{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5300226"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5300226","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"« Η θέση της γυναίκας του 19ου και 20ού αιώνα μέσα από το πεζογραφικό έργο του Κωνσταντίνου Θεοτόκη Η Τιμή και το Χρήμα και του Άγγελου Τερζάκη Η Μενεξεδένια Πολιτεία »","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει στόχο να καταδείξει τη θέση της γυναίκας και τις κοινωνικές συνθήκες στην Ελλάδα από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα, με εστίαση στα έργα Η τιμή και το χρήμα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη και Η Μενεξεδένια Πολιτεία του Άγγελου Τερζάκη. Αρχικά παρουσιάζεται το ιστορικό, κοινωνικό και ιδεολογικό πλαίσιο, όπου η γυναίκα ζει σε ένα πατριαρχικό σύστημα, με περιορισμένες δυνατότητες εκπαίδευσης, επαγγελματικής απασχόλησης και κοινωνικής ανέλιξης. Οι πρώτες οργανωμένες προσπάθειες για την αναβάθμιση της θέσης της γυναίκας εκδηλώνονται στα τέλη του 19ου αιώνα, κυρίως από μορφωμένες αστές, όπως η Καλλιρρόη Παρρέν, η οποία με το έργο της (Εφημερίς των Κυριών) αναδεικνύει τα αιτήματα για ισότητα στην εκπαίδευση, στο δικαίωμα ψήφου και στις επαγγελματικές δυνατότητες. Παράλληλα, οι γυναίκες της υπαίθρου ασχολούνται με τις αγροτικές εργασίες και αυτές των φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων στις πόλεις εργάζονται, κατά κύριο λόγο, σε εργοστάσια. Γενικά παραμένουν εγκλωβισμένες στους παραδοσιακούς ρόλους της μητέρας και της συζύγου. Στη συνέχεια ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης, με έντονη σοσιαλιστική ιδεολογική τοποθέτηση, προβάλλει μέσα από το έργο του Η Τιμή και το Χρήμα την ταξική ανισότητα και την υποκρισία της κοινωνίας. Οι άκαμπτοι κοινωνικοί κανόνες δεν εμποδίζουν τις ηρωίδες, όπως την Ρήνη και την σιόρα Επιστήμη να διεκδικήσουν τον ρόλο τους και να επιχειρήσουν να διαμορφώσουν οι ίδιες τη μοίρα τους, σε αντίθεση με τις γυναίκες της αγροτικής κοινωνίας των οποίων η «τύχη» εξαρτάται από την προίκα, την τιμή και την ανάγκη κοινωνικής αποκατάστασης μέσω του γάμου. Ο Θεοτόκης καταγγέλλει την οικονομική εκμετάλλευση, την τοκογλυφία και τη διαφθορά που συνδέονται άμεσα με την ηθική παρακμή. Ακολούθως, ο Άγγελος Τερζάκης επικεντρώνεται στη μικροαστική Αθήνα του Μεσοπολέμου, όπως αυτή απεικονίζεται στη Μενεξεδένια Πολιτεία. Το έργο παρουσιάζει τη διάλυση της παραδοσιακής οικογένειας και την ψυχολογική φθορά των ηρώων που εγκλωβίζονται σε έναν κόσμο ματαιώσεων και συμβιβασμών. Η Όλγα Βέλμερη, η σύζυγος του Μελέτη Μαλβή, ενσαρκώνει την γυναίκα που επιδιώκει την κοινωνική άνοδο μέσω του γάμου, ενώ η κόρη της, η Σοφία, παραμένει δεμένη με αξίες όπως η αφοσίωση και η αξιοπρέπεια, παλεύοντας να διατηρήσει την ηθική της ακεραιότητα. Ο Τερζάκης σκιαγραφεί τις μικροαστικές φιλοδοξίες, την υποκρισία και τον εγκλωβισμό σε συμβατικά πρότυπα. Τέλος, αφού συγκριθούν οι θέσεις των δυο συγγραφέων αναδεικνύονται κοινοί προβληματισμοί όπως είναι: η ανισότητα των φύλων, η ταξική καταπίεση, η αλλοτρίωση και η ηθική παρακμή μιας κοινωνίας που μετασχηματίζεται αργά και με αντιφάσεις.