{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5297858"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5297858","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας στη διαχείριση καταστροφών","abstract":"Η εκδήλωση φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών μπορεί να προκαλέσει άμεσες αλλά και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία του πληθυσμού. Η ολοένα και αυξανόμενη εκδήλωση καταστροφών και η ανάδυση σύνθετων απειλών απαιτούν τον σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου μοντέλου διαχείρισης κρίσεων με γνώμονα την ψυχοκοινωνική στήριξη στις κρίσεις και την ενίσχυση της ετοιμότητας των πρώτων ανταποκριτών αλλά και του γενικότερου πληθυσμού. Οι Πρώτες Βοήθειες Ψυχικής Υγείας είναι μια ευρέως αναγνωρισμένη προσέγγιση που χρησιμοποιείται από πολλούς διεθνείς οργανισμούς και αποσκοπεί στην κάλυψη των βασικών αναγκών των επιζώντων, στην άμβλυνση των έντονων συμπτωμάτων ψυχικής δυσφορίας αλλά και στην αυτοφροντίδα των ανταποκριτών, άμεσα μετά την καταστροφή. Αν και αποτελεί την πλέον διαδεδομένη προσέγγιση στην παροχή υποστήριξης σε περιπτώσεις κρίσεων, η αποτελεσματικότητά της αποτελεί αντικείμενο συνεχούς έρευνας λόγω της ιδιάζουσας φύσης των καταστροφών και της δυσκολίας συλλογής δεδομένων στο συνκαταστροφικό στάδιο. Στην παρούσα εργασία διερευνάται η εφαρμογή των Α’ ΒΨΥ στη διαχείριση καταστροφών, οι αρχές, τα βασικά μοντέλα, η εκπαίδευσή αλλά και τα πλεονεκτήματα και οι αδυναμίες της συγκεκριμένης προσέγγισης. Μέσω ποσοτικής έρευνας, βιβλιογραφικής ανασκόπησης και μελέτης περιπτώσεων εφαρμογής τους σε τρεις διαφορετικές καταστροφές ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών διερευνήθηκε η αποτελεσματικότητα των Α ΒΨΥ στο συνκαταστροφικό στάδιο και στην ψυχοκοινωνική στήριξη του πληθυσμού. Ακόμη, μελετήθηκε η εφαρμογή τους στο προκαταστροφικό στάδιο και η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων και μεθόδων εκπαίδευσης στην ετοιμότητα των ανταποκριτών. Μέσα από την έρευνα εξακριβώνεται η διαδεδομένη εφαρμογή των Α΄ΒΨΥ στο πεδίο των καταστροφών καθώς και η αποτελεσματικότητά τους στη μείωση των συμπτωμάτων δυσφορίας του επιζώντα και στην αύξηση των δεξιοτήτων και του αισθήματος ετοιμότητας του ανταποκριτή. Επίσης, ενισχύεται το κενό της ψυχοκοινωνικής στήριξης του πληθυσμού που προκύπτει από την έλλειψη επαγγελματιών ψυχικής υγείας σε μια τεράστιας κλίμακας καταστροφή με αυξημένες ανάγκες, αλλά και διευκολύνεται η παροχή ψυχολογικής στήριξης σε χώρες με έντονο το στίγμα της ψυχικής ασθένειας. Παρόλ’ αυτά αναδύονται σημαντικές αδυναμίες, όπως η έλλειψη ενός ενιαίου προγράμματος εκπαίδευσης και εποπτείας, δυσκολίες προσαρμογής των Α’ΒΨΥ στην πολιτισμική ιδιαιτερότητα της κάθε χώρας αλλά και μη επαρκή ερευνητικά δεδομένα. Αν και απαιτούνται περισσότερες έρευνες για την αποτελεσματικότητά τους, οι Α’ ΒΨΥ αποτελούν μια αποτελεσματική προσέγγιση στη διαχείριση καταστροφών και στην υποστήριξη του πληγέντος πληθυσμού. Η ενσωμάτωση της συγκεκριμένης προσέγγισης, στα σχέδια διαχείρισης κρίσεων, μέσω ενός ολοκληρωμένου πλάνου εκπαίδευσης και εφαρμογής μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την ετοιμότητα και ανθεκτικότητα της κοινότητας και να μειώσει τις αρνητικές επιδράσεις μιας καταστροφής.","abstract_html":"Η εκδήλωση φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών μπορεί να προκαλέσει άμεσες αλλά και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία του πληθυσμού. Η ολοένα και αυξανόμενη εκδήλωση καταστροφών και η ανάδυση σύνθετων απειλών απαιτούν τον σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου μοντέλου διαχείρισης κρίσεων με γνώμονα την ψυχοκοινωνική στήριξη στις κρίσεις και την ενίσχυση της ετοιμότητας των πρώτων