{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5297855"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5297855","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Short-course intravenous antibiotic therapy of pediatric bone and joint infections: A systematic review and meta-analysis","abstract":"Εισαγωγή: Η οξεία οστεομυελίτιδα και η σηπτική αρθρίτιδα αποτελούν τις λοιμώξεις των οστών και των αρθρώσεων. Επηρεάζουν τα οστά και τον αρθρικό υμένα διαφόρων αρθρώσεων αντίστοιχα. Προκαλούνται από βακτήρια και εμφανίζονται ως μεμονωμένες καταστάσεις ή συνυπάρχουν. Συχνότερη ηλικία εμφάνισης είναι τα 5 έτη. Έχουν διπλάσια επίπτωση στα αγόρια, πιθανόν λόγω εντονότερης σωματικής δραστηριότητας που προδιαθέτει σε τραυματισμούς του μυοσκελετικού. Η οστεομυελίτιδα σχετίζεται με φλεγμονή των οστών και η επίπτωση της είναι 1.2-1.3 περιστατικά/100.000 παιδιά/έτος. Συνήθως συμβαίνει ως επιπλοκή βακτηριαιμίας. Τότε χαρακτηρίζεται ως οξεία αιματογενής οστεομυελίτιδα και είναι συχνότερη στα βρέφη και παιδιά προσχολικής ηλικίας. Επηρεάζει τη μετάφυση των οστών, λόγω της πλούσιας αλλά αργής αιματικής ροής στο αναπτυσσόμενο οστό. Σπανιότερα, η οστεομυελίτιδα εμφανίζεται σαν επιπλοκή χειρουργικού τραύματος ή λοίμωξης μαλακών μορίων. Η υποψία τίθεται συνδυαστικά από το ιστορικό και την κλινική και εργαστηριακή εικόνα και επιβεβαιώνεται με εργαστηριακές εξετάσεις, ενώ ο μικροβιακός παράγοντας μπορεί να απομονωθεί από την καλλιέργεια αίματος ή την καλλιέργεια οστού που διενεργείται πιο σπάνια. Η ευαισθησία της καλλιέργειας αίματος κυμαίνεται από 10% έως 40%. Συνηθέστερο αίτιο οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας είναι ο Staphylococcus aureus, που αφορά το 80% των περιστατικών με θετική καλλιέργεια αίματος. Ακολουθεί ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος της ομάδας Α όπου μαζί με τα Gram (-) εντεροβακτηριοειδή είναι αίτια οστεομυελίτιδας σε νεογνά. Σε παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 4 ετών συχνό αίτιο είναι η Kingella kingae που δεν αναπτύσσεται με τις συνήθεις καλλιεργητικές μεθόδους. Στην ίδια ηλικιακή κατηγορία σε χώρες με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη ο Haemophilus influenzae type b προκαλεί το 10-15% των περιστατικών. Ο Streptococcus pneumoniae μπορεί να προκαλέσει οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα σε μεγαλύτερα παιδιά στα πλαίσια διεισδυτικής νόσου. Η σηπτική αρθρίτιδα είναι συνήθως αποτέλεσμα βακτηριαιμίας και σπανιότερα οστεομυελίτιδας των μεταφύσεων των παρακείμενων οστών ή άμεσου ενοφθαλμισμού του μικροοργανισμού στην άρθρωση. Χαρακτηρίζεται από άθροιση υγρού στον αρθρικό θύλακο που μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή της άρθρωσης. Η επίπτωση της στον παιδιατρικό πληθυσμό είναι 2-10 περιστατικά/100.000 παιδιά/έτος. Συχνότερα προσβάλλεται η άρθρωση του ισχίου και ακολουθεί η άρθρωση του γόνατος και του αστραγάλου. Ο ασθενής έχει πυρετό ενώ η προσβεβλημένη άρθρωση είναι διογκωμένη, εξέρυθρη και επώδυνη. Στα βρέφη είναι συχνότερα τα συστηματικά συμπτώματα, όπως η κακουχία και η ευερεθιστότητα. Η καλλιέργεια αίματος είναι θετική στο 30% με 70% των περιστατικών. Τα αίτια της σηπτικής αρθρίτιδας κατά ηλικία είναι όμοια με αυτά της οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας. Η αντιμετώπιση τόσο της οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας όσο και της σηπτικής αρθρίτιδας είναι φαρμακευτική ή και χειρουργική. Στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες της Pediatric Infectious Diseases Society (PIDS) και της Infectious Diseases Society of America (IDSA) η συνολική διάρκεια αντιβιοτικής αγωγής για την ανεπίπλεκτη οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα από S.aureus με καλή ανταπόκριση ορίζεται σε 3-4 εβδομάδες. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις από κοινά παθογόνα η διάρκεια καθορίζεται σε 4-6 εβδομάδες. Στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες του ίδιου οργανισμού για τη σηπτική αρθρίτιδα προτείνεται διάρκεια θεραπείας 10-14 ημερών για λοίμωξη από κοινά παθογόνα με ταχεία κλινική και εργαστηριακή βελτίωση. Για περιπτώσεις με αργή κλινική και εργαστηριακή βελτίωση προτείνεται διάρκεια θεραπείας 21-28 ημέρες. Υπάρχει ομοφωνία τόσο για την οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα όσο και για τη σηπτική αρθρίτιδα για αρχική χορήγηση αντιβιοτικών ενδοφλέβια. Παλαιότερα η συνολική χορήγηση αντιβιοτικών γινόταν ενδοφλέβια μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα. Πλέον θεωρείται ασφαλής η μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία σε ασθενείς με κλινική και εργαστηριακή βελτίωση και απομόνωση του παθογόνου μικροοργανισμού. Τότε η μετάβαση σε από του στόματος αγωγή όχι μόνο δε σχετίζεται με θεραπευτική αποτυχία, αλλά φαίνεται πως πλεονεκτεί τόσο για λόγους ασφάλειας και αποφυγής επιπλοκών, όσο και κόστους. Ο χρόνος μετάβασης σε από του στόματος αγωγή αποτελεί αντικείμενο διαλόγου εδώ και πάνω από 50 έτη. Στις κατευθυντήριες οδηγίες της PIDS και της IDSΑ, ενώ συστήνεται η γρήγορη μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία, δεν προσδιορίζεται ο βέλτιστος χρόνος μετάβασης. Μια πολύ τεκμηριωμένη συστηματική ανασκόπηση δημοσιεύτηκε το 2023 από Hunter et al. με θέμα τα βραχύτερα αντιβιοτικά σχήματα και την πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών. Η ανασκόπηση εμπεριείχε πλήθος μελετών, εστίαζε ωστόσο περισσότερο στη συνολική διάρκεια της θεραπείας χωρίς επιπλέον να έχει γίνει μετα-ανάλυση των δεδομένων. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση περιλαμβάνει μελέτες με ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα ίσα ή μικρότερα από 5 ημέρες, ακόμα και αποκλειστικά από του στόματος αγωγή. Στόχος, μέσα από τη μετα-ανάλυση των δεδομένων, να μπορέσει να απαντηθεί το ερώτημα για το πόσο σύντομα μπορεί να γίνεται η μετάβαση στην από του στόματος θεραπεία, χωρίς να διακυβεύεται η θεραπευτική επιτυχία. Σκοπός: Διενεργήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και μετα-ανάλυση των δεδομένων με βάση τις οδηγίες του PRISMA 2020 με σκοπό να απαντηθεί το ακόλουθο ερώτημα: Πόσο βραχύ μπορεί να είναι το ενδοφλέβιο αντιβιοτικό σχήμα στη θεραπεία ανεπίπλεκτων οστεοαρθρικών λοιμώξεων στα παιδιά, χωρίς να διακυβεύεται η θεραπευτική επιτυχία; Συγκεκριμένα εστιάσαμε σε αντιβιοτικά σχήματα όπου η ενδοφλέβια φάση ήταν ίση ή μικρότερη από 5 ημέρες ή ακόμα και σε θεραπευτικά σχήματα με αντιβιοτική αγωγή αποκλειστικά από του στόματος. Διενεργήθηκε μετα-ανάλυση των δεδομένων, ώστε να αξιολογηθεί το θεραπευτικό αποτέλεσμα στις μελέτες που υιοθέτησαν τα συγκεκριμένα αντιβιοτικά σχήματα. Η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία και ακολούθως η διάρκεια νοσηλείας και τα ποσοστά επιπλοκών. Μεθοδολογία: Εφαρμόστηκαν προκαθορισμένα κριτήρια επιλεξιμότητας προκείμενου να συμπεριληφθούν οι μελέτες ενδιαφέροντος. Συμπεριλήφθηκαν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και μελέτες παρατήρησης. Τύποι συμμετεχόντων: Προηγουμένως υγιή παιδιά από 3 μηνών έως 18 ετών, με διάγνωση οξείας οστεοαρθρικής λοίμωξης. Η διάγνωση θα πρέπει είτε να πληροί κλινικά διαγνωστικά κριτήρια είτε να έχει επιβεβαιωθεί μικροβιολογικά ή απεικονιστικά. Τύποι παρεμβάσεων και ομάδων σύγκρισης: Συμπεριλήφθηκαν μελέτες οι οποίες αξιολογούσαν ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα βραχύτερα ή ίσα με 5 ημέρες ή ακόμα και αποκλειστικά από του στόματος αγωγή, για τη θεραπεία οστεοαρθρικών λοιμώξεων στον παιδιατρικό πληθυσμό, δεδομένου ότι παρείχαν σαφείς πληροφορίες τόσο για τη διάρκεια όσο και για την έκβαση. Η σύγκριση αφορούσε ασθενείς που έλαβαν μακρύτερα ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα. Τύποι εκβάσεων: Η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία. Θεραπευτική αποτυχία ορίστηκε η υποτροπή, η ανάγκη για παρατεταμένη λήψη ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής ή χειρουργικής παρέμβασης, η χρόνια φλεγμονή και η επιμονή αυξημένων δεικτών φλεγμονής ή ακτινολογικών ευρημάτων. Δευτερογενώς εξετάστηκαν η διάρκεια της νοσηλείας και τα συχνότερα παθογόνα. Δεν υπήρχε περιορισμός ως προς το πλαίσιο διεξαγωγής των μελετών, ενώ συμπεριλήφθηκαν μόνο μελέτες δημοσιευμένες σε πλήρες κείμενο, στην αγγλική γλώσσα. Διενεργήθηκε συστηματική αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων MEDLINE, Cochrane Library και Scopus καθώς επίσης και στις βιβλιογραφικές αναφορές από επιλέξιμες μελέτες. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες δημοσιευμένες από 1η Ιανουαρίου 1990 έως και 31η Δεκεμβρίου 2024. Η εξαγωγή δεδομένων βασίστηκε στις εξής προκαθορισμένες μεταβλητές: τύπος μελέτης, έτος δημοσίευσης, πληθυσμός μελέτης, τύπος και διάρκεια αντιβιοτικής αγωγής, θεραπευτική έκβαση, διάρκεια παρακολούθησης, χρηματοδότηση και χώρα διεξαγωγής της μελέτης. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε στο λογισμικό R με χρήση μοντέλου τυχαίων επιδράσεων (random-effects). Η βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για τα αποτελέσματα εκτιμήθηκε με τη μεθοδολογία GRADE. Επιπλέον, έγινε εκτίμηση του κινδύνου μεροληψίας με τα τυποποιημένα εργαλεία της Cochrane Collaboration. Χρησιμοποιήθηκε το RoB2 (Cochrane Risk of Bias 2 tool) για τις τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες και το ROBINS-I (Risk Of Bias In Non-randomized Studies of Interventions tool) για τις μη τυχαιοποιημένες. Κάθε πεδίο αξιολογούνταν ως χαμηλού, μέτριου, σοβαρού ή κρίσιμου κινδύνου μεροληψίας για τις μη τυχαιοποιημένες μελέτες. Αντίστοιχα ως χαμηλού ή υψηλού κινδύνου ή με κάποιες επιφυλάξεις για τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες. Δεδομένου ότι η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία, λάβαμε υπόψιν τη διάρκεια παρακολούθησης ως βασικό τομέα αξιολόγησης. Οι επιλέξιμες μελέτες ομαδοποιήθηκαν για σύνθεση έτσι ώστε να συνεισφέρουν στην αξιολόγηση βραχείας διάρκειας ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, οριζόμενης ως ίσης ή μικρότερης των 5 ημερών. Οι μελέτες που συνέκριναν αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία (0 ημέρες ενδοφλέβιας αγωγής), με σχήματα που περιλάμβαναν ενδοφλέβια φάση οποιασδήποτε διάρκειας, θεωρήθηκαν κατάλληλες να συμπεριληφθούν στη μετα-ανάλυση. Αυτό εφόσον πληρούνταν η προϋπόθεση ότι η διάρκεια της ενδοφλέβιας θεραπείας στην ομάδα σύγκρισης δηλωνόταν σαφώς ή προέκυπτε από το σχεδιασμό της μελέτης. Σε αυτή την περίπτωση, η ομάδα με αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία ταξινομήθηκε ως ‘’βραχύ σχήμα θεραπείας’’, ενώ η ομάδα που περιείχε ενδοφλέβια φάση αντιμετωπίστηκε ως η ομάδα σύγκρισης, δηλαδή ‘’μακρύ σχήμα θεραπείας’’, ακόμα και όταν η διάρκεια της ενδοφλέβιας θεραπείας παρέμεινε εντός του ορισμού της βραχείας διάρκειας (≤5 ημέρες). Αποτελέσματα: Συνολικά, 1076 μελέτες προέκυψαν από την αναζήτηση βιβλιογραφίας στις βάσεις δεδομένων. Αφαιρέθηκαν οι διπλότυπες εγγραφές και παρέμειναν 1008 μελέτες από τις οποίες αποκλείστηκαν οι 979 μετά από την αξιολόγηση τίτλων και περιλήψεων. Από τις 29 μελέτες, οι 6 αποκλείστηκαν λόγω αδυναμίας πρόσβασης στο πλήρες άρθρο και οι 17 αποκλείστηκαν καθότι δεν πληρούσαν τα κριτήρια εισαγωγής. Καταλήξαμε σε 6 μελέτες, όπου για τις 3 πραγματοποιήθηκε ποσοτική σύνθεση με μετα-ανάλυση, ενώ οι υπόλοιπες 3 συμμετείχαν στην ποιοτική σύνθεση καθώς δεν πληρούσαν τα κριτήρια για μετα-ανάλυση. Χαρακτηριστικά μελετών: Από τις 6 αυτές μελέτες οι 3 ήταν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές ( Peltola et al. 2009, Peltola et al. 2010, Nielsen et al. 2024). Επιπλέον υπήρχαν και 2 μελέτες (Peltola et al. 1997, Pääkkönen et al. 2012) παρατήρησης με προοπτικό σχεδιασμό και 1 μελέτη ασθενών-μαρτύρων (Roul-Levy et al. 2016). Για όσες μελέτες παρείχαν αυτή την πληροφορία, προκύπτει ότι διεξήχθησαν ανεξάρτητα από φαρμακευτικές εταιρείες. Ωστόσο σε 2 από αυτές (Peltola et al. 2009 & Peltola et al. 2010) υπήρχε χρηματοδότηση από φαρμακευτική εταιρεία για τη συγγραφή του άρθρου ενώ ακόμα 2 (Pääkkönen et al. 2012, Nielsen et al. 2024) έλαβαν χρηματοδότηση από δημόσιους φορείς χωρίς εμπορικές ή φαρμακευτικές συνδέσεις. Όλες οι μελέτες είχαν παρόμοια κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού των συμμετεχόντων. Βασικά κριτήρια εισαγωγής ήταν οι ασθενείς να είναι άνω των 3 μηνών, προηγουμένως υγιείς, με διάγνωση οξείας οστεοαρθρικής λοίμωξης. Συννοσηρότητες, ασθενείς με επιπλεγμένες λοιμώξεις ή χειρουργικά τραύματα ήταν κριτήρια αποκλεισμού. Στη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016 οι ασθενείς αποκλείονταν και επί θερμοκρασίας σώματος υψηλότερης από 38.5 oC ή CRP>50mg/liter. Τέλος στη μελέτη από Nielsen et al. 2024 οι ασθενείς αποκλείονταν αν είχαν λάβει αντιβιοτικό για τουλάχιστον 24 ώρες προ της προσέλευσης ή αν επέκειτο χειρουργείο άμεσα. Συνολικά 813 παιδιά με οξεία οστεοαρθρική λοίμωξη συμμετείχαν στις 6 επιλέξιμες μελέτες. Η θεραπεία αφορούσε είτε σε β-λακταμικά αντιβιοτικά είτε σε κλινδαμυκίνη. Από αυτά, τα περισσότερα ολοκλήρωσαν την προγραμματισμένη παρακολούθηση ενώ όσα αποχώρησαν από τη μελέτη, είχαν εκτιμηθεί ως κλινικά υγιή και χωρίς επιπλοκές σε πρωιμότερα στάδια επανελέγχου. Η παρακολούθηση διήρκησε για τουλάχιστον 12 μήνες σε 4 από τις μελέτες (Peltola et al. 