{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5301231"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5301231","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Χρήση Αντιοιστρογόνων για την Ενίσχυση της Αθλητικής Απόδοσης και Ανίχνευσή τους στον Οργανισμό","abstract":"Η χρήση φαρμάκων που ενισχύουν την απόδοση παρατηρείται ολοένα και συχνότερα στο χώρο του αθλητισμού, γεγονός που καταστρέφει το πνεύμα του ανταγωνισμού και της ευγενούς άμιλλας. Στην παρούσα Διπλωματική Εργασία γίνεται αναφορά σε φαρμακευτικές ουσίες που υπάγονται στην κατηγορία των Αντι-Οιστρογονικών Φαρμάκων. Επεξηγούνται δομικά τους χαρακτηριστικά, ο μηχανισμός δράσης τους και η φυσιολογική χρήση τους για τη θεραπεία καρκίνου του μαστού, αλλά και άλλων παθήσεων, όπως ο καρκίνος των οωθηκών ή του ενδομητρίου, η οστεοπόρωση, ο υπογοναδισμός κά. Περεταίρω, γίνεται επισκόπηση της φαρμακοκινητικής τους συμπεριφοράς και πώς οι μεταβολίτες ορισμένων από αυτών των ουσιών συμβάλουν στην δράση τους στον οργανισμό, αλλά και πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές που ελλοχεύει η χρήση τους. Τα φάρμακα αυτά ανήκουν στην S4 ομάδα (Ορμονικοί και Μεταβολικοί Τροποποιητές) της «Λίστας Απαγορευμένων Ουσιών και Μεθόδων» της WADA (World Anti-Doping Agency). Ως υποκατηγορία, οι Ορμονικοί και Μεταβολικοί Τροποποιητές περιλαμβάνουν πολλά αντιοιστρογόνα, στα οποία υπάγονται οι Εκλεκτικοί Τροποποιητές Υποδοχέων των Οιστρογόνων (πχ ταμοξιφαίνη, ραλοξιφαίνη, αρζοξιφαίνη), οι Ανταγωνιστές Οιστρογονικών Υποδοχέων Στεροειδούς δομής πχ fulvestrant) και οι Αναστολείς της Αρωματάσης (πχ λετροζόλη, αναστροζόλη). Σε αντίθεση με τα οιστρογόνα, τα οποία δρουν αποκλειστικά ως αγωνιστές των υποδοχέων των οιστρογόνων, οι SERMs διαθέτουν τη μοναδική ικανότητα να δρουν επιλεκτικά είτε ως αγωνιστές είτε ως ανταγωνιστές, ανάλογα με τον ιστό-στόχο στον οποίο επιδρούν. Η μεικτή αυτή συμπεριφορά αγωνιστικής/ανταγωνιστικής δράσης αποτελεί φαρμακολογικό πλεονέκτημα, καθώς επιτρέπει τη διατήρηση των ευεργετικών επιδράσεων στους επιθυμητούς ιστούς, ενώ ταυτόχρονα αποφεύγει ανεπιθύμητες ενέργειες εκτός του στόχου. Όμως, φάρμακα όπως τα αντι-οιστρογόνα στεροειδούς μορφής, σε αντίθεση με τους SERMs, δεν παρουσιάζει καμία οιστρογονική δράση σε κανένα ιστό. Τέλος, φάρμακα όπως οι Αναστολείς της Αρωματάσης δεν ασκούν τη δράση τους επεμβαίνοντας στη λειτουργία των υποδοχέων, αλλά αναστέλλουν τη μετατροπή των ανδρογόνων σε οιστρογόνα, που αποτελεί κρίσιμο στάδιο στη βιοσύνθεση των οιστρογόνων. Δυστυχώς, παρατηρείται ανοδική τάση στο φαινόμενο του ντόπινγκ τόσο στον επαγγελματικό αθλητισμό, όσο και από ερασιτέχνες αθλητές. Η χρήση αντι-οιστρογονικών φαρμάκων αποτελεί τη μέθοδο επιλογής κάποιων από αυτών, ως μία προσπάθεια «έμμεσου» ανδρογονικού ντόπινγκ. Η χρήση τους έχει απαγορευθεί από τη WADA, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αυξήσουν την ενδογενή τεστοστερόνη, με σκοπό να παρακάμψουν τα πρωτόκολλα ελέγχου για τυχόν γνωστά συνθετικά ανδρογόνα. Αν και οι Αναστολείς των Οιστρογόνων διαφέρουν στον μηχανισμό δράσης και σε ορισμένα φαρμακολογικά χαρακτηριστικά, όσον αφορά το ντόπινγκ, κατατάσσονται στην ίδια ομάδα ουσιών και τους αποδίδονται παρόμοια αποτελέσματα