{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5304358"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5304358","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Αξιοποίηση των 3D εκτυπωτών στη STEM εκπαίδευση μαθητών/ριών με προβλήματα όρασης: Συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας","abstract":"Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση εξετάζει τη χρήση της τρισδιάστατης εκτύπωσης (3D printing) ως απτικού εργαλείου προσβασιμότητας και ενίσχυσης της μαθησιακής εμπειρίας μαθητών και μαθητριών με οπτική αναπηρία στο πλαίσιο της STEM εκπαίδευσης (Science, Technology, Engineering, Mathematics). Στόχος της μελέτης είναι η διερεύνηση και ανάδειξη των εφαρμοζόμενων διδακτικών πρακτικών, των επιτευχθέντων μαθησιακών αποτελεσμάτων, των παραμέτρων αποτελεσματικότητας, καθώς και των προκλήσεων που σχετίζονται με την υιοθέτηση αυτής της τεχνολογίας. Για την επίτευξη των στόχων πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας με βάση το μεθοδολογικό πλαίσιο PRISMA. Η αναζήτηση εστίασε σε επτά επιστημονικές βάσεις δεδομένων (Scopus, Web of Science, PubMed, ERIC, IEEE Xplore, Science Direct, Google Scholar), χρησιμοποιώντας προκαθορισμένα strings αναζήτησης και φίλτρα για την περίοδο 2010-2025. Από το σύνολο των 235 μελετών, μετά την αφαίρεση διπλότυπων και μη σχετικών τίτλων/περιλήψεων, καθώς και την αξιολόγηση του πλήρους κειμένου, συμπεριλήφθηκαν 22 εμπειρικές μελέτες που πληρούσαν τα προκαθορισμένα κριτήρια ένταξης. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω ποιοτικής κατηγοριοποίησης και εννοιολογικής ομαδοποίησης. Τα κύρια ευρήματα υποδεικνύουν την ευρεία εφαρμογή της 3D εκτύπωσης για τη δημιουργία απτικών μοντέλων αφηρημένων και μικροσκοπικών εννοιών, καθώς και απτικών χαρτών και διαδραστικών συστημάτων σε διαφορετικά πεδία STEM, με τις Γεωεπιστήμες και τον Προγραμματισμό να κυριαρχούν. Η πλειονότητα των μελετών κατέδειξε θετικά μαθησιακά αποτελέσματα, ενίσχυση της προσβασιμότητας και της κατανόησης αφηρημένων εννοιών, αύξηση του κινήτρου και ανάπτυξη δεξιοτήτων. Η αποτελεσματικότητα συνδέεται με τον προσεκτικό σχεδιασμό των μοντέλων, τη διαδραστικότητα και την ενσωμάτωση σε κατάλληλα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, αναδείχθηκαν και προκλήσεις όπως το υψηλό κόστος και η ανάγκη επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών. Συνολικά η 3D εκτύπωση αποτελεί ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο στη φαρέτρα των εκπαιδευτικών για την ενίσχυση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης STEM για μαθητές/ριες με οπτική αναπηρία, παρόλο που απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού της.","abstract_html":"Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση εξετάζει τη χρήση της τρισδιάστατης εκτύπωσης (3D printing) ως απτικού εργαλείου προσβασιμότητας και ενίσχυσης της μαθησιακής εμπειρίας μαθητών και μαθητριών με οπτική αναπηρία στο πλαίσιο της STEM εκπαίδευσης (Science, Technology, Engineering, Mathematics). Στόχος της μελέτης είναι η διερεύνηση και ανάδειξη των εφαρμοζόμενων διδακτικών πρακτικών, των επιτευχθέντων μαθησιακών αποτελεσμάτων, των παραμέτρων αποτελεσματικότητας, καθώς και των προκλήσεων που σχετίζονται με την υιοθέτηση αυτής της τεχνολογίας. Για την επίτευξη των στόχων πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας με βάση το μεθοδολογικό πλαίσιο PRISMA. Η αναζήτηση εστίασε σε επτά επιστημονικές βάσεις δεδομένων (Scopus, Web of Science, PubMed, ERIC, IEEE Xplore, Science Direct, Google Scholar), χρησιμοποιώντας προκαθορισμένα strings αναζήτησης και φίλτρα για την περίοδο 2010-2025. Από το σύνολο των 235 μελετών, μετά την αφαίρεση διπλότυπων και μη σχετικών τίτλων/περιλήψεων, καθώς και την αξιολόγηση του πλήρους κειμένου, συμπεριλήφθηκαν 22 εμπειρικές μελέτες που πληρούσαν τα προκαθορισμένα κριτήρια ένταξης. