{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:3661251"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:3661251","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Θεοί και Μηχανές: Η συμβολή του αποκρυφισμού στην φουτουριστική αισθητική","abstract":"Η ιστορική μελέτη του φουτουρισμου παρουσιάζει συχνά το αίνιγμα της διττής του ταυτότητας ως κινήματος που αποθεώνει ταυτόχρονα την τεχνολογική και κοινωνική πρόοδο με τον λυτρωτικό παραλογισμό της μηχανής. Αφενός η σύνδεση του φουτουρισμού με ριζοσπαστικές ιδεολογίες και πρακτικές, και αφετέρου η επίδραση του αποκρυφισμού στο κίνημα κατέστησαν την μελέτη του ως ένα δύσκολο εγχείρημα. Το νέο σύστατο ακαδημαϊκό πεδίο που ονομάζεται απόκρυφος μοντερνισμός (occult modernism), το οποίο συγκροτήθηκε από την δουλειά πρωτοπόρων θεωρητικων και ιστορικων τέχνης όπως οι Henrik Johnson και Tessel M. Bauduin, μελετά ακριβώς την αλληλεπίδρασηεταξυ αποκρυφισμού και καλλιτεχνικής έκφρασης στον 20ο αιώνα. Στο πλαίσιο μελέτης του αποκρυφισμού ως αναπόσπαστου μέρους της νεωτερικότητας και της μοντέρνας τέχνης, προέκυψε η ανάγκη να διευρυνθεί η έρευνα και σε άλλα συσχετιζόμενα πεδία, όπως αυτό της αισθητικής. Σε αυτήν την εργασία επιχειρήσαμε να εμβαθύνουμε στην σχέση καλλιτεχνικής δημιουργίας και αποκρυφισμού στο έργο των Ιταλών και Ρώσων φουτουριστων. Ακολουθώντας την μέθοδο της φορμαλιστικής ανάλυσης δύο εικαστικών έργων από τους Luigi Russolo και Natalia Goncharova , διαπιστώσαμε πως το φουτουριστικό κίνημα της Ρωσίας διαφοροποιείται με το ιταλικό ως προς την ερμηνεία της σημασίας που έχει η τεχνολογική πρόοδος για τον πολιτισμό. Η επαφή της Ευρώπης με την ινδική φιλοσοφία και η μετάφραση κεντρικών ινδικών κειμένων στα τέλη του 19ου αιώνα επηρέασε εξίσου βαθιά και τα δύο κινήματα, ωστόσο η παράλληλη επιρροή των ουτοπικων ιδεών και της ανθρωπολογίας από την Γαλλία προς την Ρωσία, είχαν ως αποτέλεσμα μια περισσότερο ανθρωποκεντρική και οικουμενική ερμηνεία της τεχνολογίας στον ρωσικό φουτουρισμο, κάτι το οποίο επαληθεύεται μέσω της εικαστικής γλώσσας και των κειμένων που συνοδεύουν την ρωσική αβαν γκαρντ. Από την άλλη πλευρά, η αξιοποίηση ρευμάτων σκέψης όπως ο μυστικισμος και η ινδική φιλοσοφία από τους Ιταλούς φουτουριστές παρέμεινε κάτω από την επίδραση του πρίσματος του ρομαντισμού και της γερμανικής πεσιμιστικης φιλοσοφίας, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα μια τέχνη με πιο μηδενιστικό και αντί ανθρωπιστικό χαρακτήρα που αντιλαμβάνεται την τεχνολογία κυρίως ως όπλο καταστροφής της υπάρχουσας κουλτούρας.","abstract_html":"Η ιστορική μελέτη του φουτουρισμου παρουσιάζει συχνά το αίνιγμα της διττής του ταυτότητας ως κινήματος που αποθεώνει ταυτόχρονα την τεχνολογική και κοινωνική πρόοδο με τον λυτρωτικό παραλογισμό της μηχανής. Αφενός η σύνδεση του φουτουρισμού με ριζοσπαστικές ιδεολογίες και πρακτικές, και αφετέρου η επίδραση του αποκρυφισμού στο κίνημα κατέστησαν την μελέτη του ως ένα δύσκολο εγχείρημα. Το νέο σύστατο ακαδημαϊκό πεδίο που ονομάζεται απόκρυφος μοντερνισμός (occult modernism), το οποίο συγκροτήθηκε από την δουλειά πρωτοπόρων θεωρητικων και ιστορικων τέχνης όπως οι Henrik Johnson και Tessel M. Bauduin, μελετά ακριβώς την αλληλεπίδρασηεταξυ αποκρυφισμού και καλλιτεχνικής έκφρασης στον 20ο αιώνα. Στο πλαίσιο μελέτης του αποκρυφισμού ως αναπόσπαστου μέρους της νεωτερικότητας και της μοντέρνας τέχνης, προέκυψε η ανάγκη να διευρυνθεί η έρευνα και σε άλλα συσχετιζόμενα πεδία, όπως αυτό της αισθητικής. Σε αυτήν την εργασία επιχειρήσαμε να εμβαθύνουμε στην σχέση καλλιτεχνικής δημιουργίας και αποκρυφισμού στο έργο των Ιταλών και Ρώσων φουτουριστων. Ακολουθώντας την μέθοδο της φορμαλιστικής ανάλυσης δύο εικαστικών έργων από τους Luigi Russolo και Natalia