σε ομάδες ίδιας τάξης, φύλου κα. Ωστόσο, η αύξηση της ενδογενούς συγκέντρωσης της τεστοστερόνης με αυτό τον τρόπο είναι σημαντικά χαμηλότερη από την αύξηση που προκαλεί η εξωγενής χορήγηση της ουσίας, ενώ έχει υποστηριχθεί ότι οι αναστολείς οιστρογόνων δεν προκαλούν βιολογικά σημαντική αύξηση των επιπέδων τεστοστερόνης στο αίμα των γυναικών. Οι παγκόσμιοι οργανισμοί σε συνεργασία με τους επιστήμονες προσπαθούν να αναπτύξουν Αναλυτικές Τεχνικές αλλά και βιολογικά εργαλεία, όπως το Βιολογικό Διαβατήριο Αθλητή, ως μία προσπάθεια εξάλειψης του ανεξέλεγκτου ντόπινγκ. Σήμερα είναι δυνατή η ανίχνευση ενός διαρκώς αυξανόμενου αριθμού απαγορευμένων ουσιών, χρησιμοποιώντας τόσο τα ούρα όσο και το αίμα ως βασικά βιολογικά δείγματα. Η κύρια αναλυτική τεχνική που εφαρμόζεται για την ανάλυση δειγμάτων που περιέχουν αντι-οιστρογόνα είναι Υγροχρωματογραφία συνδυασμένη με Διαδοχική Φασματομετρία Μάζας. Η τεχνική παρουσιάζεται αναλυτικά και ακολουθούν ευρήματα από ομάδες ερευνητών για την ανίχνευση ελεύθερης ταμοξιφαίνης και μεταβολιτών της αλλά και ραλοξιφαίνης συζευγμένης με γλυκουρονικό οξύ σε δείγματα ανθρώπινων ούρων.","abstract_html":"Η χρήση φαρμάκων που ενισχύουν την απόδοση παρατηρείται ολοένα και συχνότερα στο χώρο του αθλητισμού, γεγονός που καταστρέφει το πνεύμα του ανταγωνισμού και της ευγενούς άμιλλας. Στην παρούσα Διπλωματική Εργασία γίνεται αναφορά σε φαρμακευτικές ουσίες που υπάγονται στην κατηγορία των Αντι-Οιστρογονικών Φαρμάκων. Επεξηγούνται δομικά τους χαρακτηριστικά, ο μηχανισμός δράσης τους και η φυσιολογική χρήση τους για τη θεραπεία καρκίνου του μαστού, αλλά και άλλων παθήσεων, όπως ο καρκίνος των οωθηκών ή του ενδομητρίου, η οστεοπόρωση, ο υπογοναδισμός κά. Περεταίρω, γίνεται επισκόπηση της φαρμακοκινητικής τους συμπεριφοράς και πώς οι μεταβολίτες ορισμένων από αυτών των ουσιών συμβάλουν στην δράση τους στον οργανισμό, αλλά και πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές που ελλοχεύει η χρήση τους. Τα φάρμακα αυτά ανήκουν στην S4 ομάδα (Ορμονικοί και Μεταβολικοί Τροποποιητές) της «Λίστας Απαγορευμένων Ουσιών και Μεθόδων» της WADA (World Anti-Doping Agency). Ως υποκατηγορία, οι Ορμονικοί και Μεταβολικοί Τροποποιητές περιλαμβάνουν πολλά αντιοιστρογόνα, στα οποία υπάγονται οι Εκλεκτικοί Τροποποιητές Υποδοχέων των Οιστρογόνων (πχ ταμοξιφαίνη, ραλοξιφαίνη, αρζοξιφαίνη), οι Ανταγωνιστές Οιστρογονικών Υποδοχέων Στεροειδούς δομής πχ fulvestrant) και οι Αναστολείς της Αρωματάσης (πχ λετροζόλη, αναστροζόλη). Σε αντίθεση με τα οιστρογόνα, τα οποία δρουν αποκλειστικά ως αγωνιστές των υποδοχέων των οιστρογόνων, οι SERMs διαθέτουν τη μοναδική ικανότητα να δρουν επιλεκτικά είτε ως αγωνιστές είτε ως ανταγωνιστές, ανάλογα με τον ιστό-στόχο στον οποίο επιδρούν. Η μεικτή αυτή συμπεριφορά αγωνιστικής/ανταγωνιστικής δράσης αποτελεί φαρμακολογικό πλεονέκτημα, καθώς επιτρέπει τη διατήρηση των ευεργετικών επιδράσεων στους επιθυμητούς ιστούς, ενώ ταυτόχρονα αποφεύγει ανεπιθύμητες ενέργειες εκτός του στόχου. Όμως, φάρμακα όπως τα αντι-οιστρογόνα στεροειδούς μορφής, σε αντίθεση με τους SERMs, δεν παρουσιάζει καμία οιστρογονική δράση σε κανένα ιστό. Τέλος, φάρμακα όπως οι Αναστολείς της Αρωματάσης δεν ασκούν τη δράση τους