{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3501602"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3501602","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μοντέλο υπολογισμού του παράγοντα ποιότητας (Q) ραδιονουκλιδίων που εκπέμπουν ηλεκτρόνια Auger για διαφορετικές ενδοκυτταρικές κατανομές","abstract":"Υπόβαθρο: Μια ευρεία γκάμα ραδιονουκλιδίων που χρησιμοποιούνται στην διαγνωστική πυρηνική ιατρική, αποδιεγείρονται μέσω των φυσικών φαινομένων της αρπαγής ηλεκτρονίου (Electron Capture, EC) ή/και της εσωτερικής μετατροπής (Internal Conversion, IC). Το διεγερμένο άτομο στην συνέχεια υφίσταται αποδιέγερση και δύναται να εκπέμψει ηλεκτρόνια Auger εξαιρετικά χαμηλών ενεργειών. Σήμερα, η Διεθνής Επιτροπή Ραδιολογικής Προστασίας (International Commission on Radiological Protection, ICRP), για τον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης, προτείνει σταθερή τιμή για τον παράγοντα βαρύτητας ακτινοβολίας w_R=1 ανεξαρτήτως της ενέργειας του ηλεκτρονίου. Ως αποτέλεσμα, πειραματικά ευρήματα έχουν αναδείξει μεταβαλλόμενη τιμή του RBE για ραδιονουκλίδια που εκπέμπουν ηλεκτρόνια Auger ανάλογα με την ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης του ραδιονουκλιδίου. Συγκεκριμένα, αποτελέσματα υψηλού-LET ακτινοβολίας (RBE>1) έχουν παρατηρηθεί όταν τα ραδιονουκλίδια είναι δεσμευμένα στο DNA, ενώ φαινόμενα χαμηλού-LET ακτινοβολίας (RBE~1) έχουν παρατηρηθεί όταν τα ραδιονουκλίδια είναι συγκεντρωμένα στο κυτταρόπλασμα και η αποδιέγερση τους συμβαίνει σε αυτό. Πρόσφατα, για ραδιονουκλίδια που είναι δεσμευμένα στην κυτταρική μεμβράνη έχει βρεθεί ότι μπορεί να είναι πιο ραδιοτοξικά από ότι στο κυτταρόπλασμα. Η παραπάνω ασυμφωνία μεταξύ του πειραματικού RBE και της προτεινόμενης τιμής w_R=1 από την ICRP, συνιστά πρόκληση στον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης κατά την χρήση αυτών των ραδιονουκλιδίων αλλά και του αντίστοιχου στοχαστικού ρίσκου που πηγάζει από αυτή. Σκοπός: Στα πλαίσια αυτής της εργασίας γίνεται χρήση του Παράγοντα Ποιότητας της ακτινοβολίας (Quality Factor, Q) και προτείνεται μια απλή, αναλυτική και πρακτική μέθοδος για τον υπολογισμό του εντός του πλαισίου της ICRP. Ο νέος πλέον Q υπολογίζεται από την στάθμιση του ως προς την συνεισφορά του κάθε ηλεκτρονίου στην συνολική απορροφούμενη δόση D, και έχει τη μορφή της μέσης τιμής \\bar{Q}. Στη συνέχεια γίνεται χρήση του μοντέλου για τον υπολογισμό του \\bar{Q} για τα ραδιονουκλίδια Ga-67, Tc-99m, In-111, I-123, I-125, Tl-201 τα οποία είναι εκπομπή ηλεκτρονίων Auger, για διαφορετικές ενδοκυτταρικές τοποθεσίες, δηλαδή, δεσμευμένα στο DNA, κατανεμημένα στο κυτταρόπλασμα (Cy) ή δεσμευμένα στην κυτταρική μεμβράνη (CS). Μεθοδολογία: Για τον προσδιορισμό της εξάρτησης του Q από την ενέργεια του ηλεκτρονίου Auger χρησιμοποιείται η σχέση Q-LET όπως προτείνεται στη Δημοσίευση 60 της ICRP. Οι τιμές του LET υπολογίζονται σε όλο το φάσμα των ηλεκτρονίων Auger (ήτοι 10 eV – 300 keV) συνδυάζοντας την σχέση του Bethe για το electronic stopping power (>1 keV) και διαφόρων χαμηλοενεργειακών μοντέλων. Ο νέος \\bar{Q} για κάθε ραδιονουκλίδιο υπολογίζεται, ως