{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5304465"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5304465","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"In Silico Χαρτογράφηση του Φορτίου Μεταλλαγών των Μελών της TP53 Γονιδιακής Οικογένειας στον Ανθρώπινο Καρκίνο","abstract":"Ο καρκίνος, είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα υγείας, που παρατηρούνται σήμερα στις αναπτυγμένες χώρες, καθώς αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή αιτία θανάτου, μετά τις καρδιοπάθειες. Το μεγαλύτερο ποσοστό των καρκίνων στον άνθρωπο, προκαλείται από μεταλλαγές σε γονίδια, που ελέγχουν τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, οι οποίες δεν επιτυγχάνουν να επιδιορθωθούν, από τους μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA, που διαθέτουν όλα τα κύτταρα. Η παρούσα διπλωματική εργασία, επικεντρώνεται στη μελέτη μοριακής επιδημιολογίας στοιχείων, που αφορούν ασθενείς, οι οποίοι εμφάνισαν καρκίνο ήπατος, καρκίνο πνεύμονα ή καρκίνο μαστού. Ο καρκίνος ήπατος, είναι ο έκτος πιο κοινός καρκίνος παγκοσμίως. Προσβάλλει συχνότερα τους άνδρες από ότι τις γυναίκες και κυρίως τις ηλικίες 55 - 69 ετών. Εκτός από τη γενετική προδιάθεση, στην εμφάνιση αυτού του τύπου καρκίνου, παίζει ρόλο η έκθεση στους ιούς της ηπατίτιδας, ειδικά στον ιό ηπατίτιδας Β και στον ιό ηπατίτιδας C, αλλά και ο τρόπος ζωής π.χ. κατανάλωση αλκοόλ, λήψη φαρμάκων κλπ. Ο συνηθέστερος τύπος καρκίνου ήπατος, είναι το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα και δευτερευόντως το χολαγγειοκαρκίνωμα, που εντοπίζεται στα κύτταρα, που σχηματίζουν τα χοληφόρα τριχοειδή του ήπατος. Ο καρκίνος πνεύμονα, εμφανίζεται με την ίδια συχνότητα και στα δύο φύλα. Συνδέεται στενά με το κάπνισμα και πολύ συχνά γίνεται μεταστατικός. Υπάρχουν δύο τύποι καρκίνου πνεύμονα, το μικροκυτταρικό καρκίνωμα, που συνδέεται επιδημιολογικά με το κάπνισμα και είναι μεταστατικό και το μη μικροκυτταρικό καρκίνωμα, που αφορά τα επιθηλιακά κύτταρα του πνεύμονα και συνήθως δεν κάνει μεταστάσεις. Σε αυτήν την δεύτερη κατηγορία, που αφορά και την πλειονότητα των περιστατικών (75%), ανήκουν οι δύο τύποι καρκίνου πνεύμονα, που εξετάζονται σε αυτή τη διπλωματική εργασία, το αδενοκαρκίνωμα και το πλακώδες καρκίνωμα πνεύμονα. Ο καρκίνος μαστού, αποτελεί για τις γυναίκες την πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο, παρόλο που είναι ένας πολύ εύκολα διαγνώσιμος καρκίνος και με πολύ καλή πρόγνωση, αν διαγνωστεί εγκαίρως. Οι περισσότεροι τύποι καρκίνου μαστού είναι αδενοκαρκινώματα, που εντοπίζονται στους γαλακτοπαραγωγούς αδένες του μαστού και δευτερευόντως καρκινώματα, που εντοπίζονται στους γαλακτοφόρους πόρους. Ο πιο συχνός τύπος είναι ο πορογενής διηθητικός καρκίνος μαστού (50-70% των περιπτώσεων). Όλοι οι καρκινικοί όγκοι, ξεκινούν με την μεταλλαγή ενός πρωτο-ογκογονιδίου σε ογκογονίδιο ή τη μεταλλαγή ενός ογκοκατασταλτικού γονιδίου. Και στις δύο περιπτώσεις, το αποτέλεσμα είναι ο ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός του κυττάρου, που υπέστη τη μεταλλαγή και η δημιουργία όγκου, καθώς τα παραπάνω γονίδια, εμπλέκονται στον κυτταρικό κύκλο, ελέγχοντας την κυτταρική διαίρεση. Η παρούσα διπλωματική εργασία, επικεντρώνεται στη μελέτη τριών ογκοκατασταλτικών γονιδίων, των TP53, TP63 και TP73. Το γονίδιο TP53 είναι ένα ογκοκατασταλτικό γονίδιο, που εντοπίζεται στο χρωμόσωμα 17 του ανθρώπου. Σε όλες τις περιπτώσεις καρκίνων, παρατηρείται υψηλή μεταλλακτικότητα σε αυτό το γονίδιο. Τα γονίδια TP63 (στο χρωμόσωμα 