{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5296329"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5296329","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"The role of radiosurgery in the management of unruptured brain arteriovenous malformations","abstract":"ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες (ΑΦΔ) του εγκεφάλου αποτελούν αιτία αιμορραγίας, ειδικά σε νέους ενήλικες, με πιθανότητα ρήξης 2 – 4 % ανά έτος. Επιπροσθέτως, είναι δυνατόν να προκαλέσουν επίμονη κεφαλαλγία, επιληπτικές κρίσεις ή σπανιότερα νευρολογικά σύνδρομα, χωρίς να προηγηθεί ρήξη. Με την ευρεία εφαρμογή των νευροαπεικονιστικών εξετάσεων, οι ΑΦΔ διαγιγνώσκονται συχνότερα και ως τυχαίο εύρημα. Η αντιμετώπιση των μη ραγέντων ΑΦΔ περιλαμβάνει: 1. την παρακολούθηση 2. τη συμπτωματική θεραπεία με φάρμακα 3. τη χειρουργική εκτομή 4. τον εμβολισμό 5. τη στερεοτακτική ακτινοχειρουργική 6. τον συνδυασμό των ανωτέρω Κάθε μια από τις ανωτέρω έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Καθοριστικός παράγοντας στην επιλογή της θεραπείας αποτελεί η εξισορρόπηση του κινδύνου ρήξης και των επιπλοκών της κάθε θεραπευτικής επιλογής. ΣΚΟΠΟΣ: Η παρούσα εργασία εξετάζει την ακτινοχειρουργική αντιμετώπιση των ενήλικων ασθενών με μη ραγείσες ΑΦΔ. ΜΕΘΟΔΟΣ: Η παρούσα εργασία αποτελεί μία συστηματική ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας που υπάρχει στις βάσεις δεδομένων PubMed, Elsevier’s Scopus και Cochrane, βασιζόμενη στα κριτήρια PRISMA. Συμπεριλήφθηκαν δημοσιεύσεις που αξιολογούν τη στερεοτακτική ακτινοχειρουργική σε ότι αφορά το ποσοστό: 1. μελλοντικής αιμορραγίας 2. αποκλεισμού της φωλεάς 3. άμεσων και απώτερων μετακτινικών επιπλοκών Τέλος, αποκλείσθηκαν όλες οι δημοσιεύσεις που συμπεριλαμβάνουν ραγείσες ΑΦΔ, ΑΦΔ που έχουν αντιμετωπιστεί με άλλη θεραπεία πριν την ακτινοχειρουργική, δημοσιεύσεις που συγκρίνουν πολλαπλές θεραπείες, μελέτες που συμπεριλαμβάνουν παιδιατρικό πληθυσμό καθώς και εκείνες που δεν αναφέρουν τις ανωτέρω εκβάσεις. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 11 αναδρομικές δημοσιεύσεις. Τα ποσοστά μακροπρόθεσμης αιμορραγίας μετά την ακτινοχειρουργική ποικίλουν από 2% έως 11%, ενώ ο ετήσιος κίνδυνος αιμορραγίας κυμαίνεται μεταξύ 0.9% και 3.2% στην λανθάνουσα περίοδο πριν τον αποκλεισμό της φωλεάς, ενώ τελικώς μειώνεται στο 0.2 - 0.8%, αναλόγως με τη δημοσίευση. Παράγοντες όπως ο μεγαλύτερος όγκος της φωλεάς, η εν τω βάθει φλεβική απορροή και η διάχυτη μορφολογία της ΑΦΔ αναγνωρίζονται ως προγνωστικοί για αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας. Τα ποσοστά αποκλεισμού της φωλεάς ποικίλουν από 61% έως 79.7%, ανάλογα: με τη δόση ακτινοβολίας στα όρια της βλάβης, τη διάμετρο της ΑΦΔ και το όγκο της φωλεάς. Οι ακτινολογικά εμφανείς αλλοιώσεις μετά την ακτινοχειρουργική κυμαίνονται από 8.1% έως 75.2%, ενώ από αυτές κλινική συμπτωματολογία αναφέρεται σε 6 - 14.4% και μόνιμη νευρολογική βλάβη σε 1.3 - 9.2%. Το αρχικό ποσοστό επιληψίας ήταν 20.2% έως 49.2% ενώ επιδείνωση παρατηρήθηκε σε 1.9 - 6.1% εξ αυτών, σε τέσσερις μόνο δημοσιεύσεις. De novo επιληπτικές κρίσεις αναφέρονται σε ποσοστό 0.5 - 10.1%, μεταξύ έξι μόνο δμοσιεύσεων. Ωστόσο, η έκβαση των επιληπτικών κρίσεων είναι κάτι που γενικά δεν αξιολογείται επαρκώς. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική αποτελεί μία αποτελεσματική θεραπεία για συγκεκριμένους ασθενείς με μικρές, συμπαγείς, μη ραγείσες ΑΦΔ, μειώνοντας τον κίνδυνο αιμορραγίας, ειδικά μετά το πέρας της λανθάνουσας περιόδου και τον πλήρη αποκλεισμό της φωλεάς. Ταυτόχρονα, αν και συχνά αναγνωρίζονται μετακτινικές απεικονιστικές επιπλοκές, τις περισσότερες φορές είναι ασυμπτωματικές ενώ σπάνια καταλήγουν σε μόνιμες νευρολογικές βλάβες, καθιστώντας την ακτινοχειρουργική μία σχετικά ασφαλή θεραπεία. Η έκβαση των επιληπτικών κρίσεων φαίνεται να είναι καλή, όμως σπάνια αξιολογείται και απαιτούνται περισσότερες δημοσιεύσεις για να διεξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.","abstract_html":"ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες (ΑΦΔ) του εγκεφάλου αποτελούν αιτία αιμορραγίας, ειδικά σε νέους ενήλικες, με πιθανότητα ρήξης 2 – 4 % ανά έτος. Επιπροσθέτως, είναι δυνατόν να προκαλέσουν επίμονη κεφαλαλγία, επιληπτικές κρίσεις ή σπανιότερα νευρολογικά σύνδρομα, χωρίς να προηγηθεί ρήξη. Με την ευρεία εφαρμογή των νευροαπεικονιστικών εξετάσεων, οι ΑΦΔ διαγιγνώσκονται συχνότερα και ως τυχαίο εύρημα. Η αντιμετώπιση των μη ραγέντων ΑΦΔ περιλαμβάνει: 1. την παρακολούθηση 2. τη συμπτωματική θεραπεία με φάρμακα 3. τη χειρουργική εκτομή 4. τον εμβολισμό 5. τη στερεοτακτική ακτινοχειρουργική 6. τον συνδυασμό των ανωτέρω Κάθε μια από τις ανωτέρω έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Καθοριστικός παράγοντας στην επιλογή της θεραπείας αποτελεί η εξισορρόπηση του κινδύνου ρήξης και των επιπλοκών της κάθε θεραπευτικής επιλογής. ΣΚΟΠΟΣ: Η παρούσα εργασία εξετάζει την ακτινοχειρουργική αντιμετώπιση των ενήλικων ασθενών με μη ραγείσες ΑΦΔ. ΜΕΘΟΔΟΣ: Η παρούσα εργασία αποτελεί μία συστηματική ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας που υπάρχει στις βάσεις δεδομένων PubMed, Elsevier’s Scopus και Cochrane, βασιζόμενη στα κριτήρια PRISMA. Συμπεριλήφθηκαν δημοσιεύσεις που αξιολογούν τη στερεοτακτική ακτινοχειρουργική σε ότι αφορά το ποσοστό: 1. μελλοντικής αιμορραγίας 2. αποκλεισμού της φωλεάς 3. άμεσων και απώτερων μετακτινικών επιπλοκών Τέλος, αποκλείσθηκαν όλες οι δημοσιεύσεις που συμπεριλαμβάνουν ραγείσες ΑΦΔ, ΑΦΔ που έχουν αντιμετωπιστεί με άλλη θεραπεία πριν την ακτινοχειρουργική, δημοσιεύσεις που συγκρίνουν πολλαπλές θεραπείες, μελέτες που συμπεριλαμβάνουν παιδιατρικό πληθυσμό καθώς και εκείνες που δεν αναφέρουν τις ανωτέρω εκβάσεις. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 11 αναδρομικές δημοσιεύσεις. Τα ποσοστά μακροπρόθεσμης αιμορραγίας μετά την ακτινοχειρουργική ποικίλουν από 2% έως 11%, ενώ ο ετήσιος κίνδυνος αιμορραγίας κυμαίνεται μεταξύ 0.9% και 3.2% στην λανθάνουσα περίοδο πριν τον αποκλεισμό της φωλεάς, ενώ τελικώς μειώνεται στο 0.2 - 0.8%, αναλόγως με τη δημοσίευση. Παράγοντες όπως ο μεγαλύτερος όγκος της φωλεάς, η εν τω βάθει φλεβική απορροή και η διάχυτη μορφολογία της ΑΦΔ αναγνωρίζονται ως προγνωστικοί για αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας. Τα ποσοστά αποκλεισμού της φωλεάς ποικίλουν από 61% έως 79.7%, ανάλογα: με τη δόση ακτινοβολίας στα όρια της βλάβης, τη διάμετρο της ΑΦΔ και το όγκο της φωλεάς. Οι ακτινολογικά εμφανείς αλλοιώσεις μετά την ακτινοχειρουργική κυμαίνονται από 8.1% έως 75.2%, ενώ από αυτές κλινική συμπτωματολογία αναφέρεται σε 6 - 14.4% και μόνιμη νευρολογική βλάβη σε 1.3 - 9.2%. Το αρχικό ποσοστό επιληψίας ήταν 20.2% έως 49.2% ενώ επιδείνωση παρατηρήθηκε σε 1.9 - 6.1% εξ αυτών, σε τέσσερις μόνο δημοσιεύσεις. De novo επιληπτικές κρίσεις αναφέρονται σε ποσοστό 0.5 - 10.1%, μεταξύ έξι μόνο δμοσιεύσεων. Ωστόσο, η έκβαση των επιληπτικών κρίσεων είναι κάτι που γενικά δεν αξιολογείται επαρκώς. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική αποτελεί μία αποτελεσματική θεραπεία για συγκεκριμένους ασθενείς με μικρές, συμπαγείς, μη ραγείσες ΑΦΔ, μειώνοντας τον κίνδυνο αιμορραγίας, ειδικά μετά το πέρας της λανθάνουσας περιόδου και τον πλήρη αποκλεισμό της φωλεάς. Ταυτόχρονα, αν και συχνά αναγνωρίζονται μετακτινικές απεικονιστικές επιπλοκές, τις περισσότερες φορές είναι ασυμπτωματικές ενώ σπάνια καταλήγουν σε μόνιμες νευρολογικές βλάβες, καθιστώντας την ακτινοχειρουργική μία σχετικά ασφαλή θεραπεία. Η έκβαση των επιληπτικών κρίσεων φαίνεται να είναι καλή, όμως σπάνια αξιολογείται και απαιτούνται περισσότερες δημοσιεύσεις για να διεξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.","abstract_has_math":false,"creators":["Μέρμηγκα-Αγγελή Φωτεινή","Mermigka-Angeli Foteini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:33:00Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5296329"],"render_values":[{"text":"uoadl:5296329","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5296329","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5296329","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5296329","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μέρμηγκα-Αγγελή Φωτεινή","Mermigka-Angeli Foteini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5296329","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5296329"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες (ΑΦΔ) του εγκεφάλου αποτελούν αιτία αιμορραγίας, ειδικά σε νέους ενήλικες, με πιθανότητα ρήξης 2 – 4 % ανά έτος. Επιπροσθέτως, είναι δυνατόν να προκαλέσουν επίμονη κεφαλαλγία, επιληπτικές κρίσεις ή σπανιότερα νευρολογικά σύνδρομα, χωρίς να προηγηθεί ρήξη. Με την ευρεία εφαρμογή των νευροαπεικονιστικών εξετάσεων, οι ΑΦΔ διαγιγνώσκονται συχνότερα και ως τυχαίο εύρημα. Η αντιμετώπιση των μη ραγέντων ΑΦΔ περιλαμβάνει: 1. την παρακολούθηση 2. τη συμπτωματική θεραπεία με φάρμακα 3. τη χειρουργική εκτομή 4. τον εμβολισμό 5. τη στερεοτακτική ακτινοχειρουργική 6. τον συνδυασμό των ανωτέρω Κάθε μια από τις ανωτέρω έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Καθοριστικός παράγοντας στην επιλογή της θεραπείας αποτελεί η εξισορρόπηση του κινδύνου ρήξης και των επιπλοκών της κάθε θεραπευτικής επιλογής. ΣΚΟΠΟΣ: Η παρούσα εργασία εξετάζει την ακτινοχειρουργική αντιμετώπιση των ενήλικων ασθενών με μη ραγείσες ΑΦΔ. ΜΕΘΟΔΟΣ: Η παρούσα εργασία αποτελεί μία συστηματική ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας που υπάρχει στις βάσεις δεδομένων PubMed, Elsevier’s Scopus και Cochrane, βασιζόμενη στα κριτήρια PRISMA. Συμπεριλήφθηκαν δημοσιεύσεις που αξιολογούν τη στερεοτακτική ακτινοχειρουργική σε ότι αφορά το ποσοστό: 1. μελλοντικής αιμορραγίας 2. αποκλεισμού της φωλεάς 3. άμεσων και απώτερων μετακτινικών επιπλοκών Τέλος, αποκλείσθηκαν όλες οι δημοσιεύσεις που συμπεριλαμβάνουν ραγείσες ΑΦΔ, ΑΦΔ που έχουν αντιμετωπιστεί με άλλη θεραπεία πριν την ακτινοχειρουργική, δημοσιεύσεις που συγκρίνουν πολλαπλές θεραπείες, μελέτες που συμπεριλαμβάνουν παιδιατρικό πληθυσμό καθώς και εκείνες που δεν αναφέρουν τις ανωτέρω εκβάσεις. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 11 αναδρομικές δημοσιεύσεις. Τα ποσοστά μακροπρόθεσμης αιμορραγίας μετά την ακτινοχειρουργική ποικίλουν από 2% έως 11%, ενώ ο ετήσιος κίνδυνος αιμορραγίας κυμαίνεται μεταξύ 0.9% και 3.2% στην λανθάνουσα περίοδο πριν τον αποκλεισμό της φωλεάς, ενώ τελικώς μειώνεται στο 0.2 - 0.8%, αναλόγως με τη δημοσίευση. Παράγοντες όπως ο μεγαλύτερος όγκος της φωλεάς, η εν τω βάθει φλεβική απορροή και η διάχυτη μορφολογία της ΑΦΔ αναγνωρίζονται ως προγνωστικοί για αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας. Τα ποσοστά αποκλεισμού της φωλεάς ποικίλουν από 61% έως 79.7%, ανάλογα: με τη δόση ακτινοβολίας στα όρια της βλάβης, τη διάμετρο της ΑΦΔ και το όγκο της φωλεάς. Οι ακτινολογικά εμφανείς αλλοιώσεις μετά την ακτινοχειρουργική κυμαίνονται από 8.1% έως 75.2%, ενώ από αυτές κλινική συμπτωματολογία αναφέρεται σε 6 - 14.4% και μόνιμη νευρολογική βλάβη σε 1.3 - 9.2%. Το αρχικό ποσοστό επιληψίας ήταν 20.2% έως 49.2% ενώ επιδείνωση παρατηρήθηκε σε 1.9 - 6.1% εξ αυτών, σε τέσσερις μόνο δημοσιεύσεις. De novo επιληπτικές κρίσεις αναφέρονται σε ποσοστό 0.5 - 10.1%, μεταξύ έξι μόνο δμοσιεύσεων. Ωστόσο, η έκβαση των επιληπτικών κρίσεων είναι κάτι που γενικά δεν αξιολογείται επαρκώς. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική αποτελεί μία αποτελεσματική θεραπεία για συγκεκριμένους ασθενείς με μικρές, συμπαγείς, μη ραγείσες ΑΦΔ, μειώνοντας τον κίνδυνο αιμορραγίας, ειδικά μετά το πέρας της λανθάνουσας περιόδου και τον πλήρη αποκλεισμό της φωλεάς. Ταυτόχρονα, αν και συχνά αναγνωρίζονται μετακτινικές απεικονιστικές επιπλοκές, τις περισσότερες φορές είναι ασυμπτωματικές ενώ σπάνια καταλήγουν σε μόνιμες νευρολογικές βλάβες, καθιστώντας την ακτινοχειρουργική μία σχετικά ασφαλή θεραπεία. Η έκβαση των επιληπτικών κρίσεων φαίνεται να είναι καλή, όμως σπάνια αξιολογείται και απαιτούνται περισσότερες δημοσιεύσεις για να διεξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.","INRODUCTION: Brain arteriovenous malformations (AVMs) constitute a common cause of hemorrhage in young adults, having an annual bleeding risk of approximately 2 – 4%. Furthermore, they can present with seizures, headaches or other neurofunctional symptoms, without prior rupture. As neuroimaging becomes widely used, the incidence of asymptomatic AVMs also increases. Available treatment options for unruptured AVMs include: 1. observation 2. symptomatic management with medication 3. microsurgical resection 4. endovascular embolization 5. stereotactic radiosurgery 6. combination of methods Each of these methods has advantages and disadvantages. The main determining factor in choosing the appropriate treatment is the balance between the risk of rupture and the risks associated with each therapeutic option. OBJECTIVE: The present study aims to evaluate stereotactic radiosurgery as a treatment option for unruptured brain AVMs in adult patients. METHODS: This study is a systematic review of the relevant literature available in PubMed, Elsevier’s Scopus, and Cochrane