{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3498009"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3498009","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Σχεδιασμός Φαρμακευτικών Ενώσεων με Στόχο τη Μεταγραφή στον Καρκίνο. Εκλεκτική στόχευση μεταλλάξεων της πρωτεΐνης p53 με μικρά μόρια & Αξιολόγηση χημικής συγγένειας και εκλεκτικότητας χημικών ενώσεων στις πρωτεΐνες bromodomains","abstract":"Ο καρκίνος χαρακτηρίζεται από εκτενώς απορρυθμισμένη μεταγραφή γονιδίων. Ο σχεδιασμός εκλεκτικών φαρμακευτικών ενώσεων για την αποκατάσταση της μεταγραφικής ισορροπίας και την καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων είναι κυρίαρχος στόχος στην σημερινή έρευνα για τον καρκίνο. Στην διπλωματική αυτή εργασία διερευνώνται διαφορετικές στρατηγικές για τη στόχευση πρωτεϊνών που συμμετέχουν στη μεταγραφή με σκοπό τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη νέων φαρμάκων για αντικαρκινική θεραπευτική χρήση. Επίκεντρο αυτής της εργασίας είναι η ογκοκατασταλτική πρωτεΐνη p53, η οποία χαρακτηρίζεται ως «προστάτης του γονιδιώματος». Η p53 είναι ένας μεταγραφικός παράγοντας που είναι ωστόσο μεταλλαγμένος και δυσλειτουργικός στο ήμισυ όλων των καρκίνων, καθιστώντας τον έναν κρίσιμο και εξαιρετικά ελκυστικό στόχο για θεραπευτική παρέμβαση. Οι περισσότερες μεταλλάξεις της πρωτεΐνης p53 εντοπίζονται στην περιοχή εκείνη που προσδένεται και αλληλεπιδρά με το DNA και είτε την αποσταθεροποιούν, καθιστώντας την ασταθή σε φυσιολογικές θερμοκρασίες, είτε καταργούν άμεσα τις απαραίτητες αλληλεπιδράσεις με το DNA, καθιστώντας έτσι την πρωτεΐνη μη λειτουργική. Στη μελέτη αυτή, προσεγγίζεται το πρόβλημα αυτό και από τις δύο οδούς: πρώτον, ερευνάται η τροποποίηση της μετάλλαξης R273C από έναν ομοιοπολικό προσδέτη και η ικανότητά του να αποκαθιστά την ικανότητα της πρωτεΐνης να αλληλεπιδρά με το DNA, και δεύτερον, μελετάται η σταθεροποίηση της μετάλλαξης Y220C από ένα νέο μόριο. Οι επιγενετικές τροποποιήσεις, όπως η ακετυλίωση καταλοίπων λυσίνης στις ιστόνες, παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της μεταγραφής των γονιδίων. Τα bromodomains είναι λειτουργικές επικράτειες πρωτεϊνών που αναγνωρίζουν αυτά τα σημάδια ακετυλίωσης και ρυθμίζουν με βάση αυτά τη μεταγραφή. Ωστόσο, στον καρκίνο, οι επιγενετικές αυτές τροποποιήσεις είναι απορρυθμισμένες και έχει αποδειχθεί ότι η αναστολή των bromodomain αποτελεί έναν νέο και πολλά υποσχόμενο στόχο για αντικαρκινική θεραπεία. Στην εργασία αυτή, σαρώνεται μία βιβλιοθήκη ενώσεων – chemical probes – με σκοπό την αξιολόγηση της εκλεκτικότητάς τους και τον εμπλουτισμό της βάσης δεδομένων των αναστολέων των επικρατειών bromodomains, προωθώντας έτσι και διευκολύνοντας την έρευνα και ανάπτυξη νέων φαρμακευτικών μορίων με ανασταλτική δράση στις επιγενετικές πρωτεΐνες ανάγνωσης bromodomains. Επιπλέον, μελετώνται οι αλληλεπιδράσεις επιλεγμένων ενώσεων με τις επικράτειες bromodomain διαφόρων πρωτεϊνών. Η εργασία αυτή συμβάλλει στην αναζήτηση στοχευμένων αντικαρκινικών θεραπειών εξερευνώντας τη μεταγραφική απορρύθμιση και αξιοποιώντας γενετικές μεταλλάξεις μεταγραφικών παραγόντων ή αναστέλλοντας επιγενετικούς παράγοντες, παρέχοντας έτσι νέες οδούς για την ανάπτυξη εκλεκτικών και αποτελεσματικών αντικαρκινικών φαρμάκων.","abstract_html":"Ο καρκίνος χαρακτηρίζεται από εκτενώς απορρυθμισμένη μεταγραφή γονιδίων. Ο σχεδιασμός εκλεκτικών φαρμακευτικών ενώσεων για την αποκατάσταση της μεταγραφικής ισορροπίας και την καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων είναι κυρίαρχος στόχος στην σημερινή έρευνα για τον καρκίνο. Στην