το σταθμισμένο άθροισμα ανάλογα με τη συνεισφορά στην απορροφούμενη δόση του κάθε ηλεκτρονίου το οποίο τα κατηγοριοποιείται ως “stopper”, “crosser” ή ως συνδυασμός των δύο περιπτώσεων αναλόγως της ενδοκυτταρικής τοποθεσίας του ραδιονουκλιδίου. Αποτελέσματα: Παρόλο, που ο παράγοντας ποιότητας Q αποτελεί αποκλειστική ιδιότητα του τύπου της ακτινοβολίας, η τιμής του νέου σταθμισμένου ως προς τη δόση \\bar{Q} ποικίλει ανάλογα την ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης του ραδιονουκλιδίου. Αναλόγως με τον συγκεκριμένο συνδυασμό ραδιονουκλιδίου και μοντέλου LET η τιμή του \\bar{Q_{DNA}} βρέθηκε να κυμαίνεται μεταξύ 1.8 και 7.9, του \\bar{Q_{Cy}} μεταξύ 1.0 και 1.4 και του \\bar{Q_{CS}} μεταξύ 1.6 και 5.3. Ωστόσο, όταν υπολογίζεται η μέση τιμή ως προς όλα τα εξεταζόμενα μοντέλα LET για το κάθε ραδιονουκλίδιο, ο \\bar{Q_{DNA}} κυμαίνεται μεταξύ 3.3 και 4.2, ο\\ \\bar{Q_{Cy}} μεταξύ 1.0 και 1.2 και ο \\bar{Q_{CS}} μεταξύ 2.9 και 4.0. Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα του προτεινόμενου μοντέλου είναι συμφωνία με την πειραματικώς παρατηρούμενη τάση, προβλέποντας σημαντικά αυξημένη βιολογική αποτελεσματικότητα για ραδιονουκλίδια τα οποία είναι συνδεδεμένα με το DNA ή την κυτταρική μεμβράνη σε σύγκριση με το κυτταρόπλασμα. Η συγκεκριμένη μέθοδος αποτελεί μια απλή, πρακτική και αναλυτική προσέγγιση για τον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης και συνεπώς και του αντίστοιχου στοχαστικού ρίσκου που πηγάζει από την έκθεση σε ραδιονουκλίδια που είναι εκπομποί ηλεκτρονίων Auger, εφόσον η ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης τους είναι προσδιορισμένη.","abstract_html":"Υπόβαθρο: Μια ευρεία γκάμα ραδιονουκλιδίων που χρησιμοποιούνται στην διαγνωστική πυρηνική ιατρική, αποδιεγείρονται μέσω των φυσικών φαινομένων της αρπαγής ηλεκτρονίου (Electron Capture, EC) ή/και της εσωτερικής μετατροπής (Internal Conversion, IC). Το διεγερμένο άτομο στην συνέχεια υφίσταται αποδιέγερση και δύναται να εκπέμψει ηλεκτρόνια Auger εξαιρετικά χαμηλών ενεργειών. Σήμερα, η Διεθνής Επιτροπή Ραδιολογικής Προστασίας (International Commission on Radiological Protection, ICRP), για τον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης, προτείνει σταθερή τιμή για τον παράγοντα βαρύτητας ακτινοβολίας w_R=1 ανεξαρτήτως της ενέργειας του ηλεκτρονίου. Ως αποτέλεσμα, πειραματικά ευρήματα έχουν αναδείξει μεταβαλλόμενη τιμή του RBE για ραδιονουκλίδια που εκπέμπουν ηλεκτρόνια Auger ανάλογα με την ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης του ραδιονουκλιδίου. Συγκεκριμένα, αποτελέσματα υψηλού-LET ακτινοβολίας (RBE&gt;1) έχουν παρατηρηθεί όταν τα ραδιονουκλίδια είναι δεσμευμένα στο DNA, ενώ φαινόμενα χαμηλού-LET ακτινοβολίας (RBE~1) έχουν παρατηρηθεί όταν τα ραδιονουκλίδια είναι συγκεντρωμένα στο κυτταρόπλασμα και η αποδιέγερση τους συμβαίνει σε αυτό. Πρόσφατα, για ραδιονουκλίδια που είναι δεσμευμένα στην κυτταρική μεμβράνη έχει βρεθεί ότι μπορεί να είναι πιο ραδιοτοξικά από ότι στο κυτταρόπλασμα. Η παραπάνω ασυμφωνία μεταξύ του πειραματικού RBE και της προτεινόμενης τιμής w_R=1 από την ICRP, συνιστά