databases, based on PRISMA criteria. Studies were included if they evaluated radiosurgery reporting specific outcomes, such as: 1. post – SRS hemorrhage rates 2. nidus obliteration rates 3. post – radiation complication rates Finally, studies that involved ruptured AVMs, AVMs treated with another method prior to radiosurgery, studies including and comparing multiple treatment methods, studies including pediatric population, and those that did not report on the aforementioned outcomes were excluded. RESULTS: A total of 11 retrospective studies were included. Long – term hemorrhage rates following SRS range from 2% to 11%, while the annual bleeding risk during the latency period varies from 0.9% to 3.2%, reducing to 0.2% - 0.8%, after nidus obliteration. Factors such as larger nidus volume, deep venous drainage, and diffuse AVM morphology are identified as predictors of increased hemorrhagic risk. Nidus obliteration rates range from 61% to 79.7%. Factors associated with higher obliteration rates include higher marginal dose, smaller AVM max diameter, and smaller nidus volume. Radiologically evident radiation induced changes are reported in 8.1% to 75.2% of cases, among which clinical symptoms occurred in 6% to 14.4%, and permanent neurological deficits in 1.3%–9.2%. The proportion of patients presenting with seizures ranges from 20.2% to 49.2%, with seizure worsening reported in 1.9% to 6.1% of these cases, according to four studies evaluating this outcome. De novo seizures are reported in 0.5% to 10.1% across six studies. However, seizure outcomes are generally not adequately assessed. CONCLUSION: Stereotactic radiosurgery is an effective treatment method for selected patients with small, compact, unruptured AVMs, reducing hemorrhagic risk, especially after the latency period, after which complete nidus obliteration is achieved. While radiologically evident complications are often identified, they are usually asymptomatic and rarely result in permanent neurological deficits, making radiosurgery a relatively safe treatment option. Seizure outcomes appear favorable, but they are rarely evaluated. Thus, further studies are required to draw definitive conclusions."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["The role of radiosurgery in the management of unruptured brain arteriovenous malformations"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μέρμηγκα-Αγγελή Φωτεινή","Mermigka-Angeli Foteini"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Οι αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες (ΑΦΔ) του εγκεφάλου αποτελούν αιτία αιμορραγίας, ειδικά σε νέους ενήλικες, με πιθανότητα ρήξης 2 – 4 % ανά έτος. Επιπροσθέτως, είναι δυνατόν να προκαλέσουν επίμονη κεφαλαλγία, επιληπτικές κρίσεις ή σπανιότερα νευρολογικά σύνδρομα, χωρίς να προηγηθεί ρήξη. Με την ευρεία εφαρμογή των νευροαπεικονιστικών εξετάσεων, οι ΑΦΔ διαγιγνώσκονται συχνότερα και ως τυχαίο εύρημα. Η αντιμετώπιση των μη ραγέντων ΑΦΔ περιλαμβάνει: 1. την παρακολούθηση 2. τη συμπτωματική θεραπεία με φάρμακα 3. τη χειρουργική εκτομή 4. τον εμβολισμό 5. τη στερεοτακτική ακτινοχειρουργική 6. τον συνδυασμό των ανωτέρω Κάθε μια από τις ανωτέρω έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Καθοριστικός παράγοντας