ανταποκριτών αλλά και του γενικότερου πληθυσμού. Οι Πρώτες Βοήθειες Ψυχικής Υγείας είναι μια ευρέως αναγνωρισμένη προσέγγιση που χρησιμοποιείται από πολλούς διεθνείς οργανισμούς και αποσκοπεί στην κάλυψη των βασικών αναγκών των επιζώντων, στην άμβλυνση των έντονων συμπτωμάτων ψυχικής δυσφορίας αλλά και στην αυτοφροντίδα των ανταποκριτών, άμεσα μετά την καταστροφή. Αν και αποτελεί την πλέον διαδεδομένη προσέγγιση στην παροχή υποστήριξης σε περιπτώσεις κρίσεων, η αποτελεσματικότητά της αποτελεί αντικείμενο συνεχούς έρευνας λόγω της ιδιάζουσας φύσης των καταστροφών και της δυσκολίας συλλογής δεδομένων στο συνκαταστροφικό στάδιο. Στην παρούσα εργασία διερευνάται η εφαρμογή των Α’ ΒΨΥ στη διαχείριση καταστροφών, οι αρχές, τα βασικά μοντέλα, η εκπαίδευσή αλλά και τα πλεονεκτήματα και οι αδυναμίες της συγκεκριμένης προσέγγισης. Μέσω ποσοτικής έρευνας, βιβλιογραφικής ανασκόπησης και μελέτης περιπτώσεων εφαρμογής τους σε τρεις διαφορετικές καταστροφές ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών διερευνήθηκε η αποτελεσματικότητα των Α ΒΨΥ στο συνκαταστροφικό στάδιο και στην ψυχοκοινωνική στήριξη του πληθυσμού. Ακόμη, μελετήθηκε η εφαρμογή τους στο προκαταστροφικό στάδιο και η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων και μεθόδων εκπαίδευσης στην ετοιμότητα των ανταποκριτών. Μέσα από την έρευνα εξακριβώνεται η διαδεδομένη εφαρμογή των Α΄ΒΨΥ στο πεδίο των καταστροφών καθώς και η αποτελεσματικότητά τους στη μείωση των συμπτωμάτων δυσφορίας του επιζώντα και στην αύξηση των δεξιοτήτων και του αισθήματος ετοιμότητας του ανταποκριτή. Επίσης, ενισχύεται το κενό της ψυχοκοινωνικής στήριξης του πληθυσμού που προκύπτει από την έλλειψη επαγγελματιών ψυχικής υγείας σε μια τεράστιας κλίμακας καταστροφή με αυξημένες ανάγκες, αλλά και διευκολύνεται η παροχή ψυχολογικής στήριξης σε χώρες με έντονο το στίγμα της ψυχικής ασθένειας. Παρόλ’ αυτά αναδύονται σημαντικές αδυναμίες, όπως η έλλειψη ενός ενιαίου προγράμματος εκπαίδευσης και εποπτείας, δυσκολίες προσαρμογής των Α’ΒΨΥ στην πολιτισμική ιδιαιτερότητα της κάθε χώρας αλλά και μη επαρκή ερευνητικά δεδομένα. Αν και απαιτούνται περισσότερες έρευνες για την αποτελεσματικότητά τους, οι Α’ ΒΨΥ αποτελούν μια αποτελεσματική προσέγγιση στη διαχείριση καταστροφών και στην υποστήριξη του πληγέντος πληθυσμού. Η ενσωμάτωση της συγκεκριμένης προσέγγισης, στα σχέδια διαχείρισης κρίσεων, μέσω ενός ολοκληρωμένου πλάνου εκπαίδευσης και εφαρμογής μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την ετοιμότητα και ανθεκτικότητα της κοινότητας και να μειώσει τις αρνητικές επιδράσεις μιας καταστροφής.","abstract_has_math":false,"creators":["Σελεάρη Ειρήνη","Seleari Eirini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:37:12Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5297858"],"render_values":[{"text":"uoadl:5297858","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297858","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297858","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5297858","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σελεάρη Ειρήνη","Seleari Eirini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5297858","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297858"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η εκδήλωση φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών μπορεί να προκαλέσει άμεσες αλλά και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία του πληθυσμού. Η ολοένα και αυξανόμενη εκδήλωση καταστροφών και η ανάδυση σύνθετων απειλών απαιτούν τον σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου μοντέλου διαχείρισης κρίσεων με γνώμονα την ψυχοκοινωνική στήριξη στις κρίσεις και την ενίσχυση της ετοιμότητας των πρώτων ανταποκριτών