{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5301166"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5301166","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ενταξιακή εκπαίδευση και μαθητές με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες: Απόψεις και εμπειρίες διευθυντών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της νησιωτικής Ελλάδας αναφορικά με τον ρόλο τους στην προαγωγή της ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση","abstract":"Στις σχολικές μονάδες της σύγχρονης εποχής παρατηρούνται ακόμη φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού, παρά τις συζητήσεις για αλλαγή που γίνονται εδώ και δεκαετίες. Μαθητές και μαθήτριες με κάθε μορφή ανθρώπινης διαφορετικότητας (φύλο, χρώμα δέρματος, γλώσσα, θρησκεία, γενετικών χαρακτηριστικών, κοινωνικής καταγωγής κ.α.) περιθωριοποιούνται μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα. Η ενταξιακή εκπαίδευση, που αναγνωρίστηκε διεθνώς μέσα από διακηρύξεις τη δεκαετία του 1990, αποσκοπεί στην εξάλειψη των κοινωνικών ανισοτήτων και αναφέρεται σε ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον όπου όλα τα παιδιά χωρίς διάκριση, συμμετέχουν στο γενικό σχολείο, την ίδια στιγμή, στην ίδια αίθουσα, ακολουθώντας το ίδιο σχολικό πρόγραμμα. Η ένταξη αφορά όλους τους μαθητές, συνήθως όμως επικεντρώνεται στους ανάπηρους μαθητές γιατί οι πολιτικές και οι πρακτικές που χρησιμοποιούνται από τις σχολικές μονάδες για την ένταξη τους, ωφελούν τελικά όλους τους μαθητές (Βλάχου, 2023). Δεδομένου ότι η εκπαιδευτική ηγεσία παίζει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της μαθησιακής διαδικασίας και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της σχολικής μονάδας, εξίσου καθοριστική είναι και η συμβολή της στην καλλιέργεια μιας ενταξιακής κουλτούρας, καθώς και στην ανάπτυξη σχολικών πρακτικών που την υποστηρίζουν και την ενισχύουν. Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στη διερεύνηση των απόψεων και των εμπειριών των διευθυντών δημοτικών σχολείων σχετικά με την εκπαιδευτική ένταξη των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Η προσέγγιση του θέματος έγινε αξιοποιώντας ποιοτική μεθοδολογία στην έρευνα, η οποία είναι μια προσέγγιση που επιδιώκει να εμβαθύνει στην κατανόηση ανθρώπινων εμπειριών και αντιλήψεων, γεγονός άμεσα συμβατό με τη σκοποθεσία της παρούσας έρευνας. Συγκεκριμένα μέσα από την ανάλυση δέκα ημιδομημένων συνεντεύξεων από διευθυντές δημοτικών σχολείων επιχειρείται να μελετηθεί η κατανόηση των εννοιών που αφορούν την ενταξιακή εκπαίδευση, καθώς και οι προκλήσεις και τα προβλήματα που είναι πιθανό να αντιμετωπίσει ένας σχολικός ηγέτης στην προαγωγή της ενταξιακής εκπαίδευσης στη σχολική του μονάδα.","abstract_html":"Στις σχολικές μονάδες της σύγχρονης εποχής παρατηρούνται ακόμη φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού, παρά τις συζητήσεις για αλλαγή που γίνονται εδώ και δεκαετίες. Μαθητές και μαθήτριες με κάθε μορφή ανθρώπινης διαφορετικότητας (φύλο, χρώμα δέρματος, γλώσσα, θρησκεία, γενετικών χαρακτηριστικών, κοινωνικής καταγωγής κ.α.) περιθωριοποιούνται μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα. Η ενταξιακή εκπαίδευση, που αναγνωρίστηκε διεθνώς μέσα από διακηρύξεις τη δεκαετία του 1990, αποσκοπεί στην εξάλειψη των κοινωνικών ανισοτήτων και αναφέρεται σε ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον όπου όλα τα παιδιά χωρίς διάκριση, συμμετέχουν στο γενικό σχολείο, την ίδια στιγμή, στην ίδια αίθουσα, ακολουθώντας το ίδιο σχολικό πρόγραμμα. Η ένταξη αφορά όλους τους μαθητές, συνήθως όμως επικεντρώνεται στους ανάπηρους μαθητές γιατί οι πολιτικές και οι πρακτικές που χρησιμοποιούνται από τις σχολικές μονάδες για την ένταξη τους, ωφελούν τελικά όλους τους μαθητές (Βλάχου, 2023). Δεδομένου ότι η εκπαιδευτική ηγεσία παίζει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της μαθησιακής διαδικασίας και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της σχολικής μονάδας, εξίσου καθοριστική είναι και η συμβολή της στην καλλιέργεια μιας ενταξιακής κουλτούρας, καθώς και στην ανάπτυξη σχολικών πρακτικών που την υποστηρίζουν και την ενισχύουν. Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στη διερεύνηση των απόψεων και των εμπειριών των διευθυντών δημοτικών σχολείων σχετικά με την εκπαιδευτική ένταξη των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Η προσέγγιση του θέματος έγινε αξιοποιώντας ποιοτική μεθοδολογία στην έρευνα, η οποία είναι μια προσέγγιση που επιδιώκει να εμβαθύνει στην κατανόηση ανθρώπινων εμπειριών και αντιλήψεων, γεγονός άμεσα συμβατό με τη σκοποθεσία της παρούσας έρευνας. Συγκεκριμένα μέσα από την ανάλυση δέκα ημιδομημένων συνεντεύξεων από διευθυντές δημοτικών σχολείων επιχειρείται να μελετηθεί η κατανόηση των εννοιών που αφορούν την ενταξιακή εκπαίδευση, καθώς και οι προκλήσεις και τα προβλήματα που είναι πιθανό να αντιμετωπίσει ένας σχολικός