{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5295793"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5295793","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η ευεργετική μοναξιά και η ικανότητα του παιδιού να είναι μόνο του στη μέση και ύστερη παιδική ηλικία","abstract":"Η παρούσα ερευνητική εργασία πραγματεύεται μία όψη της παιδικής ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης που παραμένει εν πολλοίς υποτιμημένη τόσο θεωρητικά όσο και εμπειρικά: την ευεργετική μοναξιά και την ικανότητα του παιδιού να είναι μόνο του κατά τη μέση και ύστερη παιδική ηλικία. Σε ένα επιστημονικό πεδίο όπου η μοναξιά σχεδόν αποκλειστικά συνδέεται με παθολογικές εκδηλώσεις ή κοινωνική απόρριψη (Asher et al., 1984; Boivin et al., 1995), η συγκεκριμένη μελέτη επιλέγει να στραφεί στην αναπτυξιακά ωφέλιμη διάσταση της μόνωσης. Πρόκειται για ένα πρωτότυπο εγχείρημα που γεφυρώνει την έννοια της μοναξιάς με την ψυχολογική αυτονομία, την αυτογνωσία και τη συναισθηματική ωρίμανση του παιδιού (Winnicott, 1958/1965; Buchholz, 1997). Η σπουδαιότητα της εργασίας έγκειται στο ότι είναι από τις πρώτες που επιχειρούν να αποτυπώσουν εμπειρικά και να μετρήσουν ποσοτικά αυτή τη μορφή μοναξιάς στα παιδιά, μέσω της Κλίμακας Ευεργετικής Μοναξιάς των Παιδιών (Galanaki, Mylonas & Vogiatzoglou, 2008). Η εν λόγω κλίμακα αποτελεί το πρώτο διεθνώς ψυχομετρικό εργαλείο που εστιάζει σε αυτή την πλευρά της εμπειρίας του να είναι κανείς μόνος και αξιολογεί την προσωπική σημασία που αποδίδουν τα παιδιά στη μοναχικότητα. Τα δεδομένα της μελέτης συλλέχθηκαν από παιδιά Δ΄ και Στ΄ τάξης του δημοτικού και κατέδειξαν ότι τα παιδιά αυτά διαθέτουν γνωστική ικανότητα διάκρισης ανάμεσα στην επώδυνη μοναξιά και στην επιθυμητή μόνωση (Galanaki, 2004). Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ευεργετική μοναξιά ως έναν λειτουργικό αναπτυξιακό μηχανισμό. Τα παιδιά φαίνεται να την αναζητούν συστηματικά και να την αξιοποιούν για τέσσερις βασικούς σκοπούς: (α) νοητική επεξεργασία και αυτοστοχασμός, όπως ονειροπόληση και επίλυση προβλημάτων, (β) προστασία της ιδιωτικότητας, αποφυγή κοινωνικής κριτικής και ενίσχυση της αίσθησης ελευθερίας, (γ) ατομικές δημιουργικές ή ψυχαγωγικές δραστηριότητες, όπως παιχνίδι ή κατασκευές και (δ) ανάπτυξη συγκέντρωσης και βελτίωση σχολικών επιδόσεων. Επιπλέον, εντοπίστηκε μία ακόμα σημαντική διάσταση, που συνδέεται με την πορεία αναζήτησης ταυτότητας. Τα παιδιά επιλέγουν να είναι μόνα τους προκειμένου να διατηρήσουν μυστικά, να οργανώσουν προσωπικές σκέψεις ή να ασκήσουν έλεγχο στο περιβάλλον τους —συμπεριφορές που ενισχύουν την αίσθηση προσωπικής κυριαρχίας (Erikson, 1968; Buchholz & Sorter, 2000). Η επιθυμία για μόνωση, υπό αυτές τις συνθήκες, αποτελεί έκφραση αυτονομίας και συνειδητής επιλογής και όχι κοινωνικής απομόνωσης. Έτσι, η εργασία αυτή συμβάλλει σημαντικά στην ανατροπή του κυρίαρχου ερμηνευτικού πλαισίου γύρω από τη μοναξιά στην παιδική ηλικία, υποδεικνύοντας ότι η ικανότητα του παιδιού να είναι μόνο του αποτελεί όχι μόνο ένδειξη συναισθηματικής ωριμότητας αλλά και κρίσιμο αναπτυξιακό στόχο.","abstract_html":"Η παρούσα ερευνητική εργασία πραγματεύεται μία όψη της παιδικής ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης που παραμένει εν πολλοίς υποτιμημένη τόσο θεωρητικά όσο και εμπειρικά: την ευεργετική μοναξιά και την ικανότητα του παιδιού να είναι μόνο του κατά τη μέση και ύστερη παιδική ηλικία. Σε ένα επιστημονικό πεδίο όπου η μοναξιά σχεδόν αποκλειστικά συνδέεται με παθολογικές εκδηλώσεις ή κοινωνική απόρριψη (Asher et al., 1984; Boivin et al., 1995), η συγκεκριμένη μελέτη επιλέγει να στραφεί στην αναπτυξιακά