{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5294653"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5294653","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η καλλιέργεια πρακτικών γραμματισμού μέσω των κειμενικών τύπων και ειδών στα εγχειρίδια Νεοελληνικής Γλώσσας Γ΄ Γυμνασίου και Λυκείου","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την καλλιέργεια πρακτικών γραμματισμού μέσω των κειμενικών τύπων και ειδών στα εγχειρίδια της Νεοελληνικής Γλώσσας της Γ΄ τάξης Γυμνασίου και Λυκείου. Στόχος της έρευνας είναι να εξεταστεί η ποικιλία και η λειτουργία των κειμενικών τύπων και ειδών που περιέχονται στα διδακτικά εγχειρίδια, καθώς και η σχέση τους με τις πρακτικές γραμματισμού που επιδιώκεται να αναπτυχθούν στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αρχικά, παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο σχετικά με την έννοια του γραμματισμού, τα είδη (κοινωνικός, λειτουργικός, κριτικός), τα μοντέλα του (αυτόνομο και κοινωνικοϊδεολογικό), καθώς και η σύνδεσή τους με τα κειμενικά είδη και τους κειμενικούς τύπους. Στη συνέχεια, αναλύονται τα Προγράμματα Σπουδών της Νεοελληνικής Γλώσσας για το Γυμνάσιο και το Λύκειο, προκειμένου να εντοπιστούν οι επίσημες κατευθύνσεις για τη διδασκαλία των κειμενικών ειδών και τις επιδιώξεις καλλιέργειας γραμματισμού. Η μελέτη εστιάζει στην ανάλυση της συχνότητας εμφάνισης των κειμενικών ειδών και τύπων, καθώς και τις δυνατότητες που αυτά παρέχουν για την ανάπτυξη λειτουργικού, κοινωνικού και κριτικού γραμματισμού. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι κυρίαρχος κειμενικός τύπος είναι ο αφηγηματικός για τη Γ΄ Γυμνασίου, με εστίαση στη λογοτεχνική αφήγηση και ο επιχειρηματολογικός για τη Γ΄ Λυκείου, με ιδιαίτερη έμφαση στον εκθετικό λόγο. Ταυτόχρονα, κυρίαρχο κειμενικό είδος αναδείχθηκε και για τις δύο τάξεις το άρθρο. Αντίθετα, τα διαδικαστικά κείμενα είναι ελάχιστα, γεγονός που περιορίζει την ανάπτυξη κοινωνικού και κριτικού γραμματισμού. Τέλος, προτείνονται βελτιώσεις στη διδακτική προσέγγιση των κειμενικών ειδών, με έμφαση στην ενίσχυση πολυτροπικών και ποικιλόμορφων κειμένων, προκειμένου να ανταποκριθεί το γλωσσικό μάθημα στις σύγχρονες κοινωνικές και επικοινωνιακές ανάγκες.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την καλλιέργεια πρακτικών γραμματισμού μέσω των κειμενικών τύπων και ειδών στα εγχειρίδια της Νεοελληνικής Γλώσσας της Γ΄ τάξης Γυμνασίου και Λυκείου. Στόχος της έρευνας είναι να εξεταστεί η ποικιλία και η λειτουργία των κειμενικών τύπων και ειδών που περιέχονται στα διδακτικά εγχειρίδια, καθώς και η σχέση τους με τις πρακτικές γραμματισμού που επιδιώκεται να αναπτυχθούν στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αρχικά, παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο σχετικά με την έννοια του γραμματισμού, τα είδη (κοινωνικός, λειτουργικός, κριτικός), τα μοντέλα του (αυτόνομο και κοινωνικοϊδεολογικό), καθώς και η σύνδεσή τους με τα κειμενικά είδη και τους κειμενικούς τύπους. Στη συνέχεια, αναλύονται τα Προγράμματα Σπουδών της Νεοελληνικής Γλώσσας για το Γυμνάσιο και το Λύκειο, προκειμένου να εντοπιστούν οι επίσημες κατευθύνσεις για τη διδασκαλία των κειμενικών ειδών και τις επιδιώξεις καλλιέργειας γραμματισμού. Η μελέτη εστιάζει στην ανάλυση της συχνότητας εμφάνισης των κειμενικών ειδών και τύπων, καθώς και τις δυνατότητες που αυτά παρέχουν για την ανάπτυξη λειτουργικού, κοινωνικού και κριτικού γραμματισμού. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι κυρίαρχος κειμενικός τύπος είναι ο αφηγηματικός για τη Γ΄ Γυμνασίου, με εστίαση στη λογοτεχνική αφήγηση και ο επιχειρηματολογικός για τη Γ΄ Λυκείου, με ιδιαίτερη έμφαση στον εκθετικό λόγο. Ταυτόχρονα, κυρίαρχο κειμενικό είδος αναδείχθηκε και για τις δύο τάξεις το άρθρο. Αντίθετα, τα διαδικαστικά κείμενα είναι ελάχιστα, γεγονός που περιορίζει την ανάπτυξη κοινωνικού και κριτικού γραμματισμού. Τέλος, προτείνονται βελτιώσεις στη διδακτική προσέγγιση των κειμενικών ειδών, με έμφαση στην ενίσχυση πολυτροπικών και ποικιλόμορφων κειμένων, προκειμένου να ανταποκριθεί το γλωσσικό μάθημα στις σύγχρονες κοινωνικές και επικοινωνιακές ανάγκες.","abstract_has_math":false,"creators":["Ασπιώτη