ηγέτης στην προαγωγή της ενταξιακής εκπαίδευσης στη σχολική του μονάδα.","abstract_has_math":false,"creators":["Σουρμελής Χρήστος","Sourmelis Christos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:37:25Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5301166"],"render_values":[{"text":"uoadl:5301166","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301166","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301166","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5301166","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σουρμελής Χρήστος","Sourmelis Christos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5301166","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301166"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Στις σχολικές μονάδες της σύγχρονης εποχής παρατηρούνται ακόμη φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού, παρά τις συζητήσεις για αλλαγή που γίνονται εδώ και δεκαετίες. Μαθητές και μαθήτριες με κάθε μορφή ανθρώπινης διαφορετικότητας (φύλο, χρώμα δέρματος, γλώσσα, θρησκεία, γενετικών χαρακτηριστικών, κοινωνικής καταγωγής κ.α.) περιθωριοποιούνται μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα. Η ενταξιακή εκπαίδευση, που αναγνωρίστηκε διεθνώς μέσα από διακηρύξεις τη δεκαετία του 1990, αποσκοπεί στην εξάλειψη των κοινωνικών ανισοτήτων και αναφέρεται σε ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον όπου όλα τα παιδιά χωρίς διάκριση, συμμετέχουν στο γενικό σχολείο, την ίδια στιγμή, στην ίδια αίθουσα, ακολουθώντας το ίδιο σχολικό πρόγραμμα. Η ένταξη αφορά όλους τους μαθητές, συνήθως όμως επικεντρώνεται στους ανάπηρους μαθητές γιατί οι πολιτικές και οι πρακτικές που χρησιμοποιούνται από τις σχολικές μονάδες για την ένταξη τους, ωφελούν τελικά όλους τους μαθητές (Βλάχου, 2023). Δεδομένου ότι η εκπαιδευτική ηγεσία παίζει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της μαθησιακής διαδικασίας και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της σχολικής μονάδας, εξίσου καθοριστική είναι και η συμβολή της στην καλλιέργεια μιας ενταξιακής κουλτούρας, καθώς και στην ανάπτυξη σχολικών πρακτικών που την υποστηρίζουν και την ενισχύουν. Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στη διερεύνηση των απόψεων και των εμπειριών των διευθυντών δημοτικών σχολείων σχετικά με την εκπαιδευτική ένταξη των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Η προσέγγιση του θέματος έγινε αξιοποιώντας ποιοτική μεθοδολογία στην έρευνα, η οποία είναι μια προσέγγιση που επιδιώκει να εμβαθύνει στην κατανόηση ανθρώπινων εμπειριών και αντιλήψεων, γεγονός άμεσα συμβατό με τη σκοποθεσία της παρούσας έρευνας. Συγκεκριμένα μέσα από την ανάλυση δέκα ημιδομημένων συνεντεύξεων από διευθυντές δημοτικών σχολείων επιχειρείται να μελετηθεί η κατανόηση των εννοιών που αφορούν την ενταξιακή εκπαίδευση, καθώς και οι προκλήσεις και τα προβλήματα που είναι πιθανό να αντιμετωπίσει ένας σχολικός ηγέτης στην προαγωγή της ενταξιακής εκπαίδευσης στη σχολική του μονάδα.","Despite decades of discussion and efforts for change, phenomena of social exclusion are still observed in contemporary school units. Students who embody various forms of human diversity – such as gender, skin color, language, religion, genetic characteristics, and social background – often face marginalization within the educational system. Inclusive education, internationally recognized through declarations in the 1990s, aims to eliminate social inequalities and refers to an educational environment in which all children, without exception, participate in mainstream schooling simultaneously, in the same classroom, following the same curriculum. Although inclusion concerns all students, it typically focuses on students with disabilities, as the policies and practices adopted for their inclusion ultimately benefit the entire student population (Vlachou, 2023). Given that educational leadership plays a crucial role in enhancing the learning process and improving school effectiveness, its contribution to fostering an inclusive culture and developing supportive school practices is equally essential. This study aims to explore the views and experiences of primary school principals regarding the educational inclusion of students with disabilities and/or special educational needs. A qualitative research methodology was developed, an approach that seeks to deepen the understanding of human experiences and perceptions – aligning directly with the objectives of this study. Specifically, through the analysis of ten semi-structured interviews with primary school principals, the research investigates their understanding of inclusive education concepts, as well as the challenges and issues a school leader may face in promoting inclusive education within their school unit."