ωφέλιμη διάσταση της μόνωσης. Πρόκειται για ένα πρωτότυπο εγχείρημα που γεφυρώνει την έννοια της μοναξιάς με την ψυχολογική αυτονομία, την αυτογνωσία και τη συναισθηματική ωρίμανση του παιδιού (Winnicott, 1958/1965; Buchholz, 1997). Η σπουδαιότητα της εργασίας έγκειται στο ότι είναι από τις πρώτες που επιχειρούν να αποτυπώσουν εμπειρικά και να μετρήσουν ποσοτικά αυτή τη μορφή μοναξιάς στα παιδιά, μέσω της Κλίμακας Ευεργετικής Μοναξιάς των Παιδιών (Galanaki, Mylonas &amp; Vogiatzoglou, 2008). Η εν λόγω κλίμακα αποτελεί το πρώτο διεθνώς ψυχομετρικό εργαλείο που εστιάζει σε αυτή την πλευρά της εμπειρίας του να είναι κανείς μόνος και αξιολογεί την προσωπική σημασία που αποδίδουν τα παιδιά στη μοναχικότητα. Τα δεδομένα της μελέτης συλλέχθηκαν από παιδιά Δ΄ και Στ΄ τάξης του δημοτικού και κατέδειξαν ότι τα παιδιά αυτά διαθέτουν γνωστική ικανότητα διάκρισης ανάμεσα στην επώδυνη μοναξιά και στην επιθυμητή μόνωση (Galanaki, 2004). Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ευεργετική μοναξιά ως έναν λειτουργικό αναπτυξιακό μηχανισμό. Τα παιδιά φαίνεται να την αναζητούν συστηματικά και να την αξιοποιούν για τέσσερις βασικούς σκοπούς: (α) νοητική επεξεργασία και αυτοστοχασμός, όπως ονειροπόληση και επίλυση προβλημάτων, (β) προστασία της ιδιωτικότητας, αποφυγή κοινωνικής κριτικής και ενίσχυση της αίσθησης ελευθερίας, (γ) ατομικές δημιουργικές ή ψυχαγωγικές δραστηριότητες, όπως παιχνίδι ή κατασκευές και (δ) ανάπτυξη συγκέντρωσης και βελτίωση σχολικών επιδόσεων. Επιπλέον, εντοπίστηκε μία ακόμα σημαντική διάσταση, που συνδέεται με την πορεία αναζήτησης ταυτότητας. Τα παιδιά επιλέγουν να είναι μόνα τους προκειμένου να διατηρήσουν μυστικά, να οργανώσουν προσωπικές σκέψεις ή να ασκήσουν έλεγχο στο περιβάλλον τους —συμπεριφορές που ενισχύουν την αίσθηση προσωπικής κυριαρχίας (Erikson, 1968; Buchholz &amp; Sorter, 2000). Η επιθυμία για μόνωση, υπό αυτές τις συνθήκες, αποτελεί έκφραση αυτονομίας και συνειδητής επιλογής και όχι κοινωνικής απομόνωσης. Έτσι, η εργασία αυτή συμβάλλει σημαντικά στην ανατροπή του κυρίαρχου ερμηνευτικού πλαισίου γύρω από τη μοναξιά στην παιδική ηλικία, υποδεικνύοντας ότι η ικανότητα του παιδιού να είναι μόνο του αποτελεί όχι μόνο ένδειξη συναισθηματικής ωριμότητας αλλά και κρίσιμο αναπτυξιακό στόχο.","abstract_has_math":false,"creators":["Καλέμης Κωνσταντίνος","Kalemis Konstantinos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:32:55Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5295793"],"render_values":[{"text":"uoadl:5295793","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5295793","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5295793","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5295793","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καλέμης Κωνσταντίνος","Kalemis Konstantinos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5295793","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5295793"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα ερευνητική εργασία πραγματεύεται μία όψη της παιδικής ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης που παραμένει εν πολλοίς υποτιμημένη τόσο θεωρητικά όσο και εμπειρικά: την ευεργετική μοναξιά και την ικανότητα του παιδιού να είναι μόνο του κατά τη μέση και ύστερη παιδική ηλικία. Σε ένα επιστημονικό πεδίο όπου η μοναξιά σχεδόν αποκλειστικά συνδέεται με παθολογικές εκδηλώσεις ή κοινωνική απόρριψη (Asher et al., 1984; Boivin et al., 1995), η συγκεκριμένη μελέτη επιλέγει να στραφεί στην αναπτυξιακά ωφέλιμη διάσταση της μόνωσης. Πρόκειται για ένα πρωτότυπο εγχείρημα που γεφυρώνει την έννοια της μοναξιάς με την ψυχολογική