Μαργαρίτα","Aspioti Margarita"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:51Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5294653"],"render_values":[{"text":"uoadl:5294653","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5294653","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5294653","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5294653","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ασπιώτη Μαργαρίτα","Aspioti Margarita"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5294653","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5294653"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την καλλιέργεια πρακτικών γραμματισμού μέσω των κειμενικών τύπων και ειδών στα εγχειρίδια της Νεοελληνικής Γλώσσας της Γ΄ τάξης Γυμνασίου και Λυκείου. Στόχος της έρευνας είναι να εξεταστεί η ποικιλία και η λειτουργία των κειμενικών τύπων και ειδών που περιέχονται στα διδακτικά εγχειρίδια, καθώς και η σχέση τους με τις πρακτικές γραμματισμού που επιδιώκεται να αναπτυχθούν στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αρχικά, παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο σχετικά με την έννοια του γραμματισμού, τα είδη (κοινωνικός, λειτουργικός, κριτικός), τα μοντέλα του (αυτόνομο και κοινωνικοϊδεολογικό), καθώς και η σύνδεσή τους με τα κειμενικά είδη και τους κειμενικούς τύπους. Στη συνέχεια, αναλύονται τα Προγράμματα Σπουδών της Νεοελληνικής Γλώσσας για το Γυμνάσιο και το Λύκειο, προκειμένου να εντοπιστούν οι επίσημες κατευθύνσεις για τη διδασκαλία των κειμενικών ειδών και τις επιδιώξεις καλλιέργειας γραμματισμού. Η μελέτη εστιάζει στην ανάλυση της συχνότητας εμφάνισης των κειμενικών ειδών και τύπων, καθώς και τις δυνατότητες που αυτά παρέχουν για την ανάπτυξη λειτουργικού, κοινωνικού και κριτικού γραμματισμού. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι κυρίαρχος κειμενικός τύπος είναι ο αφηγηματικός για τη Γ΄ Γυμνασίου, με εστίαση στη λογοτεχνική αφήγηση και ο επιχειρηματολογικός για τη Γ΄ Λυκείου, με ιδιαίτερη έμφαση στον εκθετικό λόγο. Ταυτόχρονα, κυρίαρχο κειμενικό είδος αναδείχθηκε και για τις δύο τάξεις το άρθρο. Αντίθετα, τα διαδικαστικά κείμενα είναι ελάχιστα, γεγονός που περιορίζει την ανάπτυξη κοινωνικού και κριτικού γραμματισμού. Τέλος, προτείνονται βελτιώσεις στη διδακτική προσέγγιση των κειμενικών ειδών, με έμφαση στην ενίσχυση πολυτροπικών και ποικιλόμορφων κειμένων, προκειμένου να ανταποκριθεί το γλωσσικό μάθημα στις σύγχρονες κοινωνικές και επικοινωνιακές ανάγκες.","This thesis explores the cultivation of literacy practices through text types and genres in the Modern Greek Language textbooks of the third grade of Gymnasium and Lyceum. The aim of the research is to examine the variety and function of text types and genres included in the textbooks, as well as their relationship with the literacy practices intended to be developed in the educational process. Initially, the theoretical framework is presented regarding the concept of literacy, its types (social, functional, critical), its models (autonomous and socio-ideological), and their connection to text genres and types. Subsequently, the Modern Greek Language curricula for Gymnasium and Lyceum are analyzed to identify the official guidelines for the teaching of text genres and the objectives of literacy cultivation. The study focuses on analyzing the frequency of occurrence of text genres and types, as well as their potential for developing functional, social, and critical literacy. The research results showed that the dominant text type in the third grade of Gymnasium is the narrative type, with an emphasis on literary narration, while in the third grade of Lyceum, it is the argumentative type, particularly focusing on expository writing. At the same time, the predominant text genre for both grades is the article. In contrast, procedural texts are minimal, which limits the development of social and critical literacy. Finally, improvements in the teaching approach to text genres are suggested, emphasizing the enhancement of multimodal and diverse texts to align language teaching with contemporary social and communicative needs."