{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5301812"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5301812","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ο σεισμός μεγέθους Mw=9 στη Λισαβόνα την 1η Νοεμβρίου του 1755, γεωδυναμικό καθεστώς, επιπτώσεις στο δομημένο και φυσικό περιβάλλον και η συμβολή του σεισμού στη θεμελίωση της Σεισμολογίας.","abstract":"Ο σεισμός της Λισαβόνας της 1ης Νοεμβρίου 1755 ήταν ένας από τους πιο καταστροφικούς ιστορικούς σεισμούς, με σημαντικές δευτερογενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις, κυρίως θαλάσσια κύματα βαρύτητας (tsunamis), που προκάλεσαν καταστροφές στις ακτές της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και του Μαρόκου, με επίκεντρο τον Κόλπο του Κάντιθ. Ιστορικές πληροφορίες αναφέρουν ότι οι υδρολογικές επιπτώσεις φτάνουν μέχρι τις ακτές της Βαλτικής της Γερμανίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας. Ο σεισμός σημειώθηκε την Ημέρα των Αγίων Πάντων, 1 Νοεμβρίου 1755. Κατά τη διάρκεια του σεισμού οι ενορίτες της Λισαβόνας παρακολουθούσαν τη λειτουργία της εκκλησίας στους καθεδρικούς ναούς. Ο σεισμός διάρκειας 6 λεπτών κατέστρεψε τους καθεδρικούς ναούς και το μεγαλύτερο μέρος των υποδομών στην πόλη της Λισαβόνας με αποτέλεσμα την εκδήλωση αστικών πυρκαγιών. Το τσουνάμι, το μέγιστο ύψος του οποίου έφτασε τα 6 m, σημειώθηκε 60 λεπτά μετά τον σεισμό με καταστροφικές επιπτώσεις στις παράκτιες υποδομές και τον θάνατο εκατοντάδων που είχαν συγκεντρωθεί εκεί για ασφάλεια. Όμως, υπάρχουν ακόμα αναπάντητα ερωτήματα για την πλήρη ερμηνεία του σημαντικού αυτού ιστορικού σεισμού, όπως η σεισμική πηγή, το μέγεθός του κ.λπ. Τα ερωτήματα αυτά θα καλύψει η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή ειδίκευσης με βάση την ανασκόπηση και την επαναξιολόγηση της υπάρχουσας επιστημονικής γνώσης. Η παρούσα διατριβή θα περιλαμβάνει και την επίδραση του σεισμού και των επιπτώσεων του στη θεμελίωση της σεισμολογίας και πως σχετίζεται η εξέλιξή της με τον σεισμό της Λισαβόνας. Η σύγχρονη προσέγγιση στην επιστημονική ανάλυση των σεισμών ξεκίνησε μετά τον σεισμό της Λισαβόνας του 1755. Η αποκατάσταση ξεκίνησε με την ταφή των εκατοντάδων νεκρών για την προστασία της δημόσιας υγείας, την οικοδόμηση των κατεστραμμένων περιοχών με νέους και καινοτόμους για την εποχή κανόνες αρχιτεκτονικής, ανθεκτικότητας όπου η αντοχή των κτηρίων δοκιμάστηκε με τον βηματισμό στρατευμάτων (προσομοίωση σεισμού). Η μοντελοποίηση του tsunami βασίστηκε σε επιστολές και στην έρευνα του υπουργείου εξωτερικών μέσω ερωτηματολογίου που απαιτούσε να τεκμηριωθούν οι παρατηρήσεις για την ώρα, την διάρκεια, την κατεύθυνσή του σεισμού, των μετασεισμών, το μέγεθος των καταστροφών, την αίσθηση της έντασης, τις ανωμαλίες του εδάφους, των λιμνών, των ποταμών και της επιφάνειας της θάλασσας. Έρευνες μέχρι σήμερα διαπιστώνουν ότι σύμφωνα με την κλίμακα Mercalli, ο σεισμός της Λισαβόνας ήταν μέγιστης έντασης Χ, ενώ σε περιοχές του Μαρόκου η αντίστοιχη ένταση ήταν ΧΙ. Στο πλαίσιο της διατριβής, θα περιγραφούν οι καταστροφές που επηρέασαν την σεισμολογία και στις πολιτικές κοινωνικές και οικονομικές καταστάσεις που επηρέασαν την εξέλιξη της. Ο κατάλληλος σχεδιασμός, η προετοιμασία και η αντίστοιχη ετοιμότητα είναι οι παράγοντες που θα μετριάσουν τις επιπτώσεις στις υποδομές, τις ανθρώπινες απώλειες, τα συστήματα υγείας και θα