πρόκληση στον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης κατά την χρήση αυτών των ραδιονουκλιδίων αλλά και του αντίστοιχου στοχαστικού ρίσκου που πηγάζει από αυτή. Σκοπός: Στα πλαίσια αυτής της εργασίας γίνεται χρήση του Παράγοντα Ποιότητας της ακτινοβολίας (Quality Factor, Q) και προτείνεται μια απλή, αναλυτική και πρακτική μέθοδος για τον υπολογισμό του εντός του πλαισίου της ICRP. Ο νέος πλέον Q υπολογίζεται από την στάθμιση του ως προς την συνεισφορά του κάθε ηλεκτρονίου στην συνολική απορροφούμενη δόση D, και έχει τη μορφή της μέσης τιμής \\bar{Q}. Στη συνέχεια γίνεται χρήση του μοντέλου για τον υπολογισμό του \\bar{Q} για τα ραδιονουκλίδια Ga-67, Tc-99m, In-111, I-123, I-125, Tl-201 τα οποία είναι εκπομπή ηλεκτρονίων Auger, για διαφορετικές ενδοκυτταρικές τοποθεσίες, δηλαδή, δεσμευμένα στο DNA, κατανεμημένα στο κυτταρόπλασμα (Cy) ή δεσμευμένα στην κυτταρική μεμβράνη (CS). Μεθοδολογία: Για τον προσδιορισμό της εξάρτησης του Q από την ενέργεια του ηλεκτρονίου Auger χρησιμοποιείται η σχέση Q-LET όπως προτείνεται στη Δημοσίευση 60 της ICRP. Οι τιμές του LET υπολογίζονται σε όλο το φάσμα των ηλεκτρονίων Auger (ήτοι 10 eV – 300 keV) συνδυάζοντας την σχέση του Bethe για το electronic stopping power (&gt;1 keV) και διαφόρων χαμηλοενεργειακών μοντέλων. Ο νέος \\bar{Q} για κάθε ραδιονουκλίδιο υπολογίζεται, ως το σταθμισμένο άθροισμα ανάλογα με τη συνεισφορά στην απορροφούμενη δόση του κάθε ηλεκτρονίου το οποίο τα κατηγοριοποιείται ως “stopper”, “crosser” ή ως συνδυασμός των δύο περιπτώσεων αναλόγως της ενδοκυτταρικής τοποθεσίας του ραδιονουκλιδίου. Αποτελέσματα: Παρόλο, που ο παράγοντας ποιότητας Q αποτελεί αποκλειστική ιδιότητα του τύπου της ακτινοβολίας, η τιμής του νέου σταθμισμένου ως προς τη δόση \\bar{Q} ποικίλει ανάλογα την ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης του ραδιονουκλιδίου. Αναλόγως με τον συγκεκριμένο συνδυασμό ραδιονουκλιδίου και μοντέλου LET η τιμή του \\bar{Q_{DNA}} βρέθηκε να κυμαίνεται μεταξύ 1.8 και 7.9, του \\bar{Q_{Cy}} μεταξύ 1.0 και 1.4 και του \\bar{Q_{CS}} μεταξύ 1.6 και 5.3. Ωστόσο, όταν υπολογίζεται η μέση τιμή ως προς όλα τα εξεταζόμενα μοντέλα LET για το κάθε ραδιονουκλίδιο, ο \\bar{Q_{DNA}} κυμαίνεται μεταξύ 3.3 και 4.2, ο\\ \\bar{Q_{Cy}} μεταξύ 1.0 και 1.2 και ο \\bar{Q_{CS}} μεταξύ 2.9 και 4.0. Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα του προτεινόμενου μοντέλου είναι συμφωνία με την πειραματικώς παρατηρούμενη τάση, προβλέποντας σημαντικά αυξημένη βιολογική αποτελεσματικότητα για ραδιονουκλίδια τα οποία είναι συνδεδεμένα με το DNA ή την κυτταρική μεμβράνη σε σύγκριση με το κυτταρόπλασμα. Η συγκεκριμένη μέθοδος αποτελεί μια απλή, πρακτική και αναλυτική προσέγγιση για τον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης και συνεπώς και του αντίστοιχου στοχαστικού ρίσκου που πηγάζει από την έκθεση σε ραδιονουκλίδια που είναι εκπομποί ηλεκτρονίων Auger, εφόσον η ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης τους είναι προσδιορισμένη.","abstract_has_math":false,"creators":["Γιαννακούλης Γεώργιος","Giannakoulis