επεμβαίνοντας στη λειτουργία των υποδοχέων, αλλά αναστέλλουν τη μετατροπή των ανδρογόνων σε οιστρογόνα, που αποτελεί κρίσιμο στάδιο στη βιοσύνθεση των οιστρογόνων. Δυστυχώς, παρατηρείται ανοδική τάση στο φαινόμενο του ντόπινγκ τόσο στον επαγγελματικό αθλητισμό, όσο και από ερασιτέχνες αθλητές. Η χρήση αντι-οιστρογονικών φαρμάκων αποτελεί τη μέθοδο επιλογής κάποιων από αυτών, ως μία προσπάθεια «έμμεσου» ανδρογονικού ντόπινγκ. Η χρήση τους έχει απαγορευθεί από τη WADA, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αυξήσουν την ενδογενή τεστοστερόνη, με σκοπό να παρακάμψουν τα πρωτόκολλα ελέγχου για τυχόν γνωστά συνθετικά ανδρογόνα. Αν και οι Αναστολείς των Οιστρογόνων διαφέρουν στον μηχανισμό δράσης και σε ορισμένα φαρμακολογικά χαρακτηριστικά, όσον αφορά το ντόπινγκ, κατατάσσονται στην ίδια ομάδα ουσιών και τους αποδίδονται παρόμοια αποτελέσματα σε ομάδες ίδιας τάξης, φύλου κα. Ωστόσο, η αύξηση της ενδογενούς συγκέντρωσης της τεστοστερόνης με αυτό τον τρόπο είναι σημαντικά χαμηλότερη από την αύξηση που προκαλεί η εξωγενής χορήγηση της ουσίας, ενώ έχει υποστηριχθεί ότι οι αναστολείς οιστρογόνων δεν προκαλούν βιολογικά σημαντική αύξηση των επιπέδων τεστοστερόνης στο αίμα των γυναικών. Οι παγκόσμιοι οργανισμοί σε συνεργασία με τους επιστήμονες προσπαθούν να αναπτύξουν Αναλυτικές Τεχνικές αλλά και βιολογικά εργαλεία, όπως το Βιολογικό Διαβατήριο Αθλητή, ως μία προσπάθεια εξάλειψης του ανεξέλεγκτου ντόπινγκ. Σήμερα είναι δυνατή η ανίχνευση ενός διαρκώς αυξανόμενου αριθμού απαγορευμένων ουσιών, χρησιμοποιώντας τόσο τα ούρα όσο και το αίμα ως βασικά βιολογικά δείγματα. Η κύρια αναλυτική τεχνική που εφαρμόζεται για την ανάλυση δειγμάτων που περιέχουν αντι-οιστρογόνα είναι Υγροχρωματογραφία συνδυασμένη με Διαδοχική Φασματομετρία Μάζας. Η τεχνική παρουσιάζεται αναλυτικά και ακολουθούν ευρήματα από ομάδες ερευνητών για την ανίχνευση ελεύθερης ταμοξιφαίνης και μεταβολιτών της αλλά και ραλοξιφαίνης συζευγμένης με γλυκουρονικό οξύ σε δείγματα ανθρώπινων ούρων.","abstract_has_math":false,"creators":["Μαραβελή Αλεξάνδρα","MARAVELI ALEXANDRA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:37:27Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5301231"],"render_values":[{"text":"uoadl:5301231","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301231","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301231","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5301231","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μαραβελή Αλεξάνδρα","MARAVELI ALEXANDRA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5301231","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301231"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η χρήση φαρμάκων που ενισχύουν την απόδοση παρατηρείται ολοένα και συχνότερα στο χώρο του αθλητισμού, γεγονός που καταστρέφει το πνεύμα του ανταγωνισμού και της ευγενούς άμιλλας. Στην παρούσα Διπλωματική Εργασία γίνεται αναφορά σε φαρμακευτικές ουσίες που υπάγονται στην κατηγορία των Αντι-Οιστρογονικών Φαρμάκων. Επεξηγούνται δομικά τους χαρακτηριστικά, ο μηχανισμός δράσης τους και η φυσιολογική χρήση τους για τη θεραπεία καρκίνου του μαστού, αλλά και άλλων παθήσεων, όπως ο καρκίνος των οωθηκών ή