στην επιλογή της θεραπείας αποτελεί η εξισορρόπηση του κινδύνου ρήξης και των επιπλοκών της κάθε θεραπευτικής επιλογής. ΣΚΟΠΟΣ: Η παρούσα εργασία εξετάζει την ακτινοχειρουργική αντιμετώπιση των ενήλικων ασθενών με μη ραγείσες ΑΦΔ. ΜΕΘΟΔΟΣ: Η παρούσα εργασία αποτελεί μία συστηματική ανασκόπηση της σχετικής βιβλιογραφίας που υπάρχει στις βάσεις δεδομένων PubMed, Elsevier’s Scopus και Cochrane, βασιζόμενη στα κριτήρια PRISMA. Συμπεριλήφθηκαν δημοσιεύσεις που αξιολογούν τη στερεοτακτική ακτινοχειρουργική σε ότι αφορά το ποσοστό: 1. μελλοντικής αιμορραγίας 2. αποκλεισμού της φωλεάς 3. άμεσων και απώτερων μετακτινικών επιπλοκών Τέλος, αποκλείσθηκαν όλες οι δημοσιεύσεις που συμπεριλαμβάνουν ραγείσες ΑΦΔ, ΑΦΔ που έχουν αντιμετωπιστεί με άλλη θεραπεία πριν την ακτινοχειρουργική, δημοσιεύσεις που συγκρίνουν πολλαπλές θεραπείες, μελέτες που συμπεριλαμβάνουν παιδιατρικό πληθυσμό καθώς και εκείνες που δεν αναφέρουν τις ανωτέρω εκβάσεις. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ: Συνολικά συμπεριλήφθηκαν 11 αναδρομικές δημοσιεύσεις. Τα ποσοστά μακροπρόθεσμης αιμορραγίας μετά την ακτινοχειρουργική ποικίλουν από 2% έως 11%, ενώ ο ετήσιος κίνδυνος αιμορραγίας κυμαίνεται μεταξύ 0.9% και 3.2% στην λανθάνουσα περίοδο πριν τον αποκλεισμό της φωλεάς, ενώ τελικώς μειώνεται στο 0.2 - 0.8%, αναλόγως με τη δημοσίευση. Παράγοντες όπως ο μεγαλύτερος όγκος της φωλεάς, η εν τω βάθει φλεβική απορροή και η διάχυτη μορφολογία της ΑΦΔ αναγνωρίζονται ως προγνωστικοί για αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας. Τα ποσοστά αποκλεισμού της φωλεάς ποικίλουν από 61% έως 79.7%, ανάλογα: με τη δόση ακτινοβολίας στα όρια της βλάβης, τη διάμετρο της ΑΦΔ και το όγκο της φωλεάς. Οι ακτινολογικά εμφανείς αλλοιώσεις μετά την ακτινοχειρουργική κυμαίνονται από 8.1% έως 75.2%, ενώ από αυτές κλινική συμπτωματολογία αναφέρεται σε 6 - 14.4% και μόνιμη νευρολογική βλάβη σε 1.3 - 9.2%. Το αρχικό ποσοστό επιληψίας ήταν 20.2% έως 49.2% ενώ επιδείνωση παρατηρήθηκε σε 1.9 - 6.1% εξ αυτών, σε τέσσερις μόνο δημοσιεύσεις. De novo επιληπτικές κρίσεις αναφέρονται σε ποσοστό 0.5 - 10.1%, μεταξύ έξι μόνο δμοσιεύσεων. Ωστόσο, η έκβαση των επιληπτικών κρίσεων είναι κάτι που γενικά δεν αξιολογείται επαρκώς. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική αποτελεί μία αποτελεσματική θεραπεία για συγκεκριμένους ασθενείς με μικρές, συμπαγείς, μη ραγείσες ΑΦΔ, μειώνοντας τον κίνδυνο αιμορραγίας, ειδικά μετά το πέρας της λανθάνουσας περιόδου και τον πλήρη αποκλεισμό της φωλεάς. Ταυτόχρονα, αν και συχνά αναγνωρίζονται μετακτινικές απεικονιστικές επιπλοκές, τις περισσότερες φορές είναι ασυμπτωματικές ενώ σπάνια καταλήγουν σε μόνιμες νευρολογικές βλάβες, καθιστώντας την ακτινοχειρουργική μία σχετικά ασφαλή θεραπεία. Η έκβαση των επιληπτικών κρίσεων φαίνεται να είναι καλή, όμως σπάνια αξιολογείται και απαιτούνται περισσότερες δημοσιεύσεις για να διεξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα.","INRODUCTION: Brain arteriovenous malformations (AVMs) constitute a common cause of hemorrhage in young adults, having an annual bleeding risk of approximately 2 – 4%. Furthermore, they can present with seizures, headaches or other neurofunctional symptoms, without prior rupture. As neuroimaging becomes widely used, the incidence