{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5303862"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5303862","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Η πανδημία του ιού sars-cov-2 και σαρκοπενία: νεότερα δεδομένα","abstract":"Η σαρκοπενία, η οποία χαρακτηρίζεται από απώλεια της μυϊκής μάζας και δύναμης καθώς και από μείωση της σωματικής απόδοσης, έχει συχνά αγνοηθεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Ωστόσο, παίζει σημαντικό ρόλο στη πρόγνωση των ασθενών με COVID-19, συμβάλλοντας σε παρατεταμένη νοσηλεία, περισσότερες εισαγωγές σε ΜΕΘ, υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας και βραδύτερη ανάρρωση. Οι υποκείμενοι μηχανισμοί περιλαμβάνουν τη χρόνια φλεγμονή, τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, τη διαταραχή των αναπνευστικών μυών και τη σαρκοπενική δυσφαγία. Παράλληλα, η σαρκοπενία αυξάνει την ευαισθησία στη λοίμωξη COVID-19, καθώς οι παράγοντες κινδύνου της, όπως η προχωρημένη ηλικία και οι υποκείμενες παθήσεις, αυξάνουν την πιθανότητα σοβαρής λοίμωξης. Από την άλλη μεριά, η σαρκοπενία συνδέεται στενά με τη COVID-19, με την «καταιγίδα» κυτοκινών, που χαρακτηρίζει τη σοβαρή μορφή της νόσου, να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μυϊκή βλάβη. Οι ορμονικές μεταβολές, όπως η αύξηση των επιπέδων οιστρογόνων και μυοστατίνης, καθώς και η μείωση των IGF-I, GH και τεστοστερόνης, μαζί με την αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη, συμβάλλουν στην απώλεια μυϊκής μάζας και στη λειτουργική έκπτωση στους ασθενείς με COVID-19. Επιπλέον, οι επιπτώσεις της COVID-19 πανδημίας, όπως η μειωμένη σωματική δραστηριότητα, η παρατεταμένη αδράνεια και οι ψυχολογικές συνέπειες της κοινωνικής απομόνωσης, οδηγούν ή επιδεινώνουν τη σαρκοπενία. Ο υποσιτισμός παίζει επίσης σημαντικό ρόλο, οδηγώντας σε απώλεια βάρους και μυϊκής μάζας. Η περιορισμένη πρόσβαση σε θρεπτικά τρόφιμα, ιδιαίτερα για τα άτομα τρίτης ηλικίας και για όσους προέρχονται από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα, επιτείνει το πρόβλημα. Η καραντίνα και η κοινωνική απομόνωση συνδέονται επίσης με υψηλότερα επίπεδα άγχους και στρες, τα οποία μπορούν να επιδεινώσουν τη μυϊκή ατροφία και να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη μυϊκή απώλεια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το ψυχολογικό στρες που υφίστανται οι άνθρωποι συχνά οδηγεί σε κακές διατροφικές επιλογές, μειωμένη πρόσληψη πρωτεϊνών και, ως αποτέλεσμα, περαιτέρω μυϊκή απώλεια. Η σχέση μεταξύ της σαρκοπενίας και της COVID-19 είναι αμφίδρομη: η μυϊκή απώλεια αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας δυσκολότερη την αντιμετώπιση λοιμώξεων, ενώ η COVID-19 εντείνει περαιτέρω την μυϊκή απώλεια αυτή μέσω διαφόρων μηχανισμών, όπως η φλεγμονή και η παρατεταμένη ακινησία. Αυτή η αλληλεπίδραση δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο, όπου η σαρκοπενία αυξάνει την ευπάθεια σε σοβαρή μορφή της COVID-19, ενώ η COVID-19 επιταχύνει τη μυϊκή αποδυνάμωση. Ο έλεγχος ρουτίνας για σαρκοπενία θα πρέπει να ενσωματωθεί στην κλινική πρακτική, όχι μόνο για τους ασθενείς υψηλού κινδύνου για COVID-19, αλλά και για όσους έχουν νοσήσει από COVID-19. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι COVID-19 επιζώντες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν σαρκοπενία, ενώ η σαρκοπενία μπορεί να συμβάλει στην κακή έκβαση της COVID-19. Μια ολιστική προσέγγιση που περιλαμβάνει έγκαιρη διάγνωση, τακτικούς ελέγχους, διατροφικές παρεμβάσεις, εξατομικευμένα προγράμματα άσκησης, και ψυχοκοινωνική υποστήριξη μπορεί να συμβάλει στη διαχείριση της σαρκοπενίας και στη βελτίωση των μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων, ιδίως στην περίοδο μετά το COVID-19. Η παρούσα αφηγηματική ανασκόπηση παρουσιάζει την αμφίδρομη σχέση μεταξύ σαρκοπενίας και COVID-19, αναλύοντας τους υποκείμενους μηχανισμούς και τονίζοντας τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και διαχείρισης. Η αντιμετώπιση της σαρκοπενίας στη μεταπανδημική εποχή είναι ζωτικής σημασίας για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων των ασθενών και τη μείωση της μακροπρόθεσμης επιβάρυνσης της υγείας που συνδέεται με τη COVID-19.","abstract_html":"Η σαρκοπενία, η οποία χαρακτηρίζεται από απώλεια της μυϊκής μάζας και δύναμης καθώς και από μείωση της σωματικής απόδοσης, έχει συχνά αγνοηθεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Ωστόσο, παίζει σημαντικό ρόλο στη πρόγνωση των ασθενών με COVID-19, συμβάλλοντας σε παρατεταμένη νοσηλεία, περισσότερες εισαγωγές σε ΜΕΘ, υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας και βραδύτερη ανάρρωση. Οι υποκείμενοι μηχανισμοί περιλαμβάνουν τη χρόνια φλεγμονή, τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, τη διαταραχή των αναπνευστικών μυών και τη σαρκοπενική δυσφαγία. Παράλληλα, η σαρκοπενία αυξάνει την ευαισθησία στη λοίμωξη COVID-19, καθώς οι παράγοντες κινδύνου της, όπως η προχωρημένη ηλικία και οι υποκείμενες παθήσεις, αυξάνουν την πιθανότητα σοβαρής λοίμωξης. Από την άλλη μεριά, η σαρκοπενία συνδέεται στενά με τη COVID-19, με την «καταιγίδα» κυτοκινών, που χαρακτηρίζει τη σοβαρή μορφή της νόσου, να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μυϊκή βλάβη. Οι ορμονικές μεταβολές, όπως η αύξηση των επιπέδων οιστρογόνων και μυοστατίνης, καθώς και η μείωση των IGF-I, GH και τεστοστερόνης, μαζί με την αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη, συμβάλλουν στην απώλεια μυϊκής μάζας και στη λειτουργική έκπτωση στους ασθενείς με COVID-19. Επιπλέον, οι επιπτώσεις της COVID-19 πανδημίας, όπως η μειωμένη σωματική δραστηριότητα, η παρατεταμένη αδράνεια και οι ψυχολογικές συνέπειες της κοινωνικής απομόνωσης, οδηγούν ή επιδεινώνουν τη σαρκοπενία. Ο υποσιτισμός παίζει επίσης σημαντικό ρόλο, οδηγώντας σε απώλεια βάρους και μυϊκής μάζας. Η περιορισμένη πρόσβαση σε θρεπτικά τρόφιμα, ιδιαίτερα για τα άτομα τρίτης ηλικίας και για όσους προέρχονται από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα, επιτείνει το πρόβλημα. Η καραντίνα και η κοινωνική απομόνωση συνδέονται επίσης με υψηλότερα επίπεδα άγχους και στρες, τα οποία μπορούν να επιδεινώσουν τη μυϊκή ατροφία και να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη μυϊκή απώλεια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το ψυχολογικό στρες που υφίστανται οι άνθρωποι συχνά οδηγεί σε κακές διατροφικές επιλογές, μειωμένη πρόσληψη πρωτεϊνών και, ως αποτέλεσμα, περαιτέρω μυϊκή απώλεια. Η σχέση μεταξύ της σαρκοπενίας και της COVID-19 είναι αμφίδρομη: η μυϊκή απώλεια αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας δυσκολότερη την αντιμετώπιση λοιμώξεων, ενώ η COVID-19 εντείνει περαιτέρω την μυϊκή απώλεια αυτή μέσω διαφόρων μηχανισμών, όπως η φλεγμονή και η παρατεταμένη ακινησία. Αυτή η αλληλεπίδραση δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο, όπου η σαρκοπενία αυξάνει την ευπάθεια σε σοβαρή μορφή της COVID-19, ενώ η COVID-19 επιταχύνει τη μυϊκή αποδυνάμωση. Ο έλεγχος ρουτίνας για σαρκοπενία θα πρέπει να ενσωματωθεί στην κλινική πρακτική, όχι μόνο για τους ασθενείς υψηλού κινδύνου για COVID-19, αλλά και για όσους έχουν νοσήσει από COVID-19. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι COVID-19 επιζώντες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν σαρκοπενία, ενώ η σαρκοπενία μπορεί να συμβάλει στην κακή έκβαση της COVID-19. Μια ολιστική προσέγγιση που περιλαμβάνει έγκαιρη διάγνωση, τακτικούς ελέγχους, διατροφικές παρεμβάσεις, εξατομικευμένα προγράμματα άσκησης, και ψυχοκοινωνική υποστήριξη μπορεί να συμβάλει στη διαχείριση της σαρκοπενίας και στη βελτίωση των μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων, ιδίως στην περίοδο μετά το COVID-19. Η παρούσα αφηγηματική ανασκόπηση παρουσιάζει την αμφίδρομη σχέση μεταξύ σαρκοπενίας και COVID-19, αναλύοντας τους υποκείμενους μηχανισμούς και τονίζοντας τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και διαχείρισης. Η αντιμετώπιση της σαρκοπενίας στη μεταπανδημική εποχή είναι ζωτικής σημασίας για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων των ασθενών και τη μείωση της μακροπρόθεσμης επιβάρυνσης της υγείας που συνδέεται με τη COVID-19.","abstract_has_math":false,"creators":["Κουρνιώτης Ιωάννης","Kourniotis Ioannis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:37:51Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5303862"],"render_values":[{"text":"uoadl:5303862","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5303862","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5303862","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5303862","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κουρνιώτης Ιωάννης","Kourniotis Ioannis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5303862","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5303862"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η σαρκοπενία, η οποία χαρακτηρίζεται από απώλεια της μυϊκής μάζας και δύναμης καθώς και από μείωση της σωματικής απόδοσης, έχει συχνά αγνοηθεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Ωστόσο, παίζει σημαντικό ρόλο στη πρόγνωση των ασθενών με COVID-19, συμβάλλοντας σε παρατεταμένη νοσηλεία, περισσότερες εισαγωγές σε ΜΕΘ, υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας και βραδύτερη ανάρρωση. Οι υποκείμενοι μηχανισμοί περιλαμβάνουν τη χρόνια φλεγμονή, τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, τη διαταραχή των αναπνευστικών μυών και τη σαρκοπενική δυσφαγία. Παράλληλα, η σαρκοπενία αυξάνει την ευαισθησία στη λοίμωξη COVID-19, καθώς οι παράγοντες κινδύνου της, όπως η προχωρημένη ηλικία και οι υποκείμενες παθήσεις, αυξάνουν την πιθανότητα σοβαρής λοίμωξης. Από την άλλη μεριά, η σαρκοπενία συνδέεται στενά με τη COVID-19, με την «καταιγίδα» κυτοκινών, που χαρακτηρίζει τη σοβαρή μορφή της νόσου, να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μυϊκή βλάβη. Οι ορμονικές μεταβολές, όπως η αύξηση των επιπέδων οιστρογόνων και μυοστατίνης, καθώς και η μείωση των IGF-I, GH και τεστοστερόνης, μαζί με την αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη, συμβάλλουν στην απώλεια μυϊκής μάζας και στη λειτουργική έκπτωση στους ασθενείς με COVID-19. Επιπλέον, οι επιπτώσεις της COVID-19 πανδημίας, όπως η μειωμένη σωματική δραστηριότητα, η παρατεταμένη αδράνεια και οι ψυχολογικές συνέπειες της κοινωνικής απομόνωσης, οδηγούν ή επιδεινώνουν τη σαρκοπενία. Ο υποσιτισμός παίζει επίσης σημαντικό ρόλο, οδηγώντας