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω ποιοτικής κατηγοριοποίησης και εννοιολογικής ομαδοποίησης. Τα κύρια ευρήματα υποδεικνύουν την ευρεία εφαρμογή της 3D εκτύπωσης για τη δημιουργία απτικών μοντέλων αφηρημένων και μικροσκοπικών εννοιών, καθώς και απτικών χαρτών και διαδραστικών συστημάτων σε διαφορετικά πεδία STEM, με τις Γεωεπιστήμες και τον Προγραμματισμό να κυριαρχούν. Η πλειονότητα των μελετών κατέδειξε θετικά μαθησιακά αποτελέσματα, ενίσχυση της προσβασιμότητας και της κατανόησης αφηρημένων εννοιών, αύξηση του κινήτρου και ανάπτυξη δεξιοτήτων. Η αποτελεσματικότητα συνδέεται με τον προσεκτικό σχεδιασμό των μοντέλων, τη διαδραστικότητα και την ενσωμάτωση σε κατάλληλα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, αναδείχθηκαν και προκλήσεις όπως το υψηλό κόστος και η ανάγκη επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών. Συνολικά η 3D εκτύπωση αποτελεί ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο στη φαρέτρα των εκπαιδευτικών για την ενίσχυση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης STEM για μαθητές/ριες με οπτική αναπηρία, παρόλο που απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού της.","abstract_has_math":false,"creators":["ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ ΜΥΡΤΩ-ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ","NIKOLAIDI MYRTO-EVANGELIA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:07Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5304358"],"render_values":[{"text":"uoadl:5304358","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5304358","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5304358","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5304358","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ ΜΥΡΤΩ-ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ","NIKOLAIDI MYRTO-EVANGELIA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5304358","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5304358"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση εξετάζει τη χρήση της τρισδιάστατης εκτύπωσης (3D printing) ως απτικού εργαλείου προσβασιμότητας και ενίσχυσης της μαθησιακής εμπειρίας μαθητών και μαθητριών με οπτική αναπηρία στο πλαίσιο της STEM εκπαίδευσης (Science, Technology, Engineering, Mathematics). Στόχος της μελέτης είναι η διερεύνηση και ανάδειξη των εφαρμοζόμενων διδακτικών πρακτικών, των επιτευχθέντων μαθησιακών αποτελεσμάτων, των παραμέτρων αποτελεσματικότητας, καθώς και των προκλήσεων που σχετίζονται με την υιοθέτηση αυτής της τεχνολογίας. Για την επίτευξη των στόχων πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας με βάση το μεθοδολογικό πλαίσιο PRISMA. Η αναζήτηση εστίασε σε επτά επιστημονικές βάσεις δεδομένων (Scopus, Web of Science, PubMed, ERIC, IEEE Xplore, Science Direct, Google Scholar), χρησιμοποιώντας προκαθορισμένα strings αναζήτησης και φίλτρα για την περίοδο 2010-2025. Από το σύνολο των 235 μελετών, μετά την αφαίρεση διπλότυπων και μη σχετικών τίτλων/περιλήψεων, καθώς και την αξιολόγηση του πλήρους κειμένου, συμπεριλήφθηκαν 22 εμπειρικές μελέτες που πληρούσαν τα προκαθορισμένα κριτήρια ένταξης. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω ποιοτικής κατηγοριοποίησης και εννοιολογικής ομαδοποίησης. Τα κύρια ευρήματα υποδεικνύουν την ευρεία εφαρμογή της 3D εκτύπωσης για τη δημιουργία απτικών μοντέλων αφηρημένων και μικροσκοπικών εννοιών, καθώς και απτικών χαρτών και διαδραστικών συστημάτων σε διαφορετικά πεδία STEM, με τις Γεωεπιστήμες και τον Προγραμματισμό να κυριαρχούν. Η πλειονότητα των μελετών κατέδειξε θετικά μαθησιακά αποτελέσματα, ενίσχυση της προσβασιμότητας και της κατανόησης αφηρημένων εννοιών, αύξηση του κινήτρου και ανάπτυξη δεξιοτήτων. Η