{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3481074"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3481074","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Χρήση αλκοόλ και νικοτίνης σε εφήβους: ο ρόλος των γονέων, των συνομηλίκων και του άγχους","abstract":"Εισαγωγή: Στη σημερινή εποχή, ολοένα και περισσότεροι νέοι πειραματίζονται με το αλκοόλ και το κάπνισμα και μάλιστα από μικρή ηλικία. Η πρώιμη έναρξη χρήσης αυτών των ουσιών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εξάρτησης και μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Η κατανόηση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που επηρεάζουν την εφηβική συμπεριφορά είναι κρίσιμη για την πρόληψη και την μείωση των κινδύνων. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να εξετάσει τη συσχέτιση μεταξύ της χρήσης αλκοόλ και καπνού στην εφηβεία και παραγόντων όπως η κατανάλωση αυτών των ουσιών από τους γονείς και τους συνομηλίκους, η στάση των γονέων και συνομηλίκων απέναντι στη χρήση, καθώς και το επίπεδο άγχους των εφήβων. Μεθοδολογία: Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 537 μαθητές, 308 κορίτσια και 229 αγόρια, πέντε λυκείων της Αττικής, οι οποίοι κλήθηκαν να συμπληρώσουν τέσσερα ερωτηματολόγια αυτοαναφοράς: ένα ερωτηματολόγιο δημογραφικών στοιχείων εφήβου και γονέων όπου προστέθηκαν ερωτήσεις σχετικά με την κατανάλωση αλκοόλ και χρήσης καπνού από τους γονείς και τους συνομηλίκους και ερωτήσεις σχετικά με την στάση-επιτρεπτικότητα των γονέων και των συνομηλίκων απέναντι στη χρήση αλκοόλ και καπνού, το ερωτηματολόγιο ελέγχου χρήσης αλκοόλ και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών στο σχολικό πληθυσμό «European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs- ESPAD» , το ερωτηματολόγιο ελέγχου της καπνιστικής συνήθειας «Global Youth Tobacco Survey – GYTS» και το ερωτηματολόγιο ελέγχου για διαταραχές που σχετίζονται με το άγχος του παιδιού – SCARED (Birmaher, Khetarpal, Cully, Brent & McKenzie, 1995). Αποτελέσματα: Σύμφωνα με τις αναφορές των μαθητών, οι γονείς τους παρουσιάζουν χαμηλή επιτρεπτικότητα στην κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα, αποθαρρύνοντας τέτοιες συμπεριφορές. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε ότι το 29,80% των πατέρων και το 45,25% των μητέρων καταναλώνουν αλκοόλ μία φορά τον μήνα ή λιγότερο, ενώ η προσφορά αλκοόλ προς αυτούς είναι σπάνια (Μ.Ο. = 1,85 για τους πατέρες, Μ.Ο. = 1,63 για τις μητέρες). Το 57,73% των πατέρων και το 64,99% των μητέρων δεν καπνίζουν, ενώ όσοι καπνίζουν περιορίζονται σε λιγότερα από 15 τσιγάρα την ημέρα (29,42% των πατέρων και 27,56% των μητέρων). Οι μαθητές ανέφεραν επίσης ότι οι γονείς τους σχεδόν ποτέ δεν τους προσφέρουν τσιγάρο (Μ.Ο. = 1,06 για τους πατέρες, Μ.Ο. = 1,08 για τις μητέρες). Αυτή η αρνητική στάση των γονέων, φαίνεται να μειώνει την κατανάλωση αλκοόλ και τη χρήση νικοτίνης από τους ίδιους. Αντίθετα, σύμφωνα με τους εφήβους, οι φίλοι τους εμφανίζονται πιο επιτρεπτικοί ως προς την κατανάλωση αλκοόλ, με τη συχνότητα προσφοράς να φτάνει έως και δύο φορές τον μήνα, με την πρόταση να γίνεται αποδεκτή στις περισσότερες περιπτώσεις (52,51%). Η επιτρεπτικότητα καπνίσματος από τους φίλους αναφέρεται ως μέτρια προς χαμηλή, καθώς, σύμφωνα με τους μαθητές, οι φίλοι τους προσφέρουν τσιγάρο το πολύ μία φορά τον μήνα, ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ίδιοι επιλέγουν να μην το αποδεχτούν. Το 65% των εφήβων με επιτρεπτικούς φίλους κατανάλωναν αλκοόλ, ενώ το 60% των εφήβων με καπνιστές φίλους κάπνιζαν και οι ίδιοι. Τα μοντέλα πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης δείχνουν ότι η αναφερόμενη επιτρεπτικότητα