αυτονομία, την αυτογνωσία και τη συναισθηματική ωρίμανση του παιδιού (Winnicott, 1958/1965; Buchholz, 1997). Η σπουδαιότητα της εργασίας έγκειται στο ότι είναι από τις πρώτες που επιχειρούν να αποτυπώσουν εμπειρικά και να μετρήσουν ποσοτικά αυτή τη μορφή μοναξιάς στα παιδιά, μέσω της Κλίμακας Ευεργετικής Μοναξιάς των Παιδιών (Galanaki, Mylonas & Vogiatzoglou, 2008). Η εν λόγω κλίμακα αποτελεί το πρώτο διεθνώς ψυχομετρικό εργαλείο που εστιάζει σε αυτή την πλευρά της εμπειρίας του να είναι κανείς μόνος και αξιολογεί την προσωπική σημασία που αποδίδουν τα παιδιά στη μοναχικότητα. Τα δεδομένα της μελέτης συλλέχθηκαν από παιδιά Δ΄ και Στ΄ τάξης του δημοτικού και κατέδειξαν ότι τα παιδιά αυτά διαθέτουν γνωστική ικανότητα διάκρισης ανάμεσα στην επώδυνη μοναξιά και στην επιθυμητή μόνωση (Galanaki, 2004). Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ευεργετική μοναξιά ως έναν λειτουργικό αναπτυξιακό μηχανισμό. Τα παιδιά φαίνεται να την αναζητούν συστηματικά και να την αξιοποιούν για τέσσερις βασικούς σκοπούς: (α) νοητική επεξεργασία και αυτοστοχασμός, όπως ονειροπόληση και επίλυση προβλημάτων, (β) προστασία της ιδιωτικότητας, αποφυγή κοινωνικής κριτικής και ενίσχυση της αίσθησης ελευθερίας, (γ) ατομικές δημιουργικές ή ψυχαγωγικές δραστηριότητες, όπως παιχνίδι ή κατασκευές και (δ) ανάπτυξη συγκέντρωσης και βελτίωση σχολικών επιδόσεων. Επιπλέον, εντοπίστηκε μία ακόμα σημαντική διάσταση, που συνδέεται με την πορεία αναζήτησης ταυτότητας. Τα παιδιά επιλέγουν να είναι μόνα τους προκειμένου να διατηρήσουν μυστικά, να οργανώσουν προσωπικές σκέψεις ή να ασκήσουν έλεγχο στο περιβάλλον τους —συμπεριφορές που ενισχύουν την αίσθηση προσωπικής κυριαρχίας (Erikson, 1968; Buchholz & Sorter, 2000). Η επιθυμία για μόνωση, υπό αυτές τις συνθήκες, αποτελεί έκφραση αυτονομίας και συνειδητής επιλογής και όχι κοινωνικής απομόνωσης. Έτσι, η εργασία αυτή συμβάλλει σημαντικά στην ανατροπή του κυρίαρχου ερμηνευτικού πλαισίου γύρω από τη μοναξιά στην παιδική ηλικία, υποδεικνύοντας ότι η ικανότητα του παιδιού να είναι μόνο του αποτελεί όχι μόνο ένδειξη συναισθηματικής ωριμότητας αλλά και κρίσιμο αναπτυξιακό στόχο.","This study addresses a largely overlooked yet developmentally significant aspect of children’s psychosocial growth: beneficial solitude and the child’s capacity to be alone during middle and late childhood. In a research landscape where loneliness is predominantly linked to maladjustment, social rejection, and emotional vulnerability (Asher et al., 1984; Boivin et al., 1995), the present investigation shifts the focus toward a constructive dimension of aloneness. It positions solitude not as a symptom of deficit, but rather as a potential resource for self-reflection, emotional regulation, and psychological autonomy (Winnicott, 1958/1965; Buchholz, 1997). The significance of this work lies in its empirical and psychometric innovation. It introduces the Children’s Solitude Scale—the first instrument internationally designed to evaluate beneficial solitude in childhood (Galanaki, Mylonas & Vogiatzoglou, 2008). This original tool enabled the systematic measurement of how children conceptualize and utilize solitude in their daily lives. Data gathered from students in the 4th and 6th grades of primary school revealed that children are cognitively capable of discriminating between painful loneliness and desired aloneness (Galanaki, 2004), a distinction essential to understanding the developmental functions of solitude. The study’s findings identified beneficial solitude as a functional and adaptive mechanism. Children were found to actively seek solitude and employ it across four major domains: (α) cognitive and emotional processing, such as daydreaming, reflection, and problem-solving, (b) preservation of privacy, avoidance of peer evaluation, and experience of personal freedom, (c) engagement in solitary activities, including play, physical activity, and construction tasks and (d) improved concentration and academic performance. A further dimension, tied to the developmental trajectory of identity formation, also emerged. Children expressed the desire to be alone in order to engage in secret or self-directed behaviors, to retain control over their environment, and to enjoy rest without external interference—behaviors indicative of autonomy, agency, and evolving selfhood (Erikson, 1968; Buchholz & Sorter, 2000). Under these conditions, solitude is not experienced as exclusion but as a conscious choice and a developmental need. Accordingly, this study challenges the prevailing view of childhood solitude as inherently negative. It posits that the ability to be alone, when voluntarily chosen and developmentally appropriate, represents not social withdrawal but a marker of emotional maturity and psychological growth."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η ευεργετική μοναξιά και η ικανότητα του παιδιού να είναι μόνο του στη μέση και ύστερη παιδική ηλικία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καλέμης Κωνσταντίνος","Kalemis Konstantinos"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα ερευνητική εργασία πραγματεύεται μία όψη της παιδικής ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης που παραμένει εν πολλοίς υποτιμημένη τόσο θεωρητικά όσο και εμπειρικά: την ευεργετική μοναξιά και την ικανότητα του παιδιού να είναι μόνο του κατά τη μέση και ύστερη παιδική ηλικία. Σε ένα επιστημονικό πεδίο όπου η μοναξιά σχεδόν αποκλειστικά συνδέεται με παθολογικές εκδηλώσεις ή κοινωνική απόρριψη (Asher et al., 1984; Boivin et al., 1995), η συγκεκριμένη μελέτη επιλέγει να στραφεί στην αναπτυξιακά ωφέλιμη διάσταση της μόνωσης. Πρόκειται για ένα πρωτότυπο εγχείρημα που γεφυρώνει την έννοια της μοναξιάς με την ψυχολογική αυτονομία, την αυτογνωσία και τη συναισθηματική ωρίμανση του παιδιού (Winnicott, 1958/1965; Buchholz, 1997). Η σπουδαιότητα της εργασίας έγκειται στο ότι είναι από τις πρώτες που επιχειρούν να αποτυπώσουν εμπειρικά και να μετρήσουν ποσοτικά αυτή τη μορφή μοναξιάς στα παιδιά, μέσω της Κλίμακας Ευεργετικής Μοναξιάς των Παιδιών (Galanaki, Mylonas & Vogiatzoglou, 2008). Η εν λόγω κλίμακα αποτελεί το πρώτο διεθνώς ψυχομετρικό εργαλείο που εστιάζει σε αυτή την πλευρά της εμπειρίας του να είναι κανείς μόνος και αξιολογεί την προσωπική σημασία που αποδίδουν τα παιδιά στη μοναχικότητα. Τα δεδομένα της μελέτης συλλέχθηκαν από παιδιά Δ΄ και Στ΄ τάξης του δημοτικού και κατέδειξαν ότι τα παιδιά αυτά διαθέτουν γνωστική ικανότητα διάκρισης ανάμεσα στην επώδυνη μοναξιά και στην επιθυμητή μόνωση (Galanaki, 2004). Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ευεργετική μοναξιά ως έναν λειτουργικό αναπτυξιακό μηχανισμό. Τα παιδιά φαίνεται να την αναζητούν συστηματικά και να την αξιοποιούν για τέσσερις βασικούς σκοπούς: (α) νοητική επεξεργασία και αυτοστοχασμός, όπως ονειροπόληση και επίλυση προβλημάτων, (β) προστασία της ιδιωτικότητας, αποφυγή κοινωνικής κριτικής και ενίσχυση της αίσθησης ελευθερίας, (γ) ατομικές δημιουργικές ή ψυχαγωγικές δραστηριότητες, όπως παιχνίδι ή κατασκευές και (δ) ανάπτυξη συγκέντρωσης και βελτίωση σχολικών επιδόσεων. Επιπλέον, εντοπίστηκε μία ακόμα σημαντική διάσταση, που συνδέεται με την πορεία αναζήτησης ταυτότητας. Τα παιδιά επιλέγουν να είναι μόνα