αποτελεσματικότητα συνδέεται με τον προσεκτικό σχεδιασμό των μοντέλων, τη διαδραστικότητα και την ενσωμάτωση σε κατάλληλα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, αναδείχθηκαν και προκλήσεις όπως το υψηλό κόστος και η ανάγκη επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών. Συνολικά η 3D εκτύπωση αποτελεί ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο στη φαρέτρα των εκπαιδευτικών για την ενίσχυση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης STEM για μαθητές/ριες με οπτική αναπηρία, παρόλο που απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού της.","This systematic review examines the use of 3D printing as a haptic accessibility tool and enhancer of the learning experience for students with visual impairments within the context of STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) education. The aim of the study is to explore and highlight the applied teaching practices, the achieved learning outcomes, as well as the parameters of effectiveness and the challenges associated with the adoption of this technology. To achieve this purpose, a systematic review of international literature was conducted based on the PRISMA methodological framework. The search focused on seven scientific databases (Scopus, Web of Science, PubMed, ERIC, IEEE Xplore, Science Direct, Google Scholar), using predefined search strings and filters for the period 2010-2025. Out of the total of 235 studies, after removing duplicates and irrelevant titles/abstracts, and performing full-text evaluation, 22 empirical studies that met the predefined inclusion criteria were finally included. Data analysis was carried out through qualitative categorization and conceptual grouping. The main findings indicate the widespread application of 3D printing for creating tictile models of abstract and microscopic concepts, as well as tactile maps and interactive systems in various STEM fields, with Geosciences and Programming predominating. The majority of studies demonstrated positive learning outcomes, enhanced accessibility and understanding of abstract concepts, increased motivation and improved skills development. Effectiveness is linked to the careful design of models, interactivity and integration into appropriate educational environments. However, challenges such as high cost and the need for teacher training were also identified. Overall, 3D printing represents a promising tool in educators’ arsenal for enhancing inclusive STEM education for students with visual impairments, although further research is needed to fully harness its potential."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Αξιοποίηση των 3D εκτυπωτών στη STEM εκπαίδευση μαθητών/ριών με προβλήματα όρασης: Συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΝΙΚΟΛΑΪΔΗ ΜΥΡΤΩ-ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ","NIKOLAIDI MYRTO-EVANGELIA"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση εξετάζει τη χρήση της τρισδιάστατης εκτύπωσης (3D printing) ως απτικού εργαλείου προσβασιμότητας και ενίσχυσης της μαθησιακής εμπειρίας μαθητών και μαθητριών με οπτική αναπηρία στο πλαίσιο της STEM εκπαίδευσης (Science, Technology, Engineering, Mathematics). Στόχος της μελέτης είναι η διερεύνηση και ανάδειξη των εφαρμοζόμενων διδακτικών πρακτικών, των επιτευχθέντων μαθησιακών αποτελεσμάτων, των παραμέτρων αποτελεσματικότητας, καθώς και των προκλήσεων που σχετίζονται με την υιοθέτηση αυτής της τεχνολογίας. Για την επίτευξη των στόχων πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας με βάση το μεθοδολογικό πλαίσιο PRISMA. Η αναζήτηση εστίασε σε επτά επιστημονικές βάσεις δεδομένων (Scopus, Web of Science, PubMed, ERIC, IEEE Xplore, Science Direct, Google Scholar), χρησιμοποιώντας προκαθορισμένα strings αναζήτησης