του ενδομητρίου, η οστεοπόρωση, ο υπογοναδισμός κά. Περεταίρω, γίνεται επισκόπηση της φαρμακοκινητικής τους συμπεριφοράς και πώς οι μεταβολίτες ορισμένων από αυτών των ουσιών συμβάλουν στην δράση τους στον οργανισμό, αλλά και πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές που ελλοχεύει η χρήση τους. Τα φάρμακα αυτά ανήκουν στην S4 ομάδα (Ορμονικοί και Μεταβολικοί Τροποποιητές) της «Λίστας Απαγορευμένων Ουσιών και Μεθόδων» της WADA (World Anti-Doping Agency). Ως υποκατηγορία, οι Ορμονικοί και Μεταβολικοί Τροποποιητές περιλαμβάνουν πολλά αντιοιστρογόνα, στα οποία υπάγονται οι Εκλεκτικοί Τροποποιητές Υποδοχέων των Οιστρογόνων (πχ ταμοξιφαίνη, ραλοξιφαίνη, αρζοξιφαίνη), οι Ανταγωνιστές Οιστρογονικών Υποδοχέων Στεροειδούς δομής πχ fulvestrant) και οι Αναστολείς της Αρωματάσης (πχ λετροζόλη, αναστροζόλη). Σε αντίθεση με τα οιστρογόνα, τα οποία δρουν αποκλειστικά ως αγωνιστές των υποδοχέων των οιστρογόνων, οι SERMs διαθέτουν τη μοναδική ικανότητα να δρουν επιλεκτικά είτε ως αγωνιστές είτε ως ανταγωνιστές, ανάλογα με τον ιστό-στόχο στον οποίο επιδρούν. Η μεικτή αυτή συμπεριφορά αγωνιστικής/ανταγωνιστικής δράσης αποτελεί φαρμακολογικό πλεονέκτημα, καθώς επιτρέπει τη διατήρηση των ευεργετικών επιδράσεων στους επιθυμητούς ιστούς, ενώ ταυτόχρονα αποφεύγει ανεπιθύμητες ενέργειες εκτός του στόχου. Όμως, φάρμακα όπως τα αντι-οιστρογόνα στεροειδούς μορφής, σε αντίθεση με τους SERMs, δεν παρουσιάζει καμία οιστρογονική δράση σε κανένα ιστό. Τέλος, φάρμακα όπως οι Αναστολείς της Αρωματάσης δεν ασκούν τη δράση τους επεμβαίνοντας στη λειτουργία των υποδοχέων, αλλά αναστέλλουν τη μετατροπή των ανδρογόνων σε οιστρογόνα, που αποτελεί κρίσιμο στάδιο στη βιοσύνθεση των οιστρογόνων. Δυστυχώς, παρατηρείται ανοδική τάση στο φαινόμενο του ντόπινγκ τόσο στον επαγγελματικό αθλητισμό, όσο και από ερασιτέχνες αθλητές. Η χρήση αντι-οιστρογονικών φαρμάκων αποτελεί τη μέθοδο επιλογής κάποιων από αυτών, ως μία προσπάθεια «έμμεσου» ανδρογονικού ντόπινγκ. Η χρήση τους έχει απαγορευθεί από τη WADA, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αυξήσουν την ενδογενή τεστοστερόνη, με σκοπό να παρακάμψουν τα πρωτόκολλα ελέγχου για τυχόν γνωστά συνθετικά ανδρογόνα. Αν και οι Αναστολείς των Οιστρογόνων διαφέρουν στον μηχανισμό δράσης και σε ορισμένα φαρμακολογικά χαρακτηριστικά, όσον αφορά το ντόπινγκ, κατατάσσονται στην ίδια ομάδα ουσιών και τους αποδίδονται παρόμοια αποτελέσματα σε ομάδες ίδιας τάξης, φύλου κα. Ωστόσο, η αύξηση της ενδογενούς συγκέντρωσης της τεστοστερόνης με αυτό τον τρόπο είναι σημαντικά χαμηλότερη από την αύξηση που προκαλεί η εξωγενής χορήγηση της ουσίας, ενώ έχει υποστηριχθεί ότι οι αναστολείς οιστρογόνων δεν προκαλούν βιολογικά σημαντική αύξηση των επιπέδων τεστοστερόνης στο αίμα των γυναικών. Οι παγκόσμιοι οργανισμοί σε συνεργασία με τους επιστήμονες προσπαθούν να αναπτύξουν Αναλυτικές Τεχνικές αλλά και βιολογικά εργαλεία, όπως το Βιολογικό Διαβατήριο Αθλητή, ως μία προσπάθεια εξάλειψης του ανεξέλεγκτου ντόπινγκ. Σήμερα είναι δυνατή η ανίχνευση ενός διαρκώς αυξανόμενου αριθμού απαγορευμένων ουσιών, χρησιμοποιώντας τόσο τα ούρα όσο και το αίμα ως βασικά βιολογικά δείγματα. Η κύρια αναλυτική τεχνική που εφαρμόζεται για την ανάλυση