{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5305306"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5305306","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Πρωτόκολλα ταχείας μετεγχειρητικής ανάρρωσης στην καισαρική","abstract":"Εισαγωγή: Τα πρωτόκολλα Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) είναι δομημένα μονοπάτια περιεγχειρητικής φροντίδας που στοχεύουν στη βελτίωση των χειρουργικών αποτελεσμάτων και στην επιτάχυνση της μετεγχειρητικής αποκατάστασης. Αν και εφαρμόζονται ευρέως σε διάφορους χειρουργικούς κλάδους, η αποτελεσματικότητά τους στην καισαρική τομή (CD) παραμένει υπό συνεχή αξιολόγηση, ειδικά σε διάφορα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης.Σκοπός: Αυτή η συστηματική ανασκόπηση είχε στόχο να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των πρωτοκόλλων ERAS στη βελτίωση των μητρικών μετεγχειρητικών αποτελεσμάτων μετά από καισαρική τομή.Μεθοδολογία: Διεξήχθη μια ολοκληρωμένη βιβλιογραφική αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA και το Εγχειρίδιο Cochrane για Συστηματικές Ανασκοπήσεις. Οι επιλέξιμες μελέτες δημοσιεύθηκαν μεταξύ 2018 και 2025, γραμμένες στα αγγλικά ή στα ελληνικά και περιελάμβαναν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές (RCTs), μελέτες κοόρτης ή συστηματικές ανασκοπήσεις που εστιάζουν στην εφαρμογή του ERAS σε τοκετούς με καισαρική τομή. Εξήχθησαν δεδομένα σχετικά με το σχεδιασμό της μελέτης, το μέγεθος του δείγματος, τα στοιχεία ERAS, τα μητρικά αποτελέσματα και τα χαρακτηριστικά ρύθμισης. Η μεθοδολογική ποιότητα αξιολογήθηκε χρησιμοποιώντας την κλίμακα Newcastle-Ottawa.Αποτελέσματα: Συμπεριλήφθηκαν συνολικά 19 μελέτες στις οποίες συμμετείχαν 8.185 γυναίκες. Μεταξύ αυτών, 2.869 γυναίκες έλαβαν φροντίδα βάσει ERAS και 5.316 έλαβαν τυπική φροντίδα. Τα αποτελέσματα έδειξαν σταθερά ότι τα πρωτόκολλα ERAS μείωσαν τη μετεγχειρητική διάρκεια παραμονής, την κατανάλωση οπιοειδών και βελτίωσαν τους δείκτες αποκατάστασης της μητέρας, συμπεριλαμβανομένου του χρόνου μέχρι την κινητοποίηση, της πρώιμης λήψης από το στόμα και της έναρξης του θηλασμού. Μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε περιβάλλοντα υψηλών και χαμηλών πόρων (π.χ. ΗΠΑ, Ινδία, Ουγκάντα, Πακιστάν) έδειξαν συγκρίσιμες τάσεις, υποστηρίζοντας την προσαρμοστικότητα των πρωτοκόλλων ERAS. Δεν αναφέρθηκε σημαντική αύξηση των ανεπιθύμητων ενεργειών ή των ποσοστών επανεισδοχής.Συμπεράσματα: Τα πρωτόκολλα ERAS φαίνεται να είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική στρατηγική για την ενίσχυση της ανάρρωσης μετά από καισαρική 4τομή. Η εφαρμογή τους συμβάλλει στην ταχύτερη απαλλαγή, στη μειωμένη εξάρτηση από οπιοειδή και στη βελτίωση της μητρικής ικανοποίησης. Η μελλοντική έρευνα θα πρέπει να επικεντρωθεί σε τυποποιημένες οδούς ERAS, μακροπρόθεσμα μητρικά αποτελέσματα και εφαρμογή σε ευάλωτους πληθυσμούς.","abstract_html":"Εισαγωγή: Τα πρωτόκολλα Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) είναι δομημένα μονοπάτια περιεγχειρητικής φροντίδας που στοχεύουν στη βελτίωση των χειρουργικών αποτελεσμάτων και στην επιτάχυνση της μετεγχειρητικής αποκατάστασης. Αν και εφαρμόζονται ευρέως σε διάφορους χειρουργικούς κλάδους, η αποτελεσματικότητά τους στην καισαρική τομή (CD) παραμένει υπό συνεχή αξιολόγηση, ειδικά σε διάφορα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης.Σκοπός: Αυτή η συστηματική ανασκόπηση είχε στόχο να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των πρωτοκόλλων ERAS στη βελτίωση των μητρικών μετεγχειρητικών αποτελεσμάτων μετά από καισαρική τομή.Μεθοδολογία: Διεξήχθη μια ολοκληρωμένη βιβλιογραφική αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA και το Εγχειρίδιο Cochrane για Συστηματικές Ανασκοπήσεις. Οι επιλέξιμες μελέτες δημοσιεύθηκαν μεταξύ 2018 και 2025, γραμμένες στα αγγλικά ή στα ελληνικά και περιελάμβαναν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές (RCTs), μελέτες κοόρτης ή συστηματικές ανασκοπήσεις που εστιάζουν στην εφαρμογή του ERAS σε τοκετούς με καισαρική τομή. Εξήχθησαν δεδομένα σχετικά με το σχεδιασμό της μελέτης, το μέγεθος του δείγματος, τα στοιχεία ERAS, τα μητρικά αποτελέσματα και τα χαρακτηριστικά ρύθμισης. Η μεθοδολογική ποιότητα αξιολογήθηκε χρησιμοποιώντας την κλίμακα Newcastle-Ottawa.