οδηγήσουν στην ταχεία ανάκαμψη της κοινότητας. Στο ίδιο πλαίσιο, θα αναλυθεί η συμβολή της σεισμολογίας στο αύριο. Οι γεωδυναμικοί κίνδυνοι και τα συνοδά φαινόμενα τους, έχουν τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας, νοσηρότητας και ζημιών σε σύγκριση με άλλους φυσικούς κινδύνους. Η έκθεση της ανθρώπινης κοινότητας σε γεωδυναμικούς κινδύνους έχει οδηγήσει σε μαθήματα και νέες πρακτικές για την αποφυγή ή την ελαχιστοποίηση των ζημιών. Θα γίνει επίσης αναφορά στις επιπτώσεις του σεισμού, την ανάγκη για το σχέδιο ανασυγκρότησης της Λισαβόνας και σύγκριση με τις τρέχουσες πρακτικές προκαταστροφικών, συν-καταστροφικών και μετακαταστροφικών σταδίων. Θα εξεταστούν επίσης οι επιπτώσεις στο τοπικό πληθυσμό και τη δημόσια υγεία (θνησιμότητα – νοσηρότητα) του σεισμού, της πυρκαγιάς και του τσουνάμι του 1755, ώστε να συμβάλει στη γνώση αυτού του ιστορικού γεγονότος και να ευαισθητοποιήσει για μελλοντικές καταστροφές στην περιοχή. Το σχέδιο ανασυγκρότησης του Pombal έχει πολλές ομοιότητες με τις σημερινές κατευθυντήριες αρχές, και αναδεικνύει τη σημασία του πολεοδομικού σχεδιασμού στη μείωση της σεισμικής διακινδύνευσης και των σχετικών κινδύνων από πρωτογενείς και δευτερογενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις και αστοχίες στοιχείων του δομημένου περιβάλλοντος καθώς και στη βιώσιμη ανάπτυξη.","abstract_html":"Ο σεισμός της Λισαβόνας της 1ης Νοεμβρίου 1755 ήταν ένας από τους πιο καταστροφικούς ιστορικούς σεισμούς, με σημαντικές δευτερογενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις, κυρίως θαλάσσια κύματα βαρύτητας (tsunamis), που προκάλεσαν καταστροφές στις ακτές της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και του Μαρόκου, με επίκεντρο τον Κόλπο του Κάντιθ. Ιστορικές πληροφορίες αναφέρουν ότι οι υδρολογικές επιπτώσεις φτάνουν μέχρι τις ακτές της Βαλτικής της Γερμανίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας. Ο σεισμός σημειώθηκε την Ημέρα των Αγίων Πάντων, 1 Νοεμβρίου 1755. Κατά τη διάρκεια του σεισμού οι ενορίτες της Λισαβόνας παρακολουθούσαν τη λειτουργία της εκκλησίας στους καθεδρικούς ναούς. Ο σεισμός διάρκειας 6 λεπτών κατέστρεψε τους καθεδρικούς ναούς και το μεγαλύτερο μέρος των υποδομών στην πόλη της Λισαβόνας με αποτέλεσμα την εκδήλωση αστικών πυρκαγιών. Το τσουνάμι, το μέγιστο ύψος του οποίου έφτασε τα 6 m, σημειώθηκε 60 λεπτά μετά τον σεισμό με καταστροφικές επιπτώσεις στις παράκτιες υποδομές και τον θάνατο εκατοντάδων που είχαν συγκεντρωθεί εκεί για ασφάλεια. Όμως, υπάρχουν ακόμα αναπάντητα ερωτήματα για την πλήρη ερμηνεία του σημαντικού αυτού ιστορικού σεισμού, όπως η σεισμική πηγή, το μέγεθός του κ.λπ. Τα ερωτήματα αυτά θα καλύψει η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή ειδίκευσης με βάση την ανασκόπηση και την επαναξιολόγηση της υπάρχουσας επιστημονικής γνώσης. Η παρούσα διατριβή θα περιλαμβάνει και την επίδραση του σεισμού και των επιπτώσεων του στη θεμελίωση της σεισμολογίας και πως σχετίζεται η εξέλιξή της με τον σεισμό της Λισαβόνας. Η σύγχρονη προσέγγιση στην επιστημονική ανάλυση των σεισμών ξεκίνησε μετά τον σεισμό της Λισαβόνας του 1755. Η αποκατάσταση ξεκίνησε με την ταφή των εκατοντάδων νεκρών για την προστασία της δημόσιας υγείας, την οικοδόμηση των κατεστραμμένων περιοχών με νέους και καινοτόμους για την εποχή κανόνες αρχιτεκτονικής, ανθεκτικότητας όπου η αντοχή των κτηρίων