{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3481808"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3481808","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Προς μια ποιητική των παραθύρων: τα παραδείγματα των Κ.Π. Καβάφη, Κ.Γ. Καρυωτάκη, Ρ. Φιλύρα και Μ. Μαλακάση","abstract":"Σκοπός της εργασίας μας ήταν να μελετηθεί η μέχρι πρότινος αγνοημένη στην ελληνική βιβλιογραφία ενδοκειμενική λειτουργία του παραθύρου ως ενδείκτη στα corpora των τεσσάρων ποιητών οι οποίοι –γενικεύοντας– ανήκουν στη λεγόμενη «ανανεωμένη παράδοση» και των οποίων το έργο εντάσσεται αμετάκλητα σε νεωτερικά συμφραζόμενα. Το παράθυρο δεν εννοιολογείται στην εργασία μας ως θεματικό μοτίβο ή σύμβολο, ως έμμεσος εκφραστής μιας αφηρημένης έννοιας, η αποκωδικοποίηση της οποίας είναι πάγια και συμβατική. Γίνεται αντιληπτό ως υπερ-σύμβολο, ως κειμενικός ενδείκτης όπως αυτός ορίζεται από τη σημειωτική του Peirce. Το παράθυρο νοείται ως η λέξη-κόμβος που ενεργοποιεί και κινητοποιεί εντασιακά τη ρηματική μεσική της ταυτότητα καθώς κινείται στον ορίζοντα κάποιου άλλου μέσου, ιδίως της ζωγραφικής. Είναι ο μεταγλωσσικός τόπος, ο οποίος, σύμφωνα με τον Philippe Hamon, πέραν της προειδοποιητικής σήμανσης για την περιγραφή, λειτουργεί υπερ-γλωσσικά [métaphore transdiscursif], είναι μια συμπαγής εξωκειμενική, ενδοκειμενική και μετακειμενική ενότητα. Όσον αφορά τη δομή της μελέτης μας, στα εισαγωγικά κεφάλαια εξετάσαμε εκ του σύνεγγυς το κείμενο του L. B. Alberti προκειμένου να εξαγάγουμε χρήσιμα συμπεράσματα για την καταγωγή της καίριας οπτικής μεταφοράς (παράθυρο / πλαίσιο πίνακα) που μας απασχόλησε και επιπλέον σταθήκαμε στην περιγραφή του πάρεργου από τον Derrida η οποία έρχεται ως επιστέγασμα στη μακραίωνη συζήτηση για τα όρια του έργου τέχνης. Τα εισαγωγικά αυτά κεφάλαια κρίθηκαν απαραίτητα προκειμένου να δικαιολογηθεί η σχεδόν εναλλάξιμη χρήση του ενδείκτη «παράθυρο» με τους όρους «πλαίσιο» και «κάδρο». Εξετάσαμε, στη συνέχεια, παραδειγματικά στα corpora των τεσσάρων ποιητών τα ποιήματα εκείνα στα οποία θεματοποιούνται «παράθυρα» επιχειρώντας να τα ομαδοποιήσουμε σύμφωνα με τις ενδοκειμενικές τους λειτουργίες. Τα επί μέρους συμπεράσματα εκτίθενται στην ομώνυμη και τελευταία ενότητα. Το μακροσκοπικό συμπέρασμα που εξήχθη είναι το ακόλουθο: η ανάδυση της υποκειμενικότητας –η οποία “ξεπροβάλλει” με την ταυτόχρονη εγκατάλειψη των συλλογικών οραμάτων και της ιδεολογικής, ρητορικής ποίησης– συνδέεται με την ταύτιση του «ποιητικού εγώ» με τη συγκεκριμένη και περιορισμένη θέση και θέαση εντός του ελάσσονος ιδιωτικού χώρου, κυρίως της «κάμαρας». Η αφηγηματο-ποίηση της σκοπιάς του αφηγητή δεν τον καθιστά πλέον ένα έξω-ιστορικό, ουδέτερο, μη σωματοποιημένο υποκείμενο που βρίσκεται ολοκληρωτικά εκτός του κόσμου. Κρίνουμε ότι αυτή η καίρια μετατόπιση δεν επιφέρει μόνο μορφολογικές αλλαγές και αισθητικές καινοτομίες στο ποιητικό τοπίο, αλλά αντιπαραθέτει και ένα νέο επιστημολογικό παράδειγμα, αυτό της μερικής γνώσης.","abstract_html":"Σκοπός της εργασίας μας ήταν να μελετηθεί η μέχρι πρότινος αγνοημένη στην ελληνική βιβλιογραφία ενδοκειμενική λειτουργία του παραθύρου ως ενδείκτη στα corpora των τεσσάρων ποιητών οι οποίοι –γενικεύοντας– ανήκουν στη λεγόμενη «ανανεωμένη παράδοση» και των οποίων το έργο εντάσσεται αμετάκλητα σε νεωτερικά συμφραζόμενα. Το παράθυρο δεν εννοιολογείται στην εργασία μας ως θεματικό μοτίβο ή σύμβολο, ως έμμεσος εκφραστής μιας αφηρημένης έννοιας, η αποκωδικοποίηση της οποίας είναι πάγια και συμβατική. Γίνεται