Αποτελέσματα: Συμπεριλήφθηκαν συνολικά 19 μελέτες στις οποίες συμμετείχαν 8.185 γυναίκες. Μεταξύ αυτών, 2.869 γυναίκες έλαβαν φροντίδα βάσει ERAS και 5.316 έλαβαν τυπική φροντίδα. Τα αποτελέσματα έδειξαν σταθερά ότι τα πρωτόκολλα ERAS μείωσαν τη μετεγχειρητική διάρκεια παραμονής, την κατανάλωση οπιοειδών και βελτίωσαν τους δείκτες αποκατάστασης της μητέρας, συμπεριλαμβανομένου του χρόνου μέχρι την κινητοποίηση, της πρώιμης λήψης από το στόμα και της έναρξης του θηλασμού. Μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε περιβάλλοντα υψηλών και χαμηλών πόρων (π.χ. ΗΠΑ, Ινδία, Ουγκάντα, Πακιστάν) έδειξαν συγκρίσιμες τάσεις, υποστηρίζοντας την προσαρμοστικότητα των πρωτοκόλλων ERAS. Δεν αναφέρθηκε σημαντική αύξηση των ανεπιθύμητων ενεργειών ή των ποσοστών επανεισδοχής.Συμπεράσματα: Τα πρωτόκολλα ERAS φαίνεται να είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική στρατηγική για την ενίσχυση της ανάρρωσης μετά από καισαρική 4τομή. Η εφαρμογή τους συμβάλλει στην ταχύτερη απαλλαγή, στη μειωμένη εξάρτηση από οπιοειδή και στη βελτίωση της μητρικής ικανοποίησης. Η μελλοντική έρευνα θα πρέπει να επικεντρωθεί σε τυποποιημένες οδούς ERAS, μακροπρόθεσμα μητρικά αποτελέσματα και εφαρμογή σε ευάλωτους πληθυσμούς.","abstract_has_math":false,"creators":["Καραφώτη Αικατερίνη","Karafoti Aikaterini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:10Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5305306"],"render_values":[{"text":"uoadl:5305306","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5305306","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5305306","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5305306","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καραφώτη Αικατερίνη","Karafoti Aikaterini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5305306","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5305306"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Τα πρωτόκολλα Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) είναι δομημένα μονοπάτια περιεγχειρητικής φροντίδας που στοχεύουν στη βελτίωση των χειρουργικών αποτελεσμάτων και στην επιτάχυνση της μετεγχειρητικής αποκατάστασης. Αν και εφαρμόζονται ευρέως σε διάφορους χειρουργικούς κλάδους, η αποτελεσματικότητά τους στην καισαρική τομή (CD) παραμένει υπό συνεχή αξιολόγηση, ειδικά σε διάφορα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης.Σκοπός: Αυτή η συστηματική ανασκόπηση είχε στόχο να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των πρωτοκόλλων ERAS στη βελτίωση των μητρικών μετεγχειρητικών αποτελεσμάτων μετά από καισαρική τομή.Μεθοδολογία: Διεξήχθη μια ολοκληρωμένη βιβλιογραφική αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA και το Εγχειρίδιο Cochrane για Συστηματικές Ανασκοπήσεις. Οι επιλέξιμες μελέτες δημοσιεύθηκαν μεταξύ 2018 και 2025, γραμμένες στα αγγλικά ή στα ελληνικά και περιελάμβαναν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές (RCTs), μελέτες κοόρτης ή συστηματικές ανασκοπήσεις που εστιάζουν στην εφαρμογή του ERAS σε τοκετούς με καισαρική τομή. Εξήχθησαν δεδομένα σχετικά με το σχεδιασμό της μελέτης, το μέγεθος του δείγματος, τα στοιχεία ERAS, τα μητρικά αποτελέσματα και τα χαρακτηριστικά ρύθμισης. Η μεθοδολογική ποιότητα αξιολογήθηκε χρησιμοποιώντας την κλίμακα Newcastle-Ottawa.Αποτελέσματα: Συμπεριλήφθηκαν συνολικά 19 μελέτες στις οποίες συμμετείχαν 8.185 γυναίκες. Μεταξύ αυτών, 2.869 γυναίκες έλαβαν φροντίδα βάσει ERAS και 5.316 έλαβαν τυπική φροντίδα. Τα αποτελέσματα έδειξαν σταθερά ότι τα πρωτόκολλα ERAS μείωσαν τη μετεγχειρητική διάρκεια παραμονής, την κατανάλωση οπιοειδών και βελτίωσαν τους δείκτες αποκατάστασης της μητέρας, συμπεριλαμβανομένου του χρόνου μέχρι την κινητοποίηση, της πρώιμης λήψης από το στόμα και της έναρξης του θηλασμού. Μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε περιβάλλοντα υψηλών και χαμηλών πόρων (π.