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ενταξιακή εκπαίδευση και μαθητές με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες: Απόψεις και εμπειρίες διευθυντών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της νησιωτικής Ελλάδας αναφορικά με τον ρόλο τους στην προαγωγή της ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σουρμελής Χρήστος","Sourmelis Christos"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Στις σχολικές μονάδες της σύγχρονης εποχής παρατηρούνται ακόμη φαινόμενα κοινωνικού αποκλεισμού, παρά τις συζητήσεις για αλλαγή που γίνονται εδώ και δεκαετίες. Μαθητές και μαθήτριες με κάθε μορφή ανθρώπινης διαφορετικότητας (φύλο, χρώμα δέρματος, γλώσσα, θρησκεία, γενετικών χαρακτηριστικών, κοινωνικής καταγωγής κ.α.) περιθωριοποιούνται μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα. Η ενταξιακή εκπαίδευση, που αναγνωρίστηκε διεθνώς μέσα από διακηρύξεις τη δεκαετία του 1990, αποσκοπεί στην εξάλειψη των κοινωνικών ανισοτήτων και αναφέρεται σε ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον όπου όλα τα παιδιά χωρίς διάκριση, συμμετέχουν στο γενικό σχολείο, την ίδια στιγμή, στην ίδια αίθουσα, ακολουθώντας το ίδιο σχολικό πρόγραμμα. Η ένταξη αφορά όλους τους μαθητές, συνήθως όμως επικεντρώνεται στους ανάπηρους μαθητές γιατί οι πολιτικές και οι πρακτικές που χρησιμοποιούνται από τις σχολικές μονάδες για την ένταξη τους, ωφελούν τελικά όλους τους μαθητές (Βλάχου, 2023). Δεδομένου ότι η εκπαιδευτική ηγεσία παίζει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της μαθησιακής διαδικασίας και στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της σχολικής μονάδας, εξίσου καθοριστική είναι και η συμβολή της στην καλλιέργεια μιας ενταξιακής κουλτούρας, καθώς και στην ανάπτυξη σχολικών πρακτικών που την υποστηρίζουν και την ενισχύουν. Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στη διερεύνηση των απόψεων και των εμπειριών των διευθυντών δημοτικών σχολείων σχετικά με την εκπαιδευτική ένταξη των μαθητών με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Η προσέγγιση του θέματος έγινε αξιοποιώντας ποιοτική μεθοδολογία στην έρευνα, η οποία είναι μια προσέγγιση που επιδιώκει να εμβαθύνει στην κατανόηση ανθρώπινων εμπειριών και αντιλήψεων, γεγονός άμεσα συμβατό με τη σκοποθεσία της παρούσας έρευνας. Συγκεκριμένα μέσα από την ανάλυση δέκα ημιδομημένων συνεντεύξεων από διευθυντές δημοτικών σχολείων επιχειρείται να μελετηθεί η κατανόηση των εννοιών που αφορούν την ενταξιακή εκπαίδευση, καθώς και οι προκλήσεις και τα προβλήματα που είναι πιθανό να αντιμετωπίσει ένας σχολικός ηγέτης στην προαγωγή της ενταξιακής εκπαίδευσης στη σχολική του μονάδα.","Despite decades of discussion and efforts for change, phenomena of social exclusion are still observed in contemporary school units. Students who embody various forms of human diversity – such as gender, skin color, language, religion, genetic characteristics, and social background – often face marginalization within the educational system. Inclusive education, internationally recognized through declarations in the 1990s, aims to eliminate social inequalities and refers to an educational environment in which all children, without exception, participate in mainstream schooling simultaneously, in the same classroom, following the same curriculum. Although inclusion concerns all students, it typically focuses on students with disabilities, as the policies and practices adopted for their inclusion ultimately benefit the entire student population (Vlachou, 2023). Given that educational leadership plays a crucial role in enhancing the learning process and improving school effectiveness, its contribution to fostering an inclusive culture and developing supportive school practices is equally essential. This study aims to explore the views and experiences of primary school principals regarding the educational inclusion of students with disabilities and/or special educational needs. A qualitative research methodology was developed, an approach that seeks to deepen the understanding of human experiences and perceptions – aligning directly with the objectives of this study. Specifically, through the analysis of ten semi-structured interviews with primary school principals, the research investigates their understanding of inclusive education concepts, as well as the challenges and issues a school leader may face in promoting inclusive education within their school unit."],"dc:identifier":["uoadl:5301166","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301166"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Ενταξιακή εκπαίδευση και μαθητές με αναπηρία ή/και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες: Απόψεις και εμπειρίες διευθυντών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της νησιωτικής Ελλάδας αναφορικά με τον ρόλο τους στην προαγωγή της ισότιμης πρόσβασης στην εκπαίδευση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:37:25Z"}