{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5297348"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5297348","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η ιδέα της δικαιοσύνης στην πλατωνική σκέψη","abstract":"Η έννοια της δικαιοσύνης κατέχει κεντρική θέση στην φιλοσοφική σκέψη του Πλάτωνα και κυρίως στο έργο του Πολιτεία, όπου προσπαθεί να προσδιορίσει τι είναι δικαιοσύνη τόσο στο επίπεδο του ατόμου όσο και στο επίπεδο της πολιτείας. Για τον Πλάτωνα, η δικαιοσύνη δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό συμβόλαιο ή η υπακοή στους νόμους, αλλά μια αντανάκλαση της αρμονίας που πρέπει να επικρατεί τόσο στον ψυχικό όσο και στον κοινωνικό οργανισμό. Ο Πλάτωνας αντιμετωπίζει την έννοια της δικαιοσύνης ως μια μορφή ηθικής τελειότητας και ενότητας. Στην Πολιτεία, χρησιμοποιεί την αλληγορία της ιδανικής πόλης (Καλλίπολις) για να περιγράψει τη δίκαιη κοινωνία, όπου ο καθένας επιτελεί το έργο που του αναλογεί σύμφωνα με τη φύση του. Η κοινωνία χωρίζεται σε τρεις τάξεις: τους άρχοντες-φιλοσόφους (λογιστικόν), τους φύλακες-πολεμιστές (θυμοειδές) και τους παραγωγούς (επιθυμητικόν). Αντίστοιχα, η ψυχή του ανθρώπου χωρίζεται σε τρία μέρη: το λογιστικό, το θυμοειδές και το επιθυμητικό. Δικαιοσύνη είναι η κατάσταση όπου κάθε μέρος της ψυχής και κάθε τάξη στην κοινωνία επιτελεί τον φυσικό του ρόλο χωρίς να επεμβαίνει στα καθήκοντα των άλλων. Η δικαιοσύνη, επομένως, ορίζεται ως αρμονία και τάξη, όχι απλώς ως συμμόρφωση με τους νόμους ή ισότητα μεταξύ των πολιτών. Είναι το εσωτερικό αποτέλεσμα μιας σωστής δομής τόσο στην ψυχή όσο και στην πολιτεία. Ένας δίκαιος άνθρωπος είναι εκείνος που έχει εσωτερική ισορροπία και αυτογνωσία, όπου το λογιστικό μέρος κυβερνά με τη βοήθεια του θυμοειδούς και περιορίζει το επιθυμητικόν. Ο Πλάτωνας αναπτύσσει ακόμη την έννοια των «Ιδεών», δηλαδή των αιώνιων και αμετάβλητων μορφών που αποτελούν την αληθινή πραγματικότητα. Η Ιδέα της Δικαιοσύνης είναι μία από τις υπέρτατες Ιδέες, που βρίσκεται στον κόσμο των Ιδεών και αποτελεί πρότυπο για κάθε επίγεια μορφή δικαιοσύνης. Μόνο ο φιλόσοφος, που μέσω της διαλεκτικής προσπαθεί να προσεγγίσει την αλήθεια και το Αγαθό, μπορεί να κατανοήσει πλήρως αυτή την Ιδέα. Η Πλατωνική δικαιοσύνη δεν ταυτίζεται με την ατομική ωφέλεια ή την εξωτερική συμμόρφωση. Είναι μια εσωτερική κατάσταση, απαραίτητη για την ευδαιμονία του ατόμου και την ευρυθμία της κοινωνίας. Ο άδικος άνθρωπος, σύμφωνα με τον Πλάτωνα, είναι δυστυχισμένος, ακόμα και αν εξωτερικά φαίνεται επιτυχημένος, γιατί η ψυχή του βρίσκεται σε σύγκρουση. Αντίθετα, ο δίκαιος άνθρωπος, ακόμα κι αν υφίσταται αδικίες, είναι εσωτερικά αρμονικός και κατά συνέπεια ευτυχισμένος. Η ιδέα της δικαιοσύνης, επομένως, στην Πλατωνική σκέψη δεν περιορίζεται στον τομέα της πολιτικής θεωρίας, αλλά αποτελεί θεμέλιο της ηθικής, της ψυχολογίας και της μεταφυσικής του φιλοσόφου. Είναι μια καθολική αξία που εδράζεται στη γνώση του Αγαθού και στην εναρμόνιση της ψυχής με την αλήθεια.","abstract_html":"Η έννοια της δικαιοσύνης κατέχει κεντρική θέση στην φιλοσοφική σκέψη του Πλάτωνα και κυρίως στο έργο του Πολιτεία, όπου προσπαθεί να προσδιορίσει τι είναι δικαιοσύνη τόσο στο επίπεδο του ατόμου όσο και στο επίπεδο της πολιτείας. Για τον Πλάτωνα, η δικαιοσύνη δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό συμβόλαιο ή η υπακοή στους νόμους, αλλά μια αντανάκλαση της αρμονίας που πρέπει να επικρατεί τόσο στον