3) και TP73 (στο χρωμόσωμα 1), εμπλέκονται επίσης στους ανθρώπινους καρκίνους, καθώς μελέτες έχουν δείξει υπερέκφραση αυτών των δύο γονιδίων σε καρκινοπαθείς, ενώ απώλεια της έκφρασής τους, σχετίζεται με την προοδευτικότητα υπαρχόντων όγκων και τη μετάσταση. Οι πρωτεΐνες p53, p63 και p73, που κωδικοποιούνται από τα παραπάνω γονίδια, είναι μεταγραφικοί παράγοντες, που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και εμπλέκονται σε διαδικασίες, όπως ο κυτταρικός πολλαπλασιασμός, η απόπτωση, η εμβρυϊκή ανάπτυξη, η κυτταρική διαφοροποίηση, η γήρανση κλπ. Οι μεταλλαγμένοι τύποι αυτών των πρωτεϊνών παρουσιάζουν, συνήθως, αντικαταστάσεις αμινοξέων, σε θέσεις που επηρεάζουν τη σύνδεση του μεταγραφικού παράγοντα με το DNA, εμποδίζοντας την έκφραση του αντίστοιχου γονιδίου, μία κατάσταση που συνδέεται άμεσα με την καρκινογένεση. Συγκρίνοντας τις μεταλλαγές, που παρουσιάζουν τα παραπάνω τρία γονίδια, σε όλους τους τύπους καρκίνου, που εξετάστηκαν στην παρούσα μελέτη, δηλαδή στον καρκίνο ήπατος, πνεύμονα και μαστού, παρατηρήθηκε ότι οι μεταλλαγές στο γονίδιο TP53 ήταν σημαντικά περισσότερες και εμφανίζονταν σε περισσότερους ασθενείς, σε σχέση με τις μεταλλαγές στα υπόλοιπα δύο γονίδια. Επίσης παρατηρήθηκε, ότι το μεγαλύτερο ποσοστό από αυτές τις μεταλλαγές, αφορούσε παρερμηνεύσιμη αντικατάσταση βάσης (Missense). Τέλος, παρατηρήθηκε ότι οι περισσότεροι ασθενείς που καταχωρήθηκαν στην πλατφόρμα Μοριακής Βιοπληροφορικής CBioportal, έφεραν ταυτόχρονα με το TP53 και άλλες μεταλλαγές, σε ένα τουλάχιστον από τα γονίδια TP63 και TP73.","abstract_html":"Ο καρκίνος, είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα υγείας, που παρατηρούνται σήμερα στις αναπτυγμένες χώρες, καθώς αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή αιτία θανάτου, μετά τις καρδιοπάθειες. Το μεγαλύτερο ποσοστό των καρκίνων στον άνθρωπο, προκαλείται από μεταλλαγές σε γονίδια, που ελέγχουν τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, οι οποίες δεν επιτυγχάνουν να επιδιορθωθούν, από τους μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA, που διαθέτουν όλα τα κύτταρα. Η παρούσα διπλωματική εργασία, επικεντρώνεται στη μελέτη μοριακής επιδημιολογίας στοιχείων, που αφορούν ασθενείς, οι οποίοι εμφάνισαν καρκίνο ήπατος, καρκίνο πνεύμονα ή καρκίνο μαστού. Ο καρκίνος ήπατος, είναι ο έκτος πιο κοινός καρκίνος παγκοσμίως. Προσβάλλει συχνότερα τους άνδρες από ότι τις γυναίκες και κυρίως τις ηλικίες 55 - 69 ετών. Εκτός από τη γενετική προδιάθεση, στην εμφάνιση αυτού του τύπου καρκίνου, παίζει ρόλο η έκθεση στους ιούς της ηπατίτιδας, ειδικά στον ιό ηπατίτιδας Β και στον ιό ηπατίτιδας C, αλλά και ο τρόπος ζωής π.χ. κατανάλωση αλκοόλ, λήψη φαρμάκων κλπ. Ο συνηθέστερος τύπος καρκίνου ήπατος, είναι το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα και δευτερευόντως το χολαγγειοκαρκίνωμα, που εντοπίζεται στα κύτταρα, που σχηματίζουν τα χοληφόρα τριχοειδή του ήπατος. Ο καρκίνος πνεύμονα, εμφανίζεται με την ίδια συχνότητα και στα δύο φύλα. Συνδέεται στενά με το κάπνισμα και πολύ συχνά γίνεται μεταστατικός. Υπάρχουν δύο τύποι καρκίνου πνεύμονα, το μικροκυτταρικό καρκίνωμα, που συνδέεται επιδημιολογικά με το κάπνισμα και είναι μεταστατικό και το μη μικροκυτταρικό καρκίνωμα, που αφορά τα επιθηλιακά κύτταρα του πνεύμονα και συνήθως δεν κάνει μεταστάσεις. Σε αυτήν την δεύτερη κατηγορία, που αφορά και την πλειονότητα των περιστατικών (75%), ανήκουν οι δύο τύποι καρκίνου πνεύμονα, που εξετάζονται σε αυτή τη διπλωματική εργασία, το αδενοκαρκίνωμα και το πλακώδες