Georgios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:42Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3501602"],"render_values":[{"text":"uoadl:3501602","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3501602","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3501602","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3501602","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Γιαννακούλης Γεώργιος","Giannakoulis Georgios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3501602","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3501602"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Υπόβαθρο: Μια ευρεία γκάμα ραδιονουκλιδίων που χρησιμοποιούνται στην διαγνωστική πυρηνική ιατρική, αποδιεγείρονται μέσω των φυσικών φαινομένων της αρπαγής ηλεκτρονίου (Electron Capture, EC) ή/και της εσωτερικής μετατροπής (Internal Conversion, IC). Το διεγερμένο άτομο στην συνέχεια υφίσταται αποδιέγερση και δύναται να εκπέμψει ηλεκτρόνια Auger εξαιρετικά χαμηλών ενεργειών. Σήμερα, η Διεθνής Επιτροπή Ραδιολογικής Προστασίας (International Commission on Radiological Protection, ICRP), για τον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης, προτείνει σταθερή τιμή για τον παράγοντα βαρύτητας ακτινοβολίας w_R=1 ανεξαρτήτως της ενέργειας του ηλεκτρονίου. Ως αποτέλεσμα, πειραματικά ευρήματα έχουν αναδείξει μεταβαλλόμενη τιμή του RBE για ραδιονουκλίδια που εκπέμπουν ηλεκτρόνια Auger ανάλογα με την ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης του ραδιονουκλιδίου. Συγκεκριμένα, αποτελέσματα υψηλού-LET ακτινοβολίας (RBE>1) έχουν παρατηρηθεί όταν τα ραδιονουκλίδια είναι δεσμευμένα στο DNA, ενώ φαινόμενα χαμηλού-LET ακτινοβολίας (RBE~1) έχουν παρατηρηθεί όταν τα ραδιονουκλίδια είναι συγκεντρωμένα στο κυτταρόπλασμα και η αποδιέγερση τους συμβαίνει σε αυτό. Πρόσφατα, για ραδιονουκλίδια που είναι δεσμευμένα στην κυτταρική μεμβράνη έχει βρεθεί ότι μπορεί να είναι πιο ραδιοτοξικά από ότι στο κυτταρόπλασμα. Η παραπάνω ασυμφωνία μεταξύ του πειραματικού RBE και της προτεινόμενης τιμής w_R=1 από την ICRP, συνιστά πρόκληση στον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης κατά την χρήση αυτών των ραδιονουκλιδίων αλλά και του αντίστοιχου στοχαστικού ρίσκου που πηγάζει από αυτή. Σκοπός: Στα πλαίσια αυτής της εργασίας γίνεται χρήση του Παράγοντα Ποιότητας της ακτινοβολίας (Quality Factor, Q) και προτείνεται μια απλή, αναλυτική και πρακτική μέθοδος για τον υπολογισμό του εντός του πλαισίου της ICRP. Ο νέος πλέον Q υπολογίζεται από την στάθμιση του ως προς την συνεισφορά του κάθε ηλεκτρονίου στην συνολική απορροφούμενη δόση D, και έχει τη μορφή της μέσης τιμής \\bar{Q}. Στη συνέχεια γίνεται χρήση του μοντέλου για τον υπολογισμό του \\bar{Q} για τα ραδιονουκλίδια Ga-67, Tc-99m, In-111, I-123, I-125, Tl-201 τα οποία είναι εκπομπή ηλεκτρονίων Auger, για διαφορετικές ενδοκυτταρικές τοποθεσίες, δηλαδή, δεσμευμένα στο DNA, κατανεμημένα στο κυτταρόπλασμα (Cy) ή δεσμευμένα στην κυτταρική μεμβράνη (CS). Μεθοδολογία: Για τον προσδιορισμό της εξάρτησης του Q από την ενέργεια του ηλεκτρονίου Auger χρησιμοποιείται η σχέση Q-LET όπως προτείνεται στη Δημοσίευση 60 