διπλωματική αυτή εργασία διερευνώνται διαφορετικές στρατηγικές για τη στόχευση πρωτεϊνών που συμμετέχουν στη μεταγραφή με σκοπό τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη νέων φαρμάκων για αντικαρκινική θεραπευτική χρήση. Επίκεντρο αυτής της εργασίας είναι η ογκοκατασταλτική πρωτεΐνη p53, η οποία χαρακτηρίζεται ως «προστάτης του γονιδιώματος». Η p53 είναι ένας μεταγραφικός παράγοντας που είναι ωστόσο μεταλλαγμένος και δυσλειτουργικός στο ήμισυ όλων των καρκίνων, καθιστώντας τον έναν κρίσιμο και εξαιρετικά ελκυστικό στόχο για θεραπευτική παρέμβαση. Οι περισσότερες μεταλλάξεις της πρωτεΐνης p53 εντοπίζονται στην περιοχή εκείνη που προσδένεται και αλληλεπιδρά με το DNA και είτε την αποσταθεροποιούν, καθιστώντας την ασταθή σε φυσιολογικές θερμοκρασίες, είτε καταργούν άμεσα τις απαραίτητες αλληλεπιδράσεις με το DNA, καθιστώντας έτσι την πρωτεΐνη μη λειτουργική. Στη μελέτη αυτή, προσεγγίζεται το πρόβλημα αυτό και από τις δύο οδούς: πρώτον, ερευνάται η τροποποίηση της μετάλλαξης R273C από έναν ομοιοπολικό προσδέτη και η ικανότητά του να αποκαθιστά την ικανότητα της πρωτεΐνης να αλληλεπιδρά με το DNA, και δεύτερον, μελετάται η σταθεροποίηση της μετάλλαξης Y220C από ένα νέο μόριο. Οι επιγενετικές τροποποιήσεις, όπως η ακετυλίωση καταλοίπων λυσίνης στις ιστόνες, παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της μεταγραφής των γονιδίων. Τα bromodomains είναι λειτουργικές επικράτειες πρωτεϊνών που αναγνωρίζουν αυτά τα σημάδια ακετυλίωσης και ρυθμίζουν με βάση αυτά τη μεταγραφή. Ωστόσο, στον καρκίνο, οι επιγενετικές αυτές τροποποιήσεις είναι απορρυθμισμένες και έχει αποδειχθεί ότι η αναστολή των bromodomain αποτελεί έναν νέο και πολλά υποσχόμενο στόχο για αντικαρκινική θεραπεία. Στην εργασία αυτή, σαρώνεται μία βιβλιοθήκη ενώσεων – chemical probes – με σκοπό την αξιολόγηση της εκλεκτικότητάς τους και τον εμπλουτισμό της βάσης δεδομένων των αναστολέων των επικρατειών bromodomains, προωθώντας έτσι και διευκολύνοντας την έρευνα και ανάπτυξη νέων φαρμακευτικών μορίων με ανασταλτική δράση στις επιγενετικές πρωτεΐνες ανάγνωσης bromodomains. Επιπλέον, μελετώνται οι αλληλεπιδράσεις επιλεγμένων ενώσεων με τις επικράτειες bromodomain διαφόρων πρωτεϊνών. Η εργασία αυτή συμβάλλει στην αναζήτηση στοχευμένων αντικαρκινικών θεραπειών εξερευνώντας τη μεταγραφική απορρύθμιση και αξιοποιώντας γενετικές μεταλλάξεις μεταγραφικών παραγόντων ή αναστέλλοντας επιγενετικούς παράγοντες, παρέχοντας έτσι νέες οδούς για την ανάπτυξη εκλεκτικών και αποτελεσματικών αντικαρκινικών φαρμάκων.","abstract_has_math":false,"creators":["Μαυρίδη Δανάη","Mavridi Danai"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:39Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3498009"],"render_values":[{"text":"uoadl:3498009","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3498009","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3498009","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3498009","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μαυρίδη Δανάη","Mavridi Danai"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3498009","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3498009"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος χαρακτηρίζεται από εκτενώς απορρυθμισμένη μεταγραφή γονιδίων. Ο σχεδιασμός εκλεκτικών φαρμακευτικών ενώσεων για την αποκατάσταση της μεταγραφικής ισορροπίας και την καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων είναι κυρίαρχος στόχος στην σημερινή έρευνα για τον καρκίνο. Στην διπλωματική αυτή εργασία διερευνώνται διαφορετικές στρατηγικές