κατανάλωσης αλκοόλ από τους φίλους (Beta = 0,426, t = 12,656, p < 0,001) και η χρήση νικοτίνης (Beta = 0,383, t = 12,494, p < 0,001) είναι σημαντικοί προβλεπτικοί παράγοντες για τη χρήση αλκοόλ, ενώ η αναφερόμενη επιτρεπτικότητα καπνίσματος από τους φίλους (Beta = 0,609, t = 19,354, p < 0,001) είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης της χρήσης νικοτίνης. Ένα σημαντικό εύρημα είναι ότι η χρήση νικοτίνης προβλέπει την κατανάλωση αλκοόλ (43% επίδραση), ενώ η κατανάλωση αλκοόλ προβλέπει τη χρήση νικοτίνης (14% επίδραση). Δεν βρέθηκε συσχέτιση μεταξύ άγχους και της χρήσης αλκοόλ ή νικοτίνης. Τέλος, άλλα δημογραφικά χαρακτηριστικά των εφήβων και των γονέων τους, όπως η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση, ο τόπος κατοικίας και το μορφωτικό επίπεδο, επηρέασαν τη χρήση αλκοόλ και νικοτίνης, αλλά δεν αποτέλεσαν σημαντικούς προβλεπτικούς παράγοντες. Συμπεράσματα: Οι γονείς και οι συνομήλικοι αποδείχθηκαν καθοριστικοί παράγοντες στη χρήση ουσιών από τους εφήβους. Οι γονείς με αποτρεπτική στάση φάνηκε να μειώνουν τη χρήση αλκοόλ και νικοτίνης, ενώ οι συνομήλικοι με επιτρεπτική στάση την ενίσχυαν. Ειδικότερα, η επιτρεπτικότητα των συνομηλίκων στη χρήση αλκοόλ και καπνού αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος προβλεπτικός παράγοντας. Παράλληλα, η χρήση καπνού λειτούργησε ως προβλεπτικός παράγοντας για τη χρήση αλκοόλ και το αντίστροφο. Εντούτοις, δεν παρατηρήθηκε συσχέτιση μεταξύ της αγχώδους συμπτωματολογίας και της χρήσης ουσιών.","abstract_html":"Εισαγωγή: Στη σημερινή εποχή, ολοένα και περισσότεροι νέοι πειραματίζονται με το αλκοόλ και το κάπνισμα και μάλιστα από μικρή ηλικία. Η πρώιμη έναρξη χρήσης αυτών των ουσιών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εξάρτησης και μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Η κατανόηση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που επηρεάζουν την εφηβική συμπεριφορά είναι κρίσιμη για την πρόληψη και την μείωση των κινδύνων. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να εξετάσει τη συσχέτιση μεταξύ της χρήσης αλκοόλ και καπνού στην εφηβεία και παραγόντων όπως η κατανάλωση αυτών των ουσιών από τους γονείς και τους συνομηλίκους, η στάση των γονέων και συνομηλίκων απέναντι στη χρήση, καθώς και το επίπεδο άγχους των εφήβων. Μεθοδολογία: Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 537 μαθητές, 308 κορίτσια και 229 αγόρια, πέντε λυκείων της Αττικής, οι οποίοι κλήθηκαν να συμπληρώσουν τέσσερα ερωτηματολόγια αυτοαναφοράς: ένα ερωτηματολόγιο δημογραφικών στοιχείων εφήβου και γονέων όπου προστέθηκαν ερωτήσεις σχετικά με την κατανάλωση αλκοόλ και χρήσης καπνού από τους γονείς και τους συνομηλίκους και ερωτήσεις σχετικά με την στάση-επιτρεπτικότητα των γονέων και των συνομηλίκων απέναντι στη χρήση αλκοόλ και καπνού, το ερωτηματολόγιο ελέγχου χρήσης αλκοόλ και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών στο σχολικό πληθυσμό «European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs- ESPAD» , το ερωτηματολόγιο ελέγχου της καπνιστικής συνήθειας «Global Youth Tobacco Survey – GYTS» και το ερωτηματολόγιο ελέγχου για διαταραχές που σχετίζονται με το άγχος του παιδιού – SCARED (Birmaher, Khetarpal, Cully, Brent &amp; McKenzie, 1995). Αποτελέσματα: Σύμφωνα με τις αναφορές των μαθητών, οι γονείς τους παρουσιάζουν χαμηλή επιτρεπτικότητα στην κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα, αποθαρρύνοντας τέτοιες συμπεριφορές. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε ότι το 29,80% των πατέρων και το 45,25% των μητέρων καταναλώνουν αλκοόλ μία φορά τον μήνα ή λιγότερο, ενώ η προσφορά αλκοόλ προς αυτούς είναι σπάνια (Μ.