{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5302842"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5302842","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η αρτηριακή υπέρταση ως παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση άνοιας-Συστηματική ανασκόπηση","abstract":"Η υπέρταση αποτελεί μείζον παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, αφορά περίπου 1,28 δις άτομα και αναγνωρίζεται ως ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις και νευροεκφυλιστικές διαταραχές. Η άνοια αποτελεί κλινικό σύνδρομο το οποίο χαρακτηρίζεται από εμμένουσα επίκτητη σοβαρή γνωσιακή, λειτουργική και συναισθηματική έκπτωση με τον επιπολασμό της να αυξάνεται με την ηλικία. Η χρόνια υπέρταση προκαλεί δομικές και λειτουργικές αλλοιώσεις της εγκεφαλικής αγγείωσης όπως λιποϋαλίνωση, ινώδης νέκρωση, αρτηριοσκλήρυνση, μικροαθήρωμα, αραίωση των τριχοειδών αγγείων, αλλοιώσεις που συνολικά περιγράφονται ως νόσος μικρών αγγείων. Στην MRI εγκεφάλου οι βλάβες αυτές εμφανίζονται ως εστίες παθολογικού σήματος στη λευκή ουσία, κενοτοπιώδη έμφρακτα και μικροαιμορραγίες. Η διαταραχή του αιματοεγκεφαλικού φραγμού επιδεινώνει τη φλεγμονή, τη βλάβη της μυελίνης και συμβάλλει στην παθογένεση της νόσου Alzheimer. Η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και η ισχαιμία αυξάνουν την παραγωγή Αβ αμυλοειδούς μέσω ενισχυμένης επεξεργασίας της APP και μειωμένης απομάκρυνσης μεταβολιτών, ενώ η μειωμένη παραγωγή ΝΟ προάγει τη φωσφορυλίωση της tau. Μακροχρόνιες μελέτες (Framingham, HAAS) έδειξαν ότι η υπέρταση μέσης ηλικίας (45–65 ετών) αυξάνει τον κίνδυνο για όλους τους τύπους άνοιας, ενώ στη μεγαλύτερη ηλικία τα δεδομένα είναι λιγότερο σαφή. Oι μελέτες SYST-EUR I και PROGRESS απέδειξαν ότι η χορήγηση αντιυπερτασικής αγωγής μείωσε τον κίνδυνο άνοιας και γνωστικής έκπτωσης. Οι HYVET , SCOPE δεν έδειξαν σημαντική συσχέτιση ωστόσο είχαν μικρή διάρκεια παρακολούθησης. Η μελέτη PREDIVA έδειξε μικρότερη επίπτωση άνοιας σε ασθενείς υπό αγωγή με ανταγωνιστές υποδοχέων αγγειοτενσίνης ΙΙ (ARBs) και διυδροπυριδινικούς αναστολείς διαύλων ασβεστίου (DiCCBs), σε σύγκριση με ACEi και β-αναστολείς. Μετα-αναλύσεις ενισχύουν την υπεροχή των ARBs, ωστόσο απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες με μεγάλο αριθμό ασθενών για να καθοριστεί η πιο αποτελεσματική θεραπεία. Συνολικά, η πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων μέσω της ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης θα μπορούσε να αποτρέψει έως και το ένα τρίτο των περιπτώσεων άνοιας.","abstract_html":"Η υπέρταση αποτελεί μείζον παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, αφορά περίπου 1,28 δις άτομα και αναγνωρίζεται ως ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις και νευροεκφυλιστικές διαταραχές. Η άνοια αποτελεί κλινικό σύνδρομο το οποίο χαρακτηρίζεται από εμμένουσα επίκτητη σοβαρή γνωσιακή, λειτουργική και συναισθηματική έκπτωση με τον επιπολασμό της να αυξάνεται με την ηλικία. Η χρόνια υπέρταση προκαλεί δομικές και λειτουργικές αλλοιώσεις της εγκεφαλικής αγγείωσης όπως λιποϋαλίνωση, ινώδης νέκρωση, αρτηριοσκλήρυνση, μικροαθήρωμα, αραίωση των τριχοειδών αγγείων, αλλοιώσεις που συνολικά περιγράφονται ως νόσος μικρών αγγείων. Στην MRI εγκεφάλου οι βλάβες αυτές εμφανίζονται ως εστίες παθολογικού σήματος στη λευκή ουσία, κενοτοπιώδη έμφρακτα και μικροαιμορραγίες. Η διαταραχή του αιματοεγκεφαλικού φραγμού επιδεινώνει τη φλεγμονή, τη βλάβη της μυελίνης και συμβάλλει στην παθογένεση της νόσου Alzheimer. Η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και η ισχαιμία αυξάνουν την παραγωγή Αβ αμυλοειδούς μέσω ενισχυμένης επεξεργασίας