για τη στόχευση πρωτεϊνών που συμμετέχουν στη μεταγραφή με σκοπό τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη νέων φαρμάκων για αντικαρκινική θεραπευτική χρήση. Επίκεντρο αυτής της εργασίας είναι η ογκοκατασταλτική πρωτεΐνη p53, η οποία χαρακτηρίζεται ως «προστάτης του γονιδιώματος». Η p53 είναι ένας μεταγραφικός παράγοντας που είναι ωστόσο μεταλλαγμένος και δυσλειτουργικός στο ήμισυ όλων των καρκίνων, καθιστώντας τον έναν κρίσιμο και εξαιρετικά ελκυστικό στόχο για θεραπευτική παρέμβαση. Οι περισσότερες μεταλλάξεις της πρωτεΐνης p53 εντοπίζονται στην περιοχή εκείνη που προσδένεται και αλληλεπιδρά με το DNA και είτε την αποσταθεροποιούν, καθιστώντας την ασταθή σε φυσιολογικές θερμοκρασίες, είτε καταργούν άμεσα τις απαραίτητες αλληλεπιδράσεις με το DNA, καθιστώντας έτσι την πρωτεΐνη μη λειτουργική. Στη μελέτη αυτή, προσεγγίζεται το πρόβλημα αυτό και από τις δύο οδούς: πρώτον, ερευνάται η τροποποίηση της μετάλλαξης R273C από έναν ομοιοπολικό προσδέτη και η ικανότητά του να αποκαθιστά την ικανότητα της πρωτεΐνης να αλληλεπιδρά με το DNA, και δεύτερον, μελετάται η σταθεροποίηση της μετάλλαξης Y220C από ένα νέο μόριο. Οι επιγενετικές τροποποιήσεις, όπως η ακετυλίωση καταλοίπων λυσίνης στις ιστόνες, παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της μεταγραφής των γονιδίων. Τα bromodomains είναι λειτουργικές επικράτειες πρωτεϊνών που αναγνωρίζουν αυτά τα σημάδια ακετυλίωσης και ρυθμίζουν με βάση αυτά τη μεταγραφή. Ωστόσο, στον καρκίνο, οι επιγενετικές αυτές τροποποιήσεις είναι απορρυθμισμένες και έχει αποδειχθεί ότι η αναστολή των bromodomain αποτελεί έναν νέο και πολλά υποσχόμενο στόχο για αντικαρκινική θεραπεία. Στην εργασία αυτή, σαρώνεται μία βιβλιοθήκη ενώσεων – chemical probes – με σκοπό την αξιολόγηση της εκλεκτικότητάς τους και τον εμπλουτισμό της βάσης δεδομένων των αναστολέων των επικρατειών bromodomains, προωθώντας έτσι και διευκολύνοντας την έρευνα και ανάπτυξη νέων φαρμακευτικών μορίων με ανασταλτική δράση στις επιγενετικές πρωτεΐνες ανάγνωσης bromodomains. Επιπλέον, μελετώνται οι αλληλεπιδράσεις επιλεγμένων ενώσεων με τις επικράτειες bromodomain διαφόρων πρωτεϊνών. Η εργασία αυτή συμβάλλει στην αναζήτηση στοχευμένων αντικαρκινικών θεραπειών εξερευνώντας τη μεταγραφική απορρύθμιση και αξιοποιώντας γενετικές μεταλλάξεις μεταγραφικών παραγόντων ή αναστέλλοντας επιγενετικούς παράγοντες, παρέχοντας έτσι νέες οδούς για την ανάπτυξη εκλεκτικών και αποτελεσματικών αντικαρκινικών φαρμάκων.","Cancer is characterized by extensively deregulated gene transcription. The development of selective pharmaceutical compounds to restore transcriptional balance and target cancer cells is a pivotal goal in current cancer research. This thesis explores diverse strategies to target transcription-related proteins with the aim of designing and developing novel anticancer therapeutics. A central focus of this work is the tumor suppressor protein p53, often referred to as the “guardian of the genome”. p53 is a transcription factor that is mutated and dysfunctional in half of all cancers, making it a critical and highly attractive target for therapeutic intervention. Most p53 mutations are located in the DNA-binding domain, either destabilizing the protein at physiological temperatures, or directly impairing its essential DNA interactions, thereby rendering the protein non-functional. This study approaches the problem from both directions: first by investigating the modification of R273C mutation by a covalent ligand and its ability to restore p53’s DNA-binding capability, and