Ο. = 1,85 για τους πατέρες, Μ.Ο. = 1,63 για τις μητέρες). Το 57,73% των πατέρων και το 64,99% των μητέρων δεν καπνίζουν, ενώ όσοι καπνίζουν περιορίζονται σε λιγότερα από 15 τσιγάρα την ημέρα (29,42% των πατέρων και 27,56% των μητέρων). Οι μαθητές ανέφεραν επίσης ότι οι γονείς τους σχεδόν ποτέ δεν τους προσφέρουν τσιγάρο (Μ.Ο. = 1,06 για τους πατέρες, Μ.Ο. = 1,08 για τις μητέρες). Αυτή η αρνητική στάση των γονέων, φαίνεται να μειώνει την κατανάλωση αλκοόλ και τη χρήση νικοτίνης από τους ίδιους. Αντίθετα, σύμφωνα με τους εφήβους, οι φίλοι τους εμφανίζονται πιο επιτρεπτικοί ως προς την κατανάλωση αλκοόλ, με τη συχνότητα προσφοράς να φτάνει έως και δύο φορές τον μήνα, με την πρόταση να γίνεται αποδεκτή στις περισσότερες περιπτώσεις (52,51%). Η επιτρεπτικότητα καπνίσματος από τους φίλους αναφέρεται ως μέτρια προς χαμηλή, καθώς, σύμφωνα με τους μαθητές, οι φίλοι τους προσφέρουν τσιγάρο το πολύ μία φορά τον μήνα, ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ίδιοι επιλέγουν να μην το αποδεχτούν. Το 65% των εφήβων με επιτρεπτικούς φίλους κατανάλωναν αλκοόλ, ενώ το 60% των εφήβων με καπνιστές φίλους κάπνιζαν και οι ίδιοι. Τα μοντέλα πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης δείχνουν ότι η αναφερόμενη επιτρεπτικότητα κατανάλωσης αλκοόλ από τους φίλους (Beta = 0,426, t = 12,656, p &lt; 0,001) και η χρήση νικοτίνης (Beta = 0,383, t = 12,494, p &lt; 0,001) είναι σημαντικοί προβλεπτικοί παράγοντες για τη χρήση αλκοόλ, ενώ η αναφερόμενη επιτρεπτικότητα καπνίσματος από τους φίλους (Beta = 0,609, t = 19,354, p &lt; 0,001) είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης της χρήσης νικοτίνης. Ένα σημαντικό εύρημα είναι ότι η χρήση νικοτίνης προβλέπει την κατανάλωση αλκοόλ (43% επίδραση), ενώ η κατανάλωση αλκοόλ προβλέπει τη χρήση νικοτίνης (14% επίδραση). Δεν βρέθηκε συσχέτιση μεταξύ άγχους και της χρήσης αλκοόλ ή νικοτίνης. Τέλος, άλλα δημογραφικά χαρακτηριστικά των εφήβων και των γονέων τους, όπως η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση, ο τόπος κατοικίας και το μορφωτικό επίπεδο, επηρέασαν τη χρήση αλκοόλ και νικοτίνης, αλλά δεν αποτέλεσαν σημαντικούς προβλεπτικούς παράγοντες. Συμπεράσματα: Οι γονείς και οι συνομήλικοι αποδείχθηκαν καθοριστικοί παράγοντες στη χρήση ουσιών από τους εφήβους. Οι γονείς με αποτρεπτική στάση φάνηκε να μειώνουν τη χρήση αλκοόλ και νικοτίνης, ενώ οι συνομήλικοι με επιτρεπτική στάση την ενίσχυαν. Ειδικότερα, η επιτρεπτικότητα των συνομηλίκων στη χρήση αλκοόλ και καπνού αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος προβλεπτικός παράγοντας. Παράλληλα, η χρήση καπνού λειτούργησε ως προβλεπτικός παράγοντας για τη χρήση αλκοόλ και το αντίστροφο. Εντούτοις, δεν παρατηρήθηκε συσχέτιση μεταξύ της αγχώδους συμπτωματολογίας και της χρήσης ουσιών.","abstract_has_math":false,"creators":["Παπαγιαννοπούλου Χριστίνα","Papagiannopoulou Christina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:34Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3481074"],"render_values":[{"text":"uoadl:3481074","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481074","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481074","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3481074","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παπαγιαννοπούλου Χριστίνα","Papagiannopoulou Christina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3481074","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481074"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Στη σημερινή εποχή, ολοένα και περισσότεροι νέοι πειραματίζονται με το αλκοόλ και το κάπνισμα και μάλιστα από μικρή ηλικία. Η πρώιμη έναρξη χρήσης αυτών των ουσιών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εξάρτησης και μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Η κατανόηση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που επηρεάζουν την εφηβική συμπεριφορά είναι κρίσιμη για την πρόληψη και την μείωση των κινδύνων. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να εξετάσει τη συσχέτιση μεταξύ της χρήσης αλκοόλ και καπνού στην εφηβεία και παραγόντων όπως η κατανάλωση αυτών των ουσιών από τους γονείς και τους συνομηλίκους, η στάση των γονέων και συνομηλίκων απέναντι στη χρήση, καθώς και το επίπεδο άγχους των εφήβων. Μεθοδολογία: Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 537 μαθητές, 308 κορίτσια και 229 αγόρια, πέντε λυκείων της Αττικής, οι οποίοι κλήθηκαν να συμπληρώσουν τέσσερα ερωτηματολόγια αυτοαναφοράς: ένα ερωτηματολόγιο δημογραφικών στοιχείων εφήβου και γονέων όπου προστέθηκαν ερωτήσεις σχετικά με την κατανάλωση αλκοόλ και χρήσης καπνού από τους γονείς και τους συνομηλίκους και ερωτήσεις σχετικά με την στάση-επιτρεπτικότητα των γονέων και των συνομηλίκων απέναντι στη χρήση αλκοόλ και καπνού, το ερωτηματολόγιο ελέγχου χρήσης αλκοόλ και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών στο σχολικό πληθυσμό «European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs- ESPAD» , το ερωτηματολόγιο ελέγχου της καπνιστικής συνήθειας «Global Youth Tobacco Survey – GYTS» και το ερωτηματολόγιο ελέγχου για διαταραχές που σχετίζονται με το άγχος του παιδιού – SCARED (Birmaher, Khetarpal, Cully, Brent & McKenzie, 1995). Αποτελέσματα: Σύμφωνα με τις αναφορές των μαθητών, οι γονείς τους παρουσιάζουν χαμηλή επιτρεπτικότητα στην κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα, αποθαρρύνοντας τέτοιες συμπεριφορές. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε ότι το 29,80% των πατέρων και το 45,25% των μητέρων καταναλώνουν αλκοόλ μία φορά τον μήνα ή λιγότερο, ενώ η προσφορά αλκοόλ προς αυτούς είναι σπάνια (Μ.Ο. = 1,85 για τους πατέρες, Μ.Ο. = 1,63 για τις μητέρες). Το 57,73% των πατέρων και το 64,99% των μητέρων δεν καπνίζουν, ενώ όσοι καπνίζουν περιορίζονται σε λιγότερα από 15 τσιγάρα την ημέρα (29,42% των πατέρων και 27,56% των μητέρων). Οι μαθητές ανέφεραν επίσης ότι οι γονείς τους σχεδόν ποτέ δεν τους προσφέρουν τσιγάρο (Μ.Ο. = 1,06 για τους πατέρες, Μ.Ο. = 1,08 για τις μητέρες). Αυτή η αρνητική στάση των γονέων, φαίνεται να μειώνει την κατανάλωση αλκοόλ και τη χρήση νικοτίνης από τους ίδιους. Αντίθετα, σύμφωνα με τους εφήβους, οι φίλοι τους εμφανίζονται πιο επιτρεπτικοί ως προς την κατανάλωση αλκοόλ, με τη συχνότητα προσφοράς να φτάνει έως και δύο φορές τον μήνα, με την πρόταση να γίνεται αποδεκτή στις περισσότερες περιπτώσεις (52,51%). Η επιτρεπτικότητα καπνίσματος από τους φίλους αναφέρεται ως μέτρια προς χαμηλή, καθώς, σύμφωνα με τους μαθητές, οι φίλοι τους προσφέρουν τσιγάρο το πολύ μία φορά τον μήνα, ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ίδιοι επιλέγουν να μην το αποδεχτούν. Το 65% των εφήβων με επιτρεπτικούς φίλους κατανάλωναν αλκοόλ, ενώ το 60% των εφήβων με καπνιστές φίλους κάπνιζαν και οι ίδιοι. Τα μοντέλα πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης δείχνουν ότι η αναφερόμενη επιτρεπτικότητα κατανάλωσης αλκοόλ από τους φίλους (Beta = 0,426, t = 12,656, p < 0,001) και η χρήση νικοτίνης (Beta = 0,383, t = 12,494, p < 0,001) είναι σημαντικοί προβλεπτικοί παράγοντες για τη χρήση αλκοόλ, ενώ η αναφερόμενη επιτρεπτικότητα καπνίσματος από τους φίλους (Beta = 0,609, t = 19,354, p < 0,001) είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης της χρήσης νικοτίνης. Ένα σημαντικό εύρημα είναι ότι η χρήση νικοτίνης προβλέπει την κατανάλωση αλκοόλ (43% επίδραση), ενώ η κατανάλωση αλκοόλ προβλέπει τη χρήση νικοτίνης (14% επίδραση). Δεν βρέθηκε συσχέτιση μεταξύ άγχους και της χρήσης αλκοόλ ή νικοτίνης. Τέλος, άλλα δημογραφικά χαρακτηριστικά των εφήβων και των γονέων τους, όπως η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση, ο τόπος κατοικίας και το μορφωτικό επίπεδο, επηρέασαν τη χρήση αλκοόλ και νικοτίνης, αλλά δεν αποτέλεσαν σημαντικούς προβλεπτικούς παράγοντες. Συμπεράσματα: Οι γονείς και οι συνομήλικοι αποδείχθηκαν καθοριστικοί παράγοντες στη χρήση ουσιών από τους εφήβους. Οι γονείς με αποτρεπτική στάση φάνηκε να μειώνουν τη χρήση αλκοόλ και νικοτίνης, ενώ οι συνομήλικοι με επιτρεπτική στάση την ενίσχυαν. Ειδικότερα, η επιτρεπτικότητα των συνομηλίκων στη χρήση αλκοόλ και καπνού αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος προβλεπτικός παράγοντας. Παράλληλα, η χρήση καπνού λειτούργησε ως προβλεπτικός παράγοντας για τη χρήση αλκοόλ και το αντίστροφο. Εντούτοις, δεν παρατηρήθηκε συσχέτιση μεταξύ της αγχώδους συμπτωματολογίας και της χρήσης ουσιών.","Introduction: Nowadays, an increasing number of young people experiment with alcohol and smoking, often starting at a young age. Early initiation of these substances is associated with a higher risk of addiction and long-term negative health effects. Understanding the social and environmental factors that influence adolescent behavior is critical for preventing and reducing these risks. Aim: The aim of this study was to examine the association between alcohol and tobacco use in adolescence and factors such as parental and peer consumption of these substances, parental and peer attitudes towards use, as well as with the level of anxiety in adolescents. Methodology: The study sample consisted of 537 students, 308 girls and 229 boys, from five high schools in Attica, who were asked to complete four self-report questionnaires: a demographic questionnaire for adolescents and parents, which included questions about parental and peer alcohol consumption and tobacco use, and questions about parental and peer permissiveness towards alcohol and tobacco use, the \"European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs- ESPAD\" questionnaire, the \"Global Youth Tobacco Survey – GYTS\" questionnaire, and the Screen for Child Anxiety Related Emotional Disorders – SCARED (Birmaher, Khetarpal, Cully, Brent & McKenzie, 1995). Results: According to students' reports, their parents exhibit low permissiveness regarding alcohol consumption and smoking, actively discouraging such behaviors. Specifically, it was reported that 29.80% of fathers and 45.25% of mothers consume alcohol once a month or less, while the offer of alcohol to adolescents is rare (M = 1.85 for fathers, M = 1.63 for mothers). Additionally, 57.73% of fathers and 64.99% of mothers do not smoke, while those who do are limited to fewer than 15 cigarettes per day (29.42% of fathers and 27.56% of mothers). Students also reported that their parents almost never offer them cigarettes (M = 1.06 for fathers, M = 1.08 for mothers). This negative parental stance appears to reduce adolescents' alcohol consumption and nicotine use. Conversely, according to adolescents, their friends appear more permissive regarding alcohol consumption, with the frequency of offering alcohol reaching up to twice a month, and in most cases (52.51%), the offer is accepted. The permissiveness of smoking among friends is reported as moderate to low since, according to students, their friends offer cigarettes at most once a month; however, in most cases, they choose not to accept them. Among adolescents with permissive friends, 