αλλά και του γενικότερου πληθυσμού. Οι Πρώτες Βοήθειες Ψυχικής Υγείας είναι μια ευρέως αναγνωρισμένη προσέγγιση που χρησιμοποιείται από πολλούς διεθνείς οργανισμούς και αποσκοπεί στην κάλυψη των βασικών αναγκών των επιζώντων, στην άμβλυνση των έντονων συμπτωμάτων ψυχικής δυσφορίας αλλά και στην αυτοφροντίδα των ανταποκριτών, άμεσα μετά την καταστροφή. Αν και αποτελεί την πλέον διαδεδομένη προσέγγιση στην παροχή υποστήριξης σε περιπτώσεις κρίσεων, η αποτελεσματικότητά της αποτελεί αντικείμενο συνεχούς έρευνας λόγω της ιδιάζουσας φύσης των καταστροφών και της δυσκολίας συλλογής δεδομένων στο συνκαταστροφικό στάδιο. Στην παρούσα εργασία διερευνάται η εφαρμογή των Α’ ΒΨΥ στη διαχείριση καταστροφών, οι αρχές, τα βασικά μοντέλα, η εκπαίδευσή αλλά και τα πλεονεκτήματα και οι αδυναμίες της συγκεκριμένης προσέγγισης. Μέσω ποσοτικής έρευνας, βιβλιογραφικής ανασκόπησης και μελέτης περιπτώσεων εφαρμογής τους σε τρεις διαφορετικές καταστροφές ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών διερευνήθηκε η αποτελεσματικότητα των Α ΒΨΥ στο συνκαταστροφικό στάδιο και στην ψυχοκοινωνική στήριξη του πληθυσμού. Ακόμη, μελετήθηκε η εφαρμογή τους στο προκαταστροφικό στάδιο και η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων και μεθόδων εκπαίδευσης στην ετοιμότητα των ανταποκριτών. Μέσα από την έρευνα εξακριβώνεται η διαδεδομένη εφαρμογή των Α΄ΒΨΥ στο πεδίο των καταστροφών καθώς και η αποτελεσματικότητά τους στη μείωση των συμπτωμάτων δυσφορίας του επιζώντα και στην αύξηση των δεξιοτήτων και του αισθήματος ετοιμότητας του ανταποκριτή. Επίσης, ενισχύεται το κενό της ψυχοκοινωνικής στήριξης του πληθυσμού που προκύπτει από την έλλειψη επαγγελματιών ψυχικής υγείας σε μια τεράστιας κλίμακας καταστροφή με αυξημένες ανάγκες, αλλά και διευκολύνεται η παροχή ψυχολογικής στήριξης σε χώρες με έντονο το στίγμα της ψυχικής ασθένειας. Παρόλ’ αυτά αναδύονται σημαντικές αδυναμίες, όπως η έλλειψη ενός ενιαίου προγράμματος εκπαίδευσης και εποπτείας, δυσκολίες προσαρμογής των Α’ΒΨΥ στην πολιτισμική ιδιαιτερότητα της κάθε χώρας αλλά και μη επαρκή ερευνητικά δεδομένα. Αν και απαιτούνται περισσότερες έρευνες για την αποτελεσματικότητά τους, οι Α’ ΒΨΥ αποτελούν μια αποτελεσματική προσέγγιση στη διαχείριση καταστροφών και στην υποστήριξη του πληγέντος πληθυσμού. Η ενσωμάτωση της συγκεκριμένης προσέγγισης, στα σχέδια διαχείρισης κρίσεων, μέσω ενός ολοκληρωμένου πλάνου εκπαίδευσης και εφαρμογής μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την ετοιμότητα και ανθεκτικότητα της κοινότητας και να μειώσει τις αρνητικές επιδράσεις μιας καταστροφής.","Natural and man-made disasters can lead to significant, immediate and long-term impacts on the mental health of the population. The increasing frequency of disasters and the emergence of more complex threats require a comprehensive crisis management model for psychosocial support that enhances the preparedness of both first responders and the general population. Psychological First Aid (PFA) is a widely recognized approach, endorsed by many international organizations, aiming to address the basic needs of survivors, alleviate acute psychological distress and promote self-care among first responders after a disaster occurs. While it is the most commonly used method for crisis intervention, its effectiveness remains a subject of ongoing research due to the unique nature of disasters and the challenges associated with data collection in the disaster phase. This study explores the application of PFA in disaster management settings, including its principles, the basic models, the training methods, as well as its advantages and limitations. Through quantitative analysis, drawing from existing literature, and case studies of PFA