αντιληπτό ως υπερ-σύμβολο, ως κειμενικός ενδείκτης όπως αυτός ορίζεται από τη σημειωτική του Peirce. Το παράθυρο νοείται ως η λέξη-κόμβος που ενεργοποιεί και κινητοποιεί εντασιακά τη ρηματική μεσική της ταυτότητα καθώς κινείται στον ορίζοντα κάποιου άλλου μέσου, ιδίως της ζωγραφικής. Είναι ο μεταγλωσσικός τόπος, ο οποίος, σύμφωνα με τον Philippe Hamon, πέραν της προειδοποιητικής σήμανσης για την περιγραφή, λειτουργεί υπερ-γλωσσικά [métaphore transdiscursif], είναι μια συμπαγής εξωκειμενική, ενδοκειμενική και μετακειμενική ενότητα. Όσον αφορά τη δομή της μελέτης μας, στα εισαγωγικά κεφάλαια εξετάσαμε εκ του σύνεγγυς το κείμενο του L. B. Alberti προκειμένου να εξαγάγουμε χρήσιμα συμπεράσματα για την καταγωγή της καίριας οπτικής μεταφοράς (παράθυρο / πλαίσιο πίνακα) που μας απασχόλησε και επιπλέον σταθήκαμε στην περιγραφή του πάρεργου από τον Derrida η οποία έρχεται ως επιστέγασμα στη μακραίωνη συζήτηση για τα όρια του έργου τέχνης. Τα εισαγωγικά αυτά κεφάλαια κρίθηκαν απαραίτητα προκειμένου να δικαιολογηθεί η σχεδόν εναλλάξιμη χρήση του ενδείκτη «παράθυρο» με τους όρους «πλαίσιο» και «κάδρο». Εξετάσαμε, στη συνέχεια, παραδειγματικά στα corpora των τεσσάρων ποιητών τα ποιήματα εκείνα στα οποία θεματοποιούνται «παράθυρα» επιχειρώντας να τα ομαδοποιήσουμε σύμφωνα με τις ενδοκειμενικές τους λειτουργίες. Τα επί μέρους συμπεράσματα εκτίθενται στην ομώνυμη και τελευταία ενότητα. Το μακροσκοπικό συμπέρασμα που εξήχθη είναι το ακόλουθο: η ανάδυση της υποκειμενικότητας –η οποία “ξεπροβάλλει” με την ταυτόχρονη εγκατάλειψη των συλλογικών οραμάτων και της ιδεολογικής, ρητορικής ποίησης– συνδέεται με την ταύτιση του «ποιητικού εγώ» με τη συγκεκριμένη και περιορισμένη θέση και θέαση εντός του ελάσσονος ιδιωτικού χώρου, κυρίως της «κάμαρας». Η αφηγηματο-ποίηση της σκοπιάς του αφηγητή δεν τον καθιστά πλέον ένα έξω-ιστορικό, ουδέτερο, μη σωματοποιημένο υποκείμενο που βρίσκεται ολοκληρωτικά εκτός του κόσμου. Κρίνουμε ότι αυτή η καίρια μετατόπιση δεν επιφέρει μόνο μορφολογικές αλλαγές και αισθητικές καινοτομίες στο ποιητικό τοπίο, αλλά αντιπαραθέτει και ένα νέο επιστημολογικό παράδειγμα, αυτό της μερικής γνώσης.","abstract_has_math":false,"creators":["Παναγιωτάκη Φωτεινή","Panagiotaki Foteini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:38Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Γαλλικά","Greek","French","English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3481808"],"render_values":[{"text":"uoadl:3481808","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481808","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481808","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3481808","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παναγιωτάκη Φωτεινή","Panagiotaki Foteini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Γαλλικά","Greek","French","English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3481808","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481808"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Σκοπός της εργασίας μας ήταν να μελετηθεί η μέχρι πρότινος αγνοημένη στην ελληνική βιβλιογραφία ενδοκειμενική λειτουργία του παραθύρου ως ενδείκτη στα corpora των τεσσάρων ποιητών οι οποίοι –γενικεύοντας– ανήκουν στη λεγόμενη «ανανεωμένη παράδοση» και των οποίων το έργο εντάσσεται αμετάκλητα σε νεωτερικά συμφραζόμενα. Το παράθυρο δεν εννοιολογείται στην εργασία μας ως θεματικό μοτίβο ή σύμβολο, ως έμμεσος εκφραστής μιας αφηρημένης έννοιας, η