{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5306150"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5306150","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Οικολογία διατροφής και επίδραση της ρύπανσης από πλαστικά και βαρέα μέταλλα στο είδος Boops boops (Linnaeus, 1758) στον Ευβοϊκό Κόλπο","abstract":"Η ρύπανση των υδάτινων οικοσυστημάτων από τα πλαστικά απόβλητα και τα βαρέα μέταλλα αποτελεί πολύ σημαντικό πρόβλημα, με εν δυνάμει επιπτώσεις στους θαλάσσιους οργανισμούς και την τροφική αλυσίδα. Στην παρούσα Μεταπτυχιακή Διπλωματική εργασία μελετήθηκε η οικολογία της διατροφής και εξετάστηκε η επίδραση της ρύπανσης από τα μικροπλαστικά και τον υδράργυρο στο είδος Boops boops (Linnaeus, 1758) από τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο, μια περιοχή που παρουσιάζει ανθρωπογενή δραστηριότητα. Συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν 230 άτομα, στα οποία εξετάστηκε το γαστρεντερικό περιεχόμενο για τον προσδιορισμό της διατροφής και της παρουσίας μικροπλαστικών (MPs), καθώς και η σάρκα τους για την εκτίμηση των επιπέδων υδραργύρου (Hg). Προσδιορίστηκαν οι κατηγορίες των λειών με τη χρήση στερεοσκοπίου και ταξινομικών κλείδων, ενώ πραγματοποιήθηκε η αριθμητική εκτίμηση της συμμετοχής τους στη διατροφή. Η μελέτη των MPs έγινε σύμφωνα με το πρωτόκολλο MEDSEALITTER, όπου καταγράφηκαν το χρώμα, η κατηγορία και το μήκος των MPs με τη χρήση λογισμικού, ενώ η ταυτοποίηση των πολυμερών έγινε με FT-IR. Τέλος o υπολογισμός της συγκέντρωσης του Hg πραγματοποιήθηκε με φασματοφωτομετρία ατομικής απορρόφησης με γεννήτρια υδριδίων. Το ολικό μήκος (TL) των ατόμων κυμάνθηκε από 138-328 mm με μέση τιμή 188,33 ± 32,9 (SD) mm και το ολικό βάρος (RW) των ατόμων από 27-373 g με μέση τιμή 75,57 ± 54,6 (SD) g. Δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά στο μέγεθος των ατόμων μεταξύ των φύλων. Η σχέση του ολικού μήκους με το ολικό βάρος παρουσίασε ισχυρή συσχέτιση τόσο για κάθε φύλο ξεχωριστά όσο και για κάθε εποχή. Ο δείκτης ευρωστίας παρουσίασε τη μεγαλύτερη τιμή του (0,96 ± 0,13 (SD)) τον χειμώνα ενώ ο γοναδοσωματικός δείκτης είχε τιμές από 0,02-11,11 για τα θηλυκά άτομα και από 0,02-3,37 για τα αρσενικά. Η μέγιστη τιμή του εκτιμήθηκε την άνοιξη (3,53 ± 2,65 (SD)) και συγκεκριμένα τον μήνα Μάρτιο, για τα θηλυκά και τον χειμώνα (1,24 ±0,76 (SD)) και συγκεκριμένα τον μήνα Φεβρουάριο, για τα αρσενικά. Ο δείκτης κενότητας του στομαχικού περιεχομένου ήταν 24,7% για τα θηλυκά άτομα του δείγματος και 36,4% για τα αρσενικά άτομα. Δεν παρουσιάστηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων αλλά υπήρξε μεταξύ των εποχών. Αναγνωρίστηκαν συνολικά 569 λείες οι οποίες ταξινομήθηκαν σε 6 κύριες τροφικές ταξινομικές ομάδες, οι οποίες είναι οι εξής Plantae (6,5%), Crustacea (53,6%), Mollusca (10,4%), Polychaeta (5,3%), Ctenophora (1,6%), Osteichthyes (16,9%). Το 5,8% των λειών δεν προσδιορίστηκε είτε λόγω προχωρημένης πέψης είτε δεν αντιστοιχούσαν σε κάποια γνωστή κατηγορία. Το 56,1% των ατόμων που μελετήθηκαν είχαν τουλάχιστον ένα μικροπλαστικό στο γαστρεντερικό τους περιεχόμενο, με μέσο όρο 0,98 ± 1,10 (SD) μικροπλαστικά/άτομο για το σύνολο του δείγματος και 1,77 ± 1,10 (SD) μικροπλαστικά/άτομο για όσα άτομα είχαν τουλάχιστον ένα μικροπλαστικό. Η μέση τιμή του μήκους των μικροπλαστικών (η μεγαλύτερη διάσταση σε όλες τις κατηγορίες) που βρέθηκαν ήταν 1,47 ± 1,09 (SD), με εύρος 0,02-5,00 mm. Δεν παρουσιάστηκε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων και των εποχών ως προς την παρουσία και το μήκος των μικροπλαστικών. Τα μικροπλαστικά που βρέθηκαν ήταν κυρίως σε μορφή ίνας