της APP και μειωμένης απομάκρυνσης μεταβολιτών, ενώ η μειωμένη παραγωγή ΝΟ προάγει τη φωσφορυλίωση της tau. Μακροχρόνιες μελέτες (Framingham, HAAS) έδειξαν ότι η υπέρταση μέσης ηλικίας (45–65 ετών) αυξάνει τον κίνδυνο για όλους τους τύπους άνοιας, ενώ στη μεγαλύτερη ηλικία τα δεδομένα είναι λιγότερο σαφή. Oι μελέτες SYST-EUR I και PROGRESS απέδειξαν ότι η χορήγηση αντιυπερτασικής αγωγής μείωσε τον κίνδυνο άνοιας και γνωστικής έκπτωσης. Οι HYVET , SCOPE δεν έδειξαν σημαντική συσχέτιση ωστόσο είχαν μικρή διάρκεια παρακολούθησης. Η μελέτη PREDIVA έδειξε μικρότερη επίπτωση άνοιας σε ασθενείς υπό αγωγή με ανταγωνιστές υποδοχέων αγγειοτενσίνης ΙΙ (ARBs) και διυδροπυριδινικούς αναστολείς διαύλων ασβεστίου (DiCCBs), σε σύγκριση με ACEi και β-αναστολείς. Μετα-αναλύσεις ενισχύουν την υπεροχή των ARBs, ωστόσο απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες με μεγάλο αριθμό ασθενών για να καθοριστεί η πιο αποτελεσματική θεραπεία. Συνολικά, η πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων μέσω της ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης θα μπορούσε να αποτρέψει έως και το ένα τρίτο των περιπτώσεων άνοιας.","abstract_has_math":false,"creators":["Πανταζή Αδελαΐδα","Pantazi Adelaida"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:37:31Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5302842"],"render_values":[{"text":"uoadl:5302842","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5302842","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5302842","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5302842","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πανταζή Αδελαΐδα","Pantazi Adelaida"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5302842","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5302842"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η υπέρταση αποτελεί μείζον παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, αφορά περίπου 1,28 δις άτομα και αναγνωρίζεται ως ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις και νευροεκφυλιστικές διαταραχές. Η άνοια αποτελεί κλινικό σύνδρομο το οποίο χαρακτηρίζεται από εμμένουσα επίκτητη σοβαρή γνωσιακή, λειτουργική και συναισθηματική έκπτωση με τον επιπολασμό της να αυξάνεται με την ηλικία. Η χρόνια υπέρταση προκαλεί δομικές και λειτουργικές αλλοιώσεις της εγκεφαλικής αγγείωσης όπως λιποϋαλίνωση, ινώδης νέκρωση, αρτηριοσκλήρυνση, μικροαθήρωμα, αραίωση των τριχοειδών αγγείων, αλλοιώσεις που συνολικά περιγράφονται ως νόσος μικρών αγγείων. Στην MRI εγκεφάλου οι βλάβες αυτές εμφανίζονται ως εστίες παθολογικού σήματος στη λευκή ουσία, κενοτοπιώδη έμφρακτα και μικροαιμορραγίες. Η διαταραχή του αιματοεγκεφαλικού φραγμού επιδεινώνει τη φλεγμονή, τη βλάβη της μυελίνης και συμβάλλει στην παθογένεση της νόσου Alzheimer. Η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και η ισχαιμία αυξάνουν την παραγωγή Αβ αμυλοειδούς μέσω ενισχυμένης επεξεργασίας της APP και μειωμένης απομάκρυνσης μεταβολιτών, ενώ η μειωμένη παραγωγή ΝΟ προάγει τη φωσφορυλίωση της tau. Μακροχρόνιες μελέτες (Framingham, HAAS) έδειξαν ότι η υπέρταση μέσης ηλικίας (45–65 ετών) αυξάνει τον κίνδυνο για όλους τους τύπους άνοιας, ενώ στη μεγαλύτερη ηλικία τα δεδομένα είναι λιγότερο σαφή. Oι μελέτες SYST-EUR I και PROGRESS απέδειξαν ότι η χορήγηση αντιυπερτασικής αγωγής μείωσε τον κίνδυνο άνοιας και γνωστικής έκπτωσης. Οι HYVET , SCOPE δεν έδειξαν σημαντική συσχέτιση ωστόσο είχαν μικρή διάρκεια παρακολούθησης. Η μελέτη PREDIVA έδειξε μικρότερη επίπτωση άνοιας σε ασθενείς υπό αγωγή με ανταγωνιστές υποδοχέων αγγειοτενσίνης ΙΙ (ARBs) και διυδροπυριδινικούς αναστολείς διαύλων ασβεστίου (DiCCBs), σε σύγκριση με ACEi και β-αναστολείς. Μετα-αναλύσεις ενισχύουν την υπεροχή των ARBs, ωστόσο απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες με μεγάλο αριθμό ασθενών για να καθοριστεί η πιο αποτελεσματική θεραπεία. Συνολικά, η πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων μέσω της ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης θα μπορούσε να αποτρέψει έως και το ένα τρίτο των περιπτώσεων άνοιας.","Hypertension is a major global health issue, affecting approximately 1.28 billion people, and is recognized as the most significant modifiable risk factor for cardiovascular diseases and neurodegenerative disorders. Dementia is a clinical syndrome characterized by persistent, acquired, severe cognitive, functional, and emotional decline, with its prevalence increasing with age.Chronic hypertension causes structural and functional changes in cerebral vasculature, such as lipohyalinosis, fibrous necrosis, arteriosclerosis, microatheroma, capillary rarefaction—alterations collectively described as small vessel disease. On brain MRI, these lesions appear as areas of abnormal signal in the white matter, lacunar infarcts, and microbleeds. Disruption of the blood-brain barrier worsens inflammation, damages myelin, and contributes to the pathogenesis of Alzheimer’s disease. Endothelial dysfunction and ischemia increase the production of Aβ-amyloid through enhanced processing of APP and reduced clearance of metabolites, while decreased nitric oxide (NO) production promotes tau phosphorylation.Long-term studies (Framingham, HAAS) have shown that midlife hypertension (ages 45–65) increases the risk for all types of dementia, whereas data for older age groups are less clear. The SYST-EUR I and PROGRESS studies demonstrated that antihypertensive treatment reduced the risk of dementia and cognitive decline. The HYVET and SCOPE studies did not show significant associations, although they had short follow-up durations. The PREDIVA study showed a lower incidence of dementia in patients treated with angiotensin II receptor blockers (ARBs) and dihydropyridine calcium channel blockers (DiCCBs), compared to ACE inhibitors and beta-blockers. Meta-analyses support the superiority of ARBs, but long-term studies with large patient populations are needed to determine the most effective treatment. Overall, stroke prevention through blood pressure regulation could potentially prevent up to one-third of dementia cases."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η αρτηριακή υπέρταση ως παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση άνοιας-Συστηματική ανασκόπηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πανταζή Αδελαΐδα","Pantazi Adelaida"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η υπέρταση αποτελεί μείζον παγκόσμιο πρόβλημα υγείας, αφορά περίπου 1,28 δις άτομα και αναγνωρίζεται ως ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις και νευροεκφυλιστικές διαταραχές. Η άνοια αποτελεί κλινικό σύνδρομο το οποίο χαρακτηρίζεται από εμμένουσα επίκτητη σοβαρή γνωσιακή, λειτουργική και συναισθηματική έκπτωση με τον επιπολασμό της να αυξάνεται με την ηλικία. Η χρόνια υπέρταση προκαλεί δομικές και λειτουργικές αλλοιώσεις της εγκεφαλικής αγγείωσης όπως λιποϋαλίνωση, ινώδης νέκρωση, αρτηριοσκλήρυνση, μικροαθήρωμα, αραίωση των τριχοειδών αγγείων, αλλοιώσεις που συνολικά περιγράφονται ως νόσος μικρών αγγείων. Στην MRI εγκεφάλου οι βλάβες αυτές εμφανίζονται ως εστίες παθολογικού σήματος στη λευκή ουσία, κενοτοπιώδη έμφρακτα και μικροαιμορραγίες. Η διαταραχή του αιματοεγκεφαλικού φραγμού επιδεινώνει τη φλεγμονή, τη βλάβη