καρκίνωμα πνεύμονα. Ο καρκίνος μαστού, αποτελεί για τις γυναίκες την πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο, παρόλο που είναι ένας πολύ εύκολα διαγνώσιμος καρκίνος και με πολύ καλή πρόγνωση, αν διαγνωστεί εγκαίρως. Οι περισσότεροι τύποι καρκίνου μαστού είναι αδενοκαρκινώματα, που εντοπίζονται στους γαλακτοπαραγωγούς αδένες του μαστού και δευτερευόντως καρκινώματα, που εντοπίζονται στους γαλακτοφόρους πόρους. Ο πιο συχνός τύπος είναι ο πορογενής διηθητικός καρκίνος μαστού (50-70% των περιπτώσεων). Όλοι οι καρκινικοί όγκοι, ξεκινούν με την μεταλλαγή ενός πρωτο-ογκογονιδίου σε ογκογονίδιο ή τη μεταλλαγή ενός ογκοκατασταλτικού γονιδίου. Και στις δύο περιπτώσεις, το αποτέλεσμα είναι ο ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός του κυττάρου, που υπέστη τη μεταλλαγή και η δημιουργία όγκου, καθώς τα παραπάνω γονίδια, εμπλέκονται στον κυτταρικό κύκλο, ελέγχοντας την κυτταρική διαίρεση. Η παρούσα διπλωματική εργασία, επικεντρώνεται στη μελέτη τριών ογκοκατασταλτικών γονιδίων, των TP53, TP63 και TP73. Το γονίδιο TP53 είναι ένα ογκοκατασταλτικό γονίδιο, που εντοπίζεται στο χρωμόσωμα 17 του ανθρώπου. Σε όλες τις περιπτώσεις καρκίνων, παρατηρείται υψηλή μεταλλακτικότητα σε αυτό το γονίδιο. Τα γονίδια TP63 (στο χρωμόσωμα 3) και TP73 (στο χρωμόσωμα 1), εμπλέκονται επίσης στους ανθρώπινους καρκίνους, καθώς μελέτες έχουν δείξει υπερέκφραση αυτών των δύο γονιδίων σε καρκινοπαθείς, ενώ απώλεια της έκφρασής τους, σχετίζεται με την προοδευτικότητα υπαρχόντων όγκων και τη μετάσταση. Οι πρωτεΐνες p53, p63 και p73, που κωδικοποιούνται από τα παραπάνω γονίδια, είναι μεταγραφικοί παράγοντες, που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και εμπλέκονται σε διαδικασίες, όπως ο κυτταρικός πολλαπλασιασμός, η απόπτωση, η εμβρυϊκή ανάπτυξη, η κυτταρική διαφοροποίηση, η γήρανση κλπ. Οι μεταλλαγμένοι τύποι αυτών των πρωτεϊνών παρουσιάζουν, συνήθως, αντικαταστάσεις αμινοξέων, σε θέσεις που επηρεάζουν τη σύνδεση του μεταγραφικού παράγοντα με το DNA, εμποδίζοντας την έκφραση του αντίστοιχου γονιδίου, μία κατάσταση που συνδέεται άμεσα με την καρκινογένεση. Συγκρίνοντας τις μεταλλαγές, που παρουσιάζουν τα παραπάνω τρία γονίδια, σε όλους τους τύπους καρκίνου, που εξετάστηκαν στην παρούσα μελέτη, δηλαδή στον καρκίνο ήπατος, πνεύμονα και μαστού, παρατηρήθηκε ότι οι μεταλλαγές στο γονίδιο TP53 ήταν σημαντικά περισσότερες και εμφανίζονταν σε περισσότερους ασθενείς, σε σχέση με τις μεταλλαγές στα υπόλοιπα δύο γονίδια. Επίσης παρατηρήθηκε, ότι το μεγαλύτερο ποσοστό από αυτές τις μεταλλαγές, αφορούσε παρερμηνεύσιμη αντικατάσταση βάσης (Missense). Τέλος, παρατηρήθηκε ότι οι περισσότεροι ασθενείς που καταχωρήθηκαν στην πλατφόρμα Μοριακής Βιοπληροφορικής CBioportal, έφεραν ταυτόχρονα με το TP53 και άλλες μεταλλαγές, σε ένα τουλάχιστον από τα γονίδια TP63 και TP73.","abstract_has_math":false,"creators":["ΠΟΡΤΟΚΑΛΗ ΦΙΛΙΩ","PORTOKALI FILIO"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:07Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5304465"],"render_values":[{"text":"uoadl:5304465","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5304465","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5304465","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5304465","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΠΟΡΤΟΚΑΛΗ ΦΙΛΙΩ","PORTOKALI FILIO"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5304465","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5304465"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος, είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα υγείας, που παρατηρούνται σήμερα στις αναπτυγμένες χώρες, καθώς αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή αιτία θανάτου, μετά τις καρδιοπάθειες. Το μεγαλύτερο ποσοστό των καρκίνων στον άνθρωπο, προκαλείται από μεταλλαγές σε γονίδια, που ελέγχουν τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, οι οποίες δεν επιτυγχάνουν να επιδιορθωθούν, από τους μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA, που διαθέτουν όλα τα κύτταρα. Η παρούσα διπλωματική εργασία, επικεντρώνεται στη μελέτη μοριακής επιδημιολογίας στοιχείων, που αφορούν ασθενείς, οι οποίοι εμφάνισαν καρκίνο ήπατος, καρκίνο πνεύμονα ή καρκίνο μαστού. Ο καρκίνος ήπατος, είναι ο έκτος πιο κοινός καρκίνος παγκοσμίως. Προσβάλλει συχνότερα τους άνδρες από ότι τις γυναίκες και κυρίως τις ηλικίες 55 - 69 ετών. Εκτός από τη γενετική προδιάθεση, στην εμφάνιση αυτού του τύπου καρκίνου, παίζει ρόλο η έκθεση στους ιούς της ηπατίτιδας, ειδικά στον ιό ηπατίτιδας Β και στον ιό ηπατίτιδας C, αλλά και ο τρόπος ζωής π.χ. κατανάλωση αλκοόλ, λήψη φαρμάκων κλπ. Ο συνηθέστερος τύπος καρκίνου ήπατος, είναι το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα και δευτερευόντως το χολαγγειοκαρκίνωμα, που εντοπίζεται στα κύτταρα, που σχηματίζουν τα χοληφόρα τριχοειδή του ήπατος. Ο καρκίνος πνεύμονα, εμφανίζεται με την ίδια συχνότητα και στα δύο φύλα. Συνδέεται στενά με το κάπνισμα και πολύ συχνά γίνεται μεταστατικός. Υπάρχουν δύο τύποι καρκίνου πνεύμονα, το μικροκυτταρικό καρκίνωμα, που συνδέεται επιδημιολογικά με το κάπνισμα και είναι μεταστατικό και το μη μικροκυτταρικό καρκίνωμα, που αφορά τα επιθηλιακά κύτταρα του πνεύμονα και συνήθως δεν κάνει μεταστάσεις. Σε αυτήν την δεύτερη κατηγορία, που αφορά και την πλειονότητα των περιστατικών (75%), ανήκουν οι δύο τύποι καρκίνου πνεύμονα, που εξετάζονται σε αυτή τη διπλωματική εργασία, το αδενοκαρκίνωμα και το πλακώδες καρκίνωμα πνεύμονα. Ο καρκίνος μαστού, αποτελεί για τις γυναίκες την πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο, παρόλο που είναι ένας πολύ εύκολα διαγνώσιμος καρκίνος και με πολύ καλή πρόγνωση, αν διαγνωστεί εγκαίρως. Οι περισσότεροι τύποι καρκίνου μαστού είναι αδενοκαρκινώματα, που εντοπίζονται στους γαλακτοπαραγωγούς αδένες του μαστού και δευτερευόντως καρκινώματα, που εντοπίζονται στους γαλακτοφόρους πόρους. Ο πιο συχνός τύπος είναι ο πορογενής διηθητικός καρκίνος μαστού (50-70% των περιπτώσεων). Όλοι οι καρκινικοί όγκοι, ξεκινούν με την μεταλλαγή ενός πρωτο-ογκογονιδίου σε ογκογονίδιο ή τη μεταλλαγή ενός ογκοκατασταλτικού γονιδίου. Και στις δύο περιπτώσεις, το αποτέλεσμα είναι ο ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός του κυττάρου, που υπέστη τη μεταλλαγή και η δημιουργία όγκου, καθώς τα παραπάνω γονίδια, εμπλέκονται στον κυτταρικό κύκλο, ελέγχοντας την κυτταρική διαίρεση. Η παρούσα διπλωματική εργασία, επικεντρώνεται στη μελέτη τριών ογκοκατασταλτικών γονιδίων, των TP53, TP63 και TP73. Το γονίδιο TP53 είναι ένα ογκοκατασταλτικό γονίδιο, που εντοπίζεται στο χρωμόσωμα 17 του ανθρώπου. Σε όλες τις περιπτώσεις καρκίνων, παρατηρείται υψηλή μεταλλακτικότητα σε αυτό το γονίδιο. Τα γονίδια TP63 (στο χρωμόσωμα 3) και TP73 (στο χρωμόσωμα 1), εμπλέκονται επίσης στους ανθρώπινους καρκίνους, καθώς μελέτες έχουν δείξει υπερέκφραση αυτών των δύο γονιδίων σε καρκινοπαθείς, ενώ απώλεια της έκφρασής τους, σχετίζεται με την προοδευτικότητα υπαρχόντων όγκων και τη μετάσταση. Οι πρωτεΐνες p53, p63 και p73, που κωδικοποιούνται