second, by stabilizing the Y220C mutation by a novel molecule. Epigenetic modifications, such as acetylation of lysine residues in histones, also play a crucial role in transcriptional regulation. Bromodomains are functional modules of proteins that recognize these acetylation marks and regulate transcription based on them. However, in cancer, these epigenetic modifications are dysregulated and inhibition of bromodomains has been shown to be a promising target for anticancer therapy. In this thesis, a library of compounds – chemical probes – is screened in order to evaluate their selectivity and enrich the database of bromodomain inhibitors, thereby advancing and facilitating the research and development of novel bromodomain inhibitory pharmaceutical molecules. Moreover, the interactions of select compounds with bromodomains from various proteins are studied. This thesis contributes to the ongoing research for targeted anticancer therapies by exploring transcriptional dysregulation and exploiting genetic mutations of transcriptional factors or inhibiting epigenetic factors, thus offering new avenues for the development of selective and effective anticancer drugs."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Σχεδιασμός Φαρμακευτικών Ενώσεων με Στόχο τη Μεταγραφή στον Καρκίνο. Εκλεκτική στόχευση μεταλλάξεων της πρωτεΐνης p53 με μικρά μόρια & Αξιολόγηση χημικής συγγένειας και εκλεκτικότητας χημικών ενώσεων στις πρωτεΐνες bromodomains"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μαυρίδη Δανάη","Mavridi Danai"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Ο καρκίνος χαρακτηρίζεται από εκτενώς απορρυθμισμένη μεταγραφή γονιδίων. Ο σχεδιασμός εκλεκτικών φαρμακευτικών ενώσεων για την αποκατάσταση της μεταγραφικής ισορροπίας και την καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων είναι κυρίαρχος στόχος στην σημερινή έρευνα για τον καρκίνο. Στην διπλωματική αυτή εργασία διερευνώνται διαφορετικές στρατηγικές για τη στόχευση πρωτεϊνών που συμμετέχουν στη μεταγραφή με σκοπό τον σχεδιασμό και την ανάπτυξη νέων φαρμάκων για αντικαρκινική θεραπευτική χρήση. Επίκεντρο αυτής της εργασίας είναι η ογκοκατασταλτική πρωτεΐνη p53, η οποία χαρακτηρίζεται ως «προστάτης του γονιδιώματος». Η p53 είναι ένας μεταγραφικός παράγοντας που είναι ωστόσο μεταλλαγμένος και δυσλειτουργικός στο ήμισυ όλων των καρκίνων, καθιστώντας τον έναν κρίσιμο και εξαιρετικά ελκυστικό στόχο για θεραπευτική παρέμβαση. Οι περισσότερες μεταλλάξεις της πρωτεΐνης p53 εντοπίζονται στην περιοχή εκείνη που προσδένεται και αλληλεπιδρά με το DNA και είτε την αποσταθεροποιούν, καθιστώντας την ασταθή σε φυσιολογικές θερμοκρασίες, είτε καταργούν άμεσα τις απαραίτητες αλληλεπιδράσεις με το DNA, καθιστώντας έτσι την πρωτεΐνη μη λειτουργική. Στη μελέτη αυτή, προσεγγίζεται το πρόβλημα αυτό και από τις δύο οδούς: πρώτον, ερευνάται η τροποποίηση της μετάλλαξης R273C από έναν ομοιοπολικό προσδέτη και η ικανότητά του να αποκαθιστά την ικανότητα της πρωτεΐνης να αλληλεπιδρά με το DNA, και δεύτερον, μελετάται η σταθεροποίηση της μετάλλαξης Y220C από ένα νέο μόριο. Οι επιγενετικές τροποποιήσεις, όπως η ακετυλίωση καταλοίπων λυσίνης στις ιστόνες, παίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση της μεταγραφής των γονιδίων. Τα bromodomains είναι λειτουργικές επικράτειες πρωτεϊνών που αναγνωρίζουν αυτά τα σημάδια ακετυλίωσης και ρυθμίζουν με βάση αυτά τη μεταγραφή. Ωστόσο, στον καρκίνο, οι επιγενετικές αυτές τροποποιήσεις είναι απορρυθμισμένες και έχει αποδειχθεί ότι η αναστολή των bromodomain αποτελεί έναν νέο και πολλά