και φίλτρα για την περίοδο 2010-2025. Από το σύνολο των 235 μελετών, μετά την αφαίρεση διπλότυπων και μη σχετικών τίτλων/περιλήψεων, καθώς και την αξιολόγηση του πλήρους κειμένου, συμπεριλήφθηκαν 22 εμπειρικές μελέτες που πληρούσαν τα προκαθορισμένα κριτήρια ένταξης. Η ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω ποιοτικής κατηγοριοποίησης και εννοιολογικής ομαδοποίησης. Τα κύρια ευρήματα υποδεικνύουν την ευρεία εφαρμογή της 3D εκτύπωσης για τη δημιουργία απτικών μοντέλων αφηρημένων και μικροσκοπικών εννοιών, καθώς και απτικών χαρτών και διαδραστικών συστημάτων σε διαφορετικά πεδία STEM, με τις Γεωεπιστήμες και τον Προγραμματισμό να κυριαρχούν. Η πλειονότητα των μελετών κατέδειξε θετικά μαθησιακά αποτελέσματα, ενίσχυση της προσβασιμότητας και της κατανόησης αφηρημένων εννοιών, αύξηση του κινήτρου και ανάπτυξη δεξιοτήτων. Η αποτελεσματικότητα συνδέεται με τον προσεκτικό σχεδιασμό των μοντέλων, τη διαδραστικότητα και την ενσωμάτωση σε κατάλληλα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, αναδείχθηκαν και προκλήσεις όπως το υψηλό κόστος και η ανάγκη επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών. Συνολικά η 3D εκτύπωση αποτελεί ένα πολλά υποσχόμενο εργαλείο στη φαρέτρα των εκπαιδευτικών για την ενίσχυση της συμπεριληπτικής εκπαίδευσης STEM για μαθητές/ριες με οπτική αναπηρία, παρόλο που απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την πλήρη αξιοποίηση του δυναμικού της.","This systematic review examines the use of 3D printing as a haptic accessibility tool and enhancer of the learning experience for students with visual impairments within the context of STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics) education. The aim of the study is to explore and highlight the applied teaching practices, the achieved learning outcomes, as well as the parameters of effectiveness and the challenges associated with the adoption of this technology. To achieve this purpose, a systematic review of international literature was conducted based on the PRISMA methodological framework. The search focused on seven scientific databases (Scopus, Web of Science, PubMed, ERIC, IEEE Xplore, Science Direct, Google Scholar), using predefined search strings and filters for the period 2010-2025. Out of the total of 235 studies, after removing duplicates and irrelevant titles/abstracts, and performing full-text evaluation, 22 empirical studies that met the predefined inclusion criteria were finally included. Data analysis was carried out through qualitative categorization and conceptual grouping. The main findings indicate the widespread application of 3D printing for creating tictile models of abstract and microscopic concepts, as well as tactile maps and interactive systems in various STEM fields, with Geosciences and Programming predominating. The majority of studies demonstrated positive learning outcomes, enhanced accessibility and understanding of abstract concepts, increased motivation and improved skills development. Effectiveness is linked to the careful design of models, interactivity and integration into appropriate educational environments. However, challenges such as high cost and the need for teacher training were also identified. Overall, 3D printing represents a promising tool in educators’ arsenal for enhancing inclusive STEM education for students with visual impairments, although further research is needed to fully harness its potential."],"dc:identifier":["uoadl:5304358","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5304358"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Αξιοποίηση των 3D εκτυπωτών στη STEM εκπαίδευση μαθητών/ριών με προβλήματα όρασης: Συστηματική ανασκόπηση της βιβλιογραφίας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:07Z"}