of asymptomatic AVMs also increases. Available treatment options for unruptured AVMs include: 1. observation 2. symptomatic management with medication 3. microsurgical resection 4. endovascular embolization 5. stereotactic radiosurgery 6. combination of methods Each of these methods has advantages and disadvantages. The main determining factor in choosing the appropriate treatment is the balance between the risk of rupture and the risks associated with each therapeutic option. OBJECTIVE: The present study aims to evaluate stereotactic radiosurgery as a treatment option for unruptured brain AVMs in adult patients. METHODS: This study is a systematic review of the relevant literature available in PubMed, Elsevier’s Scopus, and Cochrane databases, based on PRISMA criteria. Studies were included if they evaluated radiosurgery reporting specific outcomes, such as: 1. post – SRS hemorrhage rates 2. nidus obliteration rates 3. post – radiation complication rates Finally, studies that involved ruptured AVMs, AVMs treated with another method prior to radiosurgery, studies including and comparing multiple treatment methods, studies including pediatric population, and those that did not report on the aforementioned outcomes were excluded. RESULTS: A total of 11 retrospective studies were included. Long – term hemorrhage rates following SRS range from 2% to 11%, while the annual bleeding risk during the latency period varies from 0.9% to 3.2%, reducing to 0.2% - 0.8%, after nidus obliteration. Factors such as larger nidus volume, deep venous drainage, and diffuse AVM morphology are identified as predictors of increased hemorrhagic risk. Nidus obliteration rates range from 61% to 79.7%. Factors associated with higher obliteration rates include higher marginal dose, smaller AVM max diameter, and smaller nidus volume. Radiologically evident radiation induced changes are reported in 8.1% to 75.2% of cases, among which clinical symptoms occurred in 6% to 14.4%, and permanent neurological deficits in 1.3%–9.2%. The proportion of patients presenting with seizures ranges from 20.2% to 49.2%, with seizure worsening reported in 1.9% to 6.1% of these cases, according to four studies evaluating this outcome. De novo seizures are reported in 0.5% to 10.1% across six studies. However, seizure outcomes are generally not adequately assessed. CONCLUSION: Stereotactic radiosurgery is an effective treatment method for selected patients with small, compact, unruptured AVMs, reducing hemorrhagic risk, especially after the latency period, after which complete nidus obliteration is achieved. While radiologically evident complications are often identified, they are usually asymptomatic and rarely result in permanent neurological deficits, making radiosurgery a relatively safe treatment option. Seizure outcomes appear favorable, but they are rarely evaluated. Thus, further studies are required to draw definitive conclusions."],"dc:identifier":["uoadl:5296329","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5296329"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["The role of radiosurgery in the management of unruptured brain arteriovenous malformations"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:33:00Z"}