σε απώλεια βάρους και μυϊκής μάζας. Η περιορισμένη πρόσβαση σε θρεπτικά τρόφιμα, ιδιαίτερα για τα άτομα τρίτης ηλικίας και για όσους προέρχονται από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα, επιτείνει το πρόβλημα. Η καραντίνα και η κοινωνική απομόνωση συνδέονται επίσης με υψηλότερα επίπεδα άγχους και στρες, τα οποία μπορούν να επιδεινώσουν τη μυϊκή ατροφία και να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη μυϊκή απώλεια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το ψυχολογικό στρες που υφίστανται οι άνθρωποι συχνά οδηγεί σε κακές διατροφικές επιλογές, μειωμένη πρόσληψη πρωτεϊνών και, ως αποτέλεσμα, περαιτέρω μυϊκή απώλεια. Η σχέση μεταξύ της σαρκοπενίας και της COVID-19 είναι αμφίδρομη: η μυϊκή απώλεια αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας δυσκολότερη την αντιμετώπιση λοιμώξεων, ενώ η COVID-19 εντείνει περαιτέρω την μυϊκή απώλεια αυτή μέσω διαφόρων μηχανισμών, όπως η φλεγμονή και η παρατεταμένη ακινησία. Αυτή η αλληλεπίδραση δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο, όπου η σαρκοπενία αυξάνει την ευπάθεια σε σοβαρή μορφή της COVID-19, ενώ η COVID-19 επιταχύνει τη μυϊκή αποδυνάμωση. Ο έλεγχος ρουτίνας για σαρκοπενία θα πρέπει να ενσωματωθεί στην κλινική πρακτική, όχι μόνο για τους ασθενείς υψηλού κινδύνου για COVID-19, αλλά και για όσους έχουν νοσήσει από COVID-19. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι COVID-19 επιζώντες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν σαρκοπενία, ενώ η σαρκοπενία μπορεί να συμβάλει στην κακή έκβαση της COVID-19. Μια ολιστική προσέγγιση που περιλαμβάνει έγκαιρη διάγνωση, τακτικούς ελέγχους, διατροφικές παρεμβάσεις, εξατομικευμένα προγράμματα άσκησης, και ψυχοκοινωνική υποστήριξη μπορεί να συμβάλει στη διαχείριση της σαρκοπενίας και στη βελτίωση των μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων, ιδίως στην περίοδο μετά το COVID-19. Η παρούσα αφηγηματική ανασκόπηση παρουσιάζει την αμφίδρομη σχέση μεταξύ σαρκοπενίας και COVID-19, αναλύοντας τους υποκείμενους μηχανισμούς και τονίζοντας τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και διαχείρισης. Η αντιμετώπιση της σαρκοπενίας στη μεταπανδημική εποχή είναι ζωτικής σημασίας για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων των ασθενών και τη μείωση της μακροπρόθεσμης επιβάρυνσης της υγείας που συνδέεται με τη COVID-19.","Sarcopenia, which is characterized by the loss of muscle mass and strength, as well as a decline in physical performance, has often been overlooked during the COVID-19 pandemic. Yet, it plays a major role in poor outcomes for COVID-19 patients, contributing to longer hospital stays, more admissions to intensive care units, higher mortality rates, and slower recovery. Some of the key mechanisms through which sarcopenia impacts these outcomes include chronic inflammation, immune system dysfunction, respiratory muscles dysfunction and sarcopenic dysphagia. Moreover, sarcopenia can negatively impact the course of COVID-19 infection, as its risk factors, such as age and underlying health conditions, can increase the likehood of severe infection. On the other hand, sarcopenia is closely linked to COVID-19, with the cytokine “avalanche”, a hallmark of severe COVID-19 cases, playing a crucial role in muscle damage. Hormonal level changes, such as higher levels of estrogen and myostatin, and lower levels of IGF-I, GH, and testosterone as well as the increased insulin resistance contribute