της ICRP. Οι τιμές του LET υπολογίζονται σε όλο το φάσμα των ηλεκτρονίων Auger (ήτοι 10 eV – 300 keV) συνδυάζοντας την σχέση του Bethe για το electronic stopping power (>1 keV) και διαφόρων χαμηλοενεργειακών μοντέλων. Ο νέος \\bar{Q} για κάθε ραδιονουκλίδιο υπολογίζεται, ως το σταθμισμένο άθροισμα ανάλογα με τη συνεισφορά στην απορροφούμενη δόση του κάθε ηλεκτρονίου το οποίο τα κατηγοριοποιείται ως “stopper”, “crosser” ή ως συνδυασμός των δύο περιπτώσεων αναλόγως της ενδοκυτταρικής τοποθεσίας του ραδιονουκλιδίου. Αποτελέσματα: Παρόλο, που ο παράγοντας ποιότητας Q αποτελεί αποκλειστική ιδιότητα του τύπου της ακτινοβολίας, η τιμής του νέου σταθμισμένου ως προς τη δόση \\bar{Q} ποικίλει ανάλογα την ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης του ραδιονουκλιδίου. Αναλόγως με τον συγκεκριμένο συνδυασμό ραδιονουκλιδίου και μοντέλου LET η τιμή του \\bar{Q_{DNA}} βρέθηκε να κυμαίνεται μεταξύ 1.8 και 7.9, του \\bar{Q_{Cy}} μεταξύ 1.0 και 1.4 και του \\bar{Q_{CS}} μεταξύ 1.6 και 5.3. Ωστόσο, όταν υπολογίζεται η μέση τιμή ως προς όλα τα εξεταζόμενα μοντέλα LET για το κάθε ραδιονουκλίδιο, ο \\bar{Q_{DNA}} κυμαίνεται μεταξύ 3.3 και 4.2, ο\\ \\bar{Q_{Cy}} μεταξύ 1.0 και 1.2 και ο \\bar{Q_{CS}} μεταξύ 2.9 και 4.0. Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα του προτεινόμενου μοντέλου είναι συμφωνία με την πειραματικώς παρατηρούμενη τάση, προβλέποντας σημαντικά αυξημένη βιολογική αποτελεσματικότητα για ραδιονουκλίδια τα οποία είναι συνδεδεμένα με το DNA ή την κυτταρική μεμβράνη σε σύγκριση με το κυτταρόπλασμα. Η συγκεκριμένη μέθοδος αποτελεί μια απλή, πρακτική και αναλυτική προσέγγιση για τον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης και συνεπώς και του αντίστοιχου στοχαστικού ρίσκου που πηγάζει από την έκθεση σε ραδιονουκλίδια που είναι εκπομποί ηλεκτρονίων Auger, εφόσον η ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης τους είναι προσδιορισμένη.","Background: The International Commission on Radiological Protection (ICRP) currently recommends a constant radiation weighting factor (w_R=1) for electrons, regardless of their energy. However, experimental findings support a variable RBE for Auger-electron emitters depending on their intracellular localization. Specifically, high-LET-type effects (RBE>1) are observed when Auger-electron emitters are bound to nuclear DNA, while low-LET effects (RBE=1) occur when localized in the cytoplasm. Recently, it was found that Auger-electron emitters bound to the cell surface may also be more cytotoxic than localized to the cytoplasm. The above discrepancies pose a challenge to the calculation of the equivalent dose, and the associated stochastic risk, of Auger-electron emitters. Purpose: To propose a practical method within the ICRP framework for determining the dose-averaged quality factor (\\bar{Q}) of the Auger-electron emitters Ga-67, Tc-99m, In-111, I-123, I-125, Tl-201 for different intracellular localizations, namely, when bound to DNA, distributed in the cytoplasm (Cy), or bound to the cell surface (CS). Methods: The energy-dependence of the quality factor (Q) is