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει στόχο να καταδείξει τη θέση της γυναίκας και τις κοινωνικές συνθήκες στην Ελλάδα από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα, με εστίαση στα έργα Η τιμή και το χρήμα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη και Η Μενεξεδένια Πολιτεία του Άγγελου Τερζάκη. Αρχικά παρουσιάζεται το ιστορικό, κοινωνικό και ιδεολογικό πλαίσιο, όπου η γυναίκα ζει σε ένα πατριαρχικό σύστημα, με περιορισμένες δυνατότητες εκπαίδευσης, επαγγελματικής απασχόλησης και κοινωνικής ανέλιξης. Οι πρώτες οργανωμένες προσπάθειες για την αναβάθμιση της θέσης της γυναίκας εκδηλώνονται στα τέλη του 19ου αιώνα, κυρίως από μορφωμένες αστές, όπως η Καλλιρρόη Παρρέν, η οποία με το έργο της (Εφημερίς των Κυριών) αναδεικνύει τα αιτήματα για ισότητα στην εκπαίδευση, στο δικαίωμα ψήφου και στις επαγγελματικές δυνατότητες. Παράλληλα, οι γυναίκες της υπαίθρου ασχολούνται με τις αγροτικές εργασίες και αυτές των φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων στις πόλεις εργάζονται, κατά κύριο λόγο, σε εργοστάσια. Γενικά παραμένουν εγκλωβισμένες στους παραδοσιακούς ρόλους της μητέρας και της συζύγου. Στη συνέχεια ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης, με έντονη σοσιαλιστική ιδεολογική τοποθέτηση, προβάλλει μέσα από το έργο του Η Τιμή και το Χρήμα την ταξική ανισότητα και την υποκρισία της κοινωνίας. Οι άκαμπτοι κοινωνικοί κανόνες δεν εμποδίζουν τις ηρωίδες, όπως την Ρήνη και την σιόρα Επιστήμη να διεκδικήσουν τον ρόλο τους και να επιχειρήσουν να διαμορφώσουν οι ίδιες τη μοίρα τους, σε αντίθεση με τις γυναίκες της αγροτικής κοινωνίας των οποίων η «τύχη» εξαρτάται από την προίκα, την τιμή και την ανάγκη κοινωνικής αποκατάστασης μέσω του γάμου. Ο Θεοτόκης καταγγέλλει την οικονομική εκμετάλλευση, την τοκογλυφία και τη διαφθορά που συνδέονται άμεσα με την ηθική παρακμή. Ακολούθως, ο Άγγελος Τερζάκης επικεντρώνεται στη μικροαστική Αθήνα του Μεσοπολέμου, όπως αυτή απεικονίζεται στη Μενεξεδένια Πολιτεία. Το έργο παρουσιάζει τη διάλυση της παραδοσιακής οικογένειας και την ψυχολογική φθορά των ηρώων που εγκλωβίζονται σε έναν κόσμο ματαιώσεων και συμβιβασμών. Η Όλγα Βέλμερη, η σύζυγος του Μελέτη Μαλβή, ενσαρκώνει την γυναίκα που επιδιώκει την κοινωνική άνοδο μέσω του γάμου, ενώ η κόρη της, η Σοφία, παραμένει δεμένη με αξίες όπως η αφοσίωση και η αξιοπρέπεια, παλεύοντας να διατηρήσει την ηθική της ακεραιότητα. Ο Τερζάκης σκιαγραφεί τις μικροαστικές φιλοδοξίες, την υποκρισία και τον εγκλωβισμό σε συμβατικά πρότυπα. Τέλος, αφού συγκριθούν οι θέσεις των δυο συγγραφέων αναδεικνύονται κοινοί προβληματισμοί όπως είναι: η ανισότητα των φύλων, η ταξική καταπίεση, η αλλοτρίωση και η ηθική παρακμή μιας κοινωνίας που μετασχηματίζεται αργά και με αντιφάσεις.","abstract_has_math":false,"creators":["Σταματοπούλου Βασιλική","Stamatopoulou Vassiliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:37:23Z","subjects":["Βιβλία"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5300226"],"render_values":[{"text":"uoadl:5300226","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5300226","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5300226","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5300226","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σταματοπούλου Βασιλική","Stamatopoulou Vassiliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Βιβλία"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5300226","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5300226"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει στόχο να καταδείξει τη θέση της γυναίκας και τις κοινωνικές συνθήκες στην Ελλάδα από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα, με εστίαση στα έργα Η τιμή και το χρήμα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη και Η Μενεξεδένια Πολιτεία του Άγγελου Τερζάκη. Αρχικά παρουσιάζεται το ιστορικό, κοινωνικό και ιδεολογικό πλαίσιο, όπου η γυναίκα ζει σε ένα πατριαρχικό σύστημα, με περιορισμένες δυνατότητες