σε ποσοστό 83,1%. Τα κυρίαρχα χρώματα ήταν το μαύρο (67,8%), το πράσινο (12,2%) και το κόκκινο (9,4%). Τα κυρίαρχα πολυμερή που βρέθηκαν μετά από FTIR ανάλυση ήταν το πολυαιθυλένιο (36%) και το πολυπροπυλένιο (21%). Επίσης το 18% των μικροπλαστικών προέρχονταν από ρόδα αυτοκινήτου. Παρουσιάστηκε ασθενής θετική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη ευρωστίας και του αριθμού των μικροπλαστικών/άτομο (r=0,164, p<0,05). Η μέση τιμή της συγκέντρωσης του υδραργύρου για το σύνολο των δειγμάτων ήταν 0,05 ± 0,03 mg/kg w.w. Επιπλέον, μεταξύ του μήκους των ατόμων και της συγκέντρωσης του υδραργύρου δεν παρουσιάστηκε κάποια συσχέτιση αφού η τιμή του R2 ήταν πολύ μικρή και στα δύο φύλα. Υπήρξε στατιστικά σημαντική μέτρια αρνητική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη ευρωστίας και της συγκέντρωσης του υδραργύρου (r=-0,314, p<0,05). Οι δείκτες Estimated Daily Intake (EDI) με τιμή 0,039 μg/kg bw/d και Target Hazard Quotient (THQ) με τιμή 0,385, ήταν εντός των επιτρεπτών ορίων (0,714 μg/kg bw/d και <1 αντίστοιχα), οπότε δεν υπάρχει κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία από την κατανάλωση του είδους B. boops από τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας επιβεβαιώνουν τη μέτρια οικολογική κατάσταση του Βόρειου Ευβοϊκού Κόλπου, η οποία αντανακλά την επίδραση ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στην περιοχή.Παράλληλα, αναδεικνύεται η δυνατότητα αξιοποίησης του B. boops ως βιοδείκτη θαλάσσιας ρύπανσης, ιδιαίτερα σε περιοχές με ανθρωπογενή επιβάρυνση.","abstract_html":"Η ρύπανση των υδάτινων οικοσυστημάτων από τα πλαστικά απόβλητα και τα βαρέα μέταλλα αποτελεί πολύ σημαντικό πρόβλημα, με εν δυνάμει επιπτώσεις στους θαλάσσιους οργανισμούς και την τροφική αλυσίδα. Στην παρούσα Μεταπτυχιακή Διπλωματική εργασία μελετήθηκε η οικολογία της διατροφής και εξετάστηκε η επίδραση της ρύπανσης από τα μικροπλαστικά και τον υδράργυρο στο είδος Boops boops (Linnaeus, 1758) από τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο, μια περιοχή που παρουσιάζει ανθρωπογενή δραστηριότητα. Συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν 230 άτομα, στα οποία εξετάστηκε το γαστρεντερικό περιεχόμενο για τον προσδιορισμό της διατροφής και της παρουσίας μικροπλαστικών (MPs), καθώς και η σάρκα τους για την εκτίμηση των επιπέδων υδραργύρου (Hg). Προσδιορίστηκαν οι κατηγορίες των λειών με τη χρήση στερεοσκοπίου και ταξινομικών κλείδων, ενώ πραγματοποιήθηκε η αριθμητική εκτίμηση της συμμετοχής τους στη διατροφή. Η μελέτη των MPs έγινε σύμφωνα με το πρωτόκολλο MEDSEALITTER, όπου καταγράφηκαν το χρώμα, η κατηγορία και το μήκος των MPs με τη χρήση λογισμικού, ενώ η ταυτοποίηση των πολυμερών έγινε με FT-IR. Τέλος o υπολογισμός της συγκέντρωσης του Hg πραγματοποιήθηκε με φασματοφωτομετρία ατομικής απορρόφησης με γεννήτρια υδριδίων. Το ολικό μήκος (TL) των ατόμων κυμάνθηκε από 138-328 mm με μέση τιμή 188,33 ± 32,9 (SD) mm και το ολικό βάρος (RW) των ατόμων από 27-373 g με μέση τιμή 75,57 ± 54,6 (SD) g. Δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά στο μέγεθος των ατόμων μεταξύ των φύλων. Η σχέση του ολικού μήκους με το ολικό βάρος παρουσίασε ισχυρή συσχέτιση τόσο για κάθε φύλο ξεχωριστά όσο και για κάθε εποχή. Ο δείκτης ευρωστίας παρουσίασε τη μεγαλύτερη τιμή του (0,96 ± 0,13 (SD)) τον χειμώνα ενώ ο γοναδοσωματικός δείκτης είχε τιμές από 0,02-11,11 για τα θηλυκά άτομα και από 0,02-3,37 για τα αρσενικά. Η μέγιστη τιμή του εκτιμήθηκε την άνοιξη (3,53 ± 2,65 (SD)) και συγκεκριμένα τον μήνα Μάρτιο, για τα θηλυκά και τον χειμώνα (1,24 ±0,76 (SD)) και συγκεκριμένα τον μήνα