing a phenyl substituent at position -3 or -1 of the diimidazopyridine scaffold was accomplished starting from the conversion of 2,4-dichloro-3- nitropyridine to N-benzyl-1H-imidazo[4,5-c]pyridin-4-amine. The latter reacted with phenylboronic acid, in the presence of copper acetate and pyridine, resulting in the preparation of the corresponding 1-phenyl and 3-phenyl substituted derivatives. Removal of the benzyl group under acidic conditions led to the corresponding amines, from which the tricyclic system was formed and the target products of the second series were obtained. Totally, in this thesis 26 novel target tricyclic derivatives were synthesized and were structurally characterized. The evaluation of their ability to inhibit cancer cell proliferation is currently ongoing."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Σχεδιασμός και Σύνθεση Νέων Διιμιδαζο[1,2-a:4’,5’- c]πυριδινών με Πιθανή Κυτταροτοξική Δράση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παππά Μαρία-Άννα","Pappa Maria-Anna"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Ο καρκίνος είναι μία ιδιαίτερα σύνθετη ασθένεια, που αποτελεί τη δεύτερη κυριότερη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Ιδιαίτερα στον δυτικό κόσμο τα περιστατικά καρκίνου αυξάνονται συνεχώς σε άτομα όλων των ηλικιών και για το λόγο αυτό η θεραπευτική του αντιμετώπιση αποτελεί πεδίο έντονης ερευνητικής δραστηριότητας από την επιστημονική κοινότητα. Η χημειοθεραπεία είναι η πιο συχνά εφαρμοζόμενη θεραπευτική προσέγγιση για την αντιμετώπιση του καρκίνου, με αποτέλεσμα να έχει ανακαλυφθεί μια πληθώρα χημειοθεραπευτικών φαρμάκων για τη θεραπεία διαφόρων τύπων καρκίνων, τα οποία δρουν μέσω διαφορετικών μηχανισμών. Ωστόσο, παρουσιάζουν αρκετά συχνά έλλειψη εκλεκτικότητας προς τα καρκινικά κύτταρα έναντι των φυσιολογικών κυττάρων, με αποτέλεσμα την εμφάνιση ανεπιθύμητων παρενεργειών, ενώ συχνά η αποτελεσματικότητα τους περιορίζεται από την ανάπτυξη αντοχής εκ μέρους των καρκινικών κυττάρων. Για τον λόγο αυτό, τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας έχει μετατοπιστεί από τα κυτταροτοξικά φάρμακα στην στοχευμένη θεραπεία. Σε σύγκριση με τη παραδοσιακή χημειοθεραπεία, τα φάρμακα της στοχευμένης θεραπείας έχουν υψηλή ισχύ και χαμηλότερη τοξικότητα. Οι στοχευμένες θεραπείες περιλαμβάνουν δύο βασικές κατηγορίες φαρμάκων, τα μονοκλωνικά αντισώματα και τους μικρομοριακούς αναστολείς ενζύμων. Προς το παρόν, οι περισσότεροι μικρομοριακοί αναστολείς που έχουν εγκριθεί αποτελούν αναστολείς πρωτεϊνικών κινασών, και χαρακτηρίζονται από αποτελεσματικότητα, ευκολία χορήγησης και καλή φαρμακοκινητική συμπεριφορά. Ωστόσο, συχνά παρατηρείται και σε αυτή τη κατηγορία φαρμάκων, ανάπτυξη αντοχής. Η πλειονότητα των αναστολέων πρωτεϊνικών κινασών που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα δεσμεύονται στη θέση πρόσδεσης του ΑΤΡ στην ενεργή, ή την ανενεργή διαμόρφωση της κινάσης. Από δομικής άποψης, πρόκειται για μονοκυκλικά και δικυκλικά ετεροκυκλικά παράγωγα που προσομοιάζουν με τον πουρινικό δακτύλιο του ΑΤΡ. Τα τελευταία χρόνια, στα πλαίσια προσπαθειών για την εκλεκτικότερη στόχευση κινασών, γίνεται μια προσπάθεια διεύρυνσης των παραπάνω χημικών δομών, ενσωματώνοντας έναν τρίτο ετερoκυκλικό δακτύλιο σε δικυκλικούς πυρήνες. Η τροποποίηση των δικυκλικών συστημάτων με τη συμπύκνωση ενός τρίτου δακτυλίου προσδίδει ακαμπτότητα και επιτρέπει την ενσωμάτωση περισσότερων υποκαταστατών που είναι σε θέση να αλληλεπιδρούν