δειγμάτων που περιέχουν αντι-οιστρογόνα είναι Υγροχρωματογραφία συνδυασμένη με Διαδοχική Φασματομετρία Μάζας. Η τεχνική παρουσιάζεται αναλυτικά και ακολουθούν ευρήματα από ομάδες ερευνητών για την ανίχνευση ελεύθερης ταμοξιφαίνης και μεταβολιτών της αλλά και ραλοξιφαίνης συζευγμένης με γλυκουρονικό οξύ σε δείγματα ανθρώπινων ούρων.","The use of performance enhancing drugs seems to be increasing which only destroys the spirit of competition and fair play. In this dissertation, pharmaceutical substances classified as Anti-Estrogenic Drugs are presented. Their structural characteristics, mechanisms of action, and primary therapeutic applications, particularly in the treatment of breast cancer, are thoroughly explained. Additionally, their use for other conditions, such as ovarian or endometrial cancer, osteoporosis, and hypogonadism, among others, is discussed. Furthermore, the pharmacokinetic behavior of these agents is reviewed, with emphasis on how the metabolites of certain substances contribute to their overall activity in the body, as well as the potential adverse effects that may arise from their use. These drugs fall under the S4 category (Hormone and Metabolic Modulators) of the List of Prohibited Substances and Methods issued by the World Anti-Doping Agency (WADA). As a subcategory, Hormone and Metabolic Modulators include a wide range of anti-estrogens, such as Selective Estrogen Receptor Modulators (e.g., tamoxifen, raloxifene, arzoxifene), Steroidal Estrogen Receptor Antagonists (e.g., fulvestrant), and Aromatase Inhibitors (e.g., letrozole, anastrozole). In contrast to estrogens, which act exclusively as agonists of estrogen receptors, Selective Estrogen Receptor Modulators (SERMs) possess the unique ability to act selectively either as agonists or antagonists, depending on the target tissue. This dual agonist/antagonist behavior is in fact an pharmacological advantage, as it allows the preservation of beneficial estrogenic effects in desired tissues while minimizing unwanted effects in non-target tissues. On the other hand, steroidal anti-estrogens, unlike SERMs, exhibit no estrogenic activity in any tissue. Lastly, drugs such as Aromatase Inhibitors exert their effects not by interacting with estrogen receptors, but by inhibiting the enzymatic conversion of androgens into estrogens, a critical step in estrogen biosynthesis. Unfortunately, there is an upward trend in the phenomenon of doping, observed not only among professional athletes but also among amateurs. The use of anti-estrogenic drugs constitutes a method of choice for some individuals that want to achieve “indirect” androgenic doping. The use of anti-estrogens has been prohibited by WADA, as these substances can be used to increase endogenous testosterone levels, thereby attempting to undermine detection protocols for known synthetic androgens. Although anti-estrogens differ in their mechanisms of action and certain pharmacological properties, in the context of doping, they are classified within the same category of substances and are associated with similar outcomes across groups of the same class, gender, etc. However, the increase in endogenous