Goncharova , διαπιστώσαμε πως το φουτουριστικό κίνημα της Ρωσίας διαφοροποιείται με το ιταλικό ως προς την ερμηνεία της σημασίας που έχει η τεχνολογική πρόοδος για τον πολιτισμό. Η επαφή της Ευρώπης με την ινδική φιλοσοφία και η μετάφραση κεντρικών ινδικών κειμένων στα τέλη του 19ου αιώνα επηρέασε εξίσου βαθιά και τα δύο κινήματα, ωστόσο η παράλληλη επιρροή των ουτοπικων ιδεών και της ανθρωπολογίας από την Γαλλία προς την Ρωσία, είχαν ως αποτέλεσμα μια περισσότερο ανθρωποκεντρική και οικουμενική ερμηνεία της τεχνολογίας στον ρωσικό φουτουρισμο, κάτι το οποίο επαληθεύεται μέσω της εικαστικής γλώσσας και των κειμένων που συνοδεύουν την ρωσική αβαν γκαρντ. Από την άλλη πλευρά, η αξιοποίηση ρευμάτων σκέψης όπως ο μυστικισμος και η ινδική φιλοσοφία από τους Ιταλούς φουτουριστές παρέμεινε κάτω από την επίδραση του πρίσματος του ρομαντισμού και της γερμανικής πεσιμιστικης φιλοσοφίας, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα μια τέχνη με πιο μηδενιστικό και αντί ανθρωπιστικό χαρακτήρα που αντιλαμβάνεται την τεχνολογία κυρίως ως όπλο καταστροφής της υπάρχουσας κουλτούρας.","abstract_has_math":false,"creators":["Μοϊντίνης Δημήτριος","Mointinis Dimitrios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:47Z","subjects":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3661251"],"render_values":[{"text":"uoadl:3661251","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3661251","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3661251","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A3661251","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μοϊντίνης Δημήτριος","Mointinis Dimitrios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:3661251","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3661251"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ιστορική μελέτη του φουτουρισμου παρουσιάζει συχνά το αίνιγμα της διττής του ταυτότητας ως κινήματος που αποθεώνει ταυτόχρονα την τεχνολογική και κοινωνική πρόοδο με τον λυτρωτικό παραλογισμό της μηχανής. Αφενός η σύνδεση του φουτουρισμού με ριζοσπαστικές ιδεολογίες και πρακτικές, και αφετέρου η επίδραση του αποκρυφισμού στο κίνημα κατέστησαν την μελέτη του ως ένα δύσκολο εγχείρημα. Το νέο σύστατο ακαδημαϊκό πεδίο που ονομάζεται απόκρυφος μοντερνισμός (occult modernism), το οποίο συγκροτήθηκε από την δουλειά πρωτοπόρων θεωρητικων και ιστορικων τέχνης όπως οι Henrik Johnson και Tessel M. Bauduin, μελετά ακριβώς την αλληλεπίδρασηεταξυ αποκρυφισμού και καλλιτεχνικής έκφρασης στον 20ο αιώνα. Στο πλαίσιο μελέτης του αποκρυφισμού ως αναπόσπαστου μέρους της νεωτερικότητας και της μοντέρνας τέχνης, προέκυψε η ανάγκη να διευρυνθεί η έρευνα και σε άλλα συσχετιζόμενα πεδία, όπως αυτό της αισθητικής. Σε αυτήν την εργασία επιχειρήσαμε να εμβαθύνουμε στην σχέση καλλιτεχνικής δημιουργίας και αποκρυφισμού στο έργο των Ιταλών και Ρώσων φουτουριστων. Ακολουθώντας την μέθοδο της φορμαλιστικής ανάλυσης δύο εικαστικών έργων από τους Luigi Russolo και Natalia Goncharova , διαπιστώσαμε πως το φουτουριστικό κίνημα της Ρωσίας διαφοροποιείται με το ιταλικό ως προς την ερμηνεία της σημασίας που έχει η τεχνολογική πρόοδος για τον πολιτισμό. Η επαφή της Ευρώπης με την ινδική φιλοσοφία και η μετάφραση κεντρικών ινδικών κειμένων στα τέλη του 19ου αιώνα επηρέασε εξίσου βαθιά και τα δύο κινήματα, ωστόσο η παράλληλη επιρροή των ουτοπικων ιδεών και της ανθρωπολογίας από την Γαλλία προς την Ρωσία, είχαν ως αποτέλεσμα μια περισσότερο ανθρωποκεντρική και οικουμενική ερμηνεία της τεχνολογίας στον ρωσικό φουτουρισμο, κάτι το οποίο επαληθεύεται μέσω της εικαστικής γλώσσας και των κειμένων που συνοδεύουν την ρωσική αβαν γκαρντ. Από την άλλη πλευρά, η αξιοποίηση ρευμάτων σκέψης όπως ο μυστικισμος και η