εκπαίδευσης, επαγγελματικής απασχόλησης και κοινωνικής ανέλιξης. Οι πρώτες οργανωμένες προσπάθειες για την αναβάθμιση της θέσης της γυναίκας εκδηλώνονται στα τέλη του 19ου αιώνα, κυρίως από μορφωμένες αστές, όπως η Καλλιρρόη Παρρέν, η οποία με το έργο της (Εφημερίς των Κυριών) αναδεικνύει τα αιτήματα για ισότητα στην εκπαίδευση, στο δικαίωμα ψήφου και στις επαγγελματικές δυνατότητες. Παράλληλα, οι γυναίκες της υπαίθρου ασχολούνται με τις αγροτικές εργασίες και αυτές των φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων στις πόλεις εργάζονται, κατά κύριο λόγο, σε εργοστάσια. Γενικά παραμένουν εγκλωβισμένες στους παραδοσιακούς ρόλους της μητέρας και της συζύγου. Στη συνέχεια ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης, με έντονη σοσιαλιστική ιδεολογική τοποθέτηση, προβάλλει μέσα από το έργο του Η Τιμή και το Χρήμα την ταξική ανισότητα και την υποκρισία της κοινωνίας. Οι άκαμπτοι κοινωνικοί κανόνες δεν εμποδίζουν τις ηρωίδες, όπως την Ρήνη και την σιόρα Επιστήμη να διεκδικήσουν τον ρόλο τους και να επιχειρήσουν να διαμορφώσουν οι ίδιες τη μοίρα τους, σε αντίθεση με τις γυναίκες της αγροτικής κοινωνίας των οποίων η «τύχη» εξαρτάται από την προίκα, την τιμή και την ανάγκη κοινωνικής αποκατάστασης μέσω του γάμου. Ο Θεοτόκης καταγγέλλει την οικονομική εκμετάλλευση, την τοκογλυφία και τη διαφθορά που συνδέονται άμεσα με την ηθική παρακμή. Ακολούθως, ο Άγγελος Τερζάκης επικεντρώνεται στη μικροαστική Αθήνα του Μεσοπολέμου, όπως αυτή απεικονίζεται στη Μενεξεδένια Πολιτεία. Το έργο παρουσιάζει τη διάλυση της παραδοσιακής οικογένειας και την ψυχολογική φθορά των ηρώων που εγκλωβίζονται σε έναν κόσμο ματαιώσεων και συμβιβασμών. Η Όλγα Βέλμερη, η σύζυγος του Μελέτη Μαλβή, ενσαρκώνει την γυναίκα που επιδιώκει την κοινωνική άνοδο μέσω του γάμου, ενώ η κόρη της, η Σοφία, παραμένει δεμένη με αξίες όπως η αφοσίωση και η αξιοπρέπεια, παλεύοντας να διατηρήσει την ηθική της ακεραιότητα. Ο Τερζάκης σκιαγραφεί τις μικροαστικές φιλοδοξίες, την υποκρισία και τον εγκλωβισμό σε συμβατικά πρότυπα. Τέλος, αφού συγκριθούν οι θέσεις των δυο συγγραφέων αναδεικνύονται κοινοί προβληματισμοί όπως είναι: η ανισότητα των φύλων, η ταξική καταπίεση, η αλλοτρίωση και η ηθική παρακμή μιας κοινωνίας που μετασχηματίζεται αργά και με αντιφάσεις.","The present thesis aims to demonstrate the position of women and the social conditions in Greece from the late 19th to the early 20th century, focusing on the works Timi and Chrima (The Honor and Money) by Konstantinos Theotokis and The Menexedenia Politeia by Angelos Terzakis. It begins by presenting the historical, social and ideological context in which women live in a patriarchal system, with limited opportunities for education, professional employment and social advancement. The first organized efforts to improve the status of women manifested themselves at the end of the 19th century, mainly by educated bourgeois women, such as Calliroe Parren, whose work (The Ladies’ Journal) highlighted demands for equality in education, voting rights and professional opportunities. At the same time, rural women are engaged in agricultural work and those from the poorer social strata in the cities work mainly in factories. They generally remain trapped in the traditional roles of mother and wife. After that, Konstantinos Theotokis, with a strong socialist ideological stance, highlights through his work Timi and Chrema (The Honor and Money) the class inequality and hypocrisy of society. Rigid social rules do not prevent heroines such as Rini and Siora