implementation, the effectiveness of PFA was examined in the disaster phase and in psychosocial support provided to the affected population. Additionally, the study investigated its application in the pre-disaster phase and the effectiveness of training programs in enhancing responder preparedness. The findings confirm the widespread use of PFA in disaster response and its effectiveness in reducing distress symptoms among survivors while increasing responders' skills and sense of preparedness. Furthermore, PFA helps bridge the gap in psychosocial support caused by the shortage of mental health professionals during large-scale disasters with high demands and facilitates the provision of psychological support in countries where mental illness carries significant stigma. However, notable limitations also emerge, such as the absence of a standardized training and supervision program, difficulties in adapting PFA to different cultural contexts, and insufficient research data. Although further studies are needed to fully assess its effectiveness, PFA remains a valuable approach in disaster management and in supporting affected populations. The integration of the method into crisis management plans, through a well-structured training and implementation framework, can significantly enhance community preparedness and resilience while mitigating the negative impacts of a disaster."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας στη διαχείριση καταστροφών"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σελεάρη Ειρήνη","Seleari Eirini"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η εκδήλωση φυσικών και τεχνολογικών καταστροφών μπορεί να προκαλέσει άμεσες αλλά και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία του πληθυσμού. Η ολοένα και αυξανόμενη εκδήλωση καταστροφών και η ανάδυση σύνθετων απειλών απαιτούν τον σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου μοντέλου διαχείρισης κρίσεων με γνώμονα την ψυχοκοινωνική στήριξη στις κρίσεις και την ενίσχυση της ετοιμότητας των πρώτων ανταποκριτών αλλά και του γενικότερου πληθυσμού. Οι Πρώτες Βοήθειες Ψυχικής Υγείας είναι μια ευρέως αναγνωρισμένη προσέγγιση που χρησιμοποιείται από πολλούς διεθνείς οργανισμούς και αποσκοπεί στην κάλυψη των βασικών αναγκών των επιζώντων, στην άμβλυνση των έντονων συμπτωμάτων ψυχικής δυσφορίας αλλά και στην αυτοφροντίδα των ανταποκριτών, άμεσα μετά την καταστροφή. Αν και αποτελεί την πλέον διαδεδομένη προσέγγιση στην παροχή υποστήριξης σε περιπτώσεις κρίσεων, η αποτελεσματικότητά της αποτελεί αντικείμενο συνεχούς έρευνας λόγω της ιδιάζουσας φύσης των καταστροφών και της δυσκολίας συλλογής δεδομένων στο συνκαταστροφικό στάδιο. Στην παρούσα εργασία διερευνάται η εφαρμογή των Α’ ΒΨΥ στη διαχείριση καταστροφών, οι αρχές, τα βασικά μοντέλα, η εκπαίδευσή αλλά και τα πλεονεκτήματα και οι αδυναμίες της συγκεκριμένης προσέγγισης. Μέσω ποσοτικής έρευνας, βιβλιογραφικής ανασκόπησης και μελέτης περιπτώσεων εφαρμογής τους σε τρεις διαφορετικές καταστροφές ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών διερευνήθηκε η αποτελεσματικότητα των Α ΒΨΥ στο συνκαταστροφικό στάδιο και στην ψυχοκοινωνική στήριξη του πληθυσμού. Ακόμη, μελετήθηκε η εφαρμογή τους στο προκαταστροφικό στάδιο και η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων και μεθόδων εκπαίδευσης στην ετοιμότητα των ανταποκριτών. Μέσα από την έρευνα εξακριβώνεται η διαδεδομένη εφαρμογή των Α΄ΒΨΥ στο πεδίο των καταστροφών καθώς και η αποτελεσματικότητά τους στη μείωση των συμπτωμάτων δυσφορίας του επιζώντα και στην αύξηση των δεξιοτήτων και του αισθήματος ετοιμότητας του ανταποκριτή. Επίσης, ενισχύεται το κενό της ψυχοκοινωνικής στήριξης του πληθυσμού που προκύπτει από την έλλειψη