ψυχικό όσο και στον κοινωνικό οργανισμό. Ο Πλάτωνας αντιμετωπίζει την έννοια της δικαιοσύνης ως μια μορφή ηθικής τελειότητας και ενότητας. Στην Πολιτεία, χρησιμοποιεί την αλληγορία της ιδανικής πόλης (Καλλίπολις) για να περιγράψει τη δίκαιη κοινωνία, όπου ο καθένας επιτελεί το έργο που του αναλογεί σύμφωνα με τη φύση του. Η κοινωνία χωρίζεται σε τρεις τάξεις: τους άρχοντες-φιλοσόφους (λογιστικόν), τους φύλακες-πολεμιστές (θυμοειδές) και τους παραγωγούς (επιθυμητικόν). Αντίστοιχα, η ψυχή του ανθρώπου χωρίζεται σε τρία μέρη: το λογιστικό, το θυμοειδές και το επιθυμητικό. Δικαιοσύνη είναι η κατάσταση όπου κάθε μέρος της ψυχής και κάθε τάξη στην κοινωνία επιτελεί τον φυσικό του ρόλο χωρίς να επεμβαίνει στα καθήκοντα των άλλων. Η δικαιοσύνη, επομένως, ορίζεται ως αρμονία και τάξη, όχι απλώς ως συμμόρφωση με τους νόμους ή ισότητα μεταξύ των πολιτών. Είναι το εσωτερικό αποτέλεσμα μιας σωστής δομής τόσο στην ψυχή όσο και στην πολιτεία. Ένας δίκαιος άνθρωπος είναι εκείνος που έχει εσωτερική ισορροπία και αυτογνωσία, όπου το λογιστικό μέρος κυβερνά με τη βοήθεια του θυμοειδούς και περιορίζει το επιθυμητικόν. Ο Πλάτωνας αναπτύσσει ακόμη την έννοια των «Ιδεών», δηλαδή των αιώνιων και αμετάβλητων μορφών που αποτελούν την αληθινή πραγματικότητα. Η Ιδέα της Δικαιοσύνης είναι μία από τις υπέρτατες Ιδέες, που βρίσκεται στον κόσμο των Ιδεών και αποτελεί πρότυπο για κάθε επίγεια μορφή δικαιοσύνης. Μόνο ο φιλόσοφος, που μέσω της διαλεκτικής προσπαθεί να προσεγγίσει την αλήθεια και το Αγαθό, μπορεί να κατανοήσει πλήρως αυτή την Ιδέα. Η Πλατωνική δικαιοσύνη δεν ταυτίζεται με την ατομική ωφέλεια ή την εξωτερική συμμόρφωση. Είναι μια εσωτερική κατάσταση, απαραίτητη για την ευδαιμονία του ατόμου και την ευρυθμία της κοινωνίας. Ο άδικος άνθρωπος, σύμφωνα με τον Πλάτωνα, είναι δυστυχισμένος, ακόμα και αν εξωτερικά φαίνεται επιτυχημένος, γιατί η ψυχή του βρίσκεται σε σύγκρουση. Αντίθετα, ο δίκαιος άνθρωπος, ακόμα κι αν υφίσταται αδικίες, είναι εσωτερικά αρμονικός και κατά συνέπεια ευτυχισμένος. Η ιδέα της δικαιοσύνης, επομένως, στην Πλατωνική σκέψη δεν περιορίζεται στον τομέα της πολιτικής θεωρίας, αλλά αποτελεί θεμέλιο της ηθικής, της ψυχολογίας και της μεταφυσικής του φιλοσόφου. Είναι μια καθολική αξία που εδράζεται στη γνώση του Αγαθού και στην εναρμόνιση της ψυχής με την αλήθεια.","abstract_has_math":false,"creators":["Νατσίκου Μαρία","Natsikou Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:33:04Z","subjects":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5297348"],"render_values":[{"text":"uoadl:5297348","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297348","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297348","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5297348","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Νατσίκου Μαρία","Natsikou Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5297348","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297348"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η έννοια της δικαιοσύνης κατέχει κεντρική θέση στην φιλοσοφική σκέψη του Πλάτωνα και κυρίως στο έργο του Πολιτεία, όπου προσπαθεί να προσδιορίσει τι είναι δικαιοσύνη τόσο στο επίπεδο του ατόμου όσο και στο επίπεδο της πολιτείας. Για τον Πλάτωνα, η δικαιοσύνη δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό συμβόλαιο ή η υπακοή στους νόμους, αλλά μια αντανάκλαση της αρμονίας που πρέπει να