65% consumed alcohol, while 60% of those with smoking friends were smokers themselves. Multiple linear regression models indicate that reported peer permissiveness of alcohol consumption (Beta = 0.426, t = 12.656, p < 0.001) and nicotine use (Beta = 0.383, t = 12.494, p < 0.001) are significant predictors of alcohol use. Additionally, reported peer permissiveness of smoking (Beta = 0.609, t = 19.354, p < 0.001) is the strongest predictor of nicotine use. A notable finding is that nicotine use predicts alcohol consumption (43% effect), while alcohol consumption predicts nicotine use (14% effect). No association was found between anxiety and the use of alcohol or nicotine. Finally, other demographic characteristics of adolescents and their parents -such as age, family status, place of residence, and educational level- were found to influence alcohol and nicotine use but did not emerge as significant predictive factors. Conclusions: Parents and peers have proven to be decisive factors in substance use among adolescents. Parents with a preventative attitude appeared to reduce alcohol and nicotine consumption, while peers with a permissive attitude tended to encourage it. Specifically, peer permissiveness regarding alcohol and tobacco use emerged as the strongest predictive factor. Additionally, tobacco use acted as a predictor for alcohol use, and vice versa. However, no correlation was observed between anxiety symptoms and substance use."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Χρήση αλκοόλ και νικοτίνης σε εφήβους: ο ρόλος των γονέων, των συνομηλίκων και του άγχους"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παπαγιαννοπούλου Χριστίνα","Papagiannopoulou Christina"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Εισαγωγή: Στη σημερινή εποχή, ολοένα και περισσότεροι νέοι πειραματίζονται με το αλκοόλ και το κάπνισμα και μάλιστα από μικρή ηλικία. Η πρώιμη έναρξη χρήσης αυτών των ουσιών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εξάρτησης και μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Η κατανόηση των κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που επηρεάζουν την εφηβική συμπεριφορά είναι κρίσιμη για την πρόληψη και την μείωση των κινδύνων. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν να εξετάσει τη συσχέτιση μεταξύ της χρήσης αλκοόλ και καπνού στην εφηβεία και παραγόντων όπως η κατανάλωση αυτών των ουσιών από τους γονείς και τους συνομηλίκους, η στάση των γονέων και συνομηλίκων απέναντι στη χρήση, καθώς και το επίπεδο άγχους των εφήβων. Μεθοδολογία: Το δείγμα της μελέτης αποτέλεσαν 537 μαθητές, 308 κορίτσια και 229 αγόρια, πέντε λυκείων της Αττικής, οι οποίοι κλήθηκαν να συμπληρώσουν τέσσερα ερωτηματολόγια αυτοαναφοράς: ένα ερωτηματολόγιο δημογραφικών στοιχείων εφήβου και γονέων όπου προστέθηκαν ερωτήσεις σχετικά με την κατανάλωση αλκοόλ και χρήσης καπνού από τους γονείς και τους συνομηλίκους και ερωτήσεις σχετικά με την στάση-επιτρεπτικότητα των γονέων και των συνομηλίκων απέναντι στη χρήση αλκοόλ και καπνού, το ερωτηματολόγιο ελέγχου χρήσης αλκοόλ και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών στο σχολικό πληθυσμό «European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs- ESPAD» , το ερωτηματολόγιο ελέγχου της καπνιστικής συνήθειας «Global Youth Tobacco Survey – GYTS» και το ερωτηματολόγιο ελέγχου για διαταραχές που σχετίζονται με το άγχος του παιδιού – SCARED (Birmaher, Khetarpal, Cully, Brent & McKenzie, 1995). Αποτελέσματα: Σύμφωνα με τις αναφορές των μαθητών, οι γονείς τους παρουσιάζουν χαμηλή επιτρεπτικότητα στην κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα, αποθαρρύνοντας τέτοιες συμπεριφορές. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε ότι το 29,80% των πατέρων και το 45,25% των μητέρων καταναλώνουν αλκοόλ μία φορά τον μήνα ή λιγότερο, ενώ η προσφορά αλκοόλ προς αυτούς είναι σπάνια (Μ.Ο. = 1,85 για τους πατέρες, Μ.Ο. = 1,63 για τις μητέρες). Το 57,73% των πατέρων και το 64,99% των μητέρων δεν καπνίζουν, ενώ όσοι καπνίζουν περιορίζονται σε λιγότερα από 15 τσιγάρα την ημέρα (29,42% των πατέρων και 27,56% των μητέρων). Οι μαθητές ανέφεραν επίσης ότι οι γονείς τους σχεδόν ποτέ δεν τους προσφέρουν τσιγάρο (Μ.Ο. = 1,06 για τους πατέρες, Μ.Ο. = 1,08 για τις μητέρες). Αυτή η αρνητική στάση των γονέων, φαίνεται να μειώνει την κατανάλωση αλκοόλ και τη χρήση νικοτίνης από τους ίδιους. Αντίθετα, σύμφωνα με τους εφήβους, οι φίλοι τους εμφανίζονται πιο επιτρεπτικοί ως προς την κατανάλωση αλκοόλ, με τη συχνότητα προσφοράς να φτάνει έως και δύο φορές τον μήνα, με την πρόταση να γίνεται αποδεκτή στις περισσότερες περιπτώσεις (52,51%). Η επιτρεπτικότητα καπνίσματος από τους φίλους αναφέρεται ως μέτρια προς χαμηλή, καθώς, σύμφωνα με τους μαθητές, οι φίλοι τους προσφέρουν τσιγάρο το πολύ μία φορά τον μήνα, ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ίδιοι επιλέγουν να μην το αποδεχτούν. Το 65% των εφήβων με επιτρεπτικούς φίλους κατανάλωναν αλκοόλ, ενώ το 60% των εφήβων με καπνιστές φίλους κάπνιζαν και οι ίδιοι. Τα μοντέλα πολλαπλής γραμμικής παλινδρόμησης δείχνουν ότι η αναφερόμενη επιτρεπτικότητα κατανάλωσης αλκοόλ από τους φίλους (Beta = 0,426, t = 12,656, p < 0,001) και η χρήση νικοτίνης (Beta = 0,383, t = 12,494, p < 0,001) είναι σημαντικοί προβλεπτικοί παράγοντες για τη χρήση αλκοόλ, ενώ η αναφερόμενη επιτρεπτικότητα καπνίσματος από τους φίλους (Beta = 0,609, t = 19,354, p < 0,001) είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας πρόβλεψης της χρήσης νικοτίνης. Ένα σημαντικό εύρημα είναι ότι η χρήση νικοτίνης προβλέπει την κατανάλωση αλκοόλ (43% επίδραση), ενώ η κατανάλωση αλκοόλ προβλέπει τη χρήση νικοτίνης (14% επίδραση). Δεν βρέθηκε συσχέτιση μεταξύ άγχους και της χρήσης αλκοόλ ή νικοτίνης. Τέλος, άλλα δημογραφικά χαρακτηριστικά των εφήβων και των γονέων τους, όπως η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση, ο τόπος κατοικίας και το μορφωτικό επίπεδο, επηρέασαν τη χρήση αλκοόλ και νικοτίνης, αλλά δεν αποτέλεσαν σημαντικούς προβλεπτικούς παράγοντες. Συμπεράσματα: Οι γονείς και οι συνομήλικοι αποδείχθηκαν καθοριστικοί παράγοντες στη χρήση ουσιών από τους εφήβους. Οι γονείς με αποτρεπτική στάση φάνηκε να μειώνουν τη χρήση αλκοόλ και νικοτίνης, ενώ οι συνομήλικοι με επιτρεπτική στάση την ενίσχυαν. Ειδικότερα, η επιτρεπτικότητα των συνομηλίκων στη χρήση αλκοόλ και καπνού αναδείχθηκε ως ο ισχυρότερος προβλεπτικός παράγοντας. Παράλληλα, η χρήση καπνού λειτούργησε ως προβλεπτικός παράγοντας για τη χρήση αλκοόλ και το αντίστροφο. Εντούτοις, δεν παρατηρήθηκε συσχέτιση μεταξύ της αγχώδους συμπτωματολογίας και της χρήσης ουσιών.","Introduction: Nowadays, an increasing number of young people experiment with alcohol and smoking, often starting at a young age. Early initiation of these substances is associated with a higher risk of addiction and long-term negative health effects. Understanding the social and environmental factors that influence adolescent behavior is critical for preventing and reducing these risks. Aim: The aim of this study was to examine the association between alcohol and tobacco use in adolescence and factors such as parental and peer consumption of these substances, parental and peer attitudes towards use, as well as with the level of anxiety in adolescents. Methodology: The study sample consisted of 537 students, 