αποκωδικοποίηση της οποίας είναι πάγια και συμβατική. Γίνεται αντιληπτό ως υπερ-σύμβολο, ως κειμενικός ενδείκτης όπως αυτός ορίζεται από τη σημειωτική του Peirce. Το παράθυρο νοείται ως η λέξη-κόμβος που ενεργοποιεί και κινητοποιεί εντασιακά τη ρηματική μεσική της ταυτότητα καθώς κινείται στον ορίζοντα κάποιου άλλου μέσου, ιδίως της ζωγραφικής. Είναι ο μεταγλωσσικός τόπος, ο οποίος, σύμφωνα με τον Philippe Hamon, πέραν της προειδοποιητικής σήμανσης για την περιγραφή, λειτουργεί υπερ-γλωσσικά [métaphore transdiscursif], είναι μια συμπαγής εξωκειμενική, ενδοκειμενική και μετακειμενική ενότητα. Όσον αφορά τη δομή της μελέτης μας, στα εισαγωγικά κεφάλαια εξετάσαμε εκ του σύνεγγυς το κείμενο του L. B. Alberti προκειμένου να εξαγάγουμε χρήσιμα συμπεράσματα για την καταγωγή της καίριας οπτικής μεταφοράς (παράθυρο / πλαίσιο πίνακα) που μας απασχόλησε και επιπλέον σταθήκαμε στην περιγραφή του πάρεργου από τον Derrida η οποία έρχεται ως επιστέγασμα στη μακραίωνη συζήτηση για τα όρια του έργου τέχνης. Τα εισαγωγικά αυτά κεφάλαια κρίθηκαν απαραίτητα προκειμένου να δικαιολογηθεί η σχεδόν εναλλάξιμη χρήση του ενδείκτη «παράθυρο» με τους όρους «πλαίσιο» και «κάδρο». Εξετάσαμε, στη συνέχεια, παραδειγματικά στα corpora των τεσσάρων ποιητών τα ποιήματα εκείνα στα οποία θεματοποιούνται «παράθυρα» επιχειρώντας να τα ομαδοποιήσουμε σύμφωνα με τις ενδοκειμενικές τους λειτουργίες. Τα επί μέρους συμπεράσματα εκτίθενται στην ομώνυμη και τελευταία ενότητα. Το μακροσκοπικό συμπέρασμα που εξήχθη είναι το ακόλουθο: η ανάδυση της υποκειμενικότητας –η οποία “ξεπροβάλλει” με την ταυτόχρονη εγκατάλειψη των συλλογικών οραμάτων και της ιδεολογικής, ρητορικής ποίησης– συνδέεται με την ταύτιση του «ποιητικού εγώ» με τη συγκεκριμένη και περιορισμένη θέση και θέαση εντός του ελάσσονος ιδιωτικού χώρου, κυρίως της «κάμαρας». Η αφηγηματο-ποίηση της σκοπιάς του αφηγητή δεν τον καθιστά πλέον ένα έξω-ιστορικό, ουδέτερο, μη σωματοποιημένο υποκείμενο που βρίσκεται ολοκληρωτικά εκτός του κόσμου. Κρίνουμε ότι αυτή η καίρια μετατόπιση δεν επιφέρει μόνο μορφολογικές αλλαγές και αισθητικές καινοτομίες στο ποιητικό τοπίο, αλλά αντιπαραθέτει και ένα νέο επιστημολογικό παράδειγμα, αυτό της μερικής γνώσης.","The aim of our study was to investigate the hitherto ignored in Greek literature the intertextual function of the window as an indicator in the corpora of four poets who belong to the so-called ‘renewed tradition’ and whose work is irrevocably integrated into modern contexts. The ‘window’ is not conceptualized in our work as a thematic motif or symbol, as an indirect exponent of an abstract concept, the decoding of which is fixed and conventional. It is conceived as a hyper-symbol, as a textual marker as defined by Peirce's semiotics. The window is understood as the word that activates and mobilizes its verbal mesic identity as it moves across the horizon of some other medium. It is the meta-linguistic topos, which, according to Philippe Hamon, beyond the warning mark of description, functions trans-linguistically [métaphore transdiscursif], it is a solid extra-linguistic, inter-linguistic and meta-linguistic unity. As for the structure of our study, in the introductory chapters we have closely examined L. B. Alberti's text in order to draw useful conclusions about the origin of the key visual metaphor we are concerned with and, in addition, we have looked at Derrida's description of parergon which comes as a culmination of the long-standing