επικρατεί τόσο στον ψυχικό όσο και στον κοινωνικό οργανισμό. Ο Πλάτωνας αντιμετωπίζει την έννοια της δικαιοσύνης ως μια μορφή ηθικής τελειότητας και ενότητας. Στην Πολιτεία, χρησιμοποιεί την αλληγορία της ιδανικής πόλης (Καλλίπολις) για να περιγράψει τη δίκαιη κοινωνία, όπου ο καθένας επιτελεί το έργο που του αναλογεί σύμφωνα με τη φύση του. Η κοινωνία χωρίζεται σε τρεις τάξεις: τους άρχοντες-φιλοσόφους (λογιστικόν), τους φύλακες-πολεμιστές (θυμοειδές) και τους παραγωγούς (επιθυμητικόν). Αντίστοιχα, η ψυχή του ανθρώπου χωρίζεται σε τρία μέρη: το λογιστικό, το θυμοειδές και το επιθυμητικό. Δικαιοσύνη είναι η κατάσταση όπου κάθε μέρος της ψυχής και κάθε τάξη στην κοινωνία επιτελεί τον φυσικό του ρόλο χωρίς να επεμβαίνει στα καθήκοντα των άλλων. Η δικαιοσύνη, επομένως, ορίζεται ως αρμονία και τάξη, όχι απλώς ως συμμόρφωση με τους νόμους ή ισότητα μεταξύ των πολιτών. Είναι το εσωτερικό αποτέλεσμα μιας σωστής δομής τόσο στην ψυχή όσο και στην πολιτεία. Ένας δίκαιος άνθρωπος είναι εκείνος που έχει εσωτερική ισορροπία και αυτογνωσία, όπου το λογιστικό μέρος κυβερνά με τη βοήθεια του θυμοειδούς και περιορίζει το επιθυμητικόν. Ο Πλάτωνας αναπτύσσει ακόμη την έννοια των «Ιδεών», δηλαδή των αιώνιων και αμετάβλητων μορφών που αποτελούν την αληθινή πραγματικότητα. Η Ιδέα της Δικαιοσύνης είναι μία από τις υπέρτατες Ιδέες, που βρίσκεται στον κόσμο των Ιδεών και αποτελεί πρότυπο για κάθε επίγεια μορφή δικαιοσύνης. Μόνο ο φιλόσοφος, που μέσω της διαλεκτικής προσπαθεί να προσεγγίσει την αλήθεια και το Αγαθό, μπορεί να κατανοήσει πλήρως αυτή την Ιδέα. Η Πλατωνική δικαιοσύνη δεν ταυτίζεται με την ατομική ωφέλεια ή την εξωτερική συμμόρφωση. Είναι μια εσωτερική κατάσταση, απαραίτητη για την ευδαιμονία του ατόμου και την ευρυθμία της κοινωνίας. Ο άδικος άνθρωπος, σύμφωνα με τον Πλάτωνα, είναι δυστυχισμένος, ακόμα και αν εξωτερικά φαίνεται επιτυχημένος, γιατί η ψυχή του βρίσκεται σε σύγκρουση. Αντίθετα, ο δίκαιος άνθρωπος, ακόμα κι αν υφίσταται αδικίες, είναι εσωτερικά αρμονικός και κατά συνέπεια ευτυχισμένος. Η ιδέα της δικαιοσύνης, επομένως, στην Πλατωνική σκέψη δεν περιορίζεται στον τομέα της πολιτικής θεωρίας, αλλά αποτελεί θεμέλιο της ηθικής, της ψυχολογίας και της μεταφυσικής του φιλοσόφου. Είναι μια καθολική αξία που εδράζεται στη γνώση του Αγαθού και στην εναρμόνιση της ψυχής με την αλήθεια.","The concept of justice holds a central place in Platonic philosophy, particularly in his seminal work The Republic, where Plato seeks to define justice both on the individual and the societal level. For Plato, justice is not merely a social contract or obedience to the law but rather a reflection of harmony that should prevail in both the soul and the state. Plato treats justice as a form of moral excellence and internal order. In Republic, he presents the allegory of the ideal city (Kallipolis) to illustrate a just society where each person performs the role suited to their nature. The city is divided into three classes: the ruling philosophers (reason), the guardians or warriors (spirit), and the producers (appetite). Similarly, the human soul comprises three parts: the rational, the spirited, and the appetitive. Justice arises when each part of the soul and each social class performs its function without interfering with the others. Thus, justice is defined as harmony and order—not merely compliance with laws or equality among citizens. It is the