{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5305969"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5305969","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Investigating the role of neuro-immune crosstalk in the pathogenesis and progression of Systemic Lupus Erythematosus","abstract":"Η αλληλεπίδραση μεταξύ νευρικού και ανοσοποιητικού συστήματος συμβάλλει στην παθογένεση και την εξέλιξη αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ). Διαταραχές στη λειτουργία του συμπαθητικού νευρικού συστήματος (ΣΝΣ), ιδίως υπό συνθήκες στρες που παρατηρούνται σε ασθενείς με ΣΕΛ, είναι δυνατόν να επηρεάσουν τη φλεγμονώδη απόκριση μέσω τροποποίησης της απελευθέρωση νορεπινεφρίνες (ΝΕ) στους περιφερικούς ιστούς, οδηγόντας σε διαταραχή της ανοσολογικής ομοιόστασης. Ωστόσο, άμεσες αποδείξεις για μεταβολές στις αλληλεπιδράσεις ΣΝΣ–ανοσοποιητικού σε περιφερικά όργανα κατά την πορεία της νόσου απουσιάζουν. Στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης, αναδείξαμε εμπλουτισμό μονοπατιών που σχετίζονται με το ΣΝΣ και τη ΝΕ στο μεταγράφωμα ολικού αίματος ασθενών με ΣΕΛ σε σύγκριση με υγιή άτομα, ενώ παρόμοια μονοπάτια παρατηρήθηκαν και στο μεταγράφωμα νεφρών από NZBW/F1 θηλυκών ποντικών προκλινικού σταδίου σε σχέση με ασθενών ποντικών. Στους ασθενείς ποντικούς, τα επίπεδα ΝΕ ήταν σημαντικά μειωμένα στον σπλήνα και τους νεφρούς, συνοδευόμενα από μειωμένη έκφραση των α1- και β2-αδρενεργικών υποδοχέων σε Β κύτταρα, μακροφάγα, ουδετερόφιλα και Ly6Chigh μονοκύτταρα, σε σύγκριση με τους ποντικούς προκλινικού σταδίου. Λειτουργικές δοκιμασίες έδειξαν περαιτέρω ότι η ΝΕ ρυθμίζει τις αποκρίσεις των Β κυττάρων, καταστέλλοντας την αντιγονοπαρουσίαση και την έκφραση δεικτών ενεργοποίησης, ενώ σε συνθήκες που καθοδηγούνται από ενεργοποίηση υποδοχέων TLR, προάγει τη διαφοροποίηση σε πλασμαβλάστες και την έκφραση του υποδοχέα BAFF-R. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι η ΝΕ μπορεί να διευκολύνει τον πρώιμο προφλεγμονώδη φαινότυπο των Β κυττάρων, ενώ χάνει τη ρυθμιστική της ικανότητα με την πρόοδο της νόσου, αντανακλώντας μια μετατόπιση της επίδρασης του ΣΝΣ από αντιφλεγμονώδη σε προφλεγμονώδη. Συνολικά, τα αποτελέσματά μας υποστηρίζουν ένα μοντέλο στο οποίο η δραστηριότητα του ΣΝΣ – απορρυθμισμένη από το στρες ή τη χρόνια φλεγμονή – συμβάλλει στην εξέλιξη της νόσου μεταβάλλοντας τη διαφοροποίηση των Β κυττάρων, την αντιγονοπαρουσίαση και το συνεπαγωγικό δυναμικό, τροφοδοτώντας έτσι αυτοαντιδραστικές ανοσολογικές αποκρίσεις και εξάρσεις της νόσου. Η μελέτη αυτή προσφέρει νέες μηχανιστικές γνώσεις για την παθογένεση του ΣΕΛ και αναδεικνύει τη ρύθμιση του ΣΝΣ ως μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική στρατηγική για τον έλεγχο της φλεγμονής και τη βελτίωση της πρόγνωσης στη νόσο.","abstract_html":"Η αλληλεπίδραση μεταξύ νευρικού και ανοσοποιητικού συστήματος συμβάλλει στην παθογένεση και την εξέλιξη αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ). Διαταραχές στη λειτουργία του συμπαθητικού νευρικού συστήματος (ΣΝΣ), ιδίως υπό συνθήκες στρες που παρατηρούνται σε ασθενείς με ΣΕΛ, είναι δυνατόν να επηρεάσουν τη φλεγμονώδη απόκριση μέσω τροποποίησης της απελευθέρωση νορεπινεφρίνες (ΝΕ) στους περιφερικούς ιστούς, οδηγόντας σε διαταραχή της ανοσολογικής ομοιόστασης. Ωστόσο, άμεσες αποδείξεις για μεταβολές στις αλληλεπιδράσεις ΣΝΣ–ανοσοποιητικού σε περιφερικά όργανα κατά την πορεία της νόσου απουσιάζουν. Στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης, αναδείξαμε εμπλουτισμό μονοπατιών που σχετίζονται με το ΣΝΣ και τη ΝΕ στο μεταγράφωμα ολικού αίματος ασθενών με ΣΕΛ σε σύγκριση με υγιή άτομα, ενώ παρόμοια μονοπάτια παρατηρήθηκαν και στο μεταγράφωμα νεφρών από NZBW/F1 θηλυκών ποντικών προκλινικού σταδίου σε σχέση με ασθενών ποντικών. Στους ασθενείς ποντικούς, τα επίπεδα ΝΕ ήταν σημαντικά μειωμένα στον σπλήνα και τους νεφρούς, συνοδευόμενα από μειωμένη έκφραση των α1- και β2-αδρενεργικών υποδοχέων σε Β κύτταρα, μακροφάγα, ουδετερόφιλα και Ly6Chigh μονοκύτταρα, σε σύγκριση με τους ποντικούς προκλινικού σταδίου. Λειτουργικές δοκιμασίες έδειξαν περαιτέρω ότι η ΝΕ ρυθμίζει τις αποκρίσεις των Β κυττάρων, καταστέλλοντας την αντιγονοπαρουσίαση και την έκφραση δεικτών ενεργοποίησης, ενώ σε συνθήκες που καθοδηγούνται από ενεργοποίηση υποδοχέων TLR, προάγει τη διαφοροποίηση σε πλασμαβλάστες και την έκφραση του υποδοχέα BAFF-R. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι η ΝΕ μπορεί να διευκολύνει τον πρώιμο προφλεγμονώδη φαινότυπο των Β κυττάρων, ενώ χάνει τη ρυθμιστική της ικανότητα με την πρόοδο της νόσου, αντανακλώντας μια μετατόπιση της επίδρασης του ΣΝΣ από αντιφλεγμονώδη σε προφλεγμονώδη. Συνολικά, τα αποτελέσματά μας υποστηρίζουν ένα μοντέλο στο οποίο η δραστηριότητα του ΣΝΣ – απορρυθμισμένη από το στρες ή τη χρόνια φλεγμονή – συμβάλλει στην εξέλιξη της νόσου μεταβάλλοντας τη διαφοροποίηση των Β κυττάρων, την αντιγονοπαρουσίαση και το συνεπαγωγικό δυναμικό, τροφοδοτώντας έτσι αυτοαντιδραστικές ανοσολογικές αποκρίσεις και εξάρσεις της νόσου. Η μελέτη αυτή προσφέρει νέες μηχανιστικές γνώσεις για την παθογένεση του ΣΕΛ και αναδεικνύει τη ρύθμιση του ΣΝΣ ως μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική στρατηγική για τον έλεγχο της φλεγμονής και τη βελτίωση της πρόγνωσης στη νόσο.","abstract_has_math":false,"creators":["Δαμανάκη Αριάδνη","Damanaki Ariadni"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:13Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5305969"],"render_values":[{"text":"uoadl:5305969","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5305969","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5305969","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5305969","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δαμανάκη Αριάδνη","Damanaki Ariadni"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5305969","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5305969"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η αλληλεπίδραση μεταξύ νευρικού και ανοσοποιητικού συστήματος συμβάλλει στην παθογένεση και την εξέλιξη αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ). Διαταραχές στη λειτουργία του συμπαθητικού νευρικού συστήματος (ΣΝΣ), ιδίως υπό συνθήκες στρες που παρατηρούνται σε ασθενείς με ΣΕΛ, είναι δυνατόν να επηρεάσουν τη φλεγμονώδη απόκριση μέσω τροποποίησης της απελευθέρωση νορεπινεφρίνες (ΝΕ) στους περιφερικούς ιστούς, οδηγόντας σε διαταραχή της ανοσολογικής ομοιόστασης. Ωστόσο, άμεσες αποδείξεις για μεταβολές στις αλληλεπιδράσεις ΣΝΣ–ανοσοποιητικού σε περιφερικά όργανα κατά την πορεία της νόσου απουσιάζουν. Στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης, αναδείξαμε εμπλουτισμό μονοπατιών που σχετίζονται με το ΣΝΣ και τη ΝΕ στο μεταγράφωμα ολικού αίματος ασθενών με ΣΕΛ σε σύγκριση με υγιή άτομα, ενώ παρόμοια μονοπάτια παρατηρήθηκαν και στο μεταγράφωμα νεφρών από NZBW/F1 θηλυκών ποντικών προκλινικού σταδίου σε σχέση με ασθενών ποντικών. Στους ασθενείς ποντικούς, τα επίπεδα ΝΕ ήταν σημαντικά μειωμένα στον σπλήνα και τους νεφρούς, συνοδευόμενα από μειωμένη έκφραση των α1- και β2-αδρενεργικών υποδοχέων σε Β κύτταρα, μακροφάγα, ουδετερόφιλα και Ly6Chigh μονοκύτταρα, σε σύγκριση με τους ποντικούς προκλινικού σταδίου. Λειτουργικές δοκιμασίες έδειξαν περαιτέρω ότι η ΝΕ ρυθμίζει τις αποκρίσεις των Β κυττάρων, καταστέλλοντας την αντιγονοπαρουσίαση και την έκφραση δεικτών ενεργοποίησης, ενώ σε συνθήκες που καθοδηγούνται από ενεργοποίηση υποδοχέων TLR, προάγει τη διαφοροποίηση σε πλασμαβλάστες και την έκφραση του υποδοχέα BAFF-R. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι η ΝΕ μπορεί να διευκολύνει τον πρώιμο προφλεγμονώδη φαινότυπο των Β κυττάρων, ενώ χάνει τη ρυθμιστική της ικανότητα με την πρόοδο της νόσου, αντανακλώντας μια μετατόπιση της επίδρασης του ΣΝΣ από αντιφλεγμονώδη σε προφλεγμονώδη. Συνολικά, τα αποτελέσματά μας υποστηρίζουν ένα μοντέλο στο οποίο η δραστηριότητα του ΣΝΣ – απορρυθμισμένη από το στρες ή τη χρόνια φλεγμονή – συμβάλλει στην εξέλιξη της νόσου μεταβάλλοντας τη διαφοροποίηση των Β κυττάρων, την αντιγονοπαρουσίαση και το συνεπαγωγικό δυναμικό, τροφοδοτώντας έτσι αυτοαντιδραστικές ανοσολογικές αποκρίσεις και εξάρσεις της νόσου. Η μελέτη αυτή προσφέρει νέες μηχανιστικές γνώσεις για την παθογένεση του ΣΕΛ και αναδεικνύει τη ρύθμιση του ΣΝΣ ως μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική στρατηγική για τον έλεγχο της φλεγμονής και τη βελτίωση της πρόγνωσης στη νόσο.","The neuro-immune crosstalk contributes to the pathogenesis and progression of autoimmune diseases like Systemic Lupus Erythematosus (SLE). Disruptions in sympathetic nervous system (SNS) activity, particularly during stress observed in SLE patients, may modulate inflammatory response by altering the release of norepinephrine (NE) in peripheral tissues, contributing to immune imbalance in SLE. However, direct evidence of altered SNS–immune interactions in peripheral organs during lupus progression is lacking. To this end, we found an enrichment of SNS/NE-related pathways in whole-blood transcriptomic data of SLE patients compared to healthy individuals, a pattern also observed in the kidney transcriptomes of pre-diseased compared to diseased NZBW/F1 mice. In diseased mice, NE levels were significantly decreased in spleen and kidney, accompanied by reduced expression of α1- and β2-adrenergic receptors on B cells, macrophages, neutrophils, and Ly6Chigh monocytes, compared to pre-diseased mice. Functional assays further showed that NE modulates B cell responses, dampening antigen presentation and activation marker expression, while in TLR-driven contexts enhancing plasmablast differentiation and BAFF-R expression. These findings suggest that NE may facilitate early pathogenic B cell programming but lose regulatory capacity as disease progresses, reflecting a shift of SNS influence from anti-inflammatory to pro-inflammatory. Collectively, our results support a model in which SNS activity – dysregulated by stress or sustained inflammation – contributes to disease progression by altering B cell differentiation, antigen presentation, and costimulatory potential, ultimately fueling autoreactive immune responses and disease flares. Our study provides new mechanistic insights into lupus pathogenesis and highlights SNS modulation as a promising therapeutic avenue to control inflammation and improve outcomes in SLE."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Investigating the role of neuro-immune crosstalk in the pathogenesis and progression of Systemic Lupus Erythematosus"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δαμανάκη Αριάδνη","Damanaki Ariadni"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η αλληλεπίδραση μεταξύ νευρικού και ανοσοποιητικού συστήματος συμβάλλει στην παθογένεση και την εξέλιξη αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως ο Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος (ΣΕΛ). Διαταραχές στη λειτουργία του συμπαθητικού νευρικού συστήματος (ΣΝΣ), ιδίως υπό συνθήκες στρες που παρατηρούνται σε ασθενείς με ΣΕΛ, είναι δυνατόν να επηρεάσουν τη φλεγμονώδη απόκριση μέσω τροποποίησης της απελευθέρωση νορεπινεφρίνες (ΝΕ) στους περιφερικούς ιστούς, οδηγόντας σε διαταραχή της ανοσολογικής ομοιόστασης. Ωστόσο, άμεσες αποδείξεις για μεταβολές στις αλληλεπιδράσεις ΣΝΣ–ανοσοποιητικού σε περιφερικά όργανα κατά την πορεία της νόσου απουσιάζουν. Στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης, αναδείξαμε εμπλουτισμό μονοπατιών που σχετίζονται με το ΣΝΣ και τη ΝΕ στο μεταγράφωμα ολικού αίματος ασθενών με ΣΕΛ σε σύγκριση με υγιή άτομα, ενώ παρόμοια