από τα παραπάνω γονίδια, είναι μεταγραφικοί παράγοντες, που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και εμπλέκονται σε διαδικασίες, όπως ο κυτταρικός πολλαπλασιασμός, η απόπτωση, η εμβρυϊκή ανάπτυξη, η κυτταρική διαφοροποίηση, η γήρανση κλπ. Οι μεταλλαγμένοι τύποι αυτών των πρωτεϊνών παρουσιάζουν, συνήθως, αντικαταστάσεις αμινοξέων, σε θέσεις που επηρεάζουν τη σύνδεση του μεταγραφικού παράγοντα με το DNA, εμποδίζοντας την έκφραση του αντίστοιχου γονιδίου, μία κατάσταση που συνδέεται άμεσα με την καρκινογένεση. Συγκρίνοντας τις μεταλλαγές, που παρουσιάζουν τα παραπάνω τρία γονίδια, σε όλους τους τύπους καρκίνου, που εξετάστηκαν στην παρούσα μελέτη, δηλαδή στον καρκίνο ήπατος, πνεύμονα και μαστού, παρατηρήθηκε ότι οι μεταλλαγές στο γονίδιο TP53 ήταν σημαντικά περισσότερες και εμφανίζονταν σε περισσότερους ασθενείς, σε σχέση με τις μεταλλαγές στα υπόλοιπα δύο γονίδια. Επίσης παρατηρήθηκε, ότι το μεγαλύτερο ποσοστό από αυτές τις μεταλλαγές, αφορούσε παρερμηνεύσιμη αντικατάσταση βάσης (Missense). Τέλος, παρατηρήθηκε ότι οι περισσότεροι ασθενείς που καταχωρήθηκαν στην πλατφόρμα Μοριακής Βιοπληροφορικής CBioportal, έφεραν ταυτόχρονα με το TP53 και άλλες μεταλλαγές, σε ένα τουλάχιστον από τα γονίδια TP63 και TP73.","Cancer is one of the most serious health problems observed today in developed countries, as it is the second leading cause of death after cardiovascular diseases. The majority of human cancers are caused by mutations in genes that control cell proliferation. These mutations fail to be repaired by the DNA repair mechanisms present in all cells. This thesis focuses on the molecular epidemiological study of data concerning patients diagnosed with liver cancer, lung cancer, or breast cancer. Liver cancer is the sixth most common cancer worldwide. It affects men more frequently than women and primarily occurs between the ages of 55 and 69. In addition to genetic predisposition, the development of this type of cancer is influenced by exposure to hepatitis viruses, especially hepatitis B and C, as well as lifestyle factors such as alcohol consumption, medication use, etc. The most common form of liver cancer is hepatocellular carcinoma, followed by cholangiocarcinoma, which originates from the cells forming the bile capillaries of the liver. Lung cancer occurs with similar frequency in both sexes. It is closely linked to smoking and often becomes metastatic. There are two main types of lung cancer: small cell carcinoma, which is epidemiologically associated with smoking and is highly metastatic, and non-small cell carcinoma, which involves the epithelial cells of the lung and usually does not metastasize. This thesis focuses on two subtypes of non-small cell lung cancer—adenocarcinoma and squamous cell carcinoma—which together account for 75% of cases. Breast cancer is the leading cause of cancer-related death in women, despite being a cancer that can be easily diagnosed and has a good prognosis if detected early. Most breast cancers are adenocarcinomas originating in the milk-producing glands, followed by carcinomas located in the milk ducts. The most common type is invasive ductal carcinoma, representing 50–70% of cases. All cancerous tumors begin with a mutation either in a proto-oncogene, turning it into an oncogene, or in a tumor suppressor gene. In both cases, the result is uncontrolled proliferation of the mutated cell and tumor formation, as these genes are involved in the regulation of the cell cycle and