testosterone concentrations achieved through this method is significantly lower than the increase resulting from exogenous administration. Furthermore, it has been suggested that estrogen inhibitors do not cause a biologically significant rise in blood testosterone levels in women. International organizations, in collaboration with the scientific community, are striving to develop both analytical techniques and biological tools (such as the Athlete Biological Passport) as part of ongoing efforts to eliminate uncontrolled doping practices. Today, it is possible to detect a vast majority of prohibited substances using both urine and blood. The most frequently used analytical technique for the analysis of samples containing anti-estrogens is Liquid Chromatography coupled with Tandem Mass Spectrometry (LC-MS/MS). This technique is presented in detail and followed by findings from research groups on the detection of tamoxifen and its metabolites, as well as raloxifene conjugated with glucuronic acid, in human urine samples."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Χρήση Αντιοιστρογόνων για την Ενίσχυση της Αθλητικής Απόδοσης και Ανίχνευσή τους στον Οργανισμό"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μαραβελή Αλεξάνδρα","MARAVELI ALEXANDRA"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η χρήση φαρμάκων που ενισχύουν την απόδοση παρατηρείται ολοένα και συχνότερα στο χώρο του αθλητισμού, γεγονός που καταστρέφει το πνεύμα του ανταγωνισμού και της ευγενούς άμιλλας. Στην παρούσα Διπλωματική Εργασία γίνεται αναφορά σε φαρμακευτικές ουσίες που υπάγονται στην κατηγορία των Αντι-Οιστρογονικών Φαρμάκων. Επεξηγούνται δομικά τους χαρακτηριστικά, ο μηχανισμός δράσης τους και η φυσιολογική χρήση τους για τη θεραπεία καρκίνου του μαστού, αλλά και άλλων παθήσεων, όπως ο καρκίνος των οωθηκών ή του ενδομητρίου, η οστεοπόρωση, ο υπογοναδισμός κά. Περεταίρω, γίνεται επισκόπηση της φαρμακοκινητικής τους συμπεριφοράς και πώς οι μεταβολίτες ορισμένων από αυτών των ουσιών συμβάλουν στην δράση τους στον οργανισμό, αλλά και πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειές που ελλοχεύει η χρήση τους. Τα φάρμακα αυτά ανήκουν στην S4 ομάδα (Ορμονικοί και Μεταβολικοί Τροποποιητές) της «Λίστας Απαγορευμένων Ουσιών και Μεθόδων» της WADA (World Anti-Doping Agency). Ως υποκατηγορία, οι Ορμονικοί και Μεταβολικοί Τροποποιητές περιλαμβάνουν πολλά αντιοιστρογόνα, στα οποία υπάγονται οι Εκλεκτικοί Τροποποιητές Υποδοχέων των Οιστρογόνων (πχ ταμοξιφαίνη, ραλοξιφαίνη, αρζοξιφαίνη), οι Ανταγωνιστές Οιστρογονικών Υποδοχέων Στεροειδούς δομής πχ fulvestrant) και οι Αναστολείς της Αρωματάσης (πχ λετροζόλη, αναστροζόλη). Σε αντίθεση με τα οιστρογόνα, τα οποία δρουν αποκλειστικά ως αγωνιστές των υποδοχέων των οιστρογόνων, οι SERMs διαθέτουν τη μοναδική ικανότητα να δρουν επιλεκτικά είτε ως αγωνιστές είτε ως ανταγωνιστές, ανάλογα με τον ιστό-στόχο στον οποίο επιδρούν. Η μεικτή αυτή συμπεριφορά αγωνιστικής/ανταγωνιστικής δράσης αποτελεί φαρμακολογικό πλεονέκτημα, καθώς επιτρέπει τη διατήρηση των ευεργετικών επιδράσεων στους επιθυμητούς ιστούς, ενώ ταυτόχρονα αποφεύγει ανεπιθύμητες ενέργειες εκτός του στόχου. Όμως, φάρμακα όπως τα αντι-οιστρογόνα