to muscle loss and functional decline in COVID-19 patients. Hypoxia, resulting from impaired lung function during COVID-19, decreases oxygen supply to muscle tissue, disrupting cellular processes and accelerating muscle breakdown. Mitochondrial dysfunction further impairs muscle cell energy production, reducing muscle regeneration and increasing muscle wasting. These mechanisms work together to exacerbate sarcopenia in COVID-19 patients. COVID-19 also worsens sarcopenia by the reduced physical activity, prolonged immobility, and the psychological impact of social isolation. Malnutrition also plays a big part, leading to weight and muscle loss. The COVID-19 pandemic had a big impact on nutritious food access, especially for older adults and those from lower socioeconomic backgrounds. Quarantine and social isolation have also been linked to higher levels of anxiety and stress, which can make muscle atrophy worse and lead to more muscle loss. During that time, the psychological stress people experience often leads to poor dietary choices, reduced protein intake and further muscle loss. The relationship between sarcopenia and COVID-19 is bidirectional: muscle loss weakens the immune system, making it harder to cope with infections, while COVID 19 further accelerates muscle loss through various ways such as inflammation and prolonged immobility. This relationship creates a vicious cycle where sarcopenia increases vulnerability to severe COVID-19, while COVID-19 accelerates muscle degradation. Routine screening for sarcopenia should be a standard part of clinical practice, not only for high-risk COVID-19 patients but also for COVID-19 survivors. This is because COVID-19 survivors are at increased risk for developing sarcopenia, and sarcopenia itself can contribute to poor COVID-19 outcomes. A holistic approach that includes early diagnosis, regular screenings, nutritional interventions, personalized exercise programmes, and mental health care can help manage sarcopenia and improve long term outcomes, especially in the post-COVID-19 period. This narrative review explores the bidirectional relationship between sarcopenia and COVID-19, analyzing the underlying mechanisms and highlighting the importance of timely diagnosis and management. Addressing sarcopenia in the post-pandemic era is crucial for improving patient outcomes and reducing the long-term health burden associated with COVID-19."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Η πανδημία του ιού sars-cov-2 και σαρκοπενία: νεότερα δεδομένα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κουρνιώτης Ιωάννης","Kourniotis Ioannis"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η σαρκοπενία, η οποία χαρακτηρίζεται από απώλεια της μυϊκής μάζας και δύναμης καθώς και από μείωση της σωματικής απόδοσης, έχει συχνά αγνοηθεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Ωστόσο, παίζει σημαντικό ρόλο στη πρόγνωση των ασθενών με COVID-19, συμβάλλοντας σε παρατεταμένη νοσηλεία, περισσότερες εισαγωγές σε ΜΕΘ, υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας και βραδύτερη ανάρρωση. Οι υποκείμενοι μηχανισμοί περιλαμβάνουν τη χρόνια φλεγμονή, τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, τη διαταραχή των αναπνευστικών μυών και τη σαρκοπενική δυσφαγία. Παράλληλα, η σαρκοπενία αυξάνει την ευαισθησία στη λοίμωξη COVID-19, καθώς οι παράγοντες κινδύνου της, όπως η προχωρημένη ηλικία και οι υποκείμενες παθήσεις, αυξάνουν