inner result of a well-structured psyche and society. A just person has internal balance and self-knowledge, with reason governing with the help of spirit, and restraining the desires of the appetitive part. Plato also introduces the Theory of Forms, wherein the Idea of Justice is an eternal and unchanging Form existing in the realm of Ideas. This ideal serves as a model for all earthly manifestations of justice. Only the philosopher, who uses dialectical reasoning to approach truth and the Good, can truly comprehend this Idea. In Platonic thought, justice is not equated with personal gain or external behavior. It is an internal state essential for individual happiness and societal order. An unjust person, according to Plato, is in a state of inner conflict and misery, even if they appear outwardly successful. Conversely, a just person remains happy, even when wronged, because they maintain inner harmony. Therefore, the idea of justice in Plato's philosophy transcends political theory. It is a foundational concept that underlies his ethics, psychology, and metaphysics. Justice, as conceived by Plato, is a universal value rooted in the knowledge of the Good and the alignment of the soul with truth."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η ιδέα της δικαιοσύνης στην πλατωνική σκέψη"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Νατσίκου Μαρία","Natsikou Maria"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η έννοια της δικαιοσύνης κατέχει κεντρική θέση στην φιλοσοφική σκέψη του Πλάτωνα και κυρίως στο έργο του Πολιτεία, όπου προσπαθεί να προσδιορίσει τι είναι δικαιοσύνη τόσο στο επίπεδο του ατόμου όσο και στο επίπεδο της πολιτείας. Για τον Πλάτωνα, η δικαιοσύνη δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό συμβόλαιο ή η υπακοή στους νόμους, αλλά μια αντανάκλαση της αρμονίας που πρέπει να επικρατεί τόσο στον ψυχικό όσο και στον κοινωνικό οργανισμό. Ο Πλάτωνας αντιμετωπίζει την έννοια της δικαιοσύνης ως μια μορφή ηθικής τελειότητας και ενότητας. Στην Πολιτεία, χρησιμοποιεί την αλληγορία της ιδανικής πόλης (Καλλίπολις) για να περιγράψει τη δίκαιη κοινωνία, όπου ο καθένας επιτελεί το έργο που του αναλογεί σύμφωνα με τη φύση του. Η κοινωνία χωρίζεται σε τρεις τάξεις: τους άρχοντες-φιλοσόφους (λογιστικόν), τους φύλακες-πολεμιστές (θυμοειδές) και τους παραγωγούς (επιθυμητικόν). Αντίστοιχα, η ψυχή του ανθρώπου χωρίζεται σε τρία μέρη: το λογιστικό, το θυμοειδές και το επιθυμητικό. Δικαιοσύνη είναι η κατάσταση όπου κάθε μέρος της ψυχής και κάθε τάξη στην κοινωνία επιτελεί τον φυσικό του ρόλο χωρίς να επεμβαίνει στα καθήκοντα των άλλων. Η δικαιοσύνη, επομένως, ορίζεται ως αρμονία και τάξη, όχι απλώς ως συμμόρφωση με τους νόμους ή ισότητα μεταξύ των πολιτών. Είναι το εσωτερικό αποτέλεσμα μιας σωστής δομής τόσο στην ψυχή όσο και στην πολιτεία. Ένας δίκαιος άνθρωπος είναι εκείνος που έχει εσωτερική ισορροπία και αυτογνωσία, όπου το λογιστικό μέρος κυβερνά με τη βοήθεια του θυμοειδούς και περιορίζει το επιθυμητικόν. Ο Πλάτωνας αναπτύσσει ακόμη την έννοια των «Ιδεών», δηλαδή των αιώνιων και αμετάβλητων μορφών που αποτελούν την αληθινή πραγματικότητα. Η Ιδέα της Δικαιοσύνης είναι μία από τις υπέρτατες Ιδέες, που βρίσκεται στον κόσμο των Ιδεών και αποτελεί πρότυπο για κάθε επίγεια μορφή δικαιοσύνης. Μόνο ο φιλόσοφος, που μέσω της διαλεκτικής προσπαθεί να προσεγγίσει την αλήθεια και το Αγαθό, μπορεί να κατανοήσει