cell division. This thesis centers on the study of three tumor suppressor genes: TP53, TP63, and TP73. The TP53 gene, located on human chromosome 17, exhibits high mutation rates in all cancer types. The TP63 gene (on chromosome 3) and TP73 gene (on chromosome 1) are also implicated in human cancers, as studies have shown overexpression of these genes in cancer patients, while loss of expression is associated with tumor progression and metastasis. The proteins p53, p63, and p73, encoded by the above genes, are transcription factors that interact with each other and are involved in processes such as cell proliferation, apoptosis, embryonic development, cellular differentiation, aging, etc. Mutant forms of these proteins often exhibit amino acid substitutions at sites that affect the transcription factor’s ability to bind DNA, thus inhibiting the expression of the corresponding gene—a condition directly linked to carcinogenesis. By comparing the mutations found in these three genes across the types of cancer studied—liver, lung, and breast cancer—it was observed, that TP53 gene mutations were significantly more frequent and present in more patients than mutations in the other two genes. Furthermore, the majority of these mutations were missense substitutions. Lastly, it was noted that most patients listed in the CBioPortal Molecular Bioinformatics platform who had TP53 gene mutations also had mutations in at least one of the TP63 or TP73 genes."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["In Silico Χαρτογράφηση του Φορτίου Μεταλλαγών των Μελών της TP53 Γονιδιακής Οικογένειας στον Ανθρώπινο Καρκίνο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΠΟΡΤΟΚΑΛΗ ΦΙΛΙΩ","PORTOKALI FILIO"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Ο καρκίνος, είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα υγείας, που παρατηρούνται σήμερα στις αναπτυγμένες χώρες, καθώς αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή αιτία θανάτου, μετά τις καρδιοπάθειες. Το μεγαλύτερο ποσοστό των καρκίνων στον άνθρωπο, προκαλείται από μεταλλαγές σε γονίδια, που ελέγχουν τον κυτταρικό πολλαπλασιασμό, οι οποίες δεν επιτυγχάνουν να επιδιορθωθούν, από τους μηχανισμούς επιδιόρθωσης του DNA, που διαθέτουν όλα τα κύτταρα. Η παρούσα διπλωματική εργασία, επικεντρώνεται στη μελέτη μοριακής επιδημιολογίας στοιχείων, που αφορούν ασθενείς, οι οποίοι εμφάνισαν καρκίνο ήπατος, καρκίνο πνεύμονα ή καρκίνο μαστού. Ο καρκίνος ήπατος, είναι ο έκτος πιο κοινός καρκίνος παγκοσμίως. Προσβάλλει συχνότερα τους άνδρες από ότι τις γυναίκες και κυρίως τις ηλικίες 55 - 69 ετών. Εκτός από τη γενετική προδιάθεση, στην εμφάνιση αυτού του τύπου καρκίνου, παίζει ρόλο η έκθεση στους ιούς της ηπατίτιδας, ειδικά στον ιό ηπατίτιδας Β και στον ιό ηπατίτιδας C, αλλά και ο τρόπος ζωής π.χ. κατανάλωση αλκοόλ, λήψη φαρμάκων κλπ. Ο συνηθέστερος τύπος καρκίνου ήπατος, είναι το ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα και δευτερευόντως το χολαγγειοκαρκίνωμα, που εντοπίζεται στα κύτταρα, που σχηματίζουν τα χοληφόρα τριχοειδή του ήπατος. Ο καρκίνος πνεύμονα, εμφανίζεται με την ίδια συχνότητα και στα δύο φύλα. Συνδέεται στενά με το κάπνισμα και πολύ συχνά γίνεται μεταστατικός. Υπάρχουν δύο τύποι καρκίνου πνεύμονα, το μικροκυτταρικό καρκίνωμα, που συνδέεται επιδημιολογικά με το κάπνισμα και είναι μεταστατικό και το μη μικροκυτταρικό καρκίνωμα, που αφορά τα επιθηλιακά κύτταρα του πνεύμονα και συνήθως δεν κάνει μεταστάσεις. Σε αυτήν την δεύτερη κατηγορία, που αφορά