μονοπάτια παρατηρήθηκαν και στο μεταγράφωμα νεφρών από NZBW/F1 θηλυκών ποντικών προκλινικού σταδίου σε σχέση με ασθενών ποντικών. Στους ασθενείς ποντικούς, τα επίπεδα ΝΕ ήταν σημαντικά μειωμένα στον σπλήνα και τους νεφρούς, συνοδευόμενα από μειωμένη έκφραση των α1- και β2-αδρενεργικών υποδοχέων σε Β κύτταρα, μακροφάγα, ουδετερόφιλα και Ly6Chigh μονοκύτταρα, σε σύγκριση με τους ποντικούς προκλινικού σταδίου. Λειτουργικές δοκιμασίες έδειξαν περαιτέρω ότι η ΝΕ ρυθμίζει τις αποκρίσεις των Β κυττάρων, καταστέλλοντας την αντιγονοπαρουσίαση και την έκφραση δεικτών ενεργοποίησης, ενώ σε συνθήκες που καθοδηγούνται από ενεργοποίηση υποδοχέων TLR, προάγει τη διαφοροποίηση σε πλασμαβλάστες και την έκφραση του υποδοχέα BAFF-R. Τα ευρήματα αυτά υποδεικνύουν ότι η ΝΕ μπορεί να διευκολύνει τον πρώιμο προφλεγμονώδη φαινότυπο των Β κυττάρων, ενώ χάνει τη ρυθμιστική της ικανότητα με την πρόοδο της νόσου, αντανακλώντας μια μετατόπιση της επίδρασης του ΣΝΣ από αντιφλεγμονώδη σε προφλεγμονώδη. Συνολικά, τα αποτελέσματά μας υποστηρίζουν ένα μοντέλο στο οποίο η δραστηριότητα του ΣΝΣ – απορρυθμισμένη από το στρες ή τη χρόνια φλεγμονή – συμβάλλει στην εξέλιξη της νόσου μεταβάλλοντας τη διαφοροποίηση των Β κυττάρων, την αντιγονοπαρουσίαση και το συνεπαγωγικό δυναμικό, τροφοδοτώντας έτσι αυτοαντιδραστικές ανοσολογικές αποκρίσεις και εξάρσεις της νόσου. Η μελέτη αυτή προσφέρει νέες μηχανιστικές γνώσεις για την παθογένεση του ΣΕΛ και αναδεικνύει τη ρύθμιση του ΣΝΣ ως μια πολλά υποσχόμενη θεραπευτική στρατηγική για τον έλεγχο της φλεγμονής και τη βελτίωση της πρόγνωσης στη νόσο.","The neuro-immune crosstalk contributes to the pathogenesis and progression of autoimmune diseases like Systemic Lupus Erythematosus (SLE). Disruptions in sympathetic nervous system (SNS) activity, particularly during stress observed in SLE patients, may modulate inflammatory response by altering the release of norepinephrine (NE) in peripheral tissues, contributing to immune imbalance in SLE. However, direct evidence of altered SNS–immune interactions in peripheral organs during lupus progression is lacking. To this end, we found an enrichment of SNS/NE-related pathways in whole-blood transcriptomic data of SLE patients compared to healthy individuals, a pattern also observed in the kidney transcriptomes of pre-diseased compared to diseased NZBW/F1 mice. In diseased mice, NE levels were significantly decreased in spleen and kidney, accompanied by reduced expression of α1- and β2-adrenergic receptors on B cells, macrophages, neutrophils, and Ly6Chigh monocytes, compared to pre-diseased mice. Functional assays further showed that NE modulates B cell responses, dampening antigen presentation and activation marker expression, while in TLR-driven contexts enhancing plasmablast differentiation and BAFF-R expression. These findings suggest that NE may facilitate early pathogenic B cell programming but lose regulatory capacity as disease progresses, reflecting a shift of SNS influence from anti-inflammatory to pro-inflammatory. Collectively, our results support a model in which SNS activity – dysregulated by stress or sustained inflammation – contributes to disease progression by altering B cell differentiation, antigen presentation, and costimulatory potential, ultimately fueling autoreactive immune responses and disease flares. Our study provides new mechanistic insights into lupus pathogenesis and highlights SNS modulation as a promising therapeutic avenue to control inflammation and improve outcomes in SLE."],"dc:identifier":["uoadl:5305969","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5305969"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Investigating the role of neuro-immune crosstalk in the pathogenesis and progression of Systemic Lupus Erythematosus"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:13Z"}