Φεβρουάριο, για τα αρσενικά. Ο δείκτης κενότητας του στομαχικού περιεχομένου ήταν 24,7% για τα θηλυκά άτομα του δείγματος και 36,4% για τα αρσενικά άτομα. Δεν παρουσιάστηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων αλλά υπήρξε μεταξύ των εποχών. Αναγνωρίστηκαν συνολικά 569 λείες οι οποίες ταξινομήθηκαν σε 6 κύριες τροφικές ταξινομικές ομάδες, οι οποίες είναι οι εξής Plantae (6,5%), Crustacea (53,6%), Mollusca (10,4%), Polychaeta (5,3%), Ctenophora (1,6%), Osteichthyes (16,9%). Το 5,8% των λειών δεν προσδιορίστηκε είτε λόγω προχωρημένης πέψης είτε δεν αντιστοιχούσαν σε κάποια γνωστή κατηγορία. Το 56,1% των ατόμων που μελετήθηκαν είχαν τουλάχιστον ένα μικροπλαστικό στο γαστρεντερικό τους περιεχόμενο, με μέσο όρο 0,98 ± 1,10 (SD) μικροπλαστικά/άτομο για το σύνολο του δείγματος και 1,77 ± 1,10 (SD) μικροπλαστικά/άτομο για όσα άτομα είχαν τουλάχιστον ένα μικροπλαστικό. Η μέση τιμή του μήκους των μικροπλαστικών (η μεγαλύτερη διάσταση σε όλες τις κατηγορίες) που βρέθηκαν ήταν 1,47 ± 1,09 (SD), με εύρος 0,02-5,00 mm. Δεν παρουσιάστηκε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων και των εποχών ως προς την παρουσία και το μήκος των μικροπλαστικών. Τα μικροπλαστικά που βρέθηκαν ήταν κυρίως σε μορφή ίνας σε ποσοστό 83,1%. Τα κυρίαρχα χρώματα ήταν το μαύρο (67,8%), το πράσινο (12,2%) και το κόκκινο (9,4%). Τα κυρίαρχα πολυμερή που βρέθηκαν μετά από FTIR ανάλυση ήταν το πολυαιθυλένιο (36%) και το πολυπροπυλένιο (21%). Επίσης το 18% των μικροπλαστικών προέρχονταν από ρόδα αυτοκινήτου. Παρουσιάστηκε ασθενής θετική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη ευρωστίας και του αριθμού των μικροπλαστικών/άτομο (r=0,164, p&lt;0,05). Η μέση τιμή της συγκέντρωσης του υδραργύρου για το σύνολο των δειγμάτων ήταν 0,05 ± 0,03 mg/kg w.w. Επιπλέον, μεταξύ του μήκους των ατόμων και της συγκέντρωσης του υδραργύρου δεν παρουσιάστηκε κάποια συσχέτιση αφού η τιμή του R2 ήταν πολύ μικρή και στα δύο φύλα. Υπήρξε στατιστικά σημαντική μέτρια αρνητική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη ευρωστίας και της συγκέντρωσης του υδραργύρου (r=-0,314, p&lt;0,05). Οι δείκτες Estimated Daily Intake (EDI) με τιμή 0,039 μg/kg bw/d και Target Hazard Quotient (THQ) με τιμή 0,385, ήταν εντός των επιτρεπτών ορίων (0,714 μg/kg bw/d και &lt;1 αντίστοιχα), οπότε δεν υπάρχει κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία από την κατανάλωση του είδους B. boops από τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας επιβεβαιώνουν τη μέτρια οικολογική κατάσταση του Βόρειου Ευβοϊκού Κόλπου, η οποία αντανακλά την επίδραση ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στην περιοχή.Παράλληλα, αναδεικνύεται η δυνατότητα αξιοποίησης του B. boops ως βιοδείκτη θαλάσσιας ρύπανσης, ιδιαίτερα σε περιοχές με ανθρωπογενή επιβάρυνση.","abstract_has_math":false,"creators":["ΚΩΣΤΟΥΛΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ","KOSTOULA AIKATERINI"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:15Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5306150"],"render_values":[{"text":"uoadl:5306150","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5306150","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5306150","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5306150","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΚΩΣΤΟΥΛΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ","KOSTOULA AIKATERINI"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5306150","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5306150"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ρύπανση των υδάτινων οικοσυστημάτων από τα πλαστικά απόβλητα και τα βαρέα μέταλλα αποτελεί πολύ σημαντικό πρόβλημα, με εν δυνάμει επιπτώσεις στους θαλάσσιους οργανισμούς και την τροφική αλυσίδα. Στην παρούσα Μεταπτυχιακή Διπλωματική εργασία μελετήθηκε η οικολογία της διατροφής και εξετάστηκε η επίδραση της ρύπανσης από τα μικροπλαστικά και τον υδράργυρο στο είδος Boops boops (Linnaeus, 1758) από τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο, μια περιοχή που παρουσιάζει ανθρωπογενή δραστηριότητα. Συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν 230 άτομα, στα οποία εξετάστηκε το γαστρεντερικό περιεχόμενο για τον προσδιορισμό της διατροφής και της παρουσίας μικροπλαστικών (MPs), καθώς και η σάρκα τους για την εκτίμηση των επιπέδων υδραργύρου (Hg). Προσδιορίστηκαν οι κατηγορίες των λειών με τη χρήση στερεοσκοπίου και ταξινομικών κλείδων, ενώ πραγματοποιήθηκε η αριθμητική εκτίμηση της συμμετοχής τους στη διατροφή. Η μελέτη των MPs έγινε σύμφωνα με το πρωτόκολλο MEDSEALITTER, όπου καταγράφηκαν το χρώμα, η κατηγορία και το μήκος των MPs με τη χρήση λογισμικού, ενώ η ταυτοποίηση των πολυμερών έγινε με FT-IR. Τέλος o υπολογισμός της συγκέντρωσης του Hg πραγματοποιήθηκε με φασματοφωτομετρία ατομικής απορρόφησης με γεννήτρια υδριδίων. Το ολικό μήκος (TL) των ατόμων κυμάνθηκε από 138-328 mm με μέση τιμή 188,33 ± 32,9 (SD) mm και το ολικό βάρος (RW) των ατόμων από 27-373 g με μέση τιμή 75,57 ± 54,6 (SD) g. Δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά στο μέγεθος των ατόμων μεταξύ των φύλων. Η σχέση του ολικού μήκους με το ολικό βάρος παρουσίασε ισχυρή συσχέτιση τόσο για κάθε φύλο ξεχωριστά όσο και για κάθε εποχή. Ο δείκτης ευρωστίας παρουσίασε τη μεγαλύτερη τιμή του (0,96 ± 0,13 (SD)) τον χειμώνα ενώ ο γοναδοσωματικός δείκτης είχε τιμές από 0,02-11,11 για τα θηλυκά άτομα και από 0,02-3,37 για τα αρσενικά. Η μέγιστη τιμή του εκτιμήθηκε την άνοιξη (3,53 ± 2,65 (SD)) και συγκεκριμένα τον μήνα Μάρτιο, για τα θηλυκά και τον χειμώνα (1,24 ±0,76 (SD)) και συγκεκριμένα τον μήνα Φεβρουάριο, για τα αρσενικά. Ο δείκτης κενότητας του στομαχικού περιεχομένου ήταν 24,7% για τα θηλυκά άτομα του δείγματος και 36,4% για τα αρσενικά άτομα. Δεν παρουσιάστηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων αλλά υπήρξε μεταξύ των εποχών. Αναγνωρίστηκαν συνολικά 569 λείες οι οποίες ταξινομήθηκαν σε 6 κύριες τροφικές ταξινομικές ομάδες, οι οποίες είναι οι εξής Plantae (6,5%), Crustacea (53,6%), Mollusca (10,4%), Polychaeta (5,3%), Ctenophora (1,6%), Osteichthyes (16,9%). Το 5,8% των λειών δεν προσδιορίστηκε είτε λόγω προχωρημένης πέψης είτε δεν αντιστοιχούσαν σε κάποια γνωστή κατηγορία. Το 56,1% των ατόμων που μελετήθηκαν είχαν τουλάχιστον ένα μικροπλαστικό στο γαστρεντερικό τους περιεχόμενο, με μέσο όρο 0,98 ± 1,10 (SD) μικροπλαστικά/άτομο για το σύνολο του δείγματος και 1,77 ± 1,10 (SD) μικροπλαστικά/άτομο για όσα άτομα είχαν τουλάχιστον ένα μικροπλαστικό. Η μέση τιμή του μήκους των μικροπλαστικών (η μεγαλύτερη διάσταση σε όλες τις κατηγορίες) που βρέθηκαν ήταν 1,47 ± 1,09 (SD), με εύρος 0,02-5,00 mm. Δεν παρουσιάστηκε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων και των εποχών ως προς την παρουσία και το μήκος των μικροπλαστικών. Τα μικροπλαστικά που βρέθηκαν ήταν κυρίως σε μορφή ίνας σε ποσοστό 83,1%. Τα κυρίαρχα χρώματα ήταν το μαύρο (67,8%), το πράσινο (12,2%) και το κόκκινο (9,4%). Τα κυρίαρχα πολυμερή που βρέθηκαν μετά από FTIR ανάλυση ήταν το πολυαιθυλένιο (36%) και το πολυπροπυλένιο (21%). Επίσης το 18% των μικροπλαστικών προέρχονταν από ρόδα αυτοκινήτου. Παρουσιάστηκε ασθενής θετική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη ευρωστίας και του αριθμού των μικροπλαστικών/άτομο (r=0,164, p<0,05). Η μέση τιμή της συγκέντρωσης του υδραργύρου για το σύνολο των δειγμάτων ήταν 0,05 ± 0,03 mg/kg w.w. Επιπλέον, μεταξύ του μήκους των ατόμων και της συγκέντρωσης του υδραργύρου δεν παρουσιάστηκε κάποια συσχέτιση αφού η τιμή του R2 ήταν πολύ μικρή και στα δύο φύλα. Υπήρξε στατιστικά σημαντική μέτρια αρνητική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη ευρωστίας και της συγκέντρωσης του υδραργύρου (r=-0,314, p<0,05). Οι δείκτες Estimated Daily Intake (EDI) με τιμή 0,039 μg/kg bw/d και Target Hazard Quotient (THQ) με τιμή 0,385, ήταν εντός των επιτρεπτών ορίων (0,714 μg/kg bw/d και <1 αντίστοιχα), οπότε δεν υπάρχει κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία από την κατανάλωση του είδους B. boops από τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας επιβεβαιώνουν τη μέτρια οικολογική κατάσταση του Βόρειου Ευβοϊκού Κόλπου, η οποία αντανακλά την επίδραση ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στην περιοχή.Παράλληλα, αναδεικνύεται η δυνατότητα αξιοποίησης του B. boops ως βιοδείκτη θαλάσσιας ρύπανσης, ιδιαίτερα σε περιοχές με ανθρωπογενή επιβάρυνση.","The pollution of aquatic ecosystems by plastic waste and heavy metals constitutes a major environmental issue, with potential effects on marine organisms and the food web. In the present Master's Thesis, the dietary ecology and the impact of microplastic and mercury pollution were investigated in the species Boops boops (Linnaeus, 1758) from the Northern Euboean Gulf, a region influenced by anthropogenic activity. A total of 230 individuals were collected and analyzed. Their gastrointestinal content was examined to determine diet composition and the presence of microplastics (MPs), while muscle tissue was analyzed to assess mercury (Hg) levels. Prey categories were identified using a stereoscope and taxonomic keys, and their contribution to diet was estimated quantitatively. The study of MPs followed the MEDSEALITTER protocol, recording color, category, and length using imaging software, while polymer identification was performed by FT-IR spectroscopy. Mercury concentration was measured using hydride generation atomic absorption spectrophotometry (HG-AAS). The total length (TL) of individuals ranged from 138–328 mm with a mean of 188.33 ± 32.9 mm (SD), and total weight (RW) ranged from 27–373 g with a mean of 75.57 ± 54.6 g (SD). No statistically significant difference in size was observed between sexes. The relationship between TL and RW showed a strong correlation, both within each sex and across seasons. The condition factor was highest during winter (0.96 ± 0.13 SD), while the gonadosomatic index (GSI) ranged from 0.02–11.11 in females and 0.02–3.37 in males, with maximum values observed in March for females (3.53 ± 2.65 SD) and February for males (1.24 ± 0.76 SD). The stomach emptiness index was 24.7% in females and 36.4% in males, with no statistically significant difference between sexes, but a significant difference among seasons. A decreasing trend was observed from winter to autumn. In total, 569 prey items were identified and classified into six major trophic taxonomic groups: Plantae (6.5%), Crustacea (53.6%), Mollusca (10.4%), Polychaeta (5.3%), Ctenophora (1.6%), and Osteichthyes (16.9%). An additional 5.8% of prey items could not be identified either due to advanced digestion or because they did not correspond to any known category. Microplastics were found in 56.1% of the individuals, with a mean of 0.98 ± 1.10 MPs/individual (SD) for the