Epistimi by asserting their role and attempting to shape their own destiny, unlike the women of rural society whose “fate” depends on dowry, honor and the need for social rehabilitation through marriage. Theotokis denounces the economic exploitation, usury and corruption that are directly linked to moral decadence. Furthermore, Angelos Terzakis focuses on the petty-bourgeois Athens of the interwar period, as depicted in Menexedenia Politeia. The play presents the dissolution of the traditional family and the psychological deterioration of the heroes who are trapped in a world of frustration and compromise. Olga Velmeri, the wife of Meletis Malvis, embodies the woman who seeks the social advancement through marriage, while her daughter Sophia remains bound by values such as loyalty and dignity, struggling to maintain her moral integrity. Terzakis outlines bourgeois ambitions, hypocrisy and entrapment in conventional norms. Finally, after comparing the positions of the two authors, we can realize the inequality of genders, the class oppression and the alienation and moral decline of a society that is slowly and contradictorily transforming, are emphasized as common concerns."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["« Η θέση της γυναίκας του 19ου και 20ού αιώνα μέσα από το πεζογραφικό έργο του Κωνσταντίνου Θεοτόκη Η Τιμή και το Χρήμα και του Άγγελου Τερζάκη Η Μενεξεδένια Πολιτεία »"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σταματοπούλου Βασιλική","Stamatopoulou Vassiliki"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει στόχο να καταδείξει τη θέση της γυναίκας και τις κοινωνικές συνθήκες στην Ελλάδα από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα, με εστίαση στα έργα Η τιμή και το χρήμα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη και Η Μενεξεδένια Πολιτεία του Άγγελου Τερζάκη. Αρχικά παρουσιάζεται το ιστορικό, κοινωνικό και ιδεολογικό πλαίσιο, όπου η γυναίκα ζει σε ένα πατριαρχικό σύστημα, με περιορισμένες δυνατότητες εκπαίδευσης, επαγγελματικής απασχόλησης και κοινωνικής ανέλιξης. Οι πρώτες οργανωμένες προσπάθειες για την αναβάθμιση της θέσης της γυναίκας εκδηλώνονται στα τέλη του 19ου αιώνα, κυρίως από μορφωμένες αστές, όπως η Καλλιρρόη Παρρέν, η οποία με το έργο της (Εφημερίς των Κυριών) αναδεικνύει τα αιτήματα για ισότητα στην εκπαίδευση, στο δικαίωμα ψήφου και στις επαγγελματικές δυνατότητες. Παράλληλα, οι γυναίκες της υπαίθρου ασχολούνται με τις αγροτικές εργασίες και αυτές των φτωχότερων κοινωνικών στρωμάτων στις πόλεις εργάζονται, κατά κύριο λόγο, σε εργοστάσια. Γενικά παραμένουν εγκλωβισμένες στους παραδοσιακούς ρόλους της μητέρας και της συζύγου. Στη συνέχεια ο Κωνσταντίνος Θεοτόκης, με έντονη σοσιαλιστική ιδεολογική τοποθέτηση, προβάλλει μέσα από το έργο του Η Τιμή και το Χρήμα την ταξική ανισότητα και την υποκρισία της κοινωνίας. Οι άκαμπτοι κοινωνικοί κανόνες δεν εμποδίζουν τις ηρωίδες, όπως την Ρήνη και την σιόρα Επιστήμη να διεκδικήσουν τον ρόλο τους και να επιχειρήσουν να διαμορφώσουν οι ίδιες τη μοίρα τους, σε αντίθεση με τις γυναίκες της αγροτικής κοινωνίας των οποίων η «τύχη» εξαρτάται από την προίκα, την τιμή και την ανάγκη κοινωνικής αποκατάστασης μέσω του γάμου. Ο Θεοτόκης καταγγέλλει την οικονομική εκμετάλλευση, την τοκογλυφία και τη διαφθορά που συνδέονται άμεσα με την ηθική παρακμή. Ακολούθως, ο Άγγελος Τερζάκης επικεντρώνεται στη μικροαστική Αθήνα του Μεσοπολέμου, όπως αυτή απεικονίζεται στη Μενεξεδένια Πολιτεία. Το έργο παρουσιάζει τη διάλυση της παραδοσιακής οικογένειας και την ψυχολογική φθορά