debate on the limits of the work of art. These introductory chapters were deemed necessary in order to justify the almost interchangeable use of the indicator ‘window’ with the term ‘frame’.We then examined in the corpora of the four poets those poems in which ‘windows’ are thematised, attempting to group them according to their intertextual functions. The partial conclusions are set out in the homonymous and final section. The macroscopic conclusion drawn is the following: the emergence of subjectivity - which ‘emerges’ with the simultaneous abandonment of collective visions and ideological, rhetorical poetry - is linked to the identification of the ‘poetic ego’ with the specific and limited position and point of view within the minor private space, especially the ‘chamber’. The narrativization of the narrator's point of view no longer makes the narrator an extra-historical, neutral, non-somatized subject who is totally outside the world. We maintain that this key shift not only brings about morphological changes and aesthetic innovations in the poetic landscape, but also juxtaposes a new epistemological paradigm, that of partial knowledge."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Προς μια ποιητική των παραθύρων: τα παραδείγματα των Κ.Π. Καβάφη, Κ.Γ. Καρυωτάκη, Ρ. Φιλύρα και Μ. Μαλακάση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παναγιωτάκη Φωτεινή","Panagiotaki Foteini"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Σκοπός της εργασίας μας ήταν να μελετηθεί η μέχρι πρότινος αγνοημένη στην ελληνική βιβλιογραφία ενδοκειμενική λειτουργία του παραθύρου ως ενδείκτη στα corpora των τεσσάρων ποιητών οι οποίοι –γενικεύοντας– ανήκουν στη λεγόμενη «ανανεωμένη παράδοση» και των οποίων το έργο εντάσσεται αμετάκλητα σε νεωτερικά συμφραζόμενα. Το παράθυρο δεν εννοιολογείται στην εργασία μας ως θεματικό μοτίβο ή σύμβολο, ως έμμεσος εκφραστής μιας αφηρημένης έννοιας, η αποκωδικοποίηση της οποίας είναι πάγια και συμβατική. Γίνεται αντιληπτό ως υπερ-σύμβολο, ως κειμενικός ενδείκτης όπως αυτός ορίζεται από τη σημειωτική του Peirce. Το παράθυρο νοείται ως η λέξη-κόμβος που ενεργοποιεί και κινητοποιεί εντασιακά τη ρηματική μεσική της ταυτότητα καθώς κινείται στον ορίζοντα κάποιου άλλου μέσου, ιδίως της ζωγραφικής. Είναι ο μεταγλωσσικός τόπος, ο οποίος, σύμφωνα με τον Philippe Hamon, πέραν της προειδοποιητικής σήμανσης για την περιγραφή, λειτουργεί υπερ-γλωσσικά [métaphore transdiscursif], είναι μια συμπαγής εξωκειμενική, ενδοκειμενική και μετακειμενική ενότητα. Όσον αφορά τη δομή της μελέτης μας, στα εισαγωγικά κεφάλαια εξετάσαμε εκ του σύνεγγυς το κείμενο του L. B. Alberti προκειμένου να εξαγάγουμε χρήσιμα συμπεράσματα για την καταγωγή της καίριας οπτικής μεταφοράς (παράθυρο / πλαίσιο πίνακα) που μας απασχόλησε και επιπλέον σταθήκαμε στην περιγραφή του πάρεργου από τον Derrida η οποία έρχεται ως επιστέγασμα στη μακραίωνη συζήτηση για τα όρια του έργου τέχνης. Τα εισαγωγικά αυτά κεφάλαια κρίθηκαν απαραίτητα προκειμένου να δικαιολογηθεί η σχεδόν εναλλάξιμη χρήση του ενδείκτη «παράθυρο» με τους όρους «πλαίσιο» και «κάδρο». Εξετάσαμε, στη συνέχεια, παραδειγματικά στα corpora των τεσσάρων ποιητών τα ποιήματα εκείνα στα οποία θεματοποιούνται «παράθυρα» επιχειρώντας να τα ομαδοποιήσουμε σύμφωνα με τις ενδοκειμενικές τους λειτουργίες. Τα επί μέρους συμπεράσματα εκτίθενται στην ομώνυμη και τελευταία ενότητα. Το μακροσκοπικό συμπέρασμα που εξήχθη είναι το ακόλουθο: η ανάδυση της υποκειμενικότητας –η οποία “ξεπροβάλλει” με την ταυτόχρονη εγκατάλειψη των συλλογικών οραμάτων και της ιδεολογικής, ρητορικής ποίησης– συνδέεται με την ταύτιση του «ποιητικού εγώ» με τη συγκεκριμένη και περιορισμένη θέση και θέαση εντός του ελάσσονος ιδιωτικού χώρου, κυρίως της «κάμαρας». Η αφηγηματο-ποίηση της σκοπιάς του αφηγητή δεν τον καθιστά πλέον ένα έξω-ιστορικό, ουδέτερο, μη σωματοποιημένο υποκείμενο που βρίσκεται ολοκληρωτικά εκτός του κόσμου. Κρίνουμε ότι αυτή η καίρια μετατόπιση δεν επιφέρει μόνο μορφολογικές αλλαγές και αισθητικές καινοτομίες στο ποιητικό τοπίο, αλλά αντιπαραθέτει και ένα νέο επιστημολογικό παράδειγμα, αυτό της μερικής γνώσης.","The aim of our study was to investigate the hitherto ignored in Greek literature the intertextual function of the window as an indicator in the corpora of four poets who belong to the so-called ‘renewed tradition’ and whose work is irrevocably integrated into modern contexts. The ‘window’ is not conceptualized in our work as a thematic motif or symbol, as an indirect exponent of an abstract concept, the decoding of which is fixed and conventional. It is conceived as a hyper-symbol, as a textual marker as defined by Peirce's semiotics. The window is understood as the word that activates and mobilizes its verbal mesic identity as it moves across the horizon of some other medium. It is the meta-linguistic topos, which, according to Philippe Hamon, beyond the warning mark of description, functions trans-linguistically [métaphore transdiscursif], it is a solid extra-linguistic, inter-linguistic and meta-linguistic unity. As for the structure of our study, in the introductory chapters we have closely examined L. B. Alberti's text in order to draw useful conclusions about the origin of the key visual metaphor we are concerned with and, in addition, we have looked at Derrida's description of parergon which comes as a culmination of the long-standing debate on the limits of the work of art. These introductory chapters were deemed necessary in order to justify the almost interchangeable use of the indicator ‘window’ with the term ‘frame’.We then examined in the corpora of the four poets those poems in which ‘windows’ are thematised, attempting to group them according to their intertextual functions. The partial conclusions are set out in the homonymous and final section. The macroscopic conclusion drawn is the following: the emergence of subjectivity - which ‘emerges’ with the simultaneous abandonment of collective visions and ideological, rhetorical poetry - is linked to the identification of the ‘poetic ego’ with the specific and limited position and point of view within the minor private space, especially the ‘chamber’. The narrativization of the narrator's point of view no longer makes the narrator an extra-historical, neutral, non-somatized subject who is totally outside the world. We maintain that this key shift not only brings about morphological changes and aesthetic innovations in the poetic landscape, but also juxtaposes a new epistemological paradigm, that of partial knowledge."],"dc:identifier":["uoadl:3481808","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3481808"],"dc:language":["Ελληνικά","Γαλλικά","Greek","French","English"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Προς μια ποιητική των παραθύρων: τα παραδείγματα των Κ.Π. Καβάφη, Κ.Γ. Καρυωτάκη, Ρ. Φιλύρα και Μ. Μαλακάση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:38Z"}