δοκιμάστηκε με τον βηματισμό στρατευμάτων (προσομοίωση σεισμού). Η μοντελοποίηση του tsunami βασίστηκε σε επιστολές και στην έρευνα του υπουργείου εξωτερικών μέσω ερωτηματολογίου που απαιτούσε να τεκμηριωθούν οι παρατηρήσεις για την ώρα, την διάρκεια, την κατεύθυνσή του σεισμού, των μετασεισμών, το μέγεθος των καταστροφών, την αίσθηση της έντασης, τις ανωμαλίες του εδάφους, των λιμνών, των ποταμών και της επιφάνειας της θάλασσας. Έρευνες μέχρι σήμερα διαπιστώνουν ότι σύμφωνα με την κλίμακα Mercalli, ο σεισμός της Λισαβόνας ήταν μέγιστης έντασης Χ, ενώ σε περιοχές του Μαρόκου η αντίστοιχη ένταση ήταν ΧΙ. Στο πλαίσιο της διατριβής, θα περιγραφούν οι καταστροφές που επηρέασαν την σεισμολογία και στις πολιτικές κοινωνικές και οικονομικές καταστάσεις που επηρέασαν την εξέλιξη της. Ο κατάλληλος σχεδιασμός, η προετοιμασία και η αντίστοιχη ετοιμότητα είναι οι παράγοντες που θα μετριάσουν τις επιπτώσεις στις υποδομές, τις ανθρώπινες απώλειες, τα συστήματα υγείας και θα οδηγήσουν στην ταχεία ανάκαμψη της κοινότητας. Στο ίδιο πλαίσιο, θα αναλυθεί η συμβολή της σεισμολογίας στο αύριο. Οι γεωδυναμικοί κίνδυνοι και τα συνοδά φαινόμενα τους, έχουν τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας, νοσηρότητας και ζημιών σε σύγκριση με άλλους φυσικούς κινδύνους. Η έκθεση της ανθρώπινης κοινότητας σε γεωδυναμικούς κινδύνους έχει οδηγήσει σε μαθήματα και νέες πρακτικές για την αποφυγή ή την ελαχιστοποίηση των ζημιών. Θα γίνει επίσης αναφορά στις επιπτώσεις του σεισμού, την ανάγκη για το σχέδιο ανασυγκρότησης της Λισαβόνας και σύγκριση με τις τρέχουσες πρακτικές προκαταστροφικών, συν-καταστροφικών και μετακαταστροφικών σταδίων. Θα εξεταστούν επίσης οι επιπτώσεις στο τοπικό πληθυσμό και τη δημόσια υγεία (θνησιμότητα – νοσηρότητα) του σεισμού, της πυρκαγιάς και του τσουνάμι του 1755, ώστε να συμβάλει στη γνώση αυτού του ιστορικού γεγονότος και να ευαισθητοποιήσει για μελλοντικές καταστροφές στην περιοχή. Το σχέδιο ανασυγκρότησης του Pombal έχει πολλές ομοιότητες με τις σημερινές κατευθυντήριες αρχές, και αναδεικνύει τη σημασία του πολεοδομικού σχεδιασμού στη μείωση της σεισμικής διακινδύνευσης και των σχετικών κινδύνων από πρωτογενείς και δευτερογενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις και αστοχίες στοιχείων του δομημένου περιβάλλοντος καθώς και στη βιώσιμη ανάπτυξη.","abstract_has_math":false,"creators":["Ζιάγγα Μαρία","Zianga Maria"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:37:29Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5301812"],"render_values":[{"text":"uoadl:5301812","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301812","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301812","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5301812","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ζιάγγα Μαρία","Zianga Maria"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5301812","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301812"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο σεισμός της Λισαβόνας της 1ης Νοεμβρίου 1755 ήταν ένας από τους πιο καταστροφικούς ιστορικούς σεισμούς, με σημαντικές δευτερογενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις, κυρίως θαλάσσια κύματα βαρύτητας (tsunamis), που προκάλεσαν καταστροφές στις ακτές της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και του Μαρόκου, με