1997, Peltola et al. 2009, Peltola et al. 2010, Pääkkönen et al. 2012 ) και για 6 μήνες στις υπόλοιπες 2 (Nielsen et al. 2024, Roul-Levy et al. 2016). Εκτίμηση κινδύνου μεροληψίας: Για τη μελέτη από Peltola et al. 1997 ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως χαμηλός, ενώ για τη μελέτη από Pääkkönen et al. 2012 εκτιμήθηκε ως χαμηλός προς μέτριος λόγω της πιθανότητας ανεξέλεγκτων συγχυτικών παραγόντων. Τέλος για τη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016, ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως σοβαρός λόγω μη τυχαιοποίησης των ασθενών στις 2 ομάδες, με την πιθανότητα στην ομάδα της από του στόματος θεραπείας να συμπεριληφθούν οι ασθενείς με πιο ήπια κλινική εικόνα. Όσον αφορά τις τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, για τις μελέτες Peltola et al. 2009 & Peltola et al. 2010, ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως χαμηλός. Η αξιολόγηση του κινδύνου μεροληψίας για τη μελέτη από Nielsen et al. 2024 έδειξε πιθανό σφάλμα λόγω μη διαθέσιμων δεδομένων εκβάσεων (ασθενείς που διέκοψαν την παρακολούθηση >5% του συνόλου ασθενών της μελέτης), γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων. Αποτελέσματα επιμέρους μελετών: Στη μελέτη από Peltola et al. 1997 συμμετείχαν συνολικά 50 παιδιά, τα οποία έλαβαν βραχύ σχήμα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής με διάμεση διάρκεια θεραπείας 4 ημέρες. Όλοι οι ασθενείς ήταν ασυμπωματικοί κατά την αξιολόγηση των 12 μηνών. Μέση διάρκεια νοσηλείας ήταν 11 ημέρες και συχνότερο παθογόνο ο S.aureus. Στη μελέτη από Pääkkönen et al. 2012 συμμετείχαν 265 παιδιά τα οποία χωρίστηκαν σε 2 ομάδες βάσει χρονολογικής κατανομής, τα έτη 1983-1993 και 1994-2005, και έλαβαν βραχύ σχήμα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής με διάμεση διάρκεια 4.2 και 3.7 ημέρες αντίστοιχα. Ωστόσο, 3 παιδιά παρουσίασαν ήπιες επιπλοκές έως τον ένα χρόνο παρακολούθησης, γεγονός που αντιστοιχεί σε ποσοστό εμφάνισης περίπου στο 1%. Η διάρκεια νοσηλείας φάνηκε να μειώθηκε στις 2 ομάδες από 13 στις 9 ημέρες και το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus. Στη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016 συμμετείχαν 45 παιδιά τα οποία κατανεμήθηκαν σε 2 ομάδες. Η πρώτη ομάδα, η οποία για το σκοπό της παρούσας ανασκόπησης, θεωρήθηκε ως η ομάδα που έλαβε το βραχύ σχήμα θεραπείας, έλαβε αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή και θεραπευτική αποτυχία παρατηρήθηκε σε 1 από τους 19 ασθενείς(5%). Στη δεύτερη ομάδα οι ασθενείς έλαβαν κατά μέσο όρο 4 ημέρες ενδοφλέβιας αγωγής και θεραπευτική αποτυχία παρατηρήθηκε σε 3 από τους 26 ασθενείς(12%). Δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά στη διάρκεια της νοσηλείας ανάμεσα στις 2 ομάδες και η μικροβιολογική τεκμηρίωση δεν παρουσιαζόταν συστηματικά. Είναι σημαντικό να αναφερθεί επίσης ότι οι ασθενείς στην ομάδα της από του στόματος θεραπείας είχαν διάμεση τιμή CRP: 7 mg/liter ενώ στην άλλη ομάδα η αντίστοιχη τιμή ήταν 27mg/liter. Στη μελέτη από Peltola et al. 2010 συμμετείχαν 131 παιδιά με οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα επιβεβαιωμένη μικροβιολογικά. Τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε βραχύ είτε μακρύτερο σχήμα αντιβιοτικής αγωγής, όπου η ενδοφλέβια φάση ήταν 3.7 και 4.1 ημέρες αντίστοιχα για κάθε μια από τις ομάδες. Κανένας ασθενής δεν χάθηκε από την παρακολούθηση ενώ μόνο 2 εμφάνισαν ήπιες επιπλοκές. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus. Στην μελέτη από Peltola et al. 2009 συμμετείχαν 130 παιδιά με σηπτική αρθρίτιδα τα οποία τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε βραχύ είτε μακρύτερο σχήμα αντιβιοτικής αγωγής. Και στις 2 ομάδες, οι ασθενείς έλαβαν ενδοφλέβια αγωγή για 3 ημέρες. Οι 115 από τους 130 ασθενείς ολοκλήρωσαν την ετήσια παρακολούθηση, ενώ οι υπόλοιποι είχαν εκτιμηθεί ως κλινικά υγιείς σε πρωιμότερα στάδια. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus ακολουθούμενος από τον H.influenzae type b. Στη μελέτη από Nielsen et al. 2024, 192 ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή, είτε ενδοφλέβια αγωγή για 4 ημέρες ακολουθούμενη από αγωγή από του στόματος. Η πρώτη ομάδα, η οποία για το σκοπό της παρούσας ανασκόπησης, θεωρήθηκε ως η ομάδα που έλαβε το βραχύ σχήμα θεραπείας και συγκρίθηκε με την ομάδα που έλαβε και ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή. Στους 6 μήνες παρακολούθησης κανένας ασθενείς δεν εμφάνισε επιπλοκές σε καμία από τις 2 ομάδες. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus ακολουθούμενος από την K.kingae. Μετα-ανάλυση: Από τις μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια εισαγωγής, 3 συμπεριλήφθηκαν στη μετα-ανάλυση, εκ των οποίων οι 2 παρείχαν δεδομένα που επέτρεπαν τον υπολογισμό του συνολικού αποτελέσματος. Η μετα-ανάλυση έδειξε ότι η χορήγηση σύντομης ενδοφλέβιας αγωγής (≤5 ημέρες) ή η αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική θεραπεία δεν συσχετίστηκε με μειωμένη πιθανότητα επιτυχούς έκβασης συγκριτικά με πιο παρατεταμένη ενδοφλέβια θεραπεία (OR = 1,65, 95% CI: 0,46–5,98). Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων, ενώ η ετερογένεια μεταξύ των μελετών ήταν μηδενική (I² = 0%). Η ανάλυση ευαισθησίας, η οποία περιέλαβε εναλλακτικά σενάρια όπως χρήση μοντέλου σταθερών επιδράσεων, αποκλεισμό της μη τυχαιοποιημένης μελέτης και εφαρμογή της διόρθωσης συνέχειας για μελέτη με μηδενικά συμβάματα, επιβεβαίωσε τη σταθερότητα της κατεύθυνσης των ευρημάτων. Η συνολική βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για την κύρια έκβαση αξιολογήθηκε ως χαμηλή, κυρίως λόγω αβεβαιότητας (ευρύ διάστημα εμπιστοσύνης) και του περιορισμένου αριθμού μελετών με δεδομένα που μπορούσαν να συμπεριληφθούν στη στατιστική σύνθεση. Συζήτηση: Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση αξιολόγησε κατά πόσο η βραχεία ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή (≤5 ημέρες) ή η αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία, είναι εξίσου αποτελεσματική με πιο παρατεταμένα σχήματα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, στην αντιμετώπιση οξέων οστεοαρθρικών λοιμώξεων σε προηγουμένως υγιή παιδιά. 3 μελέτες πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης για ποσοτική σύνθεση, εκ των οποίων 2 συνέβαλαν στη συνδυασμένη ανάλυση. Ο συνολικός λόγος πιθανοτήτων (OR) για την επιτυχία της θεραπείας με τη χρήση μοντέλου τυχαίων επιδράσεων ήταν 1.65 (95% CI: 0.46-5.98), χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ βραχείας και πιο παρατεταμένης ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής. Αν και η υπεροχή της βραχείας αγωγής δεν τεκμηριώνεται στατιστικά, τα αποτελέσματα υποστηρίζουν τη μη κατωτερότητα της, καθώς δεν παρατηρείται τάση προς δυσμενέστερα αποτελέσματα. Αναλύσεις ευαισθησίας και προσθήκη επιμέρους μελετών ενίσχυσαν τη συνέπεια του ευρήματος. Συνολικά, η βραχεία θεραπεία φαίνεται να αποτελεί ασφαλή και αποτελεσματική εναλλακτική έναντι των πιο παρατεταμένων σχημάτων. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο Staphylococcus aureus με την πλειονότητα των στελεχών να είναι ευαίσθητα στη μεθικιλλίνη (MSSA) με βάση τις μελέτες που παρείχαν δεδομένα ευαισθησίας. Επιπλέον, αν και η διάρκεια νοσηλείας είχε καθοριστεί αρχικά ως μετρήσιμη έκβαση, δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα για σύγκριση μεταξύ των μελετών. Τα αποτελέσματα αυτής της μετα-ανάλυσης συμφωνούν με τα ολοένα αυξανόμενα δεδομένα που υποστηρίζουν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των βραχέων αντιβιοτικών σχημάτων στις οξείες οστεοαρθρικές λοιμώξεις στην παιδική ηλικία. Η συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας από Hunter et al. 2023 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα βραχέα αντιβιοτικά σχήματα δεν σχετίζονται με χειρότερη έκβαση, εξετάζοντας ωστόσο τη συνολική διάρκεια θεραπείας και όχι της ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής. Αντίθετα η παρούσα ανασκόπηση επικεντρώθηκε σε μελέτες που συνέκριναν ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα ≤5 ημερών με πιο μακράς διάρκειας σχήματα ή αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία, με ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα. Αυτή η πιο στοχευμένη προσέγγιση, εκτιμά, κατά πόσο σε προηγουμένως υγιείς ασθενείς, η πρώιμη μετάβαση σε από του στόματος αγωγή θέτει σε κίνδυνο την επιτυχή έκβαση. Μελέτες όπως αυτή από Peltola et al. 2009 και Pääkkönen et al. 2012, παρότι συμμετείχαν μόνο στην ποιοτική σύνθεση, ενισχύουν τα ευρήματα της μετα-ανάλυσης υπέρ βραχέων ενδοφλέβιων αντιβιοτικών σχημάτων. Επιπλέον 2 μεγάλες αναδρομικές μελέτες από Calvo et al. 2016 και από Alcobendas et al. 2022, παρότι δεν πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης στην παρούσα ανασκόπηση, ευθυγραμμίζονται με την τακτική της πρώιμης μετάβασης στην από του στόματος θεραπεία, ακόμα και στην αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή. Τέλος, παρότι ο αριθμός των μελετών που συμμετείχαν στη μετα-ανάλυση είναι μικρός, τα ευρήματά της ευθυγραμμίζονται με τις πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες από PIDS και IDSA, όπου προτείνεται η έγκαιρη μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία σε ασθενείς με καλή κλινικοεργαστηριακή ανταπόκριση. Ωστόσο, οι κατευθυντήριες αυτές οδηγίες δεν καθορίζουν ελάχιστη διάρκεια ενδοφλέβιας θεραπείας, αναδεικνύοντας τη σημασία των μελετών όπως η παρούσα, στον καθορισμό του πότε μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια αυτή η πρώιμη μετάβαση. Παρά ταύτα, αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί. Αρχικά, και παρά την ευρεία αναζήτηση στη βιβλιογραφία, μόνο 3 μελέτες ήταν επιλέξιμες για μετα-ανάλυση. Μελέτες όπως από Peltola et al. 2009 και Pääkkönen et al. 2012 εξαιρέθηκαν λόγω μεθοδολογικών περιορισμών. Επιπλέον, μια από τις μελέτες που συμμετείχε στη μετα-ανάλυση ήταν αυτή από Roul-Levy et al. 2016, η οποία ήταν μη τυχαιοποιημένη μελέτη παρατήρησης, και αν και αναγνωρίστηκε, ενείχε τον κίνδυνο για σφάλμα στα πλαίσια συγχυτικών παραγόντων και μεροληψίας επιλογής. Η μελέτη από Nielsen et al. 2024, δεν ήταν δυνατό να συμπεριληφθεί στην κύρια μετα-ανάλυση λόγω μηδενικών συμβαμάτων και στις 2 ομάδες θεραπείας, μειώνοντας πιθανά τη συνολική στατιστική ισχύ της ανάλυσης. Η συνολική βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για την κύρια έκβαση κρίθηκε χαμηλή, λόγω αβεβαιότητας στα αποτελέσματα και περιορισμένου αριθμού μελετών στη στατιστική ανάλυση. Συμπεράσματα: Τα αντιβιοτικά σχήματα με βραχεία διάρκεια ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, ακόμα και η αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική θεραπεία, δεν φαίνεται να υστερούν έναντι των παραδοσιακά χρησιμοποιούμενων παρατεταμένων ενδοφλέβιων αντιβιοτικών σχημάτων, στη θεραπεία των οξέων οστεοαρθρικών λοιμώξεων σε προηγουμένως υγιείς παιδιατρικούς ασθενείς. Η προσέγγιση αυτή έχει σημαντικές κλινικές προεκτάσεις κάνοντας τη διαχείριση των λοιμώξεων αυτών ευκολότερη τόσο για τους κλινικούς όσο και για τις οικογένειες των ασθενών, καθώς όχι μόνο μειώνεται η απαιτούμενη διάρκεια νοσηλείας αλλά και οι επιπλοκές που σχετίζονται με τη χρήση φλεβικών καθετήρων. Παρ ’όλα αυτά, απαιτούνται περαιτέρω κλινικές δοκιμές, ιδίως για την αξιολόγηση της αποκλειστικά από του στόματος θεραπείας, καθώς μόνο μια από τις μελέτες την αξιολόγησε με αυστηρή μεθοδολογία. Τέλος, αν και οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες είναι αυτές που καθοδηγούν τις αποφάσεις σχετικά με τη διάρκεια της αντιβιοτικής αγωγής, δεν πρέπει να αποκλείεται η δυνατότητα περαιτέρω βράχυνσης της αγωγής σε επιλεγμένους ασθενείς. Η κλινική ανταπόκριση του ασθενή παραμένει καθοριστικός παράγοντας για το κατά πόσο παρατεταμένα αντιβιοτικά σχήματα είναι όντως απαραίτητα.