τους προκειμένου να διατηρήσουν μυστικά, να οργανώσουν προσωπικές σκέψεις ή να ασκήσουν έλεγχο στο περιβάλλον τους —συμπεριφορές που ενισχύουν την αίσθηση προσωπικής κυριαρχίας (Erikson, 1968; Buchholz & Sorter, 2000). Η επιθυμία για μόνωση, υπό αυτές τις συνθήκες, αποτελεί έκφραση αυτονομίας και συνειδητής επιλογής και όχι κοινωνικής απομόνωσης. Έτσι, η εργασία αυτή συμβάλλει σημαντικά στην ανατροπή του κυρίαρχου ερμηνευτικού πλαισίου γύρω από τη μοναξιά στην παιδική ηλικία, υποδεικνύοντας ότι η ικανότητα του παιδιού να είναι μόνο του αποτελεί όχι μόνο ένδειξη συναισθηματικής ωριμότητας αλλά και κρίσιμο αναπτυξιακό στόχο.","This study addresses a largely overlooked yet developmentally significant aspect of children’s psychosocial growth: beneficial solitude and the child’s capacity to be alone during middle and late childhood. In a research landscape where loneliness is predominantly linked to maladjustment, social rejection, and emotional vulnerability (Asher et al., 1984; Boivin et al., 1995), the present investigation shifts the focus toward a constructive dimension of aloneness. It positions solitude not as a symptom of deficit, but rather as a potential resource for self-reflection, emotional regulation, and psychological autonomy (Winnicott, 1958/1965; Buchholz, 1997). The significance of this work lies in its empirical and psychometric innovation. It introduces the Children’s Solitude Scale—the first instrument internationally designed to evaluate beneficial solitude in childhood (Galanaki, Mylonas & Vogiatzoglou, 2008). This original tool enabled the systematic measurement of how children conceptualize and utilize solitude in their daily lives. Data gathered from students in the 4th and 6th grades of primary school revealed that children are cognitively capable of discriminating between painful loneliness and desired aloneness (Galanaki, 2004), a distinction essential to understanding the developmental functions of solitude. The study’s findings identified beneficial solitude as a functional and adaptive mechanism. Children were found to actively seek solitude and employ it across four major domains: (α) cognitive and emotional processing, such as daydreaming, reflection, and problem-solving, (b) preservation of privacy, avoidance of peer evaluation, and experience of personal freedom, (c) engagement in solitary activities, including play, physical activity, and construction tasks and (d) improved concentration and academic performance. A further dimension, tied to the developmental trajectory of identity formation, also emerged. Children expressed the desire to be alone in order to engage in secret or self-directed behaviors, to retain control over their environment, and to enjoy rest without external interference—behaviors indicative of autonomy, agency, and evolving selfhood (Erikson, 1968; Buchholz & Sorter, 2000). Under these conditions, solitude is not experienced as exclusion but as a conscious choice and a developmental need. Accordingly, this study challenges the prevailing view of childhood solitude as inherently negative. It posits that the ability to be alone, when voluntarily chosen and developmentally appropriate, represents not social withdrawal but a marker of emotional maturity and psychological growth."],"dc:identifier":["uoadl:5295793","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5295793"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Η ευεργετική μοναξιά και η ικανότητα του παιδιού να είναι μόνο του στη μέση και ύστερη παιδική ηλικία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:32:55Z"}