και την πλειονότητα των περιστατικών (75%), ανήκουν οι δύο τύποι καρκίνου πνεύμονα, που εξετάζονται σε αυτή τη διπλωματική εργασία, το αδενοκαρκίνωμα και το πλακώδες καρκίνωμα πνεύμονα. Ο καρκίνος μαστού, αποτελεί για τις γυναίκες την πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο, παρόλο που είναι ένας πολύ εύκολα διαγνώσιμος καρκίνος και με πολύ καλή πρόγνωση, αν διαγνωστεί εγκαίρως. Οι περισσότεροι τύποι καρκίνου μαστού είναι αδενοκαρκινώματα, που εντοπίζονται στους γαλακτοπαραγωγούς αδένες του μαστού και δευτερευόντως καρκινώματα, που εντοπίζονται στους γαλακτοφόρους πόρους. Ο πιο συχνός τύπος είναι ο πορογενής διηθητικός καρκίνος μαστού (50-70% των περιπτώσεων). Όλοι οι καρκινικοί όγκοι, ξεκινούν με την μεταλλαγή ενός πρωτο-ογκογονιδίου σε ογκογονίδιο ή τη μεταλλαγή ενός ογκοκατασταλτικού γονιδίου. Και στις δύο περιπτώσεις, το αποτέλεσμα είναι ο ανεξέλεγκτος πολλαπλασιασμός του κυττάρου, που υπέστη τη μεταλλαγή και η δημιουργία όγκου, καθώς τα παραπάνω γονίδια, εμπλέκονται στον κυτταρικό κύκλο, ελέγχοντας την κυτταρική διαίρεση. Η παρούσα διπλωματική εργασία, επικεντρώνεται στη μελέτη τριών ογκοκατασταλτικών γονιδίων, των TP53, TP63 και TP73. Το γονίδιο TP53 είναι ένα ογκοκατασταλτικό γονίδιο, που εντοπίζεται στο χρωμόσωμα 17 του ανθρώπου. Σε όλες τις περιπτώσεις καρκίνων, παρατηρείται υψηλή μεταλλακτικότητα σε αυτό το γονίδιο. Τα γονίδια TP63 (στο χρωμόσωμα 3) και TP73 (στο χρωμόσωμα 1), εμπλέκονται επίσης στους ανθρώπινους καρκίνους, καθώς μελέτες έχουν δείξει υπερέκφραση αυτών των δύο γονιδίων σε καρκινοπαθείς, ενώ απώλεια της έκφρασής τους, σχετίζεται με την προοδευτικότητα υπαρχόντων όγκων και τη μετάσταση. Οι πρωτεΐνες p53, p63 και p73, που κωδικοποιούνται από τα παραπάνω γονίδια, είναι μεταγραφικοί παράγοντες, που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και εμπλέκονται σε διαδικασίες, όπως ο κυτταρικός πολλαπλασιασμός, η απόπτωση, η εμβρυϊκή ανάπτυξη, η κυτταρική διαφοροποίηση, η γήρανση κλπ. Οι μεταλλαγμένοι τύποι αυτών των πρωτεϊνών παρουσιάζουν, συνήθως, αντικαταστάσεις αμινοξέων, σε θέσεις που επηρεάζουν τη σύνδεση του μεταγραφικού παράγοντα με το DNA, εμποδίζοντας την έκφραση του αντίστοιχου γονιδίου, μία κατάσταση που συνδέεται άμεσα με την καρκινογένεση. Συγκρίνοντας τις μεταλλαγές, που παρουσιάζουν τα παραπάνω τρία γονίδια, σε όλους τους τύπους καρκίνου, που εξετάστηκαν στην παρούσα μελέτη, δηλαδή στον καρκίνο ήπατος, πνεύμονα και μαστού, παρατηρήθηκε ότι οι μεταλλαγές στο γονίδιο TP53 ήταν σημαντικά περισσότερες και εμφανίζονταν σε περισσότερους ασθενείς, σε σχέση με τις μεταλλαγές στα υπόλοιπα δύο γονίδια. Επίσης παρατηρήθηκε, ότι το μεγαλύτερο ποσοστό από αυτές τις μεταλλαγές, αφορούσε παρερμηνεύσιμη αντικατάσταση βάσης (Missense). Τέλος, παρατηρήθηκε ότι οι περισσότεροι ασθενείς που καταχωρήθηκαν στην πλατφόρμα Μοριακής Βιοπληροφορικής CBioportal, έφεραν ταυτόχρονα με το TP53 και άλλες μεταλλαγές, σε ένα τουλάχιστον από τα γονίδια TP63 και TP73.","Cancer is one of the most serious health problems observed today in developed countries, as it is the second leading cause of death after cardiovascular diseases. The majority of human cancers are caused by mutations in genes that control cell proliferation. These mutations fail to be repaired by the DNA repair mechanisms present in all cells. This thesis focuses on the molecular epidemiological study of data concerning patients diagnosed with liver cancer, lung cancer, or breast cancer. Liver cancer is the sixth most common cancer worldwide. It