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η οξεία οστεομυελίτιδα και η σηπτική αρθρίτιδα αποτελούν τις λοιμώξεις των οστών και των αρθρώσεων. Επηρεάζουν τα οστά και τον αρθρικό υμένα διαφόρων αρθρώσεων αντίστοιχα. Προκαλούνται από βακτήρια και εμφανίζονται ως μεμονωμένες καταστάσεις ή συνυπάρχουν. Συχνότερη ηλικία εμφάνισης είναι τα 5 έτη. Έχουν διπλάσια επίπτωση στα αγόρια, πιθανόν λόγω εντονότερης σωματικής δραστηριότητας που προδιαθέτει σε τραυματισμούς του μυοσκελετικού. Η οστεομυελίτιδα σχετίζεται με φλεγμονή των οστών και η επίπτωση της είναι 1.2-1.3 περιστατικά/100.000 παιδιά/έτος. Συνήθως συμβαίνει ως επιπλοκή βακτηριαιμίας. Τότε χαρακτηρίζεται ως οξεία αιματογενής οστεομυελίτιδα και είναι συχνότερη στα βρέφη και παιδιά προσχολικής ηλικίας. Επηρεάζει τη μετάφυση των οστών, λόγω της πλούσιας αλλά αργής αιματικής ροής στο αναπτυσσόμενο οστό. Σπανιότερα, η οστεομυελίτιδα εμφανίζεται σαν επιπλοκή χειρουργικού τραύματος ή λοίμωξης μαλακών μορίων. Η υποψία τίθεται συνδυαστικά από το ιστορικό και την κλινική και εργαστηριακή εικόνα και επιβεβαιώνεται με εργαστηριακές εξετάσεις, ενώ ο μικροβιακός παράγοντας μπορεί να απομονωθεί από την καλλιέργεια αίματος ή την καλλιέργεια οστού που διενεργείται πιο σπάνια. Η ευαισθησία της καλλιέργειας αίματος κυμαίνεται από 10% έως 40%. Συνηθέστερο αίτιο οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας είναι ο Staphylococcus aureus, που αφορά το 80% των περιστατικών με θετική καλλιέργεια αίματος. Ακολουθεί ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος της ομάδας Α όπου μαζί με τα Gram (-) εντεροβακτηριοειδή είναι αίτια οστεομυελίτιδας σε νεογνά. Σε παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 4 ετών συχνό αίτιο είναι η Kingella kingae που δεν αναπτύσσεται με τις συνήθεις καλλιεργητικές μεθόδους. Στην ίδια ηλικιακή κατηγορία σε χώρες με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη ο Haemophilus influenzae type b προκαλεί το 10-15% των περιστατικών. Ο Streptococcus pneumoniae μπορεί να προκαλέσει οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα σε μεγαλύτερα παιδιά στα πλαίσια διεισδυτικής νόσου. Η σηπτική αρθρίτιδα είναι συνήθως αποτέλεσμα βακτηριαιμίας και σπανιότερα οστεομυελίτιδας των μεταφύσεων των παρακείμενων οστών ή άμεσου ενοφθαλμισμού του μικροοργανισμού στην άρθρωση. Χαρακτηρίζεται από άθροιση υγρού στον αρθρικό θύλακο που μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή της άρθρωσης. Η επίπτωση της στον παιδιατρικό πληθυσμό είναι 2-10 περιστατικά/100.000 παιδιά/έτος. Συχνότερα προσβάλλεται η άρθρωση του ισχίου και ακολουθεί η άρθρωση του γόνατος και του αστραγάλου. Ο ασθενής έχει πυρετό ενώ η προσβεβλημένη άρθρωση είναι διογκωμένη, εξέρυθρη και επώδυνη. Στα βρέφη είναι συχνότερα τα συστηματικά συμπτώματα, όπως η κακουχία και η ευερεθιστότητα. Η καλλιέργεια αίματος είναι θετική στο 30% με 70% των περιστατικών. Τα αίτια της σηπτικής αρθρίτιδας κατά ηλικία είναι όμοια με αυτά της οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας. Η αντιμετώπιση τόσο της οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας όσο και της σηπτικής αρθρίτιδας είναι φαρμακευτική ή και χειρουργική. Στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες της Pediatric Infectious Diseases Society (PIDS) και της Infectious Diseases Society of America (IDSA) η συνολική διάρκεια αντιβιοτικής αγωγής για την ανεπίπλεκτη οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα από S.aureus με καλή ανταπόκριση ορίζεται σε 3-4 εβδομάδες. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις από κοινά παθογόνα η διάρκεια καθορίζεται σε 4-6 εβδομάδες. Στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες του ίδιου οργανισμού για τη σηπτική αρθρίτιδα προτείνεται διάρκεια θεραπείας 10-14 ημερών για λοίμωξη από κοινά παθογόνα με ταχεία κλινική και εργαστηριακή βελτίωση. Για περιπτώσεις με αργή κλινική και εργαστηριακή βελτίωση προτείνεται διάρκεια θεραπείας 21-28 ημέρες. Υπάρχει ομοφωνία τόσο για την οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα όσο και για τη σηπτική αρθρίτιδα για αρχική χορήγηση αντιβιοτικών ενδοφλέβια. Παλαιότερα η συνολική χορήγηση αντιβιοτικών γινόταν ενδοφλέβια μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα. Πλέον θεωρείται ασφαλής η μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία σε ασθενείς με κλινική και εργαστηριακή βελτίωση και απομόνωση του παθογόνου μικροοργανισμού. Τότε η μετάβαση σε από του στόματος αγωγή όχι μόνο δε σχετίζεται με θεραπευτική αποτυχία, αλλά φαίνεται πως πλεονεκτεί τόσο για λόγους ασφάλειας και αποφυγής επιπλοκών, όσο και κόστους. Ο χρόνος μετάβασης σε από του στόματος αγωγή αποτελεί αντικείμενο διαλόγου εδώ και πάνω από 50 έτη. Στις κατευθυντήριες οδηγίες της PIDS και της IDSΑ, ενώ συστήνεται η γρήγορη μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία, δεν προσδιορίζεται ο βέλτιστος χρόνος μετάβασης. Μια πολύ τεκμηριωμένη συστηματική ανασκόπηση δημοσιεύτηκε το 2023 από Hunter et al. με θέμα τα βραχύτερα αντιβιοτικά σχήματα και την πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών. Η ανασκόπηση εμπεριείχε πλήθος μελετών, εστίαζε ωστόσο περισσότερο στη συνολική διάρκεια της θεραπείας χωρίς επιπλέον να έχει γίνει μετα-ανάλυση των δεδομένων. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση περιλαμβάνει μελέτες με ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα ίσα ή μικρότερα από 5 ημέρες, ακόμα και αποκλειστικά από του στόματος αγωγή. Στόχος, μέσα από τη μετα-ανάλυση των δεδομένων, να μπορέσει να απαντηθεί το ερώτημα για το πόσο σύντομα μπορεί να γίνεται η μετάβαση στην από του στόματος θεραπεία, χωρίς να διακυβεύεται η θεραπευτική επιτυχία. Σκοπός: Διενεργήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και μετα-ανάλυση των δεδομένων με βάση τις οδηγίες του PRISMA 2020 με σκοπό να απαντηθεί το ακόλουθο ερώτημα: Πόσο βραχύ μπορεί να είναι το ενδοφλέβιο αντιβιοτικό σχήμα στη θεραπεία ανεπίπλεκτων οστεοαρθρικών λοιμώξεων στα παιδιά, χωρίς να διακυβεύεται η θεραπευτική επιτυχία; Συγκεκριμένα εστιάσαμε σε αντιβιοτικά σχήματα όπου η ενδοφλέβια φάση ήταν ίση ή μικρότερη από 5 ημέρες ή ακόμα και σε θεραπευτικά σχήματα με αντιβιοτική αγωγή αποκλειστικά από του στόματος. Διενεργήθηκε μετα-ανάλυση των δεδομένων, ώστε να αξιολογηθεί το θεραπευτικό αποτέλεσμα στις μελέτες που υιοθέτησαν τα συγκεκριμένα αντιβιοτικά σχήματα. Η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία και ακολούθως η διάρκεια νοσηλείας και τα ποσοστά επιπλοκών. Μεθοδολογία: Εφαρμόστηκαν προκαθορισμένα κριτήρια επιλεξιμότητας προκείμενου να συμπεριληφθούν οι μελέτες ενδιαφέροντος. Συμπεριλήφθηκαν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και μελέτες παρατήρησης. Τύποι συμμετεχόντων: Προηγουμένως υγιή παιδιά από 3 μηνών έως 18 ετών, με διάγνωση οξείας οστεοαρθρικής λοίμωξης. Η διάγνωση θα πρέπει είτε να πληροί κλινικά διαγνωστικά κριτήρια είτε να έχει επιβεβαιωθεί μικροβιολογικά ή απεικονιστικά. Τύποι παρεμβάσεων και ομάδων σύγκρισης: Συμπεριλήφθηκαν μελέτες οι οποίες αξιολογούσαν ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα βραχύτερα ή ίσα με 5 ημέρες ή ακόμα και αποκλειστικά από του στόματος αγωγή, για τη θεραπεία οστεοαρθρικών λοιμώξεων στον παιδιατρικό πληθυσμό, δεδομένου ότι παρείχαν σαφείς πληροφορίες τόσο για τη διάρκεια όσο και για την έκβαση. Η σύγκριση αφορούσε ασθενείς που έλαβαν μακρύτερα ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα. Τύποι εκβάσεων: Η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία. Θεραπευτική αποτυχία ορίστηκε η υποτροπή, η ανάγκη για παρατεταμένη λήψη ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής ή χειρουργικής παρέμβασης, η χρόνια φλεγμονή και η επιμονή αυξημένων δεικτών φλεγμονής ή ακτινολογικών ευρημάτων. Δευτερογενώς εξετάστηκαν η διάρκεια της νοσηλείας και τα συχνότερα παθογόνα. Δεν υπήρχε περιορισμός ως προς το πλαίσιο διεξαγωγής των μελετών, ενώ συμπεριλήφθηκαν μόνο μελέτες δημοσιευμένες σε πλήρες κείμενο, στην αγγλική γλώσσα. Διενεργήθηκε συστηματική αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων MEDLINE, Cochrane Library και Scopus καθώς επίσης και στις βιβλιογραφικές αναφορές από επιλέξιμες μελέτες. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες δημοσιευμένες από 1η Ιανουαρίου 1990 έως και 31η Δεκεμβρίου 2024. Η εξαγωγή δεδομένων βασίστηκε στις εξής προκαθορισμένες μεταβλητές: τύπος μελέτης, έτος δημοσίευσης, πληθυσμός μελέτης, τύπος και διάρκεια αντιβιοτικής αγωγής, θεραπευτική έκβαση, διάρκεια παρακολούθησης, χρηματοδότηση και χώρα διεξαγωγής της μελέτης. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε στο λογισμικό R με χρήση μοντέλου τυχαίων επιδράσεων (random-effects). Η βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για τα αποτελέσματα εκτιμήθηκε με τη μεθοδολογία GRADE. Επιπλέον, έγινε εκτίμηση του κινδύνου μεροληψίας με τα τυποποιημένα εργαλεία της Cochrane Collaboration. Χρησιμοποιήθηκε το RoB2 (Cochrane Risk of Bias 2 tool) για τις τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες και το ROBINS-I (Risk Of Bias In Non-randomized Studies of Interventions tool) για τις μη τυχαιοποιημένες. Κάθε πεδίο αξιολογούνταν ως χαμηλού, μέτριου, σοβαρού ή κρίσιμου κινδύνου μεροληψίας για τις μη τυχαιοποιημένες μελέτες. Αντίστοιχα ως χαμηλού ή υψηλού κινδύνου ή με κάποιες επιφυλάξεις για τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες. Δεδομένου ότι η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία, λάβαμε υπόψιν τη διάρκεια παρακολούθησης ως βασικό τομέα αξιολόγησης. Οι επιλέξιμες μελέτες ομαδοποιήθηκαν για σύνθεση έτσι ώστε να συνεισφέρουν στην αξιολόγηση βραχείας διάρκειας ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, οριζόμενης ως ίσης ή μικρότερης των 5 ημερών. Οι μελέτες που συνέκριναν αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία (0 ημέρες ενδοφλέβιας αγωγής), με σχήματα που περιλάμβαναν ενδοφλέβια φάση οποιασδήποτε διάρκειας, θεωρήθηκαν κατάλληλες να συμπεριληφθούν στη μετα-ανάλυση. Αυτό εφόσον πληρούνταν η προϋπόθεση ότι η διάρκεια της ενδοφλέβιας θεραπείας στην ομάδα σύγκρισης δηλωνόταν σαφώς ή προέκυπτε από το σχεδιασμό της μελέτης. Σε αυτή την περίπτωση, η ομάδα με αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία ταξινομήθηκε ως ‘’βραχύ σχήμα θεραπείας’’, ενώ η ομάδα που περιείχε ενδοφλέβια φάση αντιμετωπίστηκε ως η ομάδα σύγκρισης, δηλαδή ‘’μακρύ σχήμα θεραπείας’’, ακόμα και όταν η διάρκεια της ενδοφλέβιας θεραπείας παρέμεινε εντός του ορισμού της βραχείας διάρκειας (≤5 ημέρες). Αποτελέσματα: Συνολικά, 1076 μελέτες προέκυψαν από την αναζήτηση βιβλιογραφίας στις βάσεις δεδομένων. Αφαιρέθηκαν οι διπλότυπες εγγραφές και παρέμειναν 1008 μελέτες από τις οποίες αποκλείστηκαν οι 979 μετά από την αξιολόγηση τίτλων και περιλήψεων. Από τις 29 μελέτες, οι 6 αποκλείστηκαν λόγω αδυναμίας πρόσβασης στο πλήρες άρθρο και οι 17 αποκλείστηκαν καθότι δεν πληρούσαν τα κριτήρια εισαγωγής. Καταλήξαμε σε 6 μελέτες, όπου για τις 3 πραγματοποιήθηκε ποσοτική σύνθεση με μετα-ανάλυση, ενώ οι υπόλοιπες 3 συμμετείχαν στην ποιοτική σύνθεση καθώς δεν πληρούσαν τα κριτήρια για μετα-ανάλυση. Χαρακτηριστικά μελετών: Από τις 6 αυτές μελέτες οι 3 ήταν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές ( Peltola et al. 2009, Peltola et al. 2010, Nielsen et al. 2024). Επιπλέον υπήρχαν και 2 μελέτες (Peltola et al. 1997, Pääkkönen et al. 2012) παρατήρησης με προοπτικό σχεδιασμό και 1 μελέτη ασθενών-μαρτύρων (Roul-Levy et al. 2016). Για όσες μελέτες παρείχαν αυτή την πληροφορία, προκύπτει ότι διεξήχθησαν ανεξάρτητα από φαρμακευτικές εταιρείες. Ωστόσο σε 2 από αυτές (Peltola et al. 2009 &amp; Peltola et al. 2010) υπήρχε χρηματοδότηση από φαρμακευτική εταιρεία για τη συγγραφή του άρθρου ενώ ακόμα 2 (Pääkkönen et al. 2012, Nielsen et al. 2024) έλαβαν χρηματοδότηση από δημόσιους φορείς χωρίς εμπορικές ή φαρμακευτικές συνδέσεις. Όλες οι μελέτες είχαν παρόμοια κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού των συμμετεχόντων. Βασικά κριτήρια εισαγωγής ήταν οι ασθενείς να είναι άνω των 3 μηνών, προηγουμένως υγιείς, με διάγνωση οξείας οστεοαρθρικής λοίμωξης. Συννοσηρότητες, ασθενείς με επιπλεγμένες λοιμώξεις ή χειρουργικά τραύματα ήταν κριτήρια αποκλεισμού. Στη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016 οι ασθενείς αποκλείονταν και επί θερμοκρασίας σώματος υψηλότερης από 38.5 oC ή CRP&gt;50mg/liter. Τέλος στη μελέτη από Nielsen et al. 2024 οι ασθενείς αποκλείονταν αν είχαν λάβει αντιβιοτικό για τουλάχιστον 24 ώρες προ της προσέλευσης ή αν επέκειτο χειρουργείο άμεσα. Συνολικά 813 παιδιά με οξεία οστεοαρθρική λοίμωξη συμμετείχαν στις 6 επιλέξιμες μελέτες. Η θεραπεία αφορούσε είτε σε β-λακταμικά αντιβιοτικά είτε σε κλινδαμυκίνη. Από αυτά, τα περισσότερα ολοκλήρωσαν την προγραμματισμένη παρακολούθηση ενώ όσα αποχώρησαν από τη μελέτη, είχαν εκτιμηθεί ως κλινικά υγιή και χωρίς επιπλοκές σε πρωιμότερα στάδια επανελέγχου. Η παρακολούθηση διήρκησε για τουλάχιστον 12 μήνες σε 4 από τις μελέτες (Peltola et al. 1997, Peltola et al. 2009, Peltola et al. 2010, Pääkkönen et al. 2012 ) και για 6 μήνες στις υπόλοιπες 2 (Nielsen et al. 2024, Roul-Levy et al. 2016). Εκτίμηση κινδύνου μεροληψίας: Για τη μελέτη από Peltola et al. 1997 ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως χαμηλός, ενώ για τη μελέτη από Pääkkönen et al. 2012 εκτιμήθηκε ως χαμηλός προς μέτριος λόγω της πιθανότητας ανεξέλεγκτων συγχυτικών παραγόντων. Τέλος για τη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016, ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως σοβαρός λόγω μη τυχαιοποίησης των ασθενών στις 2 ομάδες, με την πιθανότητα στην ομάδα της από του στόματος θεραπείας να συμπεριληφθούν οι ασθενείς με πιο ήπια κλινική εικόνα. Όσον αφορά τις τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, για τις μελέτες Peltola et al. 2009 &amp; Peltola et al. 2010, ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως χαμηλός. Η αξιολόγηση του κινδύνου μεροληψίας για τη μελέτη από Nielsen et al. 2024 έδειξε πιθανό σφάλμα λόγω μη διαθέσιμων δεδομένων εκβάσεων (ασθενείς που διέκοψαν την παρακολούθηση &gt;5% του συνόλου ασθενών της μελέτης), γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων. Αποτελέσματα επιμέρους μελετών: Στη μελέτη από Peltola et al. 1997 συμμετείχαν συνολικά 50 παιδιά, τα οποία έλαβαν βραχύ σχήμα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής με διάμεση διάρκεια θεραπείας 4 ημέρες. Όλοι οι ασθενείς ήταν ασυμπωματικοί κατά την αξιολόγηση των 12 μηνών. Μέση διάρκεια νοσηλείας ήταν 11 ημέρες και συχνότερο παθογόνο ο S.aureus. Στη μελέτη από Pääkkönen et al. 2012 συμμετείχαν 265 παιδιά τα οποία χωρίστηκαν σε 2 ομάδες βάσει χρονολογικής κατανομής, τα έτη 1983-1993 και 1994-2005, και έλαβαν βραχύ σχήμα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής με διάμεση διάρκεια 4.2 και 3.7 ημέρες αντίστοιχα. Ωστόσο, 3 παιδιά παρουσίασαν ήπιες επιπλοκές έως τον ένα χρόνο παρακολούθησης, γεγονός που αντιστοιχεί σε ποσοστό εμφάνισης περίπου στο 1%. Η διάρκεια νοσηλείας φάνηκε να μειώθηκε στις 2 ομάδες από 13 στις 9 ημέρες και το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus. Στη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016 συμμετείχαν 45 παιδιά τα οποία κατανεμήθηκαν σε 2 ομάδες. Η πρώτη ομάδα, η οποία για το σκοπό της παρούσας ανασκόπησης, θεωρήθηκε ως η ομάδα που έλαβε το βραχύ σχήμα θεραπείας, έλαβε αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή και θεραπευτική αποτυχία παρατηρήθηκε σε 1 από τους 19 ασθενείς(5%). Στη δεύτερη ομάδα οι ασθενείς έλαβαν κατά μέσο όρο 4 ημέρες ενδοφλέβιας αγωγής και θεραπευτική αποτυχία παρατηρήθηκε σε 3 από τους 26 ασθενείς(12%). Δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά στη διάρκεια της νοσηλείας ανάμεσα στις 2 ομάδες και η μικροβιολογική τεκμηρίωση δεν παρουσιαζόταν συστηματικά. Είναι σημαντικό να αναφερθεί επίσης ότι οι ασθενείς στην ομάδα της από του στόματος θεραπείας είχαν διάμεση τιμή CRP: 7 mg/liter ενώ στην άλλη ομάδα η αντίστοιχη τιμή ήταν 27mg/liter. Στη μελέτη από Peltola et al. 2010 συμμετείχαν 131 παιδιά με οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα επιβεβαιωμένη μικροβιολογικά. Τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε βραχύ είτε μακρύτερο σχήμα αντιβιοτικής αγωγής, όπου η ενδοφλέβια φάση ήταν 3.7 και 4.1 ημέρες αντίστοιχα για κάθε μια από τις ομάδες. Κανένας ασθενής δεν χάθηκε από την παρακολούθηση ενώ μόνο 2 εμφάνισαν ήπιες επιπλοκές. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus. Στην μελέτη από Peltola et al. 2009 συμμετείχαν 130 παιδιά με σηπτική αρθρίτιδα τα οποία τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε βραχύ είτε μακρύτερο σχήμα αντιβιοτικής αγωγής. Και στις 2 ομάδες, οι ασθενείς έλαβαν ενδοφλέβια αγωγή για 3 ημέρες. Οι 115 από τους 130 ασθενείς ολοκλήρωσαν την ετήσια παρακολούθηση, ενώ οι υπόλοιποι είχαν εκτιμηθεί ως κλινικά υγιείς σε πρωιμότερα στάδια. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus ακολουθούμενος από τον H.influenzae type b. Στη μελέτη από Nielsen et al. 2024, 192 ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή, είτε ενδοφλέβια αγωγή για 4 ημέρες ακολουθούμενη από αγωγή από του στόματος. Η πρώτη ομάδα, η οποία για το σκοπό της παρούσας ανασκόπησης, θεωρήθηκε ως η ομάδα που έλαβε το βραχύ σχήμα θεραπείας και συγκρίθηκε με την ομάδα που έλαβε και ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή. Στους 6 μήνες παρακολούθησης κανένας ασθενείς δεν εμφάνισε επιπλοκές σε καμία από τις 2 ομάδες. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus ακολουθούμενος από την K.kingae. Μετα-ανάλυση: Από τις μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια εισαγωγής, 3 συμπεριλήφθηκαν στη μετα-ανάλυση, εκ των οποίων οι 2 παρείχαν δεδομένα που επέτρεπαν τον υπολογισμό του συνολικού αποτελέσματος. Η μετα-ανάλυση έδειξε ότι η χορήγηση σύντομης ενδοφλέβιας αγωγής (≤5 ημέρες) ή η αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική θεραπεία δεν συσχετίστηκε με μειωμένη πιθανότητα επιτυχούς έκβασης συγκριτικά με πιο παρατεταμένη ενδοφλέβια θεραπεία (OR = 1,65, 95% CI: 0,46–5,98). Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων, ενώ η ετερογένεια μεταξύ των μελετών ήταν μηδενική (I² = 0%). Η ανάλυση ευαισθησίας, η οποία περιέλαβε εναλλακτικά σενάρια όπως χρήση μοντέλου σταθερών επιδράσεων, αποκλεισμό της μη τυχαιοποιημένης μελέτης και εφαρμογή της διόρθωσης συνέχειας για μελέτη με μηδενικά συμβάματα, επιβεβαίωσε τη σταθερότητα της κατεύθυνσης των ευρημάτων. Η συνολική βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για την κύρια έκβαση αξιολογήθηκε ως χαμηλή, κυρίως λόγω αβεβαιότητας (ευρύ διάστημα εμπιστοσύνης) και του περιορισμένου αριθμού μελετών με δεδομένα που μπορούσαν να συμπεριληφθούν στη στατιστική σύνθεση. Συζήτηση: Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση αξιολόγησε κατά πόσο η βραχεία ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή (≤5 ημέρες) ή η αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία, είναι εξίσου αποτελεσματική με πιο παρατεταμένα σχήματα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, στην αντιμετώπιση οξέων οστεοαρθρικών λοιμώξεων σε προηγουμένως υγιή παιδιά. 3 μελέτες πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης για ποσοτική σύνθεση, εκ των οποίων 2 συνέβαλαν στη συνδυασμένη ανάλυση. Ο συνολικός λόγος πιθανοτήτων (OR) για την επιτυχία της θεραπείας με τη χρήση μοντέλου τυχαίων επιδράσεων ήταν 1.65 (95% CI: 0.46-5.98), χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ βραχείας και πιο παρατεταμένης ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής. Αν και η υπεροχή της βραχείας αγωγής δεν τεκμηριώνεται στατιστικά, τα αποτελέσματα υποστηρίζουν τη μη κατωτερότητα της, καθώς δεν παρατηρείται τάση προς δυσμενέστερα αποτελέσματα. Αναλύσεις ευαισθησίας και προσθήκη επιμέρους μελετών ενίσχυσαν τη συνέπεια του ευρήματος. Συνολικά, η βραχεία θεραπεία φαίνεται να αποτελεί ασφαλή και αποτελεσματική εναλλακτική έναντι των πιο παρατεταμένων σχημάτων. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο Staphylococcus aureus με την πλειονότητα των στελεχών να είναι ευαίσθητα στη μεθικιλλίνη (MSSA) με βάση τις μελέτες που παρείχαν δεδομένα ευαισθησίας. Επιπλέον, αν και η διάρκεια νοσηλείας είχε καθοριστεί αρχικά ως μετρήσιμη έκβαση, δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα για σύγκριση μεταξύ των μελετών. Τα αποτελέσματα αυτής της μετα-ανάλυσης συμφωνούν με τα ολοένα αυξανόμενα δεδομένα που υποστηρίζουν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των βραχέων αντιβιοτικών σχημάτων στις οξείες οστεοαρθρικές λοιμώξεις στην παιδική ηλικία. Η συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας από Hunter et al. 2023 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα βραχέα αντιβιοτικά σχήματα δεν σχετίζονται με χειρότερη έκβαση, εξετάζοντας ωστόσο τη συνολική διάρκεια θεραπείας και όχι της ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής. Αντίθετα η παρούσα ανασκόπηση επικεντρώθηκε σε μελέτες που συνέκριναν ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα ≤5 ημερών με πιο μακράς διάρκειας σχήματα ή αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία, με ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα. Αυτή η πιο στοχευμένη προσέγγιση, εκτιμά, κατά πόσο σε προηγουμένως υγιείς ασθενείς, η πρώιμη μετάβαση σε από του στόματος αγωγή θέτει σε κίνδυνο την επιτυχή έκβαση. Μελέτες όπως αυτή από Peltola et al. 2009 και Pääkkönen et al. 2012, παρότι συμμετείχαν μόνο στην ποιοτική σύνθεση, ενισχύουν τα ευρήματα της μετα-ανάλυσης υπέρ βραχέων ενδοφλέβιων αντιβιοτικών σχημάτων. Επιπλέον 2 μεγάλες αναδρομικές μελέτες από Calvo et al. 2016 και από Alcobendas et al. 2022, παρότι δεν πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης στην παρούσα ανασκόπηση, ευθυγραμμίζονται με την τακτική της πρώιμης μετάβασης στην από του στόματος θεραπεία, ακόμα και στην αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή. Τέλος, παρότι ο αριθμός των μελετών που συμμετείχαν στη μετα-ανάλυση είναι μικρός, τα ευρήματά της ευθυγραμμίζονται με τις πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες από PIDS και IDSA, όπου προτείνεται η έγκαιρη μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία σε ασθενείς με καλή κλινικοεργαστηριακή ανταπόκριση. Ωστόσο, οι κατευθυντήριες αυτές οδηγίες δεν καθορίζουν ελάχιστη διάρκεια ενδοφλέβιας θεραπείας, αναδεικνύοντας τη σημασία των μελετών όπως η παρούσα, στον καθορισμό του πότε μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια αυτή η πρώιμη μετάβαση. Παρά ταύτα, αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί. Αρχικά, και παρά την ευρεία αναζήτηση στη βιβλιογραφία, μόνο 3 μελέτες ήταν επιλέξιμες για μετα-ανάλυση. Μελέτες όπως από Peltola et al. 2009 και Pääkkönen et al. 2012 εξαιρέθηκαν λόγω μεθοδολογικών περιορισμών. Επιπλέον, μια από τις μελέτες που συμμετείχε στη μετα-ανάλυση ήταν αυτή από Roul-Levy et al. 2016, η οποία ήταν μη τυχαιοποιημένη μελέτη παρατήρησης, και αν και αναγνωρίστηκε, ενείχε τον κίνδυνο για σφάλμα στα πλαίσια συγχυτικών παραγόντων και μεροληψίας επιλογής. Η μελέτη από Nielsen et al. 2024, δεν ήταν δυνατό να συμπεριληφθεί στην κύρια μετα-ανάλυση λόγω μηδενικών συμβαμάτων και στις 2 ομάδες θεραπείας, μειώνοντας πιθανά τη συνολική στατιστική ισχύ της ανάλυσης. Η συνολική βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για την κύρια έκβαση κρίθηκε χαμηλή, λόγω αβεβαιότητας στα αποτελέσματα και περιορισμένου αριθμού μελετών στη στατιστική ανάλυση. Συμπεράσματα: Τα αντιβιοτικά σχήματα με βραχεία διάρκεια ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, ακόμα και η αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική θεραπεία, δεν φαίνεται να υστερούν έναντι των παραδοσιακά χρησιμοποιούμενων παρατεταμένων ενδοφλέβιων αντιβιοτικών σχημάτων, στη θεραπεία των οξέων οστεοαρθρικών λοιμώξεων σε προηγουμένως υγιείς παιδιατρικούς ασθενείς. Η προσέγγιση αυτή έχει σημαντικές κλινικές προεκτάσεις κάνοντας τη διαχείριση των λοιμώξεων αυτών ευκολότερη τόσο για τους κλινικούς όσο και για τις οικογένειες των ασθενών, καθώς όχι μόνο μειώνεται η απαιτούμενη διάρκεια νοσηλείας αλλά και οι επιπλοκές που σχετίζονται με τη χρήση φλεβικών καθετήρων. Παρ ’όλα αυτά, απαιτούνται περαιτέρω κλινικές δοκιμές, ιδίως για την αξιολόγηση της αποκλειστικά από του στόματος θεραπείας, καθώς μόνο μια από τις μελέτες την αξιολόγησε με αυστηρή μεθοδολογία. Τέλος, αν και οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες είναι αυτές που καθοδηγούν τις αποφάσεις σχετικά με τη διάρκεια της αντιβιοτικής αγωγής, δεν πρέπει να αποκλείεται η δυνατότητα περαιτέρω βράχυνσης της αγωγής σε επιλεγμένους ασθενείς. Η κλινική ανταπόκριση του ασθενή παραμένει καθοριστικός παράγοντας για το κατά πόσο παρατεταμένα αντιβιοτικά σχήματα είναι όντως απαραίτητα.","abstract_has_math":false,"creators":["Βρούτση Μαρίνα","Vroutsi Marina"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:37:12Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5297855"],"render_values":[{"text":"uoadl:5297855","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297855","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297855","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5297855","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Βρούτση Μαρίνα","Vroutsi Marina"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5297855","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297855"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η οξεία οστεομυελίτιδα και η σηπτική αρθρίτιδα αποτελούν τις λοιμώξεις των οστών και των αρθρώσεων. Επηρεάζουν τα οστά και τον αρθρικό υμένα διαφόρων αρθρώσεων αντίστοιχα. Προκαλούνται από βακτήρια και εμφανίζονται ως μεμονωμένες καταστάσεις ή συνυπάρχουν. Συχνότερη ηλικία εμφάνισης είναι τα 5 έτη. Έχουν διπλάσια επίπτωση στα αγόρια, πιθανόν λόγω εντονότερης σωματικής δραστηριότητας που προδιαθέτει σε τραυματισμούς του μυοσκελετικού. Η οστεομυελίτιδα σχετίζεται με φλεγμονή των οστών και η επίπτωση της είναι 1.2-1.3 περιστατικά/100.000 παιδιά/έτος. Συνήθως συμβαίνει ως επιπλοκή βακτηριαιμίας. Τότε χαρακτηρίζεται ως οξεία αιματογενής οστεομυελίτιδα και είναι συχνότερη στα βρέφη και παιδιά προσχολικής ηλικίας. Επηρεάζει τη μετάφυση των οστών, λόγω της πλούσιας αλλά αργής αιματικής ροής στο αναπτυσσόμενο οστό. Σπανιότερα, η οστεομυελίτιδα εμφανίζεται σαν επιπλοκή χειρουργικού τραύματος ή λοίμωξης μαλακών μορίων. Η υποψία τίθεται συνδυαστικά από το ιστορικό και την κλινική και εργαστηριακή εικόνα και επιβεβαιώνεται με εργαστηριακές εξετάσεις, ενώ ο μικροβιακός παράγοντας μπορεί να απομονωθεί από την καλλιέργεια αίματος ή την καλλιέργεια οστού που διενεργείται πιο σπάνια. Η ευαισθησία της καλλιέργειας αίματος κυμαίνεται από 10% έως 40%. Συνηθέστερο αίτιο οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας είναι ο Staphylococcus aureus, που αφορά το 80% των περιστατικών με θετική καλλιέργεια αίματος. Ακολουθεί ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος της ομάδας Α όπου μαζί με τα Gram (-) εντεροβακτηριοειδή είναι αίτια οστεομυελίτιδας σε νεογνά. Σε παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 4 ετών συχνό αίτιο είναι η Kingella kingae που δεν αναπτύσσεται με τις συνήθεις καλλιεργητικές μεθόδους. Στην ίδια ηλικιακή κατηγορία σε χώρες με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη ο Haemophilus influenzae type b προκαλεί το 10-15% των περιστατικών. Ο Streptococcus pneumoniae μπορεί να προκαλέσει οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα σε μεγαλύτερα παιδιά στα πλαίσια διεισδυτικής νόσου. Η σηπτική αρθρίτιδα είναι συνήθως αποτέλεσμα βακτηριαιμίας και σπανιότερα οστεομυελίτιδας των μεταφύσεων των παρακείμενων οστών ή άμεσου ενοφθαλμισμού του μικροοργανισμού στην άρθρωση. Χαρακτηρίζεται από άθροιση υγρού στον αρθρικό θύλακο που μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή της άρθρωσης. Η επίπτωση της στον παιδιατρικό πληθυσμό είναι 2-10 περιστατικά/100.000 παιδιά/έτος. Συχνότερα προσβάλλεται η άρθρωση του ισχίου και ακολουθεί η άρθρωση του γόνατος και του αστραγάλου. Ο ασθενής έχει πυρετό ενώ η προσβεβλημένη άρθρωση είναι διογκωμένη, εξέρυθρη και επώδυνη. Στα βρέφη είναι συχνότερα τα συστηματικά συμπτώματα, όπως η κακουχία και η ευερεθιστότητα. Η καλλιέργεια αίματος είναι θετική στο 30% με 70% των περιστατικών. Τα αίτια της σηπτικής αρθρίτιδας κατά ηλικία είναι όμοια με αυτά της οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας. Η αντιμετώπιση τόσο της οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας όσο και της σηπτικής αρθρίτιδας είναι φαρμακευτική ή και χειρουργική. Στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες της Pediatric Infectious Diseases Society (PIDS) και της Infectious Diseases Society of America (IDSA) η συνολική διάρκεια αντιβιοτικής αγωγής για την ανεπίπλεκτη οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα από S.aureus με καλή ανταπόκριση ορίζεται σε 3-4 εβδομάδες. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις από κοινά παθογόνα η διάρκεια καθορίζεται σε 4-6 εβδομάδες. Στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες του ίδιου οργανισμού για τη σηπτική αρθρίτιδα προτείνεται διάρκεια θεραπείας 10-14 ημερών για λοίμωξη από κοινά παθογόνα με ταχεία κλινική και εργαστηριακή βελτίωση. Για περιπτώσεις με αργή κλινική και εργαστηριακή βελτίωση προτείνεται διάρκεια θεραπείας 21-28 ημέρες. Υπάρχει ομοφωνία τόσο για την οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα όσο και για τη σηπτική αρθρίτιδα για αρχική χορήγηση αντιβιοτικών ενδοφλέβια. Παλαιότερα η συνολική χορήγηση αντιβιοτικών γινόταν ενδοφλέβια μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα. Πλέον θεωρείται ασφαλής η μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία σε ασθενείς με κλινική και εργαστηριακή βελτίωση και απομόνωση του παθογόνου μικροοργανισμού. Τότε η μετάβαση σε από του στόματος αγωγή όχι μόνο δε σχετίζεται με θεραπευτική αποτυχία, αλλά φαίνεται πως πλεονεκτεί τόσο για λόγους ασφάλειας και αποφυγής επιπλοκών, όσο και κόστους. Ο χρόνος μετάβασης σε από του στόματος αγωγή αποτελεί αντικείμενο διαλόγου εδώ και πάνω από 50 έτη. Στις κατευθυντήριες οδηγίες της PIDS και της IDSΑ, ενώ συστήνεται η γρήγορη μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία, δεν προσδιορίζεται ο βέλτιστος χρόνος μετάβασης. Μια πολύ τεκμηριωμένη συστηματική ανασκόπηση δημοσιεύτηκε το 2023 από Hunter et al. με θέμα τα βραχύτερα αντιβιοτικά σχήματα και την πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών. Η ανασκόπηση εμπεριείχε πλήθος μελετών, εστίαζε ωστόσο περισσότερο στη συνολική διάρκεια της θεραπείας χωρίς επιπλέον να έχει γίνει μετα-ανάλυση των δεδομένων. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση περιλαμβάνει μελέτες με ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα ίσα ή μικρότερα από 5 ημέρες, ακόμα και αποκλειστικά από του στόματος αγωγή. Στόχος, μέσα από τη μετα-ανάλυση των δεδομένων, να μπορέσει να απαντηθεί το ερώτημα για το πόσο σύντομα μπορεί να γίνεται η μετάβαση στην από του στόματος θεραπεία, χωρίς να διακυβεύεται η θεραπευτική επιτυχία. Σκοπός: Διενεργήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και μετα-ανάλυση των δεδομένων με βάση τις οδηγίες του PRISMA 2020 με σκοπό να απαντηθεί το ακόλουθο ερώτημα: Πόσο βραχύ μπορεί να είναι το ενδοφλέβιο αντιβιοτικό σχήμα στη θεραπεία ανεπίπλεκτων οστεοαρθρικών λοιμώξεων στα παιδιά, χωρίς να διακυβεύεται η θεραπευτική επιτυχία; Συγκεκριμένα εστιάσαμε σε αντιβιοτικά σχήματα όπου η ενδοφλέβια φάση ήταν ίση ή μικρότερη από 5 ημέρες ή ακόμα και σε θεραπευτικά σχήματα με αντιβιοτική αγωγή αποκλειστικά από του στόματος. Διενεργήθηκε μετα-ανάλυση των δεδομένων, ώστε να αξιολογηθεί το θεραπευτικό αποτέλεσμα στις μελέτες που υιοθέτησαν τα συγκεκριμένα αντιβιοτικά σχήματα. Η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία και ακολούθως η διάρκεια νοσηλείας και τα ποσοστά επιπλοκών. Μεθοδολογία: Εφαρμόστηκαν προκαθορισμένα κριτήρια επιλεξιμότητας προκείμενου να συμπεριληφθούν οι μελέτες ενδιαφέροντος. Συμπεριλήφθηκαν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και μελέτες παρατήρησης. Τύποι συμμετεχόντων: Προηγουμένως υγιή παιδιά από 3 μηνών έως 18 ετών, με διάγνωση οξείας οστεοαρθρικής λοίμωξης. Η διάγνωση θα πρέπει είτε να πληροί κλινικά διαγνωστικά κριτήρια είτε να έχει επιβεβαιωθεί μικροβιολογικά ή απεικονιστικά. Τύποι παρεμβάσεων και ομάδων σύγκρισης: Συμπεριλήφθηκαν μελέτες οι οποίες αξιολογούσαν ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα βραχύτερα ή ίσα με 5 ημέρες ή ακόμα και αποκλειστικά από του στόματος αγωγή, για τη θεραπεία οστεοαρθρικών λοιμώξεων στον παιδιατρικό πληθυσμό, δεδομένου ότι παρείχαν σαφείς πληροφορίες τόσο για τη διάρκεια όσο και για την έκβαση. Η σύγκριση αφορούσε ασθενείς που έλαβαν μακρύτερα ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα. Τύποι εκβάσεων: Η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία. Θεραπευτική αποτυχία ορίστηκε η υποτροπή, η ανάγκη για παρατεταμένη λήψη ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής ή χειρουργικής παρέμβασης, η χρόνια φλεγμονή και η επιμονή αυξημένων δεικτών φλεγμονής ή ακτινολογικών ευρημάτων. Δευτερογενώς εξετάστηκαν η διάρκεια της νοσηλείας και τα συχνότερα παθογόνα. Δεν υπήρχε περιορισμός ως προς το πλαίσιο διεξαγωγής των μελετών, ενώ συμπεριλήφθηκαν μόνο μελέτες δημοσιευμένες σε πλήρες κείμενο, στην αγγλική γλώσσα. Διενεργήθηκε συστηματική αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων MEDLINE, Cochrane Library και Scopus καθώς επίσης και στις βιβλιογραφικές αναφορές από επιλέξιμες μελέτες. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες δημοσιευμένες από 1η Ιανουαρίου 1990 έως και 31η Δεκεμβρίου 2024. Η εξαγωγή δεδομένων βασίστηκε στις εξής προκαθορισμένες μεταβλητές: τύπος μελέτης, έτος δημοσίευσης, πληθυσμός μελέτης, τύπος και διάρκεια αντιβιοτικής αγωγής, θεραπευτική έκβαση, διάρκεια παρακολούθησης, χρηματοδότηση και χώρα διεξαγωγής της μελέτης. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε στο λογισμικό R με χρήση μοντέλου τυχαίων επιδράσεων (random-effects). Η βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για τα αποτελέσματα εκτιμήθηκε με τη μεθοδολογία GRADE. Επιπλέον, έγινε εκτίμηση του κινδύνου μεροληψίας με τα τυποποιημένα εργαλεία της Cochrane Collaboration. Χρησιμοποιήθηκε το RoB2 (Cochrane Risk of Bias 2 tool) για τις τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες και το ROBINS-I (Risk Of Bias In Non-randomized Studies of Interventions tool) για τις μη τυχαιοποιημένες. Κάθε πεδίο αξιολογούνταν ως χαμηλού, μέτριου, σοβαρού ή κρίσιμου κινδύνου μεροληψίας για τις μη τυχαιοποιημένες μελέτες. Αντίστοιχα ως χαμηλού ή υψηλού κινδύνου ή με κάποιες επιφυλάξεις για τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες. Δεδομένου ότι η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία, λάβαμε υπόψιν τη διάρκεια παρακολούθησης ως βασικό τομέα αξιολόγησης. Οι επιλέξιμες μελέτες ομαδοποιήθηκαν για σύνθεση έτσι ώστε να συνεισφέρουν στην αξιολόγηση βραχείας διάρκειας ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, οριζόμενης ως ίσης ή μικρότερης των 5 ημερών. Οι μελέτες που συνέκριναν αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία (0 ημέρες ενδοφλέβιας αγωγής), με σχήματα που περιλάμβαναν ενδοφλέβια φάση οποιασδήποτε διάρκειας, θεωρήθηκαν κατάλληλες να συμπεριληφθούν στη μετα-ανάλυση. Αυτό εφόσον πληρούνταν η προϋπόθεση ότι η διάρκεια της ενδοφλέβιας θεραπείας στην ομάδα σύγκρισης δηλωνόταν σαφώς ή προέκυπτε από το σχεδιασμό της μελέτης. Σε αυτή την περίπτωση, η ομάδα με αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία ταξινομήθηκε ως ‘’βραχύ σχήμα θεραπείας’’, ενώ η ομάδα που περιείχε ενδοφλέβια φάση αντιμετωπίστηκε ως η ομάδα σύγκρισης, δηλαδή ‘’μακρύ σχήμα θεραπείας’’, ακόμα και όταν η διάρκεια της ενδοφλέβιας θεραπείας παρέμεινε εντός του ορισμού της βραχείας διάρκειας (≤5 ημέρες). Αποτελέσματα: Συνολικά, 1076 μελέτες προέκυψαν από την αναζήτηση βιβλιογραφίας στις βάσεις δεδομένων. Αφαιρέθηκαν οι διπλότυπες εγγραφές και παρέμειναν 1008 μελέτες από τις οποίες αποκλείστηκαν οι 979 μετά από την αξιολόγηση τίτλων και περιλήψεων. Από τις 29 μελέτες, οι 6 αποκλείστηκαν λόγω αδυναμίας πρόσβασης στο πλήρες άρθρο και οι 17 αποκλείστηκαν καθότι δεν πληρούσαν τα κριτήρια εισαγωγής. Καταλήξαμε σε 6 μελέτες, όπου για τις 3 πραγματοποιήθηκε ποσοτική σύνθεση με μετα-ανάλυση, ενώ οι υπόλοιπες 3 συμμετείχαν στην ποιοτική σύνθεση καθώς δεν πληρούσαν τα κριτήρια για μετα-ανάλυση. Χαρακτηριστικά μελετών: Από τις 6 αυτές μελέτες οι 3 ήταν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές ( Peltola et al. 2009, Peltola et al. 2010, Nielsen et al. 2024). Επιπλέον υπήρχαν και 2 μελέτες (Peltola et al. 1997, Pääkkönen et al. 2012) παρατήρησης με προοπτικό σχεδιασμό και 1 μελέτη ασθενών-μαρτύρων (Roul-Levy et al. 2016). Για όσες μελέτες παρείχαν αυτή την πληροφορία, προκύπτει ότι διεξήχθησαν ανεξάρτητα από φαρμακευτικές εταιρείες. Ωστόσο σε 2 από αυτές (Peltola et al. 2009 & Peltola et al. 2010) υπήρχε χρηματοδότηση από φαρμακευτική εταιρεία για τη συγγραφή του άρθρου ενώ ακόμα 2 (Pääkkönen et al. 2012, Nielsen et al. 2024) έλαβαν χρηματοδότηση από δημόσιους φορείς χωρίς εμπορικές ή φαρμακευτικές συνδέσεις. Όλες οι μελέτες είχαν παρόμοια κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού των συμμετεχόντων. Βασικά κριτήρια εισαγωγής ήταν οι ασθενείς να είναι άνω των 3 μηνών, προηγουμένως υγιείς, με διάγνωση οξείας οστεοαρθρικής λοίμωξης. Συννοσηρότητες, ασθενείς με επιπλεγμένες λοιμώξεις ή χειρουργικά τραύματα ήταν κριτήρια αποκλεισμού. Στη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016 οι ασθενείς αποκλείονταν και επί θερμοκρασίας σώματος υψηλότερης από 38.5 oC ή CRP>50mg/liter. Τέλος στη μελέτη από Nielsen et al. 2024 οι ασθενείς αποκλείονταν αν είχαν λάβει αντιβιοτικό για τουλάχιστον 24 ώρες προ της προσέλευσης ή αν επέκειτο χειρουργείο άμεσα. Συνολικά 813 παιδιά με οξεία οστεοαρθρική λοίμωξη συμμετείχαν στις 6 επιλέξιμες μελέτες. Η θεραπεία αφορούσε είτε σε β-λακταμικά αντιβιοτικά είτε σε κλινδαμυκίνη. Από αυτά, τα περισσότερα ολοκλήρωσαν την προγραμματισμένη παρακολούθηση ενώ όσα αποχώρησαν από τη μελέτη, είχαν εκτιμηθεί ως κλινικά υγιή και χωρίς επιπλοκές σε πρωιμότερα στάδια επανελέγχου. Η παρακολούθηση διήρκησε για τουλάχιστον 12 μήνες σε 4 από τις μελέτες (Peltola et al. 1997, Peltola et al. 2009, Peltola et al. 2010, Pääkkönen et al. 2012 ) και για 6 μήνες στις υπόλοιπες 2 (Nielsen et al. 2024, Roul-Levy et al. 2016). Εκτίμηση κινδύνου μεροληψίας: Για τη μελέτη από Peltola et al. 1997 ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως χαμηλός, ενώ για τη μελέτη από Pääkkönen et al. 2012 εκτιμήθηκε ως χαμηλός προς μέτριος λόγω της πιθανότητας ανεξέλεγκτων συγχυτικών παραγόντων. Τέλος για τη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016, ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως σοβαρός λόγω μη τυχαιοποίησης των ασθενών στις 2 ομάδες, με την πιθανότητα στην ομάδα της από του στόματος θεραπείας να συμπεριληφθούν οι ασθενείς με πιο ήπια κλινική εικόνα. Όσον αφορά τις τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, για τις μελέτες Peltola et al. 2009 & Peltola et al. 2010, ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως χαμηλός. Η αξιολόγηση του κινδύνου μεροληψίας για τη μελέτη από Nielsen et al. 2024 έδειξε πιθανό σφάλμα λόγω μη διαθέσιμων δεδομένων εκβάσεων (ασθενείς που διέκοψαν την παρακολούθηση >5% του συνόλου ασθενών της μελέτης), γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων. Αποτελέσματα επιμέρους μελετών: Στη μελέτη από Peltola et al. 1997 συμμετείχαν συνολικά 50 παιδιά, τα οποία έλαβαν βραχύ σχήμα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής με διάμεση διάρκεια θεραπείας 4 ημέρες. Όλοι οι ασθενείς ήταν ασυμπωματικοί κατά την αξιολόγηση των 12 μηνών. Μέση διάρκεια νοσηλείας ήταν 11 ημέρες και συχνότερο παθογόνο ο S.aureus. Στη μελέτη από Pääkkönen et al. 2012 συμμετείχαν 265 παιδιά τα οποία χωρίστηκαν σε 2 ομάδες βάσει χρονολογικής κατανομής, τα έτη 1983-1993 και 1994-2005, και έλαβαν βραχύ σχήμα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής με διάμεση διάρκεια 4.2 και 3.7 ημέρες αντίστοιχα. Ωστόσο, 3 παιδιά παρουσίασαν ήπιες επιπλοκές έως τον ένα χρόνο παρακολούθησης, γεγονός που αντιστοιχεί σε ποσοστό εμφάνισης περίπου στο 1%. Η διάρκεια νοσηλείας φάνηκε να μειώθηκε στις 2 ομάδες από 13 στις 9 ημέρες και το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus. Στη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016 συμμετείχαν 45 παιδιά τα οποία κατανεμήθηκαν σε 2 ομάδες. Η πρώτη ομάδα, η οποία για το σκοπό της παρούσας ανασκόπησης, θεωρήθηκε ως η ομάδα που έλαβε το βραχύ σχήμα θεραπείας, έλαβε αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή και θεραπευτική αποτυχία παρατηρήθηκε σε 1 από τους 19 ασθενείς(5%). Στη δεύτερη ομάδα οι ασθενείς έλαβαν κατά μέσο όρο 4 ημέρες ενδοφλέβιας αγωγής και θεραπευτική αποτυχία παρατηρήθηκε σε 3 από τους 26 ασθενείς(12%). Δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά στη διάρκεια της νοσηλείας ανάμεσα στις 2 ομάδες και η μικροβιολογική τεκμηρίωση δεν παρουσιαζόταν συστηματικά. Είναι σημαντικό να αναφερθεί επίσης ότι οι ασθενείς στην ομάδα της από του στόματος θεραπείας είχαν διάμεση τιμή CRP: 7 mg/liter ενώ στην άλλη ομάδα η αντίστοιχη τιμή ήταν 27mg/liter. Στη μελέτη από Peltola et al. 2010 συμμετείχαν 131 παιδιά με οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα επιβεβαιωμένη μικροβιολογικά. Τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε βραχύ είτε μακρύτερο σχήμα αντιβιοτικής αγωγής, όπου η ενδοφλέβια φάση ήταν 3.7 και 4.1 ημέρες αντίστοιχα για κάθε μια από τις ομάδες. Κανένας ασθενής δεν χάθηκε από την παρακολούθηση ενώ μόνο 2 εμφάνισαν ήπιες επιπλοκές. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus. Στην μελέτη από Peltola et al. 2009 συμμετείχαν 130 παιδιά με σηπτική αρθρίτιδα τα οποία τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε βραχύ είτε μακρύτερο σχήμα αντιβιοτικής αγωγής. Και στις 2 ομάδες, οι ασθενείς έλαβαν ενδοφλέβια αγωγή για 3 ημέρες. Οι 115 από τους 130 ασθενείς ολοκλήρωσαν την ετήσια παρακολούθηση, ενώ οι υπόλοιποι είχαν εκτιμηθεί ως κλινικά υγιείς σε πρωιμότερα στάδια. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus ακολουθούμενος από τον H.influenzae type b. Στη μελέτη από Nielsen et al. 2024, 192 ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή, είτε ενδοφλέβια αγωγή για 4 ημέρες ακολουθούμενη από αγωγή από του στόματος. Η πρώτη ομάδα, η οποία για το σκοπό της παρούσας ανασκόπησης, θεωρήθηκε ως η ομάδα που έλαβε το βραχύ σχήμα θεραπείας και συγκρίθηκε με την ομάδα που έλαβε και ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή. Στους 6 μήνες παρακολούθησης κανένας ασθενείς δεν εμφάνισε επιπλοκές σε καμία από τις 2 ομάδες. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus ακολουθούμενος από την K.kingae. Μετα-ανάλυση: Από τις μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια εισαγωγής, 3 συμπεριλήφθηκαν στη μετα-ανάλυση, εκ των οποίων οι 2 παρείχαν δεδομένα που επέτρεπαν τον υπολογισμό του συνολικού αποτελέσματος. Η μετα-ανάλυση έδειξε ότι η χορήγηση σύντομης ενδοφλέβιας αγωγής (≤5 ημέρες) ή η αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική θεραπεία δεν συσχετίστηκε με μειωμένη πιθανότητα επιτυχούς έκβασης συγκριτικά με πιο παρατεταμένη ενδοφλέβια θεραπεία (OR = 1,65, 95% CI: 0,46–5,98). Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων, ενώ η ετερογένεια μεταξύ των μελετών ήταν μηδενική (I² = 0%). Η ανάλυση ευαισθησίας, η οποία περιέλαβε εναλλακτικά σενάρια όπως χρήση μοντέλου σταθερών επιδράσεων, αποκλεισμό της μη τυχαιοποιημένης μελέτης και εφαρμογή της διόρθωσης συνέχειας για μελέτη με μηδενικά συμβάματα, επιβεβαίωσε τη σταθερότητα της κατεύθυνσης των ευρημάτων. Η συνολική βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για την κύρια έκβαση αξιολογήθηκε ως χαμηλή, κυρίως λόγω αβεβαιότητας (ευρύ διάστημα εμπιστοσύνης) και του περιορισμένου αριθμού μελετών με δεδομένα που μπορούσαν να συμπεριληφθούν στη στατιστική σύνθεση. Συζήτηση: Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση αξιολόγησε κατά πόσο η βραχεία ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή (≤5 ημέρες) ή η αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία, είναι εξίσου αποτελεσματική με πιο παρατεταμένα σχήματα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, στην αντιμετώπιση οξέων οστεοαρθρικών λοιμώξεων σε προηγουμένως υγιή παιδιά. 3 μελέτες πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης για ποσοτική σύνθεση, εκ των οποίων 2 συνέβαλαν στη συνδυασμένη ανάλυση. Ο συνολικός λόγος πιθανοτήτων (OR) για την επιτυχία της θεραπείας με τη χρήση μοντέλου τυχαίων επιδράσεων ήταν 1.65 (95% CI: 0.46-5.98), χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ βραχείας και πιο παρατεταμένης ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής. Αν και η υπεροχή της βραχείας αγωγής δεν τεκμηριώνεται στατιστικά, τα αποτελέσματα υποστηρίζουν τη μη κατωτερότητα της, καθώς δεν παρατηρείται τάση προς δυσμενέστερα αποτελέσματα. Αναλύσεις ευαισθησίας και προσθήκη επιμέρους μελετών ενίσχυσαν τη συνέπεια του ευρήματος. Συνολικά, η βραχεία θεραπεία φαίνεται να αποτελεί ασφαλή και αποτελεσματική εναλλακτική έναντι των πιο παρατεταμένων σχημάτων. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο Staphylococcus aureus με την πλειονότητα των στελεχών να είναι ευαίσθητα στη μεθικιλλίνη (MSSA) με βάση τις μελέτες που παρείχαν δεδομένα ευαισθησίας. Επιπλέον, αν και η διάρκεια νοσηλείας είχε καθοριστεί αρχικά ως μετρήσιμη έκβαση, δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα για σύγκριση μεταξύ των μελετών. Τα αποτελέσματα αυτής της μετα-ανάλυσης συμφωνούν με τα ολοένα αυξανόμενα δεδομένα που υποστηρίζουν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των βραχέων αντιβιοτικών σχημάτων στις οξείες οστεοαρθρικές λοιμώξεις στην παιδική ηλικία. Η συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας από Hunter et al. 2023 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα βραχέα αντιβιοτικά σχήματα δεν σχετίζονται με χειρότερη έκβαση, εξετάζοντας ωστόσο τη συνολική διάρκεια θεραπείας και όχι της ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής. Αντίθετα η παρούσα ανασκόπηση επικεντρώθηκε σε μελέτες που συνέκριναν ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα ≤5 ημερών με πιο μακράς διάρκειας σχήματα ή αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία, με ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα. Αυτή η πιο στοχευμένη προσέγγιση, εκτιμά, κατά πόσο σε προηγουμένως υγιείς ασθενείς, η πρώιμη μετάβαση σε από του στόματος αγωγή θέτει σε κίνδυνο την επιτυχή έκβαση. Μελέτες όπως αυτή από Peltola et al. 2009 και Pääkkönen et al. 2012, παρότι συμμετείχαν μόνο στην ποιοτική σύνθεση, ενισχύουν τα ευρήματα της μετα-ανάλυσης υπέρ βραχέων ενδοφλέβιων αντιβιοτικών σχημάτων. Επιπλέον 2 μεγάλες αναδρομικές μελέτες από Calvo et al. 2016 και από Alcobendas et al. 2022, παρότι δεν πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης στην παρούσα ανασκόπηση, ευθυγραμμίζονται με την τακτική της πρώιμης μετάβασης στην από του στόματος θεραπεία, ακόμα και στην αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή. Τέλος, παρότι ο αριθμός των μελετών που συμμετείχαν στη μετα-ανάλυση είναι μικρός, τα ευρήματά της ευθυγραμμίζονται με τις πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες από PIDS και IDSA, όπου προτείνεται η έγκαιρη μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία σε ασθενείς με καλή κλινικοεργαστηριακή ανταπόκριση. Ωστόσο, οι κατευθυντήριες αυτές οδηγίες δεν καθορίζουν ελάχιστη διάρκεια ενδοφλέβιας θεραπείας, αναδεικνύοντας τη σημασία των μελετών όπως η παρούσα, στον καθορισμό του πότε μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια αυτή η πρώιμη μετάβαση. Παρά ταύτα, αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί. Αρχικά, και παρά την ευρεία αναζήτηση στη βιβλιογραφία, μόνο 3 μελέτες ήταν επιλέξιμες για μετα-ανάλυση. Μελέτες όπως από Peltola et al. 2009 και Pääkkönen et al. 2012 εξαιρέθηκαν λόγω μεθοδολογικών περιορισμών. Επιπλέον, μια από τις μελέτες που συμμετείχε στη μετα-ανάλυση ήταν αυτή από Roul-Levy et al. 2016, η οποία ήταν μη τυχαιοποιημένη μελέτη παρατήρησης, και αν και αναγνωρίστηκε, ενείχε τον κίνδυνο για σφάλμα στα πλαίσια συγχυτικών παραγόντων και μεροληψίας επιλογής. Η μελέτη από Nielsen et al. 2024, δεν ήταν δυνατό να συμπεριληφθεί στην κύρια μετα-ανάλυση λόγω μηδενικών συμβαμάτων και στις 2 ομάδες θεραπείας, μειώνοντας πιθανά τη συνολική στατιστική ισχύ της ανάλυσης. Η συνολική βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για την κύρια έκβαση κρίθηκε χαμηλή, λόγω αβεβαιότητας στα αποτελέσματα και περιορισμένου αριθμού μελετών στη στατιστική ανάλυση. Συμπεράσματα: Τα αντιβιοτικά σχήματα με βραχεία διάρκεια ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, ακόμα και η αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική θεραπεία, δεν φαίνεται να υστερούν έναντι των παραδοσιακά χρησιμοποιούμενων παρατεταμένων ενδοφλέβιων αντιβιοτικών σχημάτων, στη θεραπεία των οξέων οστεοαρθρικών λοιμώξεων σε προηγουμένως υγιείς παιδιατρικούς ασθενείς. Η προσέγγιση αυτή έχει σημαντικές κλινικές προεκτάσεις κάνοντας τη διαχείριση των λοιμώξεων αυτών ευκολότερη τόσο για τους κλινικούς όσο και για τις οικογένειες των ασθενών, καθώς όχι μόνο μειώνεται η απαιτούμενη διάρκεια νοσηλείας αλλά και οι επιπλοκές που σχετίζονται με τη χρήση φλεβικών καθετήρων. Παρ ’όλα αυτά, απαιτούνται περαιτέρω κλινικές δοκιμές, ιδίως για την αξιολόγηση της αποκλειστικά από του στόματος θεραπείας, καθώς μόνο μια από τις μελέτες την αξιολόγησε με αυστηρή μεθοδολογία. Τέλος, αν και οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες είναι αυτές που καθοδηγούν τις αποφάσεις σχετικά με τη διάρκεια της αντιβιοτικής αγωγής, δεν πρέπει να αποκλείεται η δυνατότητα περαιτέρω βράχυνσης της αγωγής σε επιλεγμένους ασθενείς. Η κλινική ανταπόκριση του ασθενή παραμένει καθοριστικός παράγοντας για το κατά πόσο παρατεταμένα αντιβιοτικά σχήματα είναι όντως απαραίτητα.","Background: Pediatric bone and joint infections are traditionally managed with prolonged courses of intravenous antibiotic therapy, although the optimal duration remains controversial. Recent studies and clinical guidelines support shorter intravenous courses, and in selected cases, even exclusive oral antibiotic treatment. However, the minimum effective duration of intravenous therapy has still not been clearly defined. Objectives: The purpose of this meta-analysis was to evaluate the effectiveness of treatment strategies with intravenous antibiotic durations ranging from 0 to 5 days, in previously healthy children over 3 months of age with acute bone and joint infections, without compromising treatment success. Methods: We searched MEDLINE (via PubMed), Cochrane Library, and Scopus up to December 31, 2024, for randomized controlled trials, cohort studies, and case-control studies with the following key words: pediatric osteoarticular infections, acute hematogenous osteomyelitis, septic arthritis, intravenous therapy. Eligibility criteria included: i) previously healthy children, ii) over 3 months of age iii) uncomplicated acute bone and joint infections iv) intravenous antibiotic course of ≤5 days. Exclusion criteria comprised cases with comorbidities, joint prosthesis, chronic AHO or surgical site infections. Risk of bias was assessed using the RoB 2 tool for randomized trials and ROBINS-I for non-randomized studies. The quality of evidence for the primary outcome, treatment success at follow-up, was assessed using the GRADE approach. Results: Of the six studies, with a total of 813 patients were included in the qualitative synthesis, three were included in the meta-analysis, due to methodological differences. The pooled odds ratio for treatment success with short-course intravenous therapy (≤5 days) or oral-only treatment compared to longer IV regimens was 1.65 (95% CI: 0.46–5.98), indicating no significant difference between groups. Statistical heterogeneity was low (I² = 0%). Sensitivity analyses across various assumptions confirmed the direction and stability of the findings. The certainty of evidence for treatment success was rated as low due to imprecision and the limited number of estimable studies. Conclusions: This review and meta-analysis suggests that short-course intravenous therapy, or even exclusive oral antibiotic treatment, may be as effective as longer IV regimens for uncomplicated pediatric bone and joint infections in healthy children. However, given the low certainty of evidence, these strategies should be applied cautiously and guided by clinical judgment. Overall, shorter antibiotic courses appear to be safe in selected patients, but further high-quality trials are needed to confirm these findings."