στεροειδούς μορφής, σε αντίθεση με τους SERMs, δεν παρουσιάζει καμία οιστρογονική δράση σε κανένα ιστό. Τέλος, φάρμακα όπως οι Αναστολείς της Αρωματάσης δεν ασκούν τη δράση τους επεμβαίνοντας στη λειτουργία των υποδοχέων, αλλά αναστέλλουν τη μετατροπή των ανδρογόνων σε οιστρογόνα, που αποτελεί κρίσιμο στάδιο στη βιοσύνθεση των οιστρογόνων. Δυστυχώς, παρατηρείται ανοδική τάση στο φαινόμενο του ντόπινγκ τόσο στον επαγγελματικό αθλητισμό, όσο και από ερασιτέχνες αθλητές. Η χρήση αντι-οιστρογονικών φαρμάκων αποτελεί τη μέθοδο επιλογής κάποιων από αυτών, ως μία προσπάθεια «έμμεσου» ανδρογονικού ντόπινγκ. Η χρήση τους έχει απαγορευθεί από τη WADA, καθώς μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αυξήσουν την ενδογενή τεστοστερόνη, με σκοπό να παρακάμψουν τα πρωτόκολλα ελέγχου για τυχόν γνωστά συνθετικά ανδρογόνα. Αν και οι Αναστολείς των Οιστρογόνων διαφέρουν στον μηχανισμό δράσης και σε ορισμένα φαρμακολογικά χαρακτηριστικά, όσον αφορά το ντόπινγκ, κατατάσσονται στην ίδια ομάδα ουσιών και τους αποδίδονται παρόμοια αποτελέσματα σε ομάδες ίδιας τάξης, φύλου κα. Ωστόσο, η αύξηση της ενδογενούς συγκέντρωσης της τεστοστερόνης με αυτό τον τρόπο είναι σημαντικά χαμηλότερη από την αύξηση που προκαλεί η εξωγενής χορήγηση της ουσίας, ενώ έχει υποστηριχθεί ότι οι αναστολείς οιστρογόνων δεν προκαλούν βιολογικά σημαντική αύξηση των επιπέδων τεστοστερόνης στο αίμα των γυναικών. Οι παγκόσμιοι οργανισμοί σε συνεργασία με τους επιστήμονες προσπαθούν να αναπτύξουν Αναλυτικές Τεχνικές αλλά και βιολογικά εργαλεία, όπως το Βιολογικό Διαβατήριο Αθλητή, ως μία προσπάθεια εξάλειψης του ανεξέλεγκτου ντόπινγκ. Σήμερα είναι δυνατή η ανίχνευση ενός διαρκώς αυξανόμενου αριθμού απαγορευμένων ουσιών, χρησιμοποιώντας τόσο τα ούρα όσο και το αίμα ως βασικά βιολογικά δείγματα. Η κύρια αναλυτική τεχνική που εφαρμόζεται για την ανάλυση δειγμάτων που περιέχουν αντι-οιστρογόνα είναι Υγροχρωματογραφία συνδυασμένη με Διαδοχική Φασματομετρία Μάζας. Η τεχνική παρουσιάζεται αναλυτικά και ακολουθούν ευρήματα από ομάδες ερευνητών για την ανίχνευση ελεύθερης ταμοξιφαίνης και μεταβολιτών της αλλά και ραλοξιφαίνης συζευγμένης με γλυκουρονικό οξύ σε δείγματα ανθρώπινων ούρων.","The use of performance enhancing drugs seems to be increasing which only destroys the spirit of competition and fair play. In this dissertation, pharmaceutical substances classified as Anti-Estrogenic Drugs are presented. Their structural characteristics, mechanisms of action, and primary therapeutic applications, particularly in the treatment of breast cancer, are thoroughly explained. Additionally, their use for other conditions, such as ovarian or endometrial cancer, osteoporosis, and hypogonadism, among others, is discussed. Furthermore, the pharmacokinetic behavior of these agents is reviewed, with emphasis on how the metabolites of certain substances contribute to their overall activity in the body, as well as the potential adverse effects that may arise from their use. These drugs fall under the S4 category (Hormone and Metabolic Modulators) of the List of Prohibited Substances and Methods issued by the World Anti-Doping Agency (WADA). As a subcategory, Hormone and Metabolic Modulators