επίκεντρο τον Κόλπο του Κάντιθ. Ιστορικές πληροφορίες αναφέρουν ότι οι υδρολογικές επιπτώσεις φτάνουν μέχρι τις ακτές της Βαλτικής της Γερμανίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας. Ο σεισμός σημειώθηκε την Ημέρα των Αγίων Πάντων, 1 Νοεμβρίου 1755. Κατά τη διάρκεια του σεισμού οι ενορίτες της Λισαβόνας παρακολουθούσαν τη λειτουργία της εκκλησίας στους καθεδρικούς ναούς. Ο σεισμός διάρκειας 6 λεπτών κατέστρεψε τους καθεδρικούς ναούς και το μεγαλύτερο μέρος των υποδομών στην πόλη της Λισαβόνας με αποτέλεσμα την εκδήλωση αστικών πυρκαγιών. Το τσουνάμι, το μέγιστο ύψος του οποίου έφτασε τα 6 m, σημειώθηκε 60 λεπτά μετά τον σεισμό με καταστροφικές επιπτώσεις στις παράκτιες υποδομές και τον θάνατο εκατοντάδων που είχαν συγκεντρωθεί εκεί για ασφάλεια. Όμως, υπάρχουν ακόμα αναπάντητα ερωτήματα για την πλήρη ερμηνεία του σημαντικού αυτού ιστορικού σεισμού, όπως η σεισμική πηγή, το μέγεθός του κ.λπ. Τα ερωτήματα αυτά θα καλύψει η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή ειδίκευσης με βάση την ανασκόπηση και την επαναξιολόγηση της υπάρχουσας επιστημονικής γνώσης. Η παρούσα διατριβή θα περιλαμβάνει και την επίδραση του σεισμού και των επιπτώσεων του στη θεμελίωση της σεισμολογίας και πως σχετίζεται η εξέλιξή της με τον σεισμό της Λισαβόνας. Η σύγχρονη προσέγγιση στην επιστημονική ανάλυση των σεισμών ξεκίνησε μετά τον σεισμό της Λισαβόνας του 1755. Η αποκατάσταση ξεκίνησε με την ταφή των εκατοντάδων νεκρών για την προστασία της δημόσιας υγείας, την οικοδόμηση των κατεστραμμένων περιοχών με νέους και καινοτόμους για την εποχή κανόνες αρχιτεκτονικής, ανθεκτικότητας όπου η αντοχή των κτηρίων δοκιμάστηκε με τον βηματισμό στρατευμάτων (προσομοίωση σεισμού). Η μοντελοποίηση του tsunami βασίστηκε σε επιστολές και στην έρευνα του υπουργείου εξωτερικών μέσω ερωτηματολογίου που απαιτούσε να τεκμηριωθούν οι παρατηρήσεις για την ώρα, την διάρκεια, την κατεύθυνσή του σεισμού, των μετασεισμών, το μέγεθος των καταστροφών, την αίσθηση της έντασης, τις ανωμαλίες του εδάφους, των λιμνών, των ποταμών και της επιφάνειας της θάλασσας. Έρευνες μέχρι σήμερα διαπιστώνουν ότι σύμφωνα με την κλίμακα Mercalli, ο σεισμός της Λισαβόνας ήταν μέγιστης έντασης Χ, ενώ σε περιοχές του Μαρόκου η αντίστοιχη ένταση ήταν ΧΙ. Στο πλαίσιο της διατριβής, θα περιγραφούν οι καταστροφές που επηρέασαν την σεισμολογία και στις πολιτικές κοινωνικές και οικονομικές καταστάσεις που επηρέασαν την εξέλιξη της. Ο κατάλληλος σχεδιασμός, η προετοιμασία και η αντίστοιχη ετοιμότητα είναι οι παράγοντες που θα μετριάσουν τις επιπτώσεις στις υποδομές, τις ανθρώπινες απώλειες, τα συστήματα υγείας και θα οδηγήσουν στην ταχεία ανάκαμψη της κοινότητας. Στο ίδιο πλαίσιο, θα αναλυθεί η συμβολή της σεισμολογίας στο αύριο. Οι γεωδυναμικοί κίνδυνοι και τα συνοδά φαινόμενα τους, έχουν τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας, νοσηρότητας και ζημιών σε σύγκριση με άλλους φυσικούς κινδύνους. Η έκθεση της ανθρώπινης κοινότητας σε γεωδυναμικούς κινδύνους έχει οδηγήσει σε μαθήματα και νέες πρακτικές για την αποφυγή ή την ελαχιστοποίηση των ζημιών. Θα γίνει επίσης αναφορά στις επιπτώσεις του σεισμού, την ανάγκη για το σχέδιο ανασυγκρότησης της Λισαβόνας και σύγκριση με τις τρέχουσες πρακτικές προκαταστροφικών, συν-καταστροφικών και μετακαταστροφικών σταδίων. Θα εξεταστούν επίσης οι επιπτώσεις στο τοπικό πληθυσμό και τη