308 girls and 229 boys, from five high schools in Attica, who were asked to complete four self-report questionnaires: a demographic questionnaire for adolescents and parents, which included questions about parental and peer alcohol consumption and tobacco use, and questions about parental and peer permissiveness towards alcohol and tobacco use, the \"European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs- ESPAD\" questionnaire, the \"Global Youth Tobacco Survey – GYTS\" questionnaire, and the Screen for Child Anxiety Related Emotional Disorders – SCARED (Birmaher, Khetarpal, Cully, Brent & McKenzie, 1995). Results: According to students' reports, their parents exhibit low permissiveness regarding alcohol consumption and smoking, actively discouraging such behaviors. Specifically, it was reported that 29.80% of fathers and 45.25% of mothers consume alcohol once a month or less, while the offer of alcohol to adolescents is rare (M = 1.85 for fathers, M = 1.63 for mothers). Additionally, 57.73% of fathers and 64.99% of mothers do not smoke, while those who do are limited to fewer than 15 cigarettes per day (29.42% of fathers and 27.56% of mothers). Students also reported that their parents almost never offer them cigarettes (M = 1.06 for fathers, M = 1.08 for mothers). This negative parental stance appears to reduce adolescents' alcohol consumption and nicotine use. Conversely, according to adolescents, their friends appear more permissive regarding alcohol consumption, with the frequency of offering alcohol reaching up to twice a month, and in most cases (52.51%), the offer is accepted. The permissiveness of smoking among friends is reported as moderate to low since, according to students, their friends offer cigarettes at most once a month; however, in most cases, they choose not to accept them. Among adolescents with permissive friends, 65% consumed alcohol, while 60% of those with smoking friends were smokers themselves. Multiple linear regression models indicate that reported peer permissiveness of alcohol consumption (Beta = 0.426, t = 12.656, p < 0.001) and nicotine use (Beta = 0.383, t = 12.494, p < 0.001) are significant predictors of alcohol use. Additionally, reported peer permissiveness of smoking (Beta = 0.609, t = 19.354, p < 0.001) is the strongest predictor of nicotine use. A notable finding is that nicotine use predicts alcohol consumption (43% effect), while alcohol consumption predicts nicotine use (14% effect). No association was found between anxiety and the use of alcohol or nicotine. Finally, other demographic characteristics of adolescents and their parents -such as age, family status, place of residence, and educational level- were found to influence alcohol and nicotine use but did not emerge as significant predictive factors. Conclusions: Parents and peers have proven to be decisive factors in substance use among adolescents. Parents with a preventative attitude appeared to reduce alcohol and nicotine consumption, while peers with a permissive attitude tended to encourage it. Specifically, peer permissiveness regarding alcohol and tobacco use emerged as the strongest predictive factor. Additionally, tobacco use acted as a predictor for alcohol use, and vice versa. However, no correlation was observed between anxiety symptoms and substance use."],"dc:identifier":["uoadl:3481074","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481074"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Χρήση αλκοόλ και νικοτίνης σε εφήβους: ο ρόλος των γονέων, των συνομηλίκων και του άγχους"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:34Z"}