πλήρως αυτή την Ιδέα. Η Πλατωνική δικαιοσύνη δεν ταυτίζεται με την ατομική ωφέλεια ή την εξωτερική συμμόρφωση. Είναι μια εσωτερική κατάσταση, απαραίτητη για την ευδαιμονία του ατόμου και την ευρυθμία της κοινωνίας. Ο άδικος άνθρωπος, σύμφωνα με τον Πλάτωνα, είναι δυστυχισμένος, ακόμα και αν εξωτερικά φαίνεται επιτυχημένος, γιατί η ψυχή του βρίσκεται σε σύγκρουση. Αντίθετα, ο δίκαιος άνθρωπος, ακόμα κι αν υφίσταται αδικίες, είναι εσωτερικά αρμονικός και κατά συνέπεια ευτυχισμένος. Η ιδέα της δικαιοσύνης, επομένως, στην Πλατωνική σκέψη δεν περιορίζεται στον τομέα της πολιτικής θεωρίας, αλλά αποτελεί θεμέλιο της ηθικής, της ψυχολογίας και της μεταφυσικής του φιλοσόφου. Είναι μια καθολική αξία που εδράζεται στη γνώση του Αγαθού και στην εναρμόνιση της ψυχής με την αλήθεια.","The concept of justice holds a central place in Platonic philosophy, particularly in his seminal work The Republic, where Plato seeks to define justice both on the individual and the societal level. For Plato, justice is not merely a social contract or obedience to the law but rather a reflection of harmony that should prevail in both the soul and the state. Plato treats justice as a form of moral excellence and internal order. In Republic, he presents the allegory of the ideal city (Kallipolis) to illustrate a just society where each person performs the role suited to their nature. The city is divided into three classes: the ruling philosophers (reason), the guardians or warriors (spirit), and the producers (appetite). Similarly, the human soul comprises three parts: the rational, the spirited, and the appetitive. Justice arises when each part of the soul and each social class performs its function without interfering with the others. Thus, justice is defined as harmony and order—not merely compliance with laws or equality among citizens. It is the inner result of a well-structured psyche and society. A just person has internal balance and self-knowledge, with reason governing with the help of spirit, and restraining the desires of the appetitive part. Plato also introduces the Theory of Forms, wherein the Idea of Justice is an eternal and unchanging Form existing in the realm of Ideas. This ideal serves as a model for all earthly manifestations of justice. Only the philosopher, who uses dialectical reasoning to approach truth and the Good, can truly comprehend this Idea. In Platonic thought, justice is not equated with personal gain or external behavior. It is an internal state essential for individual happiness and societal order. An unjust person, according to Plato, is in a state of inner conflict and misery, even if they appear outwardly successful. Conversely, a just person remains happy, even when wronged, because they maintain inner harmony. Therefore, the idea of justice in Plato's philosophy transcends political theory. It is a foundational concept that underlies his ethics, psychology, and metaphysics. Justice, as conceived by Plato, is a universal value rooted in the knowledge of the Good and the alignment of the soul with truth."],"dc:identifier":["uoadl:5297348","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297348"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Φιλοσοφία- Ψυχολογία","Philosophy - Psychology"],"dc:title":["Η ιδέα της δικαιοσύνης στην πλατωνική σκέψη"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:33:04Z"}