δημόσια υγεία (θνησιμότητα – νοσηρότητα) του σεισμού, της πυρκαγιάς και του τσουνάμι του 1755, ώστε να συμβάλει στη γνώση αυτού του ιστορικού γεγονότος και να ευαισθητοποιήσει για μελλοντικές καταστροφές στην περιοχή. Το σχέδιο ανασυγκρότησης του Pombal έχει πολλές ομοιότητες με τις σημερινές κατευθυντήριες αρχές, και αναδεικνύει τη σημασία του πολεοδομικού σχεδιασμού στη μείωση της σεισμικής διακινδύνευσης και των σχετικών κινδύνων από πρωτογενείς και δευτερογενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις και αστοχίες στοιχείων του δομημένου περιβάλλοντος καθώς και στη βιώσιμη ανάπτυξη.","The Lisbon earthquake of 1 November 1755 was one of the most devastating historical earthquakes, with significant secondary environmental effects, mainly tsunamis with source in the Gulf of Cadiz, which caused damage to the coasts of Portugal, Spain and Morocco. Historical information indicates that the hydrological impact reached as far as the Baltic coast of Germany, Sweden and Finland. The earthquake occurred on All Saints' Day. During the earthquake, Lisbon residents were attending church services in the cathedrals. The 6-minute earthquake destroyed cathedrals and most of the infrastructure in the city of Lisbon with subsequent fires. The tsunami, whose maximum height reached 6 m, occurred 60 minutes after the earthquake with devastating effects on coastal infrastructure and the loss of hundreds who had gathered there for safety. However, there are still unanswered questions about the full interpretation of this important historical earthquake, such as the seismic source, its magnitude, etc. These questions will be addressed in this thesis based on a review and reassessment of existing scientific knowledge. This thesis will also include the contribution of the earthquake and its effects on the foundation of seismology and how its evolution is related to the Lisbon earthquake. The modern approach to the scientific analysis of earthquakes started after the Lisbon earthquake of 1755. The restoration started with the burial of hundreds of dead people to protect public health from infectious diseases, the rebuilding of the damaged areas with new and innovative for the time rules of architecture. For example, the resilience of several structures was tested by earthquake simulation with troop marching. The tsunami modelling was based on letters and the Foreign Ministry's survey through a questionnaire that required documenting observations on the time, duration, direction of the earthquake, aftershocks, the intensity of the damage, the perceptibility of the events, the secondary earthquake environmental effects and other important information. Research to date shows that according to the Mercalli scale, the earthquake was of maximum intensity X in Lisbon, while in areas of Morocco the intensity was XI. In the context of this thesis, the earthquake impact on the establishment of seismology will be described along with the political social and economic situations that influenced its evolution. Proper planning, preparation and preparedness are the factors that will mitigate the impact on infrastructure, human losses, health systems and lead to rapid recovery of the community. In the same context, the lessons learnt for seismic risk reduction from the 1755 earthquake will be analyzed. Earthquakes