χ. ΗΠΑ, Ινδία, Ουγκάντα, Πακιστάν) έδειξαν συγκρίσιμες τάσεις, υποστηρίζοντας την προσαρμοστικότητα των πρωτοκόλλων ERAS. Δεν αναφέρθηκε σημαντική αύξηση των ανεπιθύμητων ενεργειών ή των ποσοστών επανεισδοχής.Συμπεράσματα: Τα πρωτόκολλα ERAS φαίνεται να είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική στρατηγική για την ενίσχυση της ανάρρωσης μετά από καισαρική 4τομή. Η εφαρμογή τους συμβάλλει στην ταχύτερη απαλλαγή, στη μειωμένη εξάρτηση από οπιοειδή και στη βελτίωση της μητρικής ικανοποίησης. Η μελλοντική έρευνα θα πρέπει να επικεντρωθεί σε τυποποιημένες οδούς ERAS, μακροπρόθεσμα μητρικά αποτελέσματα και εφαρμογή σε ευάλωτους πληθυσμούς.","Background: Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) protocols are structured perioperative care pathways designed to improve surgical outcomes and accelerate postoperative recovery. Their effectiveness in cesarean delivery (CD) remains under continuous evaluation across different healthcare systems. Objective: This systematic review aimed to assess the effectiveness of ERAS protocols in improving maternal postoperative outcomes following CD. Methods: A comprehensive literature search was conducted in PubMed and Scopus databases, following PRISMA guidelines and the Cochrane Handbook for Systematic Reviews. Eligible studies were published between 2018 and 2025 in English or Greek and included randomized controlled trials (RCTs), cohort studies, or systematic reviews focusing on ERAS implementation in cesarean deliveries. Data were extracted on study design, sample size, ERAS components, maternal outcomes, and setting characteristics. Methodological quality was assessed using the Newcastle-Ottawa Scale. Results: Nineteen studies involving 8,185 women were included. Among them, 2,869 women received ERAS-based care and 5,316 received standard care. ERAS protocols consistently reduced postoperative length of stay, decreased opioid consumption, and improved maternal recovery markers, including time to mobilization, early oral intake, and initiation of breastfeeding. Studies conducted in both high- and low-resource settings (e.g., USA, India, Uganda, Pakistan) demonstrated similar trends, supporting the adaptability of ERAS protocols. No significant increase in adverse events or readmission rates was reported. Conclusions: ERAS protocols appear to be a safe and effective strategy to enhance recovery after cesarean delivery. Their implementation contributes to earlier discharge, reduced opioid dependence, and improved maternal satisfaction. Future research should focus on standardized ERAS pathways, long-term maternal outcomes, and implementation in vulnerable populations."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Πρωτόκολλα ταχείας μετεγχειρητικής ανάρρωσης στην καισαρική"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καραφώτη Αικατερίνη","Karafoti Aikaterini"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Εισαγωγή: Τα πρωτόκολλα Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) είναι δομημένα μονοπάτια περιεγχειρητικής φροντίδας που στοχεύουν στη βελτίωση των χειρουργικών αποτελεσμάτων και στην επιτάχυνση της μετεγχειρητικής αποκατάστασης. Αν και εφαρμόζονται ευρέως σε διάφορους χειρουργικούς κλάδους, η αποτελεσματικότητά τους στην καισαρική τομή (CD) παραμένει υπό συνεχή αξιολόγηση, ειδικά σε διάφορα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης.Σκοπός: Αυτή η συστηματική ανασκόπηση είχε στόχο να αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα των πρωτοκόλλων ERAS στη βελτίωση των μητρικών μετεγχειρητικών αποτελεσμάτων μετά από καισαρική τομή.