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Short-course intravenous antibiotic therapy of pediatric bone and joint infections: A systematic review and meta-analysis"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Βρούτση Μαρίνα","Vroutsi Marina"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η οξεία οστεομυελίτιδα και η σηπτική αρθρίτιδα αποτελούν τις λοιμώξεις των οστών και των αρθρώσεων. Επηρεάζουν τα οστά και τον αρθρικό υμένα διαφόρων αρθρώσεων αντίστοιχα. Προκαλούνται από βακτήρια και εμφανίζονται ως μεμονωμένες καταστάσεις ή συνυπάρχουν. Συχνότερη ηλικία εμφάνισης είναι τα 5 έτη. Έχουν διπλάσια επίπτωση στα αγόρια, πιθανόν λόγω εντονότερης σωματικής δραστηριότητας που προδιαθέτει σε τραυματισμούς του μυοσκελετικού. Η οστεομυελίτιδα σχετίζεται με φλεγμονή των οστών και η επίπτωση της είναι 1.2-1.3 περιστατικά/100.000 παιδιά/έτος. Συνήθως συμβαίνει ως επιπλοκή βακτηριαιμίας. Τότε χαρακτηρίζεται ως οξεία αιματογενής οστεομυελίτιδα και είναι συχνότερη στα βρέφη και παιδιά προσχολικής ηλικίας. Επηρεάζει τη μετάφυση των οστών, λόγω της πλούσιας αλλά αργής αιματικής ροής στο αναπτυσσόμενο οστό. Σπανιότερα, η οστεομυελίτιδα εμφανίζεται σαν επιπλοκή χειρουργικού τραύματος ή λοίμωξης μαλακών μορίων. Η υποψία τίθεται συνδυαστικά από το ιστορικό και την κλινική και εργαστηριακή εικόνα και επιβεβαιώνεται με εργαστηριακές εξετάσεις, ενώ ο μικροβιακός παράγοντας μπορεί να απομονωθεί από την καλλιέργεια αίματος ή την καλλιέργεια οστού που διενεργείται πιο σπάνια. Η ευαισθησία της καλλιέργειας αίματος κυμαίνεται από 10% έως 40%. Συνηθέστερο αίτιο οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας είναι ο Staphylococcus aureus, που αφορά το 80% των περιστατικών με θετική καλλιέργεια αίματος. Ακολουθεί ο β-αιμολυτικός στρεπτόκοκκος της ομάδας Α όπου μαζί με τα Gram (-) εντεροβακτηριοειδή είναι αίτια οστεομυελίτιδας σε νεογνά. Σε παιδιά ηλικίας 6 μηνών έως 4 ετών συχνό αίτιο είναι η Kingella kingae που δεν αναπτύσσεται με τις συνήθεις καλλιεργητικές μεθόδους. Στην ίδια ηλικιακή κατηγορία σε χώρες με χαμηλή εμβολιαστική κάλυψη ο Haemophilus influenzae type b προκαλεί το 10-15% των περιστατικών. Ο Streptococcus pneumoniae μπορεί να προκαλέσει οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα σε μεγαλύτερα παιδιά στα πλαίσια διεισδυτικής νόσου. Η σηπτική αρθρίτιδα είναι συνήθως αποτέλεσμα βακτηριαιμίας και σπανιότερα οστεομυελίτιδας των μεταφύσεων των παρακείμενων οστών ή άμεσου ενοφθαλμισμού του μικροοργανισμού στην άρθρωση. Χαρακτηρίζεται από άθροιση υγρού στον αρθρικό θύλακο που μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφή της άρθρωσης. Η επίπτωση της στον παιδιατρικό πληθυσμό είναι 2-10 περιστατικά/100.000 παιδιά/έτος. Συχνότερα προσβάλλεται η άρθρωση του ισχίου και ακολουθεί η άρθρωση του γόνατος και του αστραγάλου. Ο ασθενής έχει πυρετό ενώ η προσβεβλημένη άρθρωση είναι διογκωμένη, εξέρυθρη και επώδυνη. Στα βρέφη είναι συχνότερα τα συστηματικά συμπτώματα, όπως η κακουχία και η ευερεθιστότητα. Η καλλιέργεια αίματος είναι θετική στο 30% με 70% των περιστατικών. Τα αίτια της σηπτικής αρθρίτιδας κατά ηλικία είναι όμοια με αυτά της οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας. Η αντιμετώπιση τόσο της οξείας αιματογενούς οστεομυελίτιδας όσο και της σηπτικής αρθρίτιδας είναι φαρμακευτική ή και χειρουργική. Στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες της Pediatric Infectious Diseases Society (PIDS) και της Infectious Diseases Society of America (IDSA) η συνολική διάρκεια αντιβιοτικής αγωγής για την ανεπίπλεκτη οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα από S.aureus με καλή ανταπόκριση ορίζεται σε 3-4 εβδομάδες. Για τις υπόλοιπες περιπτώσεις από κοινά παθογόνα η διάρκεια καθορίζεται σε 4-6 εβδομάδες. Στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες του ίδιου οργανισμού για τη σηπτική αρθρίτιδα προτείνεται διάρκεια θεραπείας 10-14 ημερών για λοίμωξη από κοινά παθογόνα με ταχεία κλινική και εργαστηριακή βελτίωση. Για περιπτώσεις με αργή κλινική και εργαστηριακή βελτίωση προτείνεται διάρκεια θεραπείας 21-28 ημέρες. Υπάρχει ομοφωνία τόσο για την οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα όσο και για τη σηπτική αρθρίτιδα για αρχική χορήγηση αντιβιοτικών ενδοφλέβια. Παλαιότερα η συνολική χορήγηση αντιβιοτικών γινόταν ενδοφλέβια μέσω κεντρικού φλεβικού καθετήρα. Πλέον θεωρείται ασφαλής η μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία σε ασθενείς με κλινική και εργαστηριακή βελτίωση και απομόνωση του παθογόνου μικροοργανισμού. Τότε η μετάβαση σε από του στόματος αγωγή όχι μόνο δε σχετίζεται με θεραπευτική αποτυχία, αλλά φαίνεται πως πλεονεκτεί τόσο για λόγους ασφάλειας και αποφυγής επιπλοκών, όσο και κόστους. Ο χρόνος μετάβασης σε από του στόματος αγωγή αποτελεί αντικείμενο διαλόγου εδώ και πάνω από 50 έτη. Στις κατευθυντήριες οδηγίες της PIDS και της IDSΑ, ενώ συστήνεται η γρήγορη μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία, δεν προσδιορίζεται ο βέλτιστος χρόνος μετάβασης. Μια πολύ τεκμηριωμένη συστηματική ανασκόπηση δημοσιεύτηκε το 2023 από Hunter et al. με θέμα τα βραχύτερα αντιβιοτικά σχήματα και την πιθανότητα εμφάνισης επιπλοκών. Η ανασκόπηση εμπεριείχε πλήθος μελετών, εστίαζε ωστόσο περισσότερο στη συνολική διάρκεια της θεραπείας χωρίς επιπλέον να έχει γίνει μετα-ανάλυση των δεδομένων. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση περιλαμβάνει μελέτες με ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα ίσα ή μικρότερα από 5 ημέρες, ακόμα και αποκλειστικά από του στόματος αγωγή. Στόχος, μέσα από τη μετα-ανάλυση των δεδομένων, να μπορέσει να απαντηθεί το ερώτημα για το πόσο σύντομα μπορεί να γίνεται η μετάβαση στην από του στόματος θεραπεία, χωρίς να διακυβεύεται η θεραπευτική επιτυχία. Σκοπός: Διενεργήθηκε συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας και μετα-ανάλυση των δεδομένων με βάση τις οδηγίες του PRISMA 2020 με σκοπό να απαντηθεί το ακόλουθο ερώτημα: Πόσο βραχύ μπορεί να είναι το ενδοφλέβιο αντιβιοτικό σχήμα στη θεραπεία ανεπίπλεκτων οστεοαρθρικών λοιμώξεων στα παιδιά, χωρίς να διακυβεύεται η θεραπευτική επιτυχία; Συγκεκριμένα εστιάσαμε σε αντιβιοτικά σχήματα όπου η ενδοφλέβια φάση ήταν ίση ή μικρότερη από 5 ημέρες ή ακόμα και σε θεραπευτικά σχήματα με αντιβιοτική αγωγή αποκλειστικά από του στόματος. Διενεργήθηκε μετα-ανάλυση των δεδομένων, ώστε να αξιολογηθεί το θεραπευτικό αποτέλεσμα στις μελέτες που υιοθέτησαν τα συγκεκριμένα αντιβιοτικά σχήματα. Η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία και ακολούθως η διάρκεια νοσηλείας και τα ποσοστά επιπλοκών. Μεθοδολογία: Εφαρμόστηκαν προκαθορισμένα κριτήρια επιλεξιμότητας προκείμενου να συμπεριληφθούν οι μελέτες ενδιαφέροντος. Συμπεριλήφθηκαν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές και μελέτες παρατήρησης. Τύποι συμμετεχόντων: Προηγουμένως υγιή παιδιά από 3 μηνών έως 18 ετών, με διάγνωση οξείας οστεοαρθρικής λοίμωξης. Η διάγνωση θα πρέπει είτε να πληροί κλινικά διαγνωστικά κριτήρια είτε να έχει επιβεβαιωθεί μικροβιολογικά ή απεικονιστικά. Τύποι παρεμβάσεων και ομάδων σύγκρισης: Συμπεριλήφθηκαν μελέτες οι οποίες αξιολογούσαν ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα βραχύτερα ή ίσα με 5 ημέρες ή ακόμα και αποκλειστικά από του στόματος αγωγή, για τη θεραπεία οστεοαρθρικών λοιμώξεων στον παιδιατρικό πληθυσμό, δεδομένου ότι παρείχαν σαφείς πληροφορίες τόσο για τη διάρκεια όσο και για την έκβαση. Η σύγκριση αφορούσε ασθενείς που έλαβαν μακρύτερα ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα. Τύποι εκβάσεων: Η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία. Θεραπευτική αποτυχία ορίστηκε η υποτροπή, η ανάγκη για παρατεταμένη λήψη ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής ή χειρουργικής παρέμβασης, η χρόνια φλεγμονή και η επιμονή αυξημένων δεικτών φλεγμονής ή ακτινολογικών ευρημάτων. Δευτερογενώς εξετάστηκαν η διάρκεια της νοσηλείας και τα συχνότερα παθογόνα. Δεν υπήρχε περιορισμός ως προς το πλαίσιο διεξαγωγής των μελετών, ενώ συμπεριλήφθηκαν μόνο μελέτες δημοσιευμένες σε πλήρες κείμενο, στην αγγλική γλώσσα. Διενεργήθηκε συστηματική αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων MEDLINE, Cochrane Library και Scopus καθώς επίσης και στις βιβλιογραφικές αναφορές από επιλέξιμες μελέτες. Συμπεριλήφθηκαν μελέτες δημοσιευμένες από 1η Ιανουαρίου 1990 έως και 31η Δεκεμβρίου 2024. Η εξαγωγή δεδομένων βασίστηκε στις εξής προκαθορισμένες μεταβλητές: τύπος μελέτης, έτος δημοσίευσης, πληθυσμός μελέτης, τύπος και διάρκεια αντιβιοτικής αγωγής, θεραπευτική έκβαση, διάρκεια παρακολούθησης, χρηματοδότηση και χώρα διεξαγωγής της μελέτης. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε στο λογισμικό R με χρήση μοντέλου τυχαίων επιδράσεων (random-effects). Η βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για τα αποτελέσματα εκτιμήθηκε με τη μεθοδολογία GRADE. Επιπλέον, έγινε εκτίμηση του κινδύνου μεροληψίας με τα τυποποιημένα εργαλεία της Cochrane Collaboration. Χρησιμοποιήθηκε το RoB2 (Cochrane Risk of Bias 2 tool) για τις τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες και το ROBINS-I (Risk Of Bias In Non-randomized Studies of Interventions tool) για τις μη τυχαιοποιημένες. Κάθε πεδίο αξιολογούνταν ως χαμηλού, μέτριου, σοβαρού ή κρίσιμου κινδύνου μεροληψίας για τις μη τυχαιοποιημένες μελέτες. Αντίστοιχα ως χαμηλού ή υψηλού κινδύνου ή με κάποιες επιφυλάξεις για τυχαιοποιημένες κλινικές μελέτες. Δεδομένου ότι η κύρια έκβαση ενδιαφέροντος ήταν η θεραπευτική επιτυχία, λάβαμε υπόψιν τη διάρκεια παρακολούθησης ως βασικό τομέα αξιολόγησης. Οι επιλέξιμες μελέτες ομαδοποιήθηκαν για σύνθεση έτσι ώστε να συνεισφέρουν στην αξιολόγηση βραχείας διάρκειας ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, οριζόμενης ως ίσης ή μικρότερης των 5 ημερών. Οι μελέτες που συνέκριναν αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία (0 ημέρες ενδοφλέβιας αγωγής), με σχήματα που περιλάμβαναν ενδοφλέβια φάση οποιασδήποτε διάρκειας, θεωρήθηκαν κατάλληλες να συμπεριληφθούν στη μετα-ανάλυση. Αυτό εφόσον πληρούνταν η προϋπόθεση ότι η διάρκεια της ενδοφλέβιας θεραπείας στην ομάδα σύγκρισης δηλωνόταν σαφώς ή προέκυπτε από το σχεδιασμό της μελέτης. Σε αυτή την περίπτωση, η ομάδα με αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία ταξινομήθηκε ως ‘’βραχύ σχήμα θεραπείας’’, ενώ η ομάδα που περιείχε ενδοφλέβια φάση αντιμετωπίστηκε ως η ομάδα σύγκρισης, δηλαδή ‘’μακρύ σχήμα θεραπείας’’, ακόμα και όταν η διάρκεια της ενδοφλέβιας θεραπείας παρέμεινε εντός του ορισμού της βραχείας διάρκειας (≤5 ημέρες). Αποτελέσματα: Συνολικά, 1076 μελέτες προέκυψαν από την αναζήτηση βιβλιογραφίας στις βάσεις δεδομένων. Αφαιρέθηκαν οι διπλότυπες εγγραφές και παρέμειναν 1008 μελέτες από τις οποίες αποκλείστηκαν οι 979 μετά από την αξιολόγηση τίτλων και περιλήψεων. Από τις 29 μελέτες, οι 6 αποκλείστηκαν λόγω αδυναμίας πρόσβασης στο πλήρες άρθρο και οι 17 αποκλείστηκαν καθότι δεν πληρούσαν τα κριτήρια εισαγωγής. Καταλήξαμε σε 6 μελέτες, όπου για τις 3 πραγματοποιήθηκε ποσοτική σύνθεση με μετα-ανάλυση, ενώ οι υπόλοιπες 3 συμμετείχαν στην ποιοτική σύνθεση καθώς δεν πληρούσαν τα κριτήρια για μετα-ανάλυση. Χαρακτηριστικά μελετών: Από τις 6 αυτές μελέτες οι 3 ήταν τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές ( Peltola et al. 2009, Peltola et al. 2010, Nielsen et al. 2024). Επιπλέον υπήρχαν και 2 μελέτες (Peltola et al. 1997, Pääkkönen et al. 2012) παρατήρησης με προοπτικό σχεδιασμό και 1 μελέτη ασθενών-μαρτύρων (Roul-Levy et al. 2016). Για όσες μελέτες παρείχαν αυτή την πληροφορία, προκύπτει ότι διεξήχθησαν ανεξάρτητα από φαρμακευτικές εταιρείες. Ωστόσο σε 2 από αυτές (Peltola et al. 2009 & Peltola et al. 2010) υπήρχε χρηματοδότηση από φαρμακευτική εταιρεία για τη συγγραφή του άρθρου ενώ ακόμα 2 (Pääkkönen et al. 2012, Nielsen et al. 2024) έλαβαν χρηματοδότηση από δημόσιους φορείς χωρίς εμπορικές ή φαρμακευτικές συνδέσεις. Όλες οι μελέτες είχαν παρόμοια κριτήρια ένταξης και αποκλεισμού των συμμετεχόντων. Βασικά κριτήρια εισαγωγής ήταν οι ασθενείς να είναι άνω των 3 μηνών, προηγουμένως υγιείς, με διάγνωση οξείας οστεοαρθρικής λοίμωξης. Συννοσηρότητες, ασθενείς με επιπλεγμένες λοιμώξεις ή χειρουργικά τραύματα ήταν κριτήρια αποκλεισμού. Στη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016 οι ασθενείς αποκλείονταν και επί θερμοκρασίας σώματος υψηλότερης από 38.5 oC ή CRP>50mg/liter. Τέλος στη μελέτη από Nielsen et al. 2024 οι ασθενείς αποκλείονταν αν είχαν λάβει αντιβιοτικό για τουλάχιστον 24 ώρες προ της προσέλευσης ή αν επέκειτο χειρουργείο άμεσα. Συνολικά 813 παιδιά με οξεία οστεοαρθρική λοίμωξη συμμετείχαν στις 6 επιλέξιμες μελέτες. Η θεραπεία αφορούσε είτε σε β-λακταμικά αντιβιοτικά είτε σε κλινδαμυκίνη. Από αυτά, τα περισσότερα ολοκλήρωσαν την προγραμματισμένη παρακολούθηση ενώ όσα αποχώρησαν από τη μελέτη, είχαν εκτιμηθεί ως κλινικά υγιή και χωρίς επιπλοκές σε πρωιμότερα στάδια επανελέγχου. Η παρακολούθηση διήρκησε για τουλάχιστον 12 μήνες σε 4 από τις μελέτες (Peltola et al. 1997, Peltola et al. 2009, Peltola et al. 2010, Pääkkönen et al. 2012 ) και για 6 μήνες στις υπόλοιπες 2 (Nielsen et al. 2024, Roul-Levy et al. 2016). Εκτίμηση κινδύνου μεροληψίας: Για τη μελέτη από Peltola et al. 1997 ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως χαμηλός, ενώ για τη μελέτη από Pääkkönen et al. 2012 εκτιμήθηκε ως χαμηλός προς μέτριος λόγω της πιθανότητας ανεξέλεγκτων συγχυτικών παραγόντων. Τέλος για τη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016, ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως σοβαρός λόγω μη τυχαιοποίησης των ασθενών στις 2 ομάδες, με την πιθανότητα στην ομάδα της από του στόματος θεραπείας να συμπεριληφθούν οι ασθενείς με πιο ήπια κλινική εικόνα. Όσον αφορά τις τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές, για τις μελέτες Peltola et al. 2009 & Peltola et al. 2010, ο κίνδυνος μεροληψίας εκτιμήθηκε ως χαμηλός. Η αξιολόγηση του κινδύνου μεροληψίας για τη μελέτη από Nielsen et al. 2024 έδειξε πιθανό σφάλμα λόγω μη διαθέσιμων δεδομένων εκβάσεων (ασθενείς που διέκοψαν την παρακολούθηση >5% του συνόλου ασθενών της μελέτης), γεγονός που μπορεί να επηρεάσει την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων. Αποτελέσματα επιμέρους μελετών: Στη μελέτη από Peltola et al. 1997 συμμετείχαν συνολικά 50 παιδιά, τα οποία έλαβαν βραχύ σχήμα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής με διάμεση διάρκεια θεραπείας 4 ημέρες. Όλοι οι ασθενείς ήταν ασυμπωματικοί κατά την αξιολόγηση των 12 μηνών. Μέση διάρκεια νοσηλείας ήταν 11 ημέρες και συχνότερο παθογόνο ο S.aureus. Στη μελέτη από Pääkkönen et al. 2012 συμμετείχαν 265 παιδιά τα οποία χωρίστηκαν σε 2 ομάδες βάσει χρονολογικής κατανομής, τα έτη 1983-1993 και 1994-2005, και έλαβαν βραχύ σχήμα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής με διάμεση διάρκεια 4.2 και 3.7 ημέρες αντίστοιχα. Ωστόσο, 3 παιδιά παρουσίασαν ήπιες επιπλοκές έως τον ένα χρόνο παρακολούθησης, γεγονός που αντιστοιχεί σε ποσοστό εμφάνισης περίπου στο 1%. Η διάρκεια νοσηλείας φάνηκε να μειώθηκε στις 2 ομάδες από 13 στις 9 ημέρες και το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus. Στη μελέτη από Roul-Levy et al. 2016 συμμετείχαν 45 παιδιά τα οποία κατανεμήθηκαν σε 2 ομάδες. Η πρώτη ομάδα, η οποία για το σκοπό της παρούσας ανασκόπησης, θεωρήθηκε ως η ομάδα που έλαβε το βραχύ σχήμα θεραπείας, έλαβε αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή και θεραπευτική αποτυχία παρατηρήθηκε σε 1 από τους 19 ασθενείς(5%). Στη δεύτερη ομάδα οι ασθενείς έλαβαν κατά μέσο όρο 4 ημέρες ενδοφλέβιας αγωγής και θεραπευτική αποτυχία παρατηρήθηκε σε 3 από τους 26 ασθενείς(12%). Δεν παρατηρήθηκε σημαντική διαφορά στη διάρκεια της νοσηλείας ανάμεσα στις 2 ομάδες και η μικροβιολογική τεκμηρίωση δεν παρουσιαζόταν συστηματικά. Είναι σημαντικό να αναφερθεί επίσης ότι οι ασθενείς στην ομάδα της από του στόματος θεραπείας είχαν διάμεση τιμή CRP: 7 mg/liter ενώ στην άλλη ομάδα η αντίστοιχη τιμή ήταν 27mg/liter. Στη μελέτη από Peltola et al. 2010 συμμετείχαν 131 παιδιά με οξεία αιματογενή οστεομυελίτιδα επιβεβαιωμένη μικροβιολογικά. Τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε βραχύ είτε μακρύτερο σχήμα αντιβιοτικής αγωγής, όπου η ενδοφλέβια φάση ήταν 3.7 και 4.1 ημέρες αντίστοιχα για κάθε μια από τις ομάδες. Κανένας ασθενής δεν χάθηκε από την παρακολούθηση ενώ μόνο 2 εμφάνισαν ήπιες επιπλοκές. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus. Στην μελέτη από Peltola et al. 2009 συμμετείχαν 130 παιδιά με σηπτική αρθρίτιδα τα οποία τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε βραχύ είτε μακρύτερο σχήμα αντιβιοτικής αγωγής. Και στις 2 ομάδες, οι ασθενείς έλαβαν ενδοφλέβια αγωγή για 3 ημέρες. Οι 115 από τους 130 ασθενείς ολοκλήρωσαν την ετήσια παρακολούθηση, ενώ οι υπόλοιποι είχαν εκτιμηθεί ως κλινικά υγιείς σε πρωιμότερα στάδια. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus ακολουθούμενος από τον H.influenzae type b. Στη μελέτη από Nielsen et al. 2024, 192 ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν να λάβουν είτε αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή, είτε ενδοφλέβια αγωγή για 4 ημέρες ακολουθούμενη από αγωγή από του στόματος. Η πρώτη ομάδα, η οποία για το σκοπό της παρούσας ανασκόπησης, θεωρήθηκε ως η ομάδα που έλαβε το βραχύ σχήμα θεραπείας και συγκρίθηκε με την ομάδα που έλαβε και ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή. Στους 6 μήνες παρακολούθησης κανένας ασθενείς δεν εμφάνισε επιπλοκές σε καμία από τις 2 ομάδες. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο S.aureus ακολουθούμενος από την K.kingae. Μετα-ανάλυση: Από τις μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια εισαγωγής, 3 συμπεριλήφθηκαν στη μετα-ανάλυση, εκ των οποίων οι 2 παρείχαν δεδομένα που επέτρεπαν τον υπολογισμό του συνολικού αποτελέσματος. Η μετα-ανάλυση έδειξε ότι η χορήγηση σύντομης ενδοφλέβιας αγωγής (≤5 ημέρες) ή η αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική θεραπεία δεν συσχετίστηκε με μειωμένη πιθανότητα επιτυχούς έκβασης συγκριτικά με πιο παρατεταμένη ενδοφλέβια θεραπεία (OR = 1,65, 95% CI: 0,46–5,98). Δεν παρατηρήθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των ομάδων, ενώ η ετερογένεια μεταξύ των μελετών ήταν μηδενική (I² = 0%). Η ανάλυση ευαισθησίας, η οποία περιέλαβε εναλλακτικά σενάρια όπως χρήση μοντέλου σταθερών επιδράσεων, αποκλεισμό της μη τυχαιοποιημένης μελέτης και εφαρμογή της διόρθωσης συνέχειας για μελέτη με μηδενικά συμβάματα, επιβεβαίωσε τη σταθερότητα της κατεύθυνσης των ευρημάτων. Η συνολική βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για την κύρια έκβαση αξιολογήθηκε ως χαμηλή, κυρίως λόγω αβεβαιότητας (ευρύ διάστημα εμπιστοσύνης) και του περιορισμένου αριθμού μελετών με δεδομένα που μπορούσαν να συμπεριληφθούν στη στατιστική σύνθεση. Συζήτηση: Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση αξιολόγησε κατά πόσο η βραχεία ενδοφλέβια αντιβιοτική αγωγή (≤5 ημέρες) ή η αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία, είναι εξίσου αποτελεσματική με πιο παρατεταμένα σχήματα ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, στην αντιμετώπιση οξέων οστεοαρθρικών λοιμώξεων σε προηγουμένως υγιή παιδιά. 3 μελέτες πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης για ποσοτική σύνθεση, εκ των οποίων 2 συνέβαλαν στη συνδυασμένη ανάλυση. Ο συνολικός λόγος πιθανοτήτων (OR) για την επιτυχία της θεραπείας με τη χρήση μοντέλου τυχαίων επιδράσεων ήταν 1.65 (95% CI: 0.46-5.98), χωρίς στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ βραχείας και πιο παρατεταμένης ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής. Αν και η υπεροχή της βραχείας αγωγής δεν τεκμηριώνεται στατιστικά, τα αποτελέσματα υποστηρίζουν τη μη κατωτερότητα της, καθώς δεν παρατηρείται τάση προς δυσμενέστερα αποτελέσματα. Αναλύσεις ευαισθησίας και προσθήκη επιμέρους μελετών ενίσχυσαν τη συνέπεια του ευρήματος. Συνολικά, η βραχεία θεραπεία φαίνεται να αποτελεί ασφαλή και αποτελεσματική εναλλακτική έναντι των πιο παρατεταμένων σχημάτων. Το συχνότερο παθογόνο ήταν ο Staphylococcus aureus με την πλειονότητα των στελεχών να είναι ευαίσθητα στη μεθικιλλίνη (MSSA) με βάση τις μελέτες που παρείχαν δεδομένα ευαισθησίας. Επιπλέον, αν και η διάρκεια νοσηλείας είχε καθοριστεί αρχικά ως μετρήσιμη έκβαση, δεν υπήρχαν επαρκή δεδομένα για σύγκριση μεταξύ των μελετών. Τα αποτελέσματα αυτής της μετα-ανάλυσης συμφωνούν με τα ολοένα αυξανόμενα δεδομένα που υποστηρίζουν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα των βραχέων αντιβιοτικών σχημάτων στις οξείες οστεοαρθρικές λοιμώξεις στην παιδική ηλικία. Η συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας από Hunter et al. 2023 κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα βραχέα αντιβιοτικά σχήματα δεν σχετίζονται με χειρότερη έκβαση, εξετάζοντας ωστόσο τη συνολική διάρκεια θεραπείας και όχι της ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής. Αντίθετα η παρούσα ανασκόπηση επικεντρώθηκε σε μελέτες που συνέκριναν ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα ≤5 ημερών με πιο μακράς διάρκειας σχήματα ή αποκλειστικά από του στόματος θεραπεία, με ενδοφλέβια αντιβιοτικά σχήματα. Αυτή η πιο στοχευμένη προσέγγιση, εκτιμά, κατά πόσο σε προηγουμένως υγιείς ασθενείς, η πρώιμη μετάβαση σε από του στόματος αγωγή θέτει σε κίνδυνο την επιτυχή έκβαση. Μελέτες όπως αυτή από Peltola et al. 2009 και Pääkkönen et al. 2012, παρότι συμμετείχαν μόνο στην ποιοτική σύνθεση, ενισχύουν τα ευρήματα της μετα-ανάλυσης υπέρ βραχέων ενδοφλέβιων αντιβιοτικών σχημάτων. Επιπλέον 2 μεγάλες αναδρομικές μελέτες από Calvo et al. 2016 και από Alcobendas et al. 2022, παρότι δεν πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης στην παρούσα ανασκόπηση, ευθυγραμμίζονται με την τακτική της πρώιμης μετάβασης στην από του στόματος θεραπεία, ακόμα και στην αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική αγωγή. Τέλος, παρότι ο αριθμός των μελετών που συμμετείχαν στη μετα-ανάλυση είναι μικρός, τα ευρήματά της ευθυγραμμίζονται με τις πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες από PIDS και IDSA, όπου προτείνεται η έγκαιρη μετάβαση σε από του στόματος θεραπεία σε ασθενείς με καλή κλινικοεργαστηριακή ανταπόκριση. Ωστόσο, οι κατευθυντήριες αυτές οδηγίες δεν καθορίζουν ελάχιστη διάρκεια ενδοφλέβιας θεραπείας, αναδεικνύοντας τη σημασία των μελετών όπως η παρούσα, στον καθορισμό του πότε μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια αυτή η πρώιμη μετάβαση. Παρά ταύτα, αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί. Αρχικά, και παρά την ευρεία αναζήτηση στη βιβλιογραφία, μόνο 3 μελέτες ήταν επιλέξιμες για μετα-ανάλυση. Μελέτες όπως από Peltola et al. 2009 και Pääkkönen et al. 2012 εξαιρέθηκαν λόγω μεθοδολογικών περιορισμών. Επιπλέον, μια από τις μελέτες που συμμετείχε στη μετα-ανάλυση ήταν αυτή από Roul-Levy et al. 2016, η οποία ήταν μη τυχαιοποιημένη μελέτη παρατήρησης, και αν και αναγνωρίστηκε, ενείχε τον κίνδυνο για σφάλμα στα πλαίσια συγχυτικών παραγόντων και μεροληψίας επιλογής. Η μελέτη από Nielsen et al. 2024, δεν ήταν δυνατό να συμπεριληφθεί στην κύρια μετα-ανάλυση λόγω μηδενικών συμβαμάτων και στις 2 ομάδες θεραπείας, μειώνοντας πιθανά τη συνολική στατιστική ισχύ της ανάλυσης. Η συνολική βεβαιότητα της τεκμηρίωσης για την κύρια έκβαση κρίθηκε χαμηλή, λόγω αβεβαιότητας στα αποτελέσματα και περιορισμένου αριθμού μελετών στη στατιστική ανάλυση. Συμπεράσματα: Τα αντιβιοτικά σχήματα με βραχεία διάρκεια ενδοφλέβιας αντιβιοτικής αγωγής, ακόμα και η αποκλειστικά από του στόματος αντιβιοτική θεραπεία, δεν φαίνεται να υστερούν έναντι των παραδοσιακά χρησιμοποιούμενων παρατεταμένων ενδοφλέβιων αντιβιοτικών σχημάτων, στη θεραπεία των οξέων οστεοαρθρικών λοιμώξεων σε προηγουμένως υγιείς παιδιατρικούς ασθενείς. Η προσέγγιση αυτή έχει σημαντικές κλινικές προεκτάσεις κάνοντας τη διαχείριση των λοιμώξεων αυτών ευκολότερη τόσο για τους κλινικούς όσο και για τις οικογένειες των ασθενών, καθώς όχι μόνο μειώνεται η απαιτούμενη διάρκεια νοσηλείας αλλά και οι επιπλοκές που σχετίζονται με τη χρήση φλεβικών καθετήρων. Παρ ’όλα αυτά, απαιτούνται περαιτέρω κλινικές δοκιμές, ιδίως για την αξιολόγηση της αποκλειστικά από του στόματος θεραπείας, καθώς μόνο μια από τις μελέτες την αξιολόγησε με αυστηρή μεθοδολογία. Τέλος, αν και οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες είναι αυτές που καθοδηγούν τις αποφάσεις σχετικά με τη διάρκεια της αντιβιοτικής αγωγής, δεν πρέπει να αποκλείεται η δυνατότητα περαιτέρω βράχυνσης της αγωγής σε επιλεγμένους ασθενείς. Η κλινική ανταπόκριση του ασθενή παραμένει καθοριστικός παράγοντας για το κατά πόσο παρατεταμένα αντιβιοτικά σχήματα είναι όντως απαραίτητα.","Background: Pediatric bone and joint infections are traditionally managed with prolonged courses of intravenous antibiotic therapy, although the optimal duration remains controversial. Recent studies and clinical guidelines support shorter intravenous courses, and in selected cases, even exclusive oral antibiotic treatment. However, the minimum effective duration of intravenous therapy has still not been clearly defined. Objectives: The purpose of this meta-analysis was to evaluate the effectiveness of treatment strategies with intravenous antibiotic durations ranging from 0 to 5 days, in previously healthy children over 3 months of age with acute bone and joint infections, without compromising treatment success. Methods: We searched MEDLINE (via PubMed), Cochrane Library, and Scopus up to December 31, 2024, for randomized controlled trials, cohort studies, and case-control studies with the following key words: pediatric osteoarticular infections, acute hematogenous osteomyelitis, septic arthritis, intravenous therapy. Eligibility criteria included: i) previously healthy children, ii) over 3 months of age iii) uncomplicated acute bone and joint infections iv) intravenous antibiotic course of ≤5 days. Exclusion criteria comprised cases with comorbidities, joint prosthesis, chronic AHO or surgical site infections. Risk of bias was assessed using the RoB 2 tool for randomized trials and ROBINS-I for non-randomized studies. The quality of evidence for the primary outcome, treatment success at follow-up, was assessed using the GRADE approach. Results: Of the six studies, with a total of 813 patients were included in the qualitative synthesis, three were included in the meta-analysis, due to methodological differences. The pooled odds ratio for treatment success with short-course intravenous therapy (≤5 days) or oral-only treatment compared to longer IV regimens was 1.65 (95% CI: 0.46–5.98), indicating no significant difference between groups. Statistical heterogeneity was low (I² = 0%). Sensitivity analyses across various assumptions confirmed the direction and stability of the findings. The certainty of evidence for treatment success was rated as low due to imprecision and the limited number of estimable studies. Conclusions: This review and meta-analysis suggests that short-course intravenous therapy, or even exclusive oral antibiotic treatment, may be as effective as longer IV regimens for uncomplicated pediatric bone and joint infections in healthy children. However, given the low certainty of evidence, these strategies should be applied cautiously and guided by clinical judgment. Overall, shorter antibiotic courses appear to be safe in selected patients, but further high-quality trials are needed to confirm these findings."],"dc:identifier":["uoadl:5297855","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297855"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Short-course intravenous antibiotic therapy of pediatric bone and joint infections: A systematic review and meta-analysis"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:37:12Z"}