and related geohazards and their associated phenomena have the highest mortality, morbidity and damage rates compared to other natural hazards. The exposure of the human community to geological hazards has led to lessons learned and new practices to avoid or minimize damage, which are going to be analyzed in the frame of this thesis. The impact of the earthquake, the need for the Lisbon reconstruction plan and a comparison with current practices of pre-disaster, co-disaster and post-disaster phases will also be discussed. The impact on the local population and public health (mortality - morbidity) of the 1755 earthquake, fire and tsunami will also be examined to contribute to the knowledge of this historical event and to raise awareness of future disasters in the region. The Pombal reconstruction plan has many similarities with current guiding principles, and highlights the importance of urban planning in reducing seismic risk and associated risks from primary and secondary environmental effects and failures of elements of the built environment, as well as in the sustainable development."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ο σεισμός μεγέθους Mw=9 στη Λισαβόνα την 1η Νοεμβρίου του 1755, γεωδυναμικό καθεστώς, επιπτώσεις στο δομημένο και φυσικό περιβάλλον και η συμβολή του σεισμού στη θεμελίωση της Σεισμολογίας."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ζιάγγα Μαρία","Zianga Maria"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Ο σεισμός της Λισαβόνας της 1ης Νοεμβρίου 1755 ήταν ένας από τους πιο καταστροφικούς ιστορικούς σεισμούς, με σημαντικές δευτερογενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις, κυρίως θαλάσσια κύματα βαρύτητας (tsunamis), που προκάλεσαν καταστροφές στις ακτές της Πορτογαλίας, της Ισπανίας και του Μαρόκου, με επίκεντρο τον Κόλπο του Κάντιθ. Ιστορικές πληροφορίες αναφέρουν ότι οι υδρολογικές επιπτώσεις φτάνουν μέχρι τις ακτές της Βαλτικής της Γερμανίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας. Ο σεισμός σημειώθηκε την Ημέρα των Αγίων Πάντων, 1 Νοεμβρίου 1755. Κατά τη διάρκεια του σεισμού οι ενορίτες της Λισαβόνας παρακολουθούσαν τη λειτουργία της εκκλησίας στους καθεδρικούς ναούς. Ο σεισμός διάρκειας 6 λεπτών κατέστρεψε τους καθεδρικούς ναούς και το μεγαλύτερο μέρος των υποδομών στην πόλη της Λισαβόνας με αποτέλεσμα την εκδήλωση αστικών πυρκαγιών. Το τσουνάμι, το μέγιστο ύψος του οποίου έφτασε τα 6 m, σημειώθηκε 60 λεπτά μετά τον σεισμό με καταστροφικές επιπτώσεις στις παράκτιες υποδομές και τον θάνατο εκατοντάδων που είχαν συγκεντρωθεί εκεί για ασφάλεια. Όμως, υπάρχουν ακόμα αναπάντητα ερωτήματα για την πλήρη ερμηνεία του σημαντικού αυτού ιστορικού σεισμού, όπως η σεισμική πηγή, το μέγεθός του κ.λπ. Τα ερωτήματα αυτά θα καλύψει η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή ειδίκευσης με βάση την ανασκόπηση και την επαναξιολόγηση της υπάρχουσας επιστημονικής γνώσης. Η παρούσα διατριβή θα περιλαμβάνει και την επίδραση του σεισμού και των επιπτώσεων του στη θεμελίωση της σεισμολογίας και πως σχετίζεται η εξέλιξή της με τον σεισμό της Λισαβόνας. Η σύγχρονη προσέγγιση στην επιστημονική ανάλυση των σεισμών ξεκίνησε μετά τον σεισμό της Λισαβόνας του 1755. Η αποκατάσταση ξεκίνησε με την ταφή των εκατοντάδων νεκρών για την προστασία της δημόσιας υγείας, την οικοδόμηση των κατεστραμμένων