total sample and 1.77 ± 1.10 MPs/individual (SD) for those individuals that contained at least one MP. The average length (largest dimension) of the MPs was 1.47 ± 1.09 mm (SD), ranging from 0.02 to 5.00 mm. No statistically significant differences were found between sexes or seasons regarding MP presence or size. Most MPs were in fiber form (83.1%), with dominant colors being black (67.8%), green (12.2%), and red (9.4%). The most common polymers identified via FT-IR were polyethylene (36%) and polypropylene (21%), while 18% of MPs originated from vehicle tire wear. A weak positive correlation was found between the condition factor and the number of MPs per individual (r = 0.164, p < 0.05). The mean mercury concentration in muscle tissue was 0.05 ± 0.03 mg/kg w.w. No correlation was observed between fish length and mercury concentration, as R² values were very low in both sexes. A statistically significant moderate negative correlation was found between the condition factor and mercury concentration (r = - 0.314, p < 0.05). The Estimated Daily Intake (EDI) was 0.039 μg/kg bw/day and the Target Hazard Quotient (THQ) was 0.385, both within safe limits (0.714 μg/kg bw/day and THQ < 1, respectively), indicating no health risk for humans consuming B. boops from the Northern Euboean Gulf. The results of this study confirm the moderate ecological status of the Northern Euboean Gulf, reflecting the influence of anthropogenic activities in the area. Furthermore, the potential of B. boops to serve as a bioindicator of marine pollution—especially in human-impacted regions—is highlighted."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Οικολογία διατροφής και επίδραση της ρύπανσης από πλαστικά και βαρέα μέταλλα στο είδος Boops boops (Linnaeus, 1758) στον Ευβοϊκό Κόλπο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΚΩΣΤΟΥΛΑ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ","KOSTOULA AIKATERINI"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η ρύπανση των υδάτινων οικοσυστημάτων από τα πλαστικά απόβλητα και τα βαρέα μέταλλα αποτελεί πολύ σημαντικό πρόβλημα, με εν δυνάμει επιπτώσεις στους θαλάσσιους οργανισμούς και την τροφική αλυσίδα. Στην παρούσα Μεταπτυχιακή Διπλωματική εργασία μελετήθηκε η οικολογία της διατροφής και εξετάστηκε η επίδραση της ρύπανσης από τα μικροπλαστικά και τον υδράργυρο στο είδος Boops boops (Linnaeus, 1758) από τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο, μια περιοχή που παρουσιάζει ανθρωπογενή δραστηριότητα. Συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν 230 άτομα, στα οποία εξετάστηκε το γαστρεντερικό περιεχόμενο για τον προσδιορισμό της διατροφής και της παρουσίας μικροπλαστικών (MPs), καθώς και η σάρκα τους για την εκτίμηση των επιπέδων υδραργύρου (Hg). Προσδιορίστηκαν οι κατηγορίες των λειών με τη χρήση στερεοσκοπίου και ταξινομικών κλείδων, ενώ πραγματοποιήθηκε η αριθμητική εκτίμηση της συμμετοχής τους στη διατροφή. Η μελέτη των MPs έγινε σύμφωνα με το πρωτόκολλο MEDSEALITTER, όπου καταγράφηκαν το χρώμα, η κατηγορία και το μήκος των MPs με τη χρήση λογισμικού, ενώ η ταυτοποίηση των πολυμερών έγινε με FT-IR. Τέλος o υπολογισμός της συγκέντρωσης του Hg πραγματοποιήθηκε με φασματοφωτομετρία ατομικής απορρόφησης με γεννήτρια υδριδίων. Το ολικό μήκος (TL) των ατόμων κυμάνθηκε από 138-328 mm με μέση τιμή 188,33 ± 32,9 (SD) mm και το ολικό βάρος (RW) των ατόμων από 27-373 g με μέση τιμή 75,57 ± 54,6 (SD) g. Δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική διαφορά στο μέγεθος των ατόμων μεταξύ των φύλων. Η σχέση του ολικού μήκους με το ολικό βάρος παρουσίασε ισχυρή