της μυελίνης και συμβάλλει στην παθογένεση της νόσου Alzheimer. Η ενδοθηλιακή δυσλειτουργία και η ισχαιμία αυξάνουν την παραγωγή Αβ αμυλοειδούς μέσω ενισχυμένης επεξεργασίας της APP και μειωμένης απομάκρυνσης μεταβολιτών, ενώ η μειωμένη παραγωγή ΝΟ προάγει τη φωσφορυλίωση της tau. Μακροχρόνιες μελέτες (Framingham, HAAS) έδειξαν ότι η υπέρταση μέσης ηλικίας (45–65 ετών) αυξάνει τον κίνδυνο για όλους τους τύπους άνοιας, ενώ στη μεγαλύτερη ηλικία τα δεδομένα είναι λιγότερο σαφή. Oι μελέτες SYST-EUR I και PROGRESS απέδειξαν ότι η χορήγηση αντιυπερτασικής αγωγής μείωσε τον κίνδυνο άνοιας και γνωστικής έκπτωσης. Οι HYVET , SCOPE δεν έδειξαν σημαντική συσχέτιση ωστόσο είχαν μικρή διάρκεια παρακολούθησης. Η μελέτη PREDIVA έδειξε μικρότερη επίπτωση άνοιας σε ασθενείς υπό αγωγή με ανταγωνιστές υποδοχέων αγγειοτενσίνης ΙΙ (ARBs) και διυδροπυριδινικούς αναστολείς διαύλων ασβεστίου (DiCCBs), σε σύγκριση με ACEi και β-αναστολείς. Μετα-αναλύσεις ενισχύουν την υπεροχή των ARBs, ωστόσο απαιτούνται μακροχρόνιες μελέτες με μεγάλο αριθμό ασθενών για να καθοριστεί η πιο αποτελεσματική θεραπεία. Συνολικά, η πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων μέσω της ρύθμισης της αρτηριακής πίεσης θα μπορούσε να αποτρέψει έως και το ένα τρίτο των περιπτώσεων άνοιας.","Hypertension is a major global health issue, affecting approximately 1.28 billion people, and is recognized as the most significant modifiable risk factor for cardiovascular diseases and neurodegenerative disorders. Dementia is a clinical syndrome characterized by persistent, acquired, severe cognitive, functional, and emotional decline, with its prevalence increasing with age.Chronic hypertension causes structural and functional changes in cerebral vasculature, such as lipohyalinosis, fibrous necrosis, arteriosclerosis, microatheroma, capillary rarefaction—alterations collectively described as small vessel disease. On brain MRI, these lesions appear as areas of abnormal signal in the white matter, lacunar infarcts, and microbleeds. Disruption of the blood-brain barrier worsens inflammation, damages myelin, and contributes to the pathogenesis of Alzheimer’s disease. Endothelial dysfunction and ischemia increase the production of Aβ-amyloid through enhanced processing of APP and reduced clearance of metabolites, while decreased nitric oxide (NO) production promotes tau phosphorylation.Long-term studies (Framingham, HAAS) have shown that midlife hypertension (ages 45–65) increases the risk for all types of dementia, whereas data for older age groups are less clear. The SYST-EUR I and PROGRESS studies demonstrated that antihypertensive treatment reduced the risk of dementia and cognitive decline. The HYVET and SCOPE studies did not show significant associations, although they had short follow-up durations. The PREDIVA study showed a lower incidence of dementia in patients treated with angiotensin II receptor blockers (ARBs) and dihydropyridine calcium channel blockers (DiCCBs), compared to ACE inhibitors and beta-blockers. Meta-analyses support the superiority of ARBs, but long-term studies with large patient populations are needed to determine the most effective treatment. Overall, stroke prevention through blood pressure regulation could potentially prevent up to one-third of dementia cases."],"dc:identifier":["uoadl:5302842","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5302842"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η αρτηριακή υπέρταση ως παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση άνοιας-Συστηματική ανασκόπηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:37:31Z"}