των ηρώων που εγκλωβίζονται σε έναν κόσμο ματαιώσεων και συμβιβασμών. Η Όλγα Βέλμερη, η σύζυγος του Μελέτη Μαλβή, ενσαρκώνει την γυναίκα που επιδιώκει την κοινωνική άνοδο μέσω του γάμου, ενώ η κόρη της, η Σοφία, παραμένει δεμένη με αξίες όπως η αφοσίωση και η αξιοπρέπεια, παλεύοντας να διατηρήσει την ηθική της ακεραιότητα. Ο Τερζάκης σκιαγραφεί τις μικροαστικές φιλοδοξίες, την υποκρισία και τον εγκλωβισμό σε συμβατικά πρότυπα. Τέλος, αφού συγκριθούν οι θέσεις των δυο συγγραφέων αναδεικνύονται κοινοί προβληματισμοί όπως είναι: η ανισότητα των φύλων, η ταξική καταπίεση, η αλλοτρίωση και η ηθική παρακμή μιας κοινωνίας που μετασχηματίζεται αργά και με αντιφάσεις.","The present thesis aims to demonstrate the position of women and the social conditions in Greece from the late 19th to the early 20th century, focusing on the works Timi and Chrima (The Honor and Money) by Konstantinos Theotokis and The Menexedenia Politeia by Angelos Terzakis. It begins by presenting the historical, social and ideological context in which women live in a patriarchal system, with limited opportunities for education, professional employment and social advancement. The first organized efforts to improve the status of women manifested themselves at the end of the 19th century, mainly by educated bourgeois women, such as Calliroe Parren, whose work (The Ladies’ Journal) highlighted demands for equality in education, voting rights and professional opportunities. At the same time, rural women are engaged in agricultural work and those from the poorer social strata in the cities work mainly in factories. They generally remain trapped in the traditional roles of mother and wife. After that, Konstantinos Theotokis, with a strong socialist ideological stance, highlights through his work Timi and Chrema (The Honor and Money) the class inequality and hypocrisy of society. Rigid social rules do not prevent heroines such as Rini and Siora Epistimi by asserting their role and attempting to shape their own destiny, unlike the women of rural society whose “fate” depends on dowry, honor and the need for social rehabilitation through marriage. Theotokis denounces the economic exploitation, usury and corruption that are directly linked to moral decadence. Furthermore, Angelos Terzakis focuses on the petty-bourgeois Athens of the interwar period, as depicted in Menexedenia Politeia. The play presents the dissolution of the traditional family and the psychological deterioration of the heroes who are trapped in a world of frustration and compromise. Olga Velmeri, the wife of Meletis Malvis, embodies the woman who seeks the social advancement through marriage, while her daughter Sophia remains bound by values such as loyalty and dignity, struggling to maintain her moral integrity. Terzakis outlines bourgeois ambitions, hypocrisy and entrapment in conventional norms. Finally, after comparing the positions of the two authors, we can realize the inequality of genders, the class oppression and the alienation and moral decline of a society that is slowly and contradictorily transforming, are emphasized as common concerns."],"dc:identifier":["uoadl:5300226","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5300226"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Βιβλία"],"dc:title":["« Η θέση της γυναίκας του 19ου και 20ού αιώνα μέσα από το πεζογραφικό έργο του Κωνσταντίνου Θεοτόκη Η Τιμή και το Χρήμα και του Άγγελου Τερζάκη Η Μενεξεδένια Πολιτεία »"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:37:23Z"}