determined according to ICRP’s Q-LET relation. LET values over the Auger spectrum (10 eV – 300 keV) are obtained by combining Bethe’s stopping-power formula (>1 keV) with various low-energy models as well as Geant4-DNA simulation data. The dose-averaged \\bar{Q} for each Auger-electron emitter is then calculated by a dose-weighted sum of the quality factor of each Auger-electron which is classified as either “stopper” or “crosser” depending on its intracellular localization and target volume. Results: Although Q is solely a property of the radiation, the dose-averaged \\bar{Q} of Auger-electron emitters varies considerably with their intracellular localization. Depending on the specific combination of radionuclide and LET model, \\bar{Q_{DNA}} varies from 1.8 to 7.9, \\bar{Q_{Cy}} from 1 to 1.4, and \\bar{Q_{CS}} from 1.6 to 5.3. However, when the average value over all the examined LET models is calculated for each radionuclide, \\bar{Q_{DNA}} varies from 3.3 to 4.2, \\bar{Q_{Cy}} from 1 to 1.2, and \\bar{Q_{CS}} from 2.9 to 4. Conclusions: The results of the proposed method are in line with the experimentally observed trend by predicting significantly higher biological effectiveness for Auger-electron emitters bound to DNA or to the cell surface as compared to the cytoplasm. The present work offers a simple and physically-motivated approach to calculate the equivalent dose (and the corresponding stochastic risk) from Auger-electron emitters once their intracellular localization is specified."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μοντέλο υπολογισμού του παράγοντα ποιότητας (Q) ραδιονουκλιδίων που εκπέμπουν ηλεκτρόνια Auger για διαφορετικές ενδοκυτταρικές κατανομές"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Γιαννακούλης Γεώργιος","Giannakoulis Georgios"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Υπόβαθρο: Μια ευρεία γκάμα ραδιονουκλιδίων που χρησιμοποιούνται στην διαγνωστική πυρηνική ιατρική, αποδιεγείρονται μέσω των φυσικών φαινομένων της αρπαγής ηλεκτρονίου (Electron Capture, EC) ή/και της εσωτερικής μετατροπής (Internal Conversion, IC). Το διεγερμένο άτομο στην συνέχεια υφίσταται αποδιέγερση και δύναται να εκπέμψει ηλεκτρόνια Auger εξαιρετικά χαμηλών ενεργειών. Σήμερα, η Διεθνής Επιτροπή Ραδιολογικής Προστασίας (International Commission on Radiological Protection, ICRP), για τον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης, προτείνει σταθερή τιμή για τον παράγοντα βαρύτητας ακτινοβολίας w_R=1 ανεξαρτήτως της ενέργειας του ηλεκτρονίου. Ως αποτέλεσμα, πειραματικά ευρήματα έχουν αναδείξει μεταβαλλόμενη τιμή του RBE για ραδιονουκλίδια που εκπέμπουν ηλεκτρόνια Auger ανάλογα με την ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης του ραδιονουκλιδίου. Συγκεκριμένα, αποτελέσματα υψηλού-LET ακτινοβολίας (RBE>1) έχουν παρατηρηθεί όταν τα ραδιονουκλίδια είναι δεσμευμένα στο DNA, ενώ φαινόμενα χαμηλού-LET ακτινοβολίας (RBE~1) έχουν παρατηρηθεί όταν τα ραδιονουκλίδια είναι συγκεντρωμένα στο κυτταρόπλασμα και η αποδιέγερση τους συμβαίνει σε αυτό. Πρόσφατα, για ραδιονουκλίδια που είναι δεσμευμένα