συσχέτιση τόσο για κάθε φύλο ξεχωριστά όσο και για κάθε εποχή. Ο δείκτης ευρωστίας παρουσίασε τη μεγαλύτερη τιμή του (0,96 ± 0,13 (SD)) τον χειμώνα ενώ ο γοναδοσωματικός δείκτης είχε τιμές από 0,02-11,11 για τα θηλυκά άτομα και από 0,02-3,37 για τα αρσενικά. Η μέγιστη τιμή του εκτιμήθηκε την άνοιξη (3,53 ± 2,65 (SD)) και συγκεκριμένα τον μήνα Μάρτιο, για τα θηλυκά και τον χειμώνα (1,24 ±0,76 (SD)) και συγκεκριμένα τον μήνα Φεβρουάριο, για τα αρσενικά. Ο δείκτης κενότητας του στομαχικού περιεχομένου ήταν 24,7% για τα θηλυκά άτομα του δείγματος και 36,4% για τα αρσενικά άτομα. Δεν παρουσιάστηκε στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων αλλά υπήρξε μεταξύ των εποχών. Αναγνωρίστηκαν συνολικά 569 λείες οι οποίες ταξινομήθηκαν σε 6 κύριες τροφικές ταξινομικές ομάδες, οι οποίες είναι οι εξής Plantae (6,5%), Crustacea (53,6%), Mollusca (10,4%), Polychaeta (5,3%), Ctenophora (1,6%), Osteichthyes (16,9%). Το 5,8% των λειών δεν προσδιορίστηκε είτε λόγω προχωρημένης πέψης είτε δεν αντιστοιχούσαν σε κάποια γνωστή κατηγορία. Το 56,1% των ατόμων που μελετήθηκαν είχαν τουλάχιστον ένα μικροπλαστικό στο γαστρεντερικό τους περιεχόμενο, με μέσο όρο 0,98 ± 1,10 (SD) μικροπλαστικά/άτομο για το σύνολο του δείγματος και 1,77 ± 1,10 (SD) μικροπλαστικά/άτομο για όσα άτομα είχαν τουλάχιστον ένα μικροπλαστικό. Η μέση τιμή του μήκους των μικροπλαστικών (η μεγαλύτερη διάσταση σε όλες τις κατηγορίες) που βρέθηκαν ήταν 1,47 ± 1,09 (SD), με εύρος 0,02-5,00 mm. Δεν παρουσιάστηκε κάποια στατιστικά σημαντική διαφορά μεταξύ των φύλων και των εποχών ως προς την παρουσία και το μήκος των μικροπλαστικών. Τα μικροπλαστικά που βρέθηκαν ήταν κυρίως σε μορφή ίνας σε ποσοστό 83,1%. Τα κυρίαρχα χρώματα ήταν το μαύρο (67,8%), το πράσινο (12,2%) και το κόκκινο (9,4%). Τα κυρίαρχα πολυμερή που βρέθηκαν μετά από FTIR ανάλυση ήταν το πολυαιθυλένιο (36%) και το πολυπροπυλένιο (21%). Επίσης το 18% των μικροπλαστικών προέρχονταν από ρόδα αυτοκινήτου. Παρουσιάστηκε ασθενής θετική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη ευρωστίας και του αριθμού των μικροπλαστικών/άτομο (r=0,164, p<0,05). Η μέση τιμή της συγκέντρωσης του υδραργύρου για το σύνολο των δειγμάτων ήταν 0,05 ± 0,03 mg/kg w.w. Επιπλέον, μεταξύ του μήκους των ατόμων και της συγκέντρωσης του υδραργύρου δεν παρουσιάστηκε κάποια συσχέτιση αφού η τιμή του R2 ήταν πολύ μικρή και στα δύο φύλα. Υπήρξε στατιστικά σημαντική μέτρια αρνητική συσχέτιση μεταξύ του δείκτη ευρωστίας και της συγκέντρωσης του υδραργύρου (r=-0,314, p<0,05). Οι δείκτες Estimated Daily Intake (EDI) με τιμή 0,039 μg/kg bw/d και Target Hazard Quotient (THQ) με τιμή 0,385, ήταν εντός των επιτρεπτών ορίων (0,714 μg/kg bw/d και <1 αντίστοιχα), οπότε δεν υπάρχει κίνδυνος για την ανθρώπινη υγεία από την κατανάλωση του είδους B. boops από τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο. Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας επιβεβαιώνουν τη μέτρια οικολογική κατάσταση του Βόρειου Ευβοϊκού Κόλπου, η οποία αντανακλά την επίδραση ανθρωπογενών δραστηριοτήτων στην περιοχή.Παράλληλα, αναδεικνύεται η δυνατότητα αξιοποίησης του B. boops ως βιοδείκτη θαλάσσιας ρύπανσης, ιδιαίτερα σε περιοχές με ανθρωπογενή επιβάρυνση.","The pollution of aquatic ecosystems by plastic waste and heavy metals constitutes a major environmental issue, with potential effects on marine organisms and the food web. In the present Master's Thesis, the dietary ecology and the impact of microplastic and mercury pollution were investigated in the species Boops boops (Linnaeus, 1758) from the Northern Euboean Gulf, a region influenced by