ινδική φιλοσοφία από τους Ιταλούς φουτουριστές παρέμεινε κάτω από την επίδραση του πρίσματος του ρομαντισμού και της γερμανικής πεσιμιστικης φιλοσοφίας, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα μια τέχνη με πιο μηδενιστικό και αντί ανθρωπιστικό χαρακτήρα που αντιλαμβάνεται την τεχνολογία κυρίως ως όπλο καταστροφής της υπάρχουσας κουλτούρας.","The historical study of Futurism often presents the enigma of its dual identity as a movement that simultaneously glorifies technological and social progress along with the redemptive irrationality of the machine. On the one hand, Futurism’s connection with radical ideologies and practices, and on the other, the influence of occultism on the movement, have made its study a challenging endeavor. The newly established academic field known as occult modernism, formed through the work of pioneering theorists and art historians such as Henrik Johnson and Tessel M. Bauduin, specifically examines the interaction between occultism and artistic expression in the 20th century. Within the framework of studying occultism as an integral part of modernity and modern art, the need arose to expand research into other related fields, such as aesthetics. In this paper, we attempt to explore the relationship between artistic creation and occultism in the works of Italian and Russian Futurists. By applying the method of formalist analysis to two visual artworks—one by Luigi Russolo and one by Natalia Goncharova—we observed that the Russian Futurist movement differs from the Italian one in its interpretation of the significance of technological progress for civilization. Europe’s encounter with Indian philosophy and the translation of key Indian texts in the late 19th century deeply influenced both movements. However, the simultaneous impact of utopian ideas and anthropology from France to Russia resulted in a more human-centered and universal interpretation of technology within Russian Futurism. This is confirmed through the visual language and accompanying texts of the Russian avant-garde. On the other hand, the Italian Futurists’ engagement with intellectual currents such as mysticism and Indian philosophy remained under the influence of Romanticism and German pessimistic philosophy. As a result, their art took on a more nihilistic and anti-humanist character, perceiving technology primarily as a weapon for the destruction of existing culture."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Θεοί και Μηχανές: Η συμβολή του αποκρυφισμού στην φουτουριστική αισθητική"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μοϊντίνης Δημήτριος","Mointinis Dimitrios"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η ιστορική μελέτη του φουτουρισμου παρουσιάζει συχνά το αίνιγμα της διττής του ταυτότητας ως κινήματος που αποθεώνει ταυτόχρονα την τεχνολογική και κοινωνική πρόοδο με τον λυτρωτικό παραλογισμό της μηχανής. Αφενός η σύνδεση του φουτουρισμού με ριζοσπαστικές ιδεολογίες και πρακτικές, και αφετέρου η επίδραση του αποκρυφισμού στο κίνημα κατέστησαν την μελέτη του ως ένα δύσκολο εγχείρημα. Το νέο σύστατο ακαδημαϊκό πεδίο που ονομάζεται απόκρυφος μοντερνισμός (occult modernism), το οποίο συγκροτήθηκε από την δουλειά πρωτοπόρων θεωρητικων και ιστορικων τέχνης όπως οι Henrik Johnson και Tessel M. Bauduin, μελετά ακριβώς την αλληλεπίδρασηεταξυ αποκρυφισμού και καλλιτεχνικής έκφρασης στον 20ο αιώνα. Στο πλαίσιο μελέτης του αποκρυφισμού ως αναπόσπαστου μέρους της νεωτερικότητας και της μοντέρνας τέχνης, προέκυψε η ανάγκη να διευρυνθεί η έρευνα και σε άλλα συσχετιζόμενα πεδία, όπως αυτό της αισθητικής. Σε αυτήν την εργασία επιχειρήσαμε να εμβαθύνουμε στην σχέση καλλιτεχνικής δημιουργίας και αποκρυφισμού