affects men more frequently than women and primarily occurs between the ages of 55 and 69. In addition to genetic predisposition, the development of this type of cancer is influenced by exposure to hepatitis viruses, especially hepatitis B and C, as well as lifestyle factors such as alcohol consumption, medication use, etc. The most common form of liver cancer is hepatocellular carcinoma, followed by cholangiocarcinoma, which originates from the cells forming the bile capillaries of the liver. Lung cancer occurs with similar frequency in both sexes. It is closely linked to smoking and often becomes metastatic. There are two main types of lung cancer: small cell carcinoma, which is epidemiologically associated with smoking and is highly metastatic, and non-small cell carcinoma, which involves the epithelial cells of the lung and usually does not metastasize. This thesis focuses on two subtypes of non-small cell lung cancer—adenocarcinoma and squamous cell carcinoma—which together account for 75% of cases. Breast cancer is the leading cause of cancer-related death in women, despite being a cancer that can be easily diagnosed and has a good prognosis if detected early. Most breast cancers are adenocarcinomas originating in the milk-producing glands, followed by carcinomas located in the milk ducts. The most common type is invasive ductal carcinoma, representing 50–70% of cases. All cancerous tumors begin with a mutation either in a proto-oncogene, turning it into an oncogene, or in a tumor suppressor gene. In both cases, the result is uncontrolled proliferation of the mutated cell and tumor formation, as these genes are involved in the regulation of the cell cycle and cell division. This thesis centers on the study of three tumor suppressor genes: TP53, TP63, and TP73. The TP53 gene, located on human chromosome 17, exhibits high mutation rates in all cancer types. The TP63 gene (on chromosome 3) and TP73 gene (on chromosome 1) are also implicated in human cancers, as studies have shown overexpression of these genes in cancer patients, while loss of expression is associated with tumor progression and metastasis. The proteins p53, p63, and p73, encoded by the above genes, are transcription factors that interact with each other and are involved in processes such as cell proliferation, apoptosis, embryonic development, cellular differentiation, aging, etc. Mutant forms of these proteins often exhibit amino acid substitutions at sites that affect the transcription factor’s ability to bind DNA, thus inhibiting the expression of the corresponding gene—a condition directly linked to carcinogenesis. By comparing the mutations found in these three genes across the types of cancer studied—liver, lung, and breast cancer—it was observed, that TP53 gene mutations were significantly more frequent and present in more patients than mutations in the other two genes. Furthermore, the majority of these mutations were missense substitutions. Lastly, it was noted that most patients listed in the CBioPortal Molecular Bioinformatics platform who had TP53 gene mutations also had mutations in at least one of the TP63 or TP73 genes."],"dc:identifier":["uoadl:5304465","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5304465"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["In Silico Χαρτογράφηση του Φορτίου Μεταλλαγών των Μελών της TP53 Γονιδιακής Οικογένειας στον Ανθρώπινο Καρκίνο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:07Z"}