include a wide range of anti-estrogens, such as Selective Estrogen Receptor Modulators (e.g., tamoxifen, raloxifene, arzoxifene), Steroidal Estrogen Receptor Antagonists (e.g., fulvestrant), and Aromatase Inhibitors (e.g., letrozole, anastrozole). In contrast to estrogens, which act exclusively as agonists of estrogen receptors, Selective Estrogen Receptor Modulators (SERMs) possess the unique ability to act selectively either as agonists or antagonists, depending on the target tissue. This dual agonist/antagonist behavior is in fact an pharmacological advantage, as it allows the preservation of beneficial estrogenic effects in desired tissues while minimizing unwanted effects in non-target tissues. On the other hand, steroidal anti-estrogens, unlike SERMs, exhibit no estrogenic activity in any tissue. Lastly, drugs such as Aromatase Inhibitors exert their effects not by interacting with estrogen receptors, but by inhibiting the enzymatic conversion of androgens into estrogens, a critical step in estrogen biosynthesis. Unfortunately, there is an upward trend in the phenomenon of doping, observed not only among professional athletes but also among amateurs. The use of anti-estrogenic drugs constitutes a method of choice for some individuals that want to achieve “indirect” androgenic doping. The use of anti-estrogens has been prohibited by WADA, as these substances can be used to increase endogenous testosterone levels, thereby attempting to undermine detection protocols for known synthetic androgens. Although anti-estrogens differ in their mechanisms of action and certain pharmacological properties, in the context of doping, they are classified within the same category of substances and are associated with similar outcomes across groups of the same class, gender, etc. However, the increase in endogenous testosterone concentrations achieved through this method is significantly lower than the increase resulting from exogenous administration. Furthermore, it has been suggested that estrogen inhibitors do not cause a biologically significant rise in blood testosterone levels in women. International organizations, in collaboration with the scientific community, are striving to develop both analytical techniques and biological tools (such as the Athlete Biological Passport) as part of ongoing efforts to eliminate uncontrolled doping practices. Today, it is possible to detect a vast majority of prohibited substances using both urine and blood. The most frequently used analytical technique for the analysis of samples containing anti-estrogens is Liquid Chromatography coupled with Tandem Mass Spectrometry (LC-MS/MS). This technique is presented in detail and followed by findings from research groups on the detection of tamoxifen and its metabolites, as well as raloxifene conjugated with glucuronic acid, in human urine samples."],"dc:identifier":["uoadl:5301231","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301231"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Χρήση Αντιοιστρογόνων για την Ενίσχυση της Αθλητικής Απόδοσης και Ανίχνευσή τους στον Οργανισμό"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:37:27Z"}