την πιθανότητα σοβαρής λοίμωξης. Από την άλλη μεριά, η σαρκοπενία συνδέεται στενά με τη COVID-19, με την «καταιγίδα» κυτοκινών, που χαρακτηρίζει τη σοβαρή μορφή της νόσου, να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μυϊκή βλάβη. Οι ορμονικές μεταβολές, όπως η αύξηση των επιπέδων οιστρογόνων και μυοστατίνης, καθώς και η μείωση των IGF-I, GH και τεστοστερόνης, μαζί με την αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη, συμβάλλουν στην απώλεια μυϊκής μάζας και στη λειτουργική έκπτωση στους ασθενείς με COVID-19. Επιπλέον, οι επιπτώσεις της COVID-19 πανδημίας, όπως η μειωμένη σωματική δραστηριότητα, η παρατεταμένη αδράνεια και οι ψυχολογικές συνέπειες της κοινωνικής απομόνωσης, οδηγούν ή επιδεινώνουν τη σαρκοπενία. Ο υποσιτισμός παίζει επίσης σημαντικό ρόλο, οδηγώντας σε απώλεια βάρους και μυϊκής μάζας. Η περιορισμένη πρόσβαση σε θρεπτικά τρόφιμα, ιδιαίτερα για τα άτομα τρίτης ηλικίας και για όσους προέρχονται από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα, επιτείνει το πρόβλημα. Η καραντίνα και η κοινωνική απομόνωση συνδέονται επίσης με υψηλότερα επίπεδα άγχους και στρες, τα οποία μπορούν να επιδεινώσουν τη μυϊκή ατροφία και να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη μυϊκή απώλεια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το ψυχολογικό στρες που υφίστανται οι άνθρωποι συχνά οδηγεί σε κακές διατροφικές επιλογές, μειωμένη πρόσληψη πρωτεϊνών και, ως αποτέλεσμα, περαιτέρω μυϊκή απώλεια. Η σχέση μεταξύ της σαρκοπενίας και της COVID-19 είναι αμφίδρομη: η μυϊκή απώλεια αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας δυσκολότερη την αντιμετώπιση λοιμώξεων, ενώ η COVID-19 εντείνει περαιτέρω την μυϊκή απώλεια αυτή μέσω διαφόρων μηχανισμών, όπως η φλεγμονή και η παρατεταμένη ακινησία. Αυτή η αλληλεπίδραση δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο, όπου η σαρκοπενία αυξάνει την ευπάθεια σε σοβαρή μορφή της COVID-19, ενώ η COVID-19 επιταχύνει τη μυϊκή αποδυνάμωση. Ο έλεγχος ρουτίνας για σαρκοπενία θα πρέπει να ενσωματωθεί στην κλινική πρακτική, όχι μόνο για τους ασθενείς υψηλού κινδύνου για COVID-19, αλλά και για όσους έχουν νοσήσει από COVID-19. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι COVID-19 επιζώντες διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν σαρκοπενία, ενώ η σαρκοπενία μπορεί να συμβάλει στην κακή έκβαση της COVID-19. Μια ολιστική προσέγγιση που περιλαμβάνει έγκαιρη διάγνωση, τακτικούς ελέγχους, διατροφικές παρεμβάσεις, εξατομικευμένα προγράμματα άσκησης, και ψυχοκοινωνική υποστήριξη μπορεί να συμβάλει στη διαχείριση της σαρκοπενίας και στη βελτίωση των μακροπρόθεσμων αποτελεσμάτων, ιδίως στην περίοδο μετά το COVID-19. Η παρούσα αφηγηματική ανασκόπηση παρουσιάζει την αμφίδρομη σχέση μεταξύ σαρκοπενίας και COVID-19, αναλύοντας τους υποκείμενους μηχανισμούς και τονίζοντας τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και διαχείρισης. Η αντιμετώπιση της σαρκοπενίας στη μεταπανδημική εποχή είναι ζωτικής σημασίας για τη βελτίωση των αποτελεσμάτων των ασθενών και τη μείωση της μακροπρόθεσμης επιβάρυνσης της υγείας που συνδέεται με τη COVID-19.","Sarcopenia, which is characterized by the loss of muscle mass and strength, as well as a decline in physical performance, has often been overlooked during the COVID-19 pandemic. Yet, it plays a major role in poor outcomes for COVID-19 patients, contributing to longer hospital stays, more admissions to intensive care units, higher mortality rates, and