υποσχόμενο στόχο για αντικαρκινική θεραπεία. Στην εργασία αυτή, σαρώνεται μία βιβλιοθήκη ενώσεων – chemical probes – με σκοπό την αξιολόγηση της εκλεκτικότητάς τους και τον εμπλουτισμό της βάσης δεδομένων των αναστολέων των επικρατειών bromodomains, προωθώντας έτσι και διευκολύνοντας την έρευνα και ανάπτυξη νέων φαρμακευτικών μορίων με ανασταλτική δράση στις επιγενετικές πρωτεΐνες ανάγνωσης bromodomains. Επιπλέον, μελετώνται οι αλληλεπιδράσεις επιλεγμένων ενώσεων με τις επικράτειες bromodomain διαφόρων πρωτεϊνών. Η εργασία αυτή συμβάλλει στην αναζήτηση στοχευμένων αντικαρκινικών θεραπειών εξερευνώντας τη μεταγραφική απορρύθμιση και αξιοποιώντας γενετικές μεταλλάξεις μεταγραφικών παραγόντων ή αναστέλλοντας επιγενετικούς παράγοντες, παρέχοντας έτσι νέες οδούς για την ανάπτυξη εκλεκτικών και αποτελεσματικών αντικαρκινικών φαρμάκων.","Cancer is characterized by extensively deregulated gene transcription. The development of selective pharmaceutical compounds to restore transcriptional balance and target cancer cells is a pivotal goal in current cancer research. This thesis explores diverse strategies to target transcription-related proteins with the aim of designing and developing novel anticancer therapeutics. A central focus of this work is the tumor suppressor protein p53, often referred to as the “guardian of the genome”. p53 is a transcription factor that is mutated and dysfunctional in half of all cancers, making it a critical and highly attractive target for therapeutic intervention. Most p53 mutations are located in the DNA-binding domain, either destabilizing the protein at physiological temperatures, or directly impairing its essential DNA interactions, thereby rendering the protein non-functional. This study approaches the problem from both directions: first by investigating the modification of R273C mutation by a covalent ligand and its ability to restore p53’s DNA-binding capability, and second, by stabilizing the Y220C mutation by a novel molecule. Epigenetic modifications, such as acetylation of lysine residues in histones, also play a crucial role in transcriptional regulation. Bromodomains are functional modules of proteins that recognize these acetylation marks and regulate transcription based on them. However, in cancer, these epigenetic modifications are dysregulated and inhibition of bromodomains has been shown to be a promising target for anticancer therapy. In this thesis, a library of compounds – chemical probes – is screened in order to evaluate their selectivity and enrich the database of bromodomain inhibitors, thereby advancing and facilitating the research and development of novel bromodomain inhibitory pharmaceutical molecules. Moreover, the interactions of select compounds with bromodomains from various proteins are studied. This thesis contributes to the ongoing research for targeted anticancer therapies by exploring transcriptional dysregulation and exploiting genetic mutations of transcriptional factors or inhibiting epigenetic factors, thus offering new avenues for the development of selective and effective anticancer drugs."],"dc:identifier":["uoadl:3498009","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3498009"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Σχεδιασμός Φαρμακευτικών Ενώσεων με Στόχο τη Μεταγραφή στον Καρκίνο. Εκλεκτική στόχευση μεταλλάξεων της πρωτεΐνης p53 με μικρά μόρια & Αξιολόγηση χημικής συγγένειας και εκλεκτικότητας χημικών ενώσεων στις πρωτεΐνες bromodomains"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:39Z"}