επαγγελματιών ψυχικής υγείας σε μια τεράστιας κλίμακας καταστροφή με αυξημένες ανάγκες, αλλά και διευκολύνεται η παροχή ψυχολογικής στήριξης σε χώρες με έντονο το στίγμα της ψυχικής ασθένειας. Παρόλ’ αυτά αναδύονται σημαντικές αδυναμίες, όπως η έλλειψη ενός ενιαίου προγράμματος εκπαίδευσης και εποπτείας, δυσκολίες προσαρμογής των Α’ΒΨΥ στην πολιτισμική ιδιαιτερότητα της κάθε χώρας αλλά και μη επαρκή ερευνητικά δεδομένα. Αν και απαιτούνται περισσότερες έρευνες για την αποτελεσματικότητά τους, οι Α’ ΒΨΥ αποτελούν μια αποτελεσματική προσέγγιση στη διαχείριση καταστροφών και στην υποστήριξη του πληγέντος πληθυσμού. Η ενσωμάτωση της συγκεκριμένης προσέγγισης, στα σχέδια διαχείρισης κρίσεων, μέσω ενός ολοκληρωμένου πλάνου εκπαίδευσης και εφαρμογής μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την ετοιμότητα και ανθεκτικότητα της κοινότητας και να μειώσει τις αρνητικές επιδράσεις μιας καταστροφής.","Natural and man-made disasters can lead to significant, immediate and long-term impacts on the mental health of the population. The increasing frequency of disasters and the emergence of more complex threats require a comprehensive crisis management model for psychosocial support that enhances the preparedness of both first responders and the general population. Psychological First Aid (PFA) is a widely recognized approach, endorsed by many international organizations, aiming to address the basic needs of survivors, alleviate acute psychological distress and promote self-care among first responders after a disaster occurs. While it is the most commonly used method for crisis intervention, its effectiveness remains a subject of ongoing research due to the unique nature of disasters and the challenges associated with data collection in the disaster phase. This study explores the application of PFA in disaster management settings, including its principles, the basic models, the training methods, as well as its advantages and limitations. Through quantitative analysis, drawing from existing literature, and case studies of PFA implementation, the effectiveness of PFA was examined in the disaster phase and in psychosocial support provided to the affected population. Additionally, the study investigated its application in the pre-disaster phase and the effectiveness of training programs in enhancing responder preparedness. The findings confirm the widespread use of PFA in disaster response and its effectiveness in reducing distress symptoms among survivors while increasing responders' skills and sense of preparedness. Furthermore, PFA helps bridge the gap in psychosocial support caused by the shortage of mental health professionals during large-scale disasters with high demands and facilitates the provision of psychological support in countries where mental illness carries significant stigma. However, notable limitations also emerge, such as the absence of a standardized training and supervision program, difficulties in adapting PFA to different cultural contexts, and insufficient research data. Although further studies are needed to fully assess its effectiveness, PFA remains a valuable approach in disaster management and in supporting affected populations. The integration of the method into crisis management plans, through a well-structured training and implementation framework, can significantly enhance community preparedness and resilience while mitigating the negative impacts of a disaster."],"dc:identifier":["uoadl:5297858","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5297858"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Πρώτες βοήθειες ψυχικής υγείας στη διαχείριση καταστροφών"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:37:12Z"}