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η καλλιέργεια πρακτικών γραμματισμού μέσω των κειμενικών τύπων και ειδών στα εγχειρίδια Νεοελληνικής Γλώσσας Γ΄ Γυμνασίου και Λυκείου"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ασπιώτη Μαργαρίτα","Aspioti Margarita"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά την καλλιέργεια πρακτικών γραμματισμού μέσω των κειμενικών τύπων και ειδών στα εγχειρίδια της Νεοελληνικής Γλώσσας της Γ΄ τάξης Γυμνασίου και Λυκείου. Στόχος της έρευνας είναι να εξεταστεί η ποικιλία και η λειτουργία των κειμενικών τύπων και ειδών που περιέχονται στα διδακτικά εγχειρίδια, καθώς και η σχέση τους με τις πρακτικές γραμματισμού που επιδιώκεται να αναπτυχθούν στην εκπαιδευτική διαδικασία. Αρχικά, παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο σχετικά με την έννοια του γραμματισμού, τα είδη (κοινωνικός, λειτουργικός, κριτικός), τα μοντέλα του (αυτόνομο και κοινωνικοϊδεολογικό), καθώς και η σύνδεσή τους με τα κειμενικά είδη και τους κειμενικούς τύπους. Στη συνέχεια, αναλύονται τα Προγράμματα Σπουδών της Νεοελληνικής Γλώσσας για το Γυμνάσιο και το Λύκειο, προκειμένου να εντοπιστούν οι επίσημες κατευθύνσεις για τη διδασκαλία των κειμενικών ειδών και τις επιδιώξεις καλλιέργειας γραμματισμού. Η μελέτη εστιάζει στην ανάλυση της συχνότητας εμφάνισης των κειμενικών ειδών και τύπων, καθώς και τις δυνατότητες που αυτά παρέχουν για την ανάπτυξη λειτουργικού, κοινωνικού και κριτικού γραμματισμού. Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι κυρίαρχος κειμενικός τύπος είναι ο αφηγηματικός για τη Γ΄ Γυμνασίου, με εστίαση στη λογοτεχνική αφήγηση και ο επιχειρηματολογικός για τη Γ΄ Λυκείου, με ιδιαίτερη έμφαση στον εκθετικό λόγο. Ταυτόχρονα, κυρίαρχο κειμενικό είδος αναδείχθηκε και για τις δύο τάξεις το άρθρο. Αντίθετα, τα διαδικαστικά κείμενα είναι ελάχιστα, γεγονός που περιορίζει την ανάπτυξη κοινωνικού και κριτικού γραμματισμού. Τέλος, προτείνονται βελτιώσεις στη διδακτική προσέγγιση των κειμενικών ειδών, με έμφαση στην ενίσχυση πολυτροπικών και ποικιλόμορφων κειμένων, προκειμένου να ανταποκριθεί το γλωσσικό μάθημα στις σύγχρονες κοινωνικές και επικοινωνιακές ανάγκες.","This thesis explores the cultivation of literacy practices through text types and genres in the Modern Greek Language textbooks of the third grade of Gymnasium and Lyceum. The aim of the research is to examine the variety and function of text types and genres included in the textbooks, as well as their relationship with the literacy practices intended to be developed in the educational process. Initially, the theoretical framework is presented regarding the concept of literacy, its types (social, functional, critical), its models (autonomous and socio-ideological), and their connection to text genres and types. Subsequently, the Modern Greek Language curricula for Gymnasium and Lyceum are analyzed to identify the official guidelines for the teaching of text genres and the objectives of literacy cultivation. The study focuses on analyzing the frequency of occurrence of text genres and types, as well as their potential for developing functional, social, and critical literacy. The research results showed that the dominant text type in the third grade of Gymnasium is the narrative type, with an emphasis on literary narration, while in the third grade of Lyceum, it is the argumentative type, particularly focusing on expository writing. At the same time, the predominant text genre for both grades is the article. In contrast, procedural texts are minimal, which limits the development of social and critical literacy. Finally, improvements in the teaching approach to text genres are suggested, emphasizing the enhancement of multimodal and diverse texts to align language teaching with contemporary social and communicative needs."],"dc:identifier":["uoadl:5294653","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5294653"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["Η καλλιέργεια πρακτικών γραμματισμού μέσω των κειμενικών τύπων και ειδών στα εγχειρίδια Νεοελληνικής Γλώσσας Γ΄ Γυμνασίου και Λυκείου"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:51Z"}