με συμπληρωματικό τρόπο με τον πρωτεϊνικό στόχο. Στο πλαίσιο της ενασχόλησης της ερευνητικής μας ομάδας με την εύρεση νέων ενώσεων με πιθανή κυτταροτοξική δράση, την τελευταία δεκαετία έχει συντεθεί στο εργαστήριο μας ένας μεγάλος αριθμός ισοστερών πουρινικών αναλόγων, που φέρουν ως βασικό σκελετό ένα δικυκλικό σύστημα αποτελούμενο από έναν εξαμελή και έναν πενταμελή ετεροκυκλικό δακτύλιο, με δύο ή περισσότερα άτομα αζώτου. Τα νέα αυτά παράγωγα επέδειξαν ενδιαφέρουσα κυτταροτοξική δράση, με τις τιμές IC50 των πιο δραστικών αναλόγων να βρίσκονται σε μονοψήφιες τιμές µΜ, ή ακόμα και σε τιμές nM, έναντι μιας ποικιλίας καρκινικών κυτταρικών σειρών ανθρώπινης προέλευσης. Μεταξύ των ενώσεων αυτών περιλαμβάνονται ορισμένα παράγωγα της πυραζολο[3,4-c]πυριδίνης, που φέρουν ένα κοινό μοτίβο υποκατάστασης, με αρυλοϋποκαταστάτη στη θέση -3 και αμινοϋποκαταστάτη, αρωματικό ή αλεικυκλικό, στη θέση -7 του δικυκλικού συστήματος. Με βάση τα ενθαρρυντικά αποτελέσματα που προέκυψαν από την μελέτη των σχέσεων δομής-δράσης των παραπάνω ενώσεων, και έχοντας υπόψιν το εξαιρετικό ενδιαφέρον που εκδηλώνεται ως προς την εύρεση νέων τρικυκλικών χημικών δομών με πιθανή κυτταροτοξική δράση, στην παρούσα διπλωματική εργασία αποφασίσαμε να συνθέσουμε μία σειρά αναλόγων που φέρουν το τρικυκλικό σύστημα της διιμιδαζο[1,2-a:4’,5’-c]πυριδίνης. Τα νέα αυτά παράγωγα μπορεί να θεωρηθεί ότι προκύπτουν από τις δραστικές πυραζολοπυριδίνες, μετά από την ενσωμάτωση του πυριδινικού αζώτου και του αζώτου της θέσης -7 σε έναν ιμιδαζολικό δακτύλιο, με ταυτόχρονη μετατόπιση του πυραζολικού αζώτου της θέσης -2 σε γειτονική θέση. Σκοπός των δομικών αυτών αλλαγών είναι η μελέτη της επίδρασης που θα επιφέρουν αυτές οι αλλαγές στην κυτταροτοξική δράση. Στα νέα τρικυκλικά παράγωγα έχει διατηρηθεί παρόμοιο μοτίβο υποκατάστασης, με την παρουσία κατάλληλων υποκαταστατών σε αντίστοιχες θέσεις με αυτές που υπήρχαν στα μόρια των πυραζολοπυριδινών. Πιο συγκεκριμένα, στη θέση -3 του νέου τρικυκλικού συστήματος επιλέχθηκε να εισαχθούν ως υποκαταστάτες ο κυκλοεξανικός δακτύλιος και το φαινύλιο, ενώ στη θέση -8 έχουν εισαχθεί τόσο μικρού μεγέθους υποκαταστάτες (υδρογόνο, καρβοξυλική ομάδα, αιθοξυκαρβονυλομάδα) όσο και Ν-αρυλαμιδικές ομάδες, κατάλληλα υποκατεστημένες, καθώς και η Ν-κυκλοεξυλαμιδομάδα. Τέλος, για συγκριτικούς λόγους, συντέθηκαν και τέσσερα παράγωγα τα οποία φέρουν την φαινυλοϋποκατάσταση στο άζωτο της θέσης -1 του νέου τρικυκλικού συστήματος. Για την σύνθεση των επιθυμητών τρικυκλικών τελικών προϊόντων που φέρουν κυκλοέξυλο υποκατάσταση στη θέση -3 του σκελετού της διιμιδαζοπυριδίνης χρησιμοποιήθηκε ως πρώτη ύλη η εμπορικά διαθέσιμη 2,4-διχλωρο-3-νιτροπυριδίνη, η οποία μετά από σειρά αντιδράσεων οδήγησε στην 1-κυκλοεξυλο-1Η-ιμιδαζο[4,5-c]πυριδιν-4-αμίνη. Από αυτήν, μετά από επίδραση χλωρακεταλδεΰδης ή βρωμοπυρουβικού αιθυλεστέρα, παρουσία NaHCO3 ως βάσης, συντέθηκαν τα τρικυκλικά παράγωγα που φέρουν υδρογόνο ή την ομάδα του καρβοξυλικού αιθυλεστέρα αντίστοιχα στη θέση -8 του τρικυκλικού συστήματος. Έπειτα, στο μόριο του τρικυκλικού εστέρα πραγματοποιήθηκε αντίδραση σαπωνοποίησης οπότε προέκυψε το αντίστοιχο καρβοξυλικό οξύ, από το οποίο συντέθηκαν τα αμιδικά τελικά παράγωγα. Για την σύνθεση των επιθυμητών τελικών παραγώγων που φέρουν φαίνυλο υποκατάσταση στη θέση -3 ή στη θέση -1 του σκελετού της διιμιδαζοπυριδίνης, η 2,4-διχλωρο-3-νιτροπυριδίνη μετατράπηκε μετά από σειρά αντιδράσεων στην Ν-βενζυλο-1Η-ιμιδαζο[4,5-c]πυριδιν-4-αμίνη, από