slower recovery. Some of the key mechanisms through which sarcopenia impacts these outcomes include chronic inflammation, immune system dysfunction, respiratory muscles dysfunction and sarcopenic dysphagia. Moreover, sarcopenia can negatively impact the course of COVID-19 infection, as its risk factors, such as age and underlying health conditions, can increase the likehood of severe infection. On the other hand, sarcopenia is closely linked to COVID-19, with the cytokine “avalanche”, a hallmark of severe COVID-19 cases, playing a crucial role in muscle damage. Hormonal level changes, such as higher levels of estrogen and myostatin, and lower levels of IGF-I, GH, and testosterone as well as the increased insulin resistance contribute to muscle loss and functional decline in COVID-19 patients. Hypoxia, resulting from impaired lung function during COVID-19, decreases oxygen supply to muscle tissue, disrupting cellular processes and accelerating muscle breakdown. Mitochondrial dysfunction further impairs muscle cell energy production, reducing muscle regeneration and increasing muscle wasting. These mechanisms work together to exacerbate sarcopenia in COVID-19 patients. COVID-19 also worsens sarcopenia by the reduced physical activity, prolonged immobility, and the psychological impact of social isolation. Malnutrition also plays a big part, leading to weight and muscle loss. The COVID-19 pandemic had a big impact on nutritious food access, especially for older adults and those from lower socioeconomic backgrounds. Quarantine and social isolation have also been linked to higher levels of anxiety and stress, which can make muscle atrophy worse and lead to more muscle loss. During that time, the psychological stress people experience often leads to poor dietary choices, reduced protein intake and further muscle loss. The relationship between sarcopenia and COVID-19 is bidirectional: muscle loss weakens the immune system, making it harder to cope with infections, while COVID 19 further accelerates muscle loss through various ways such as inflammation and prolonged immobility. This relationship creates a vicious cycle where sarcopenia increases vulnerability to severe COVID-19, while COVID-19 accelerates muscle degradation. Routine screening for sarcopenia should be a standard part of clinical practice, not only for high-risk COVID-19 patients but also for COVID-19 survivors. This is because COVID-19 survivors are at increased risk for developing sarcopenia, and sarcopenia itself can contribute to poor COVID-19 outcomes. A holistic approach that includes early diagnosis, regular screenings, nutritional interventions, personalized exercise programmes, and mental health care can help manage sarcopenia and improve long term outcomes, especially in the post-COVID-19 period. This narrative review explores the bidirectional relationship between sarcopenia and COVID-19, analyzing the underlying mechanisms and highlighting the importance of timely diagnosis and management. Addressing sarcopenia in the post-pandemic era is crucial for improving patient outcomes and reducing the long-term health burden associated with COVID-19."],"dc:identifier":["uoadl:5303862","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5303862"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Η πανδημία του ιού sars-cov-2 και σαρκοπενία: νεότερα δεδομένα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:37:51Z"}