περιοχών με νέους και καινοτόμους για την εποχή κανόνες αρχιτεκτονικής, ανθεκτικότητας όπου η αντοχή των κτηρίων δοκιμάστηκε με τον βηματισμό στρατευμάτων (προσομοίωση σεισμού). Η μοντελοποίηση του tsunami βασίστηκε σε επιστολές και στην έρευνα του υπουργείου εξωτερικών μέσω ερωτηματολογίου που απαιτούσε να τεκμηριωθούν οι παρατηρήσεις για την ώρα, την διάρκεια, την κατεύθυνσή του σεισμού, των μετασεισμών, το μέγεθος των καταστροφών, την αίσθηση της έντασης, τις ανωμαλίες του εδάφους, των λιμνών, των ποταμών και της επιφάνειας της θάλασσας. Έρευνες μέχρι σήμερα διαπιστώνουν ότι σύμφωνα με την κλίμακα Mercalli, ο σεισμός της Λισαβόνας ήταν μέγιστης έντασης Χ, ενώ σε περιοχές του Μαρόκου η αντίστοιχη ένταση ήταν ΧΙ. Στο πλαίσιο της διατριβής, θα περιγραφούν οι καταστροφές που επηρέασαν την σεισμολογία και στις πολιτικές κοινωνικές και οικονομικές καταστάσεις που επηρέασαν την εξέλιξη της. Ο κατάλληλος σχεδιασμός, η προετοιμασία και η αντίστοιχη ετοιμότητα είναι οι παράγοντες που θα μετριάσουν τις επιπτώσεις στις υποδομές, τις ανθρώπινες απώλειες, τα συστήματα υγείας και θα οδηγήσουν στην ταχεία ανάκαμψη της κοινότητας. Στο ίδιο πλαίσιο, θα αναλυθεί η συμβολή της σεισμολογίας στο αύριο. Οι γεωδυναμικοί κίνδυνοι και τα συνοδά φαινόμενα τους, έχουν τα υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας, νοσηρότητας και ζημιών σε σύγκριση με άλλους φυσικούς κινδύνους. Η έκθεση της ανθρώπινης κοινότητας σε γεωδυναμικούς κινδύνους έχει οδηγήσει σε μαθήματα και νέες πρακτικές για την αποφυγή ή την ελαχιστοποίηση των ζημιών. Θα γίνει επίσης αναφορά στις επιπτώσεις του σεισμού, την ανάγκη για το σχέδιο ανασυγκρότησης της Λισαβόνας και σύγκριση με τις τρέχουσες πρακτικές προκαταστροφικών, συν-καταστροφικών και μετακαταστροφικών σταδίων. Θα εξεταστούν επίσης οι επιπτώσεις στο τοπικό πληθυσμό και τη δημόσια υγεία (θνησιμότητα – νοσηρότητα) του σεισμού, της πυρκαγιάς και του τσουνάμι του 1755, ώστε να συμβάλει στη γνώση αυτού του ιστορικού γεγονότος και να ευαισθητοποιήσει για μελλοντικές καταστροφές στην περιοχή. Το σχέδιο ανασυγκρότησης του Pombal έχει πολλές ομοιότητες με τις σημερινές κατευθυντήριες αρχές, και αναδεικνύει τη σημασία του πολεοδομικού σχεδιασμού στη μείωση της σεισμικής διακινδύνευσης και των σχετικών κινδύνων από πρωτογενείς και δευτερογενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις και αστοχίες στοιχείων του δομημένου περιβάλλοντος καθώς και στη βιώσιμη ανάπτυξη.","The Lisbon earthquake of 1 November 1755 was one of the most devastating historical earthquakes, with significant secondary environmental effects, mainly tsunamis with source in the Gulf of Cadiz, which caused damage to the coasts of Portugal, Spain and Morocco. Historical information indicates that the hydrological impact reached as far as the Baltic coast of Germany, Sweden and Finland. The earthquake occurred on All Saints' Day. During the earthquake, Lisbon residents were attending church services in the cathedrals. The 6-minute earthquake destroyed cathedrals and most of the infrastructure in the city of Lisbon with subsequent fires. The tsunami, whose maximum height reached 6 m, occurred 60 minutes after the earthquake with devastating effects on coastal infrastructure and the loss of hundreds who had gathered there for safety. However, there are still unanswered questions about the full