στην κυτταρική μεμβράνη έχει βρεθεί ότι μπορεί να είναι πιο ραδιοτοξικά από ότι στο κυτταρόπλασμα. Η παραπάνω ασυμφωνία μεταξύ του πειραματικού RBE και της προτεινόμενης τιμής w_R=1 από την ICRP, συνιστά πρόκληση στον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης κατά την χρήση αυτών των ραδιονουκλιδίων αλλά και του αντίστοιχου στοχαστικού ρίσκου που πηγάζει από αυτή. Σκοπός: Στα πλαίσια αυτής της εργασίας γίνεται χρήση του Παράγοντα Ποιότητας της ακτινοβολίας (Quality Factor, Q) και προτείνεται μια απλή, αναλυτική και πρακτική μέθοδος για τον υπολογισμό του εντός του πλαισίου της ICRP. Ο νέος πλέον Q υπολογίζεται από την στάθμιση του ως προς την συνεισφορά του κάθε ηλεκτρονίου στην συνολική απορροφούμενη δόση D, και έχει τη μορφή της μέσης τιμής \\bar{Q}. Στη συνέχεια γίνεται χρήση του μοντέλου για τον υπολογισμό του \\bar{Q} για τα ραδιονουκλίδια Ga-67, Tc-99m, In-111, I-123, I-125, Tl-201 τα οποία είναι εκπομπή ηλεκτρονίων Auger, για διαφορετικές ενδοκυτταρικές τοποθεσίες, δηλαδή, δεσμευμένα στο DNA, κατανεμημένα στο κυτταρόπλασμα (Cy) ή δεσμευμένα στην κυτταρική μεμβράνη (CS). Μεθοδολογία: Για τον προσδιορισμό της εξάρτησης του Q από την ενέργεια του ηλεκτρονίου Auger χρησιμοποιείται η σχέση Q-LET όπως προτείνεται στη Δημοσίευση 60 της ICRP. Οι τιμές του LET υπολογίζονται σε όλο το φάσμα των ηλεκτρονίων Auger (ήτοι 10 eV – 300 keV) συνδυάζοντας την σχέση του Bethe για το electronic stopping power (>1 keV) και διαφόρων χαμηλοενεργειακών μοντέλων. Ο νέος \\bar{Q} για κάθε ραδιονουκλίδιο υπολογίζεται, ως το σταθμισμένο άθροισμα ανάλογα με τη συνεισφορά στην απορροφούμενη δόση του κάθε ηλεκτρονίου το οποίο τα κατηγοριοποιείται ως “stopper”, “crosser” ή ως συνδυασμός των δύο περιπτώσεων αναλόγως της ενδοκυτταρικής τοποθεσίας του ραδιονουκλιδίου. Αποτελέσματα: Παρόλο, που ο παράγοντας ποιότητας Q αποτελεί αποκλειστική ιδιότητα του τύπου της ακτινοβολίας, η τιμής του νέου σταθμισμένου ως προς τη δόση \\bar{Q} ποικίλει ανάλογα την ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης του ραδιονουκλιδίου. Αναλόγως με τον συγκεκριμένο συνδυασμό ραδιονουκλιδίου και μοντέλου LET η τιμή του \\bar{Q_{DNA}} βρέθηκε να κυμαίνεται μεταξύ 1.8 και 7.9, του \\bar{Q_{Cy}} μεταξύ 1.0 και 1.4 και του \\bar{Q_{CS}} μεταξύ 1.6 και 5.3. Ωστόσο, όταν υπολογίζεται η μέση τιμή ως προς όλα τα εξεταζόμενα μοντέλα LET για το κάθε ραδιονουκλίδιο, ο \\bar{Q_{DNA}} κυμαίνεται μεταξύ 3.3 και 4.2, ο\\ \\bar{Q_{Cy}} μεταξύ 1.0 και 1.2 και ο \\bar{Q_{CS}} μεταξύ 2.9 και 4.0. Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα του προτεινόμενου μοντέλου είναι συμφωνία με την πειραματικώς παρατηρούμενη τάση, προβλέποντας σημαντικά αυξημένη βιολογική αποτελεσματικότητα για ραδιονουκλίδια τα οποία είναι συνδεδεμένα με το DNA ή την κυτταρική μεμβράνη σε σύγκριση με το κυτταρόπλασμα. Η συγκεκριμένη μέθοδος αποτελεί μια απλή, πρακτική και αναλυτική προσέγγιση για τον υπολογισμό της Ισοδύναμης Δόσης και συνεπώς και του αντίστοιχου στοχαστικού ρίσκου που πηγάζει από την έκθεση σε ραδιονουκλίδια που είναι εκπομποί ηλεκτρονίων Auger, εφόσον η ενδοκυτταρική τοποθεσία