στο έργο των Ιταλών και Ρώσων φουτουριστων. Ακολουθώντας την μέθοδο της φορμαλιστικής ανάλυσης δύο εικαστικών έργων από τους Luigi Russolo και Natalia Goncharova , διαπιστώσαμε πως το φουτουριστικό κίνημα της Ρωσίας διαφοροποιείται με το ιταλικό ως προς την ερμηνεία της σημασίας που έχει η τεχνολογική πρόοδος για τον πολιτισμό. Η επαφή της Ευρώπης με την ινδική φιλοσοφία και η μετάφραση κεντρικών ινδικών κειμένων στα τέλη του 19ου αιώνα επηρέασε εξίσου βαθιά και τα δύο κινήματα, ωστόσο η παράλληλη επιρροή των ουτοπικων ιδεών και της ανθρωπολογίας από την Γαλλία προς την Ρωσία, είχαν ως αποτέλεσμα μια περισσότερο ανθρωποκεντρική και οικουμενική ερμηνεία της τεχνολογίας στον ρωσικό φουτουρισμο, κάτι το οποίο επαληθεύεται μέσω της εικαστικής γλώσσας και των κειμένων που συνοδεύουν την ρωσική αβαν γκαρντ. Από την άλλη πλευρά, η αξιοποίηση ρευμάτων σκέψης όπως ο μυστικισμος και η ινδική φιλοσοφία από τους Ιταλούς φουτουριστές παρέμεινε κάτω από την επίδραση του πρίσματος του ρομαντισμού και της γερμανικής πεσιμιστικης φιλοσοφίας, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα μια τέχνη με πιο μηδενιστικό και αντί ανθρωπιστικό χαρακτήρα που αντιλαμβάνεται την τεχνολογία κυρίως ως όπλο καταστροφής της υπάρχουσας κουλτούρας.","The historical study of Futurism often presents the enigma of its dual identity as a movement that simultaneously glorifies technological and social progress along with the redemptive irrationality of the machine. On the one hand, Futurism’s connection with radical ideologies and practices, and on the other, the influence of occultism on the movement, have made its study a challenging endeavor. The newly established academic field known as occult modernism, formed through the work of pioneering theorists and art historians such as Henrik Johnson and Tessel M. Bauduin, specifically examines the interaction between occultism and artistic expression in the 20th century. Within the framework of studying occultism as an integral part of modernity and modern art, the need arose to expand research into other related fields, such as aesthetics. In this paper, we attempt to explore the relationship between artistic creation and occultism in the works of Italian and Russian Futurists. By applying the method of formalist analysis to two visual artworks—one by Luigi Russolo and one by Natalia Goncharova—we observed that the Russian Futurist movement differs from the Italian one in its interpretation of the significance of technological progress for civilization. Europe’s encounter with Indian philosophy and the translation of key Indian texts in the late 19th century deeply influenced both movements. However, the simultaneous impact of utopian ideas and anthropology from France to Russia resulted in a more human-centered and universal interpretation of technology within Russian Futurism. This is confirmed through the visual language and accompanying texts of the Russian avant-garde. On the other hand, the Italian Futurists’ engagement with intellectual currents such as mysticism and Indian philosophy remained under the influence of Romanticism and German pessimistic philosophy. As a result, their art took on a more nihilistic and anti-humanist character, perceiving technology primarily as a weapon for the destruction of existing culture."],"dc:identifier":["uoadl:3661251","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/3661251"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Κοινωνικές, Πολιτικές και Οικονομικές επιστήμες","Social, Political and Economic sciences"],"dc:title":["Θεοί και Μηχανές: Η συμβολή του αποκρυφισμού στην φουτουριστική αισθητική"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:47Z"}