interpretation of this important historical earthquake, such as the seismic source, its magnitude, etc. These questions will be addressed in this thesis based on a review and reassessment of existing scientific knowledge. This thesis will also include the contribution of the earthquake and its effects on the foundation of seismology and how its evolution is related to the Lisbon earthquake. The modern approach to the scientific analysis of earthquakes started after the Lisbon earthquake of 1755. The restoration started with the burial of hundreds of dead people to protect public health from infectious diseases, the rebuilding of the damaged areas with new and innovative for the time rules of architecture. For example, the resilience of several structures was tested by earthquake simulation with troop marching. The tsunami modelling was based on letters and the Foreign Ministry's survey through a questionnaire that required documenting observations on the time, duration, direction of the earthquake, aftershocks, the intensity of the damage, the perceptibility of the events, the secondary earthquake environmental effects and other important information. Research to date shows that according to the Mercalli scale, the earthquake was of maximum intensity X in Lisbon, while in areas of Morocco the intensity was XI. In the context of this thesis, the earthquake impact on the establishment of seismology will be described along with the political social and economic situations that influenced its evolution. Proper planning, preparation and preparedness are the factors that will mitigate the impact on infrastructure, human losses, health systems and lead to rapid recovery of the community. In the same context, the lessons learnt for seismic risk reduction from the 1755 earthquake will be analyzed. Earthquakes and related geohazards and their associated phenomena have the highest mortality, morbidity and damage rates compared to other natural hazards. The exposure of the human community to geological hazards has led to lessons learned and new practices to avoid or minimize damage, which are going to be analyzed in the frame of this thesis. The impact of the earthquake, the need for the Lisbon reconstruction plan and a comparison with current practices of pre-disaster, co-disaster and post-disaster phases will also be discussed. The impact on the local population and public health (mortality - morbidity) of the 1755 earthquake, fire and tsunami will also be examined to contribute to the knowledge of this historical event and to raise awareness of future disasters in the region. The Pombal reconstruction plan has many similarities with current guiding principles, and highlights the importance of urban planning in reducing seismic risk and associated risks from primary and secondary environmental effects and failures of elements of the built environment, as well as in the sustainable development."],"dc:identifier":["uoadl:5301812","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5301812"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Ο σεισμός μεγέθους Mw=9 στη Λισαβόνα την 1η Νοεμβρίου του 1755, γεωδυναμικό καθεστώς, επιπτώσεις στο δομημένο και φυσικό περιβάλλον και η συμβολή του σεισμού στη θεμελίωση της Σεισμολογίας."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:37:29Z"}