αποδιέγερσης τους είναι προσδιορισμένη.","Background: The International Commission on Radiological Protection (ICRP) currently recommends a constant radiation weighting factor (w_R=1) for electrons, regardless of their energy. However, experimental findings support a variable RBE for Auger-electron emitters depending on their intracellular localization. Specifically, high-LET-type effects (RBE>1) are observed when Auger-electron emitters are bound to nuclear DNA, while low-LET effects (RBE=1) occur when localized in the cytoplasm. Recently, it was found that Auger-electron emitters bound to the cell surface may also be more cytotoxic than localized to the cytoplasm. The above discrepancies pose a challenge to the calculation of the equivalent dose, and the associated stochastic risk, of Auger-electron emitters. Purpose: To propose a practical method within the ICRP framework for determining the dose-averaged quality factor (\\bar{Q}) of the Auger-electron emitters Ga-67, Tc-99m, In-111, I-123, I-125, Tl-201 for different intracellular localizations, namely, when bound to DNA, distributed in the cytoplasm (Cy), or bound to the cell surface (CS). Methods: The energy-dependence of the quality factor (Q) is determined according to ICRP’s Q-LET relation. LET values over the Auger spectrum (10 eV – 300 keV) are obtained by combining Bethe’s stopping-power formula (>1 keV) with various low-energy models as well as Geant4-DNA simulation data. The dose-averaged \\bar{Q} for each Auger-electron emitter is then calculated by a dose-weighted sum of the quality factor of each Auger-electron which is classified as either “stopper” or “crosser” depending on its intracellular localization and target volume. Results: Although Q is solely a property of the radiation, the dose-averaged \\bar{Q} of Auger-electron emitters varies considerably with their intracellular localization. Depending on the specific combination of radionuclide and LET model, \\bar{Q_{DNA}} varies from 1.8 to 7.9, \\bar{Q_{Cy}} from 1 to 1.4, and \\bar{Q_{CS}} from 1.6 to 5.3. However, when the average value over all the examined LET models is calculated for each radionuclide, \\bar{Q_{DNA}} varies from 3.3 to 4.2, \\bar{Q_{Cy}} from 1 to 1.2, and \\bar{Q_{CS}} from 2.9 to 4. Conclusions: The results of the proposed method are in line with the experimentally observed trend by predicting significantly higher biological effectiveness for Auger-electron emitters bound to DNA or to the cell surface as compared to the cytoplasm. The present work offers a simple and physically-motivated approach to calculate the equivalent dose (and the corresponding stochastic risk) from Auger-electron emitters once their intracellular localization is specified."],"dc:identifier":["uoadl:3501602","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3501602"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μοντέλο υπολογισμού του παράγοντα ποιότητας (Q) ραδιονουκλιδίων που εκπέμπουν ηλεκτρόνια Auger για διαφορετικές ενδοκυτταρικές κατανομές"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:42Z"}