την οποία μετά από επίδραση φαινυλοβορονικού οξέος, παρουσία οξικού χαλκού και πυριδίνης, ελήφθησαν τα αντίστοιχα 1- φαινυλο και 3-φαινυλοϋποκατεστημένα μόρια. Μετά την απομάκρυνση της βενζυλικής ομάδας από αυτά σε όξινες συνθήκες, ελήφθησαν οι αντίστοιχες αμίνες, από τις οποίες μετά από σχηματισμό του τρικυκλικού συστήματος παρελήφθησαν τα τελικά προϊόντα της δεύτερης σειράς. Συνολικά, στην παρούσα διπλωματική εργασία συντέθηκαν 26 νέα τελικά τρικυκλικά προϊόντα, για τα οποία και πραγματοποιήθηκε πλήρης ταυτοποίηση της δομής τους. Η αξιολόγηση της ικανότητάς του να αναστέλλουν τον πολλαπλασιασμό καρκινικών κυττάρων βρίσκεται σε εξέλιξη.","Cancer is a highly complex disease, being the second leading cause of death worldwide. Particularly in the Western world, cancer incidence appears to be increasing continuously in people of all ages, and for this reason, its therapeutic treatment is a field of intense scientific research. Chemotherapy is the most common therapeutic approach for the treatment of cancer, therefore multiple chemotherapeutic drugs have been discovered, treating various types of cancer through different mechanisms. However, these drugs often lack selectivity towards cancer cells over normal cells, resulting in the appearance of undesired side effects and often their effectiveness is reduced, due to the development of cancer cell resistance. Hence, in recent years, scientific community’s interest has shifted from cytotoxic drugs to targeted therapy. Compared to traditional chemotherapy, targeted therapy drugs have high potency and lower toxicity. Targeted therapy is based in two main classes of drugs, monoclonal antibodies and small molecule inhibitors of enzymatic processes. Currently, most small molecule inhibitors that have been approved are kinase inhibitors, and are characterized by efficacy, ease of administration and a good pharmacokinetic profile. Nevertheless, cancer cells often develop resistance to these drugs. Most protein kinase inhibitors discovered up today act through binding to the ATP binding site, in the active or the inactive conformation of the kinase. Structurally, they are monocyclic and bicyclic heterocyclic derivatives that resemble the purine ring of ATP. In recent years, in an effort to increase selectivity over various kinases, the above chemical structures were expanded by incorporating a third heterocyclic ring into the bicyclic cores. This modification provides rigidity and allows the incorporation of additional substituents able to interact in a complementary manner with the target protein. Our research group has been involved with the synthesis of a large number of isosteric purine analogues over the last decade, aiming to discover novel compounds with potential cytotoxic activity. These compounds bear a bicyclic system consisting of a six-membered and a five membered heterocyclic ring, with the incorporation of two or more nitrogen atoms. These new derivatives demonstrated interesting cytotoxic activity, with the IC50 values of the most active analogues being in single digit µM area, or even in nM area, against a variety of human cancer cell lines. Among these compounds interesting cytotoxic activity was recorded, concerning a number of pyrazolo[3,4-c]pyridine derivatives, which bear a common substitution pattern, that included an aryl substituent at the -3 position and an amino substituent, aromatic or alicyclic, at the -7 position of the bicyclic system. Encouraged by the results obtained from the study of the structure-activity relationships of the abovementioned compounds, and taking into consideration the increasing interest in finding new tricyclic chemical structures with potential cytotoxic activity, in the present thesis we decided to synthesize a series of analogues bearing the tricyclic scaffold of diimidazo[1,2-a:4’,5’-c]pyridine. These new derivatives can be considered as structural analogues of the active pyrazolopyridines, upon incorporation of the pyridine nitrogen and the nitrogen of the substituent of position -7 into an imidazole ring, with a simultaneous shift of the pyrazole nitrogen at position -2 to an adjacent position. The aim of these structural modifications is to investigate whether there will be a notable effect on cytotoxic activity. In the new tricyclic derivatives, a similar substitution pattern has been implemented, with the presence of suitable substituents in corresponding positions to those present in the pyrazolopyridine molecules. More specifically, the cyclohexane and the phenyl ring were introduced as substituents at position -3 of the new tricyclic system, while at position -8 both small-sized substituents (hydrogen, carboxyl group, ethoxycarbonyl group) and N-arylamide groups, suitably substituted, as well as the N-cyclohexylamide group were incorporated. Finally, for comparative purposes, four derivatives were also synthesized, which possess the phenyl substitution at the nitrogen of position -1 of the new tricyclic system. For the synthesis of the tricyclic target compounds bearing cyclohexyl substitution at position -3 of the diimidazopyridine scaffold, commercially available 2,4-dichloro-3-nitropyridine was used as the starting material, which after a series of reactions led to 1-cyclohexyl-1H-imidazo[4,5- c]pyridin-4-amine. The reaction of this key intermediate with chloroacetaldehyde or ethyl bromopyruvate, in the presence of NaHCO3 as a base, led to the formation of tricyclic derivatives bearing hydrogen or the ethyl carboxylate group, respectively, at position -8 of the tricyclic system. Then, a saponification reaction of the tricyclic ester resulted in the corresponding carboxylic acid, from which the amide target derivatives were obtained. The synthesis of the target analogs bearing a phenyl substituent at position -3 or -1 of the diimidazopyridine scaffold was accomplished starting from the conversion of 2,4-dichloro-3- nitropyridine to N-benzyl-1H-imidazo[4,5-c]pyridin-4-amine. The latter reacted with phenylboronic acid, in the presence of copper acetate and pyridine, resulting in the preparation of the corresponding 1-phenyl and 3-phenyl substituted derivatives. Removal of the benzyl group under acidic conditions led to the corresponding amines, from which the tricyclic system was formed and the target products of the second series were obtained. Totally, in this thesis 26 novel target tricyclic derivatives were synthesized and were structurally characterized. The evaluation of their ability to inhibit cancer cell proliferation is currently ongoing."],"dc:identifier":["uoadl:3481051","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481051"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Σχεδιασμός και Σύνθεση Νέων Διιμιδαζο[1,2-a:4’,5’- c]πυριδινών με Πιθανή Κυτταροτοξική Δράση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:29Z"}