Μεθοδολογία: Διεξήχθη μια ολοκληρωμένη βιβλιογραφική αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus σύμφωνα με τις οδηγίες PRISMA και το Εγχειρίδιο Cochrane για Συστηματικές Ανασκοπήσεις. Οι επιλέξιμες μελέτες δημοσιεύθηκαν μεταξύ 2018 και 2025, γραμμένες στα αγγλικά ή στα ελληνικά και περιελάμβαναν τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές (RCTs), μελέτες κοόρτης ή συστηματικές ανασκοπήσεις που εστιάζουν στην εφαρμογή του ERAS σε τοκετούς με καισαρική τομή. Εξήχθησαν δεδομένα σχετικά με το σχεδιασμό της μελέτης, το μέγεθος του δείγματος, τα στοιχεία ERAS, τα μητρικά αποτελέσματα και τα χαρακτηριστικά ρύθμισης. Η μεθοδολογική ποιότητα αξιολογήθηκε χρησιμοποιώντας την κλίμακα Newcastle-Ottawa.Αποτελέσματα: Συμπεριλήφθηκαν συνολικά 19 μελέτες στις οποίες συμμετείχαν 8.185 γυναίκες. Μεταξύ αυτών, 2.869 γυναίκες έλαβαν φροντίδα βάσει ERAS και 5.316 έλαβαν τυπική φροντίδα. Τα αποτελέσματα έδειξαν σταθερά ότι τα πρωτόκολλα ERAS μείωσαν τη μετεγχειρητική διάρκεια παραμονής, την κατανάλωση οπιοειδών και βελτίωσαν τους δείκτες αποκατάστασης της μητέρας, συμπεριλαμβανομένου του χρόνου μέχρι την κινητοποίηση, της πρώιμης λήψης από το στόμα και της έναρξης του θηλασμού. Μελέτες που πραγματοποιήθηκαν σε περιβάλλοντα υψηλών και χαμηλών πόρων (π.χ. ΗΠΑ, Ινδία, Ουγκάντα, Πακιστάν) έδειξαν συγκρίσιμες τάσεις, υποστηρίζοντας την προσαρμοστικότητα των πρωτοκόλλων ERAS. Δεν αναφέρθηκε σημαντική αύξηση των ανεπιθύμητων ενεργειών ή των ποσοστών επανεισδοχής.Συμπεράσματα: Τα πρωτόκολλα ERAS φαίνεται να είναι μια ασφαλής και αποτελεσματική στρατηγική για την ενίσχυση της ανάρρωσης μετά από καισαρική 4τομή. Η εφαρμογή τους συμβάλλει στην ταχύτερη απαλλαγή, στη μειωμένη εξάρτηση από οπιοειδή και στη βελτίωση της μητρικής ικανοποίησης. Η μελλοντική έρευνα θα πρέπει να επικεντρωθεί σε τυποποιημένες οδούς ERAS, μακροπρόθεσμα μητρικά αποτελέσματα και εφαρμογή σε ευάλωτους πληθυσμούς.","Background: Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) protocols are structured perioperative care pathways designed to improve surgical outcomes and accelerate postoperative recovery. Their effectiveness in cesarean delivery (CD) remains under continuous evaluation across different healthcare systems. Objective: This systematic review aimed to assess the effectiveness of ERAS protocols in improving maternal postoperative outcomes following CD. Methods: A comprehensive literature search was conducted in PubMed and Scopus databases, following PRISMA guidelines and the Cochrane Handbook for Systematic Reviews. Eligible studies were published between 2018 and 2025 in English or Greek and included randomized controlled trials (RCTs), cohort studies, or systematic reviews focusing on ERAS implementation in cesarean deliveries. Data were extracted on study design, sample size, ERAS components, maternal outcomes, and setting characteristics. Methodological quality was assessed using the Newcastle-Ottawa Scale. Results: Nineteen studies involving 8,185 women were included. Among them, 2,869 women received ERAS-based care and 5,316 received standard care. ERAS protocols consistently reduced postoperative length of stay, decreased opioid consumption, and improved maternal recovery markers, including time to mobilization, early oral intake, and initiation of breastfeeding. Studies conducted in both high- and low-resource settings (e.g., USA, India, Uganda, Pakistan) demonstrated similar trends, supporting the adaptability of ERAS protocols. No significant increase in adverse events or readmission rates was reported. Conclusions: ERAS protocols appear to be a safe and effective strategy to enhance recovery after cesarean delivery. Their implementation contributes to earlier discharge, reduced opioid dependence, and improved maternal satisfaction. Future research should focus on standardized ERAS pathways, long-term maternal outcomes, and implementation in vulnerable populations."],"dc:identifier":["uoadl:5305306","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5305306"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Πρωτόκολλα ταχείας μετεγχειρητικής ανάρρωσης στην καισαρική"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:10Z"}