anthropogenic activity. A total of 230 individuals were collected and analyzed. Their gastrointestinal content was examined to determine diet composition and the presence of microplastics (MPs), while muscle tissue was analyzed to assess mercury (Hg) levels. Prey categories were identified using a stereoscope and taxonomic keys, and their contribution to diet was estimated quantitatively. The study of MPs followed the MEDSEALITTER protocol, recording color, category, and length using imaging software, while polymer identification was performed by FT-IR spectroscopy. Mercury concentration was measured using hydride generation atomic absorption spectrophotometry (HG-AAS). The total length (TL) of individuals ranged from 138–328 mm with a mean of 188.33 ± 32.9 mm (SD), and total weight (RW) ranged from 27–373 g with a mean of 75.57 ± 54.6 g (SD). No statistically significant difference in size was observed between sexes. The relationship between TL and RW showed a strong correlation, both within each sex and across seasons. The condition factor was highest during winter (0.96 ± 0.13 SD), while the gonadosomatic index (GSI) ranged from 0.02–11.11 in females and 0.02–3.37 in males, with maximum values observed in March for females (3.53 ± 2.65 SD) and February for males (1.24 ± 0.76 SD). The stomach emptiness index was 24.7% in females and 36.4% in males, with no statistically significant difference between sexes, but a significant difference among seasons. A decreasing trend was observed from winter to autumn. In total, 569 prey items were identified and classified into six major trophic taxonomic groups: Plantae (6.5%), Crustacea (53.6%), Mollusca (10.4%), Polychaeta (5.3%), Ctenophora (1.6%), and Osteichthyes (16.9%). An additional 5.8% of prey items could not be identified either due to advanced digestion or because they did not correspond to any known category. Microplastics were found in 56.1% of the individuals, with a mean of 0.98 ± 1.10 MPs/individual (SD) for the total sample and 1.77 ± 1.10 MPs/individual (SD) for those individuals that contained at least one MP. The average length (largest dimension) of the MPs was 1.47 ± 1.09 mm (SD), ranging from 0.02 to 5.00 mm. No statistically significant differences were found between sexes or seasons regarding MP presence or size. Most MPs were in fiber form (83.1%), with dominant colors being black (67.8%), green (12.2%), and red (9.4%). The most common polymers identified via FT-IR were polyethylene (36%) and polypropylene (21%), while 18% of MPs originated from vehicle tire wear. A weak positive correlation was found between the condition factor and the number of MPs per individual (r = 0.164, p < 0.05). The mean mercury concentration in muscle tissue was 0.05 ± 0.03 mg/kg w.w. No correlation was observed between fish length and mercury concentration, as R² values were very low in both sexes. A statistically significant moderate negative correlation was found between the condition factor and mercury concentration (r = - 0.314, p < 0.05). The Estimated Daily Intake (EDI) was 0.039 μg/kg bw/day and the Target Hazard Quotient (THQ) was 0.385, both within safe limits (0.714 μg/kg bw/day and THQ < 1, respectively), indicating no health risk for humans consuming B. boops from the Northern Euboean Gulf. The results of this study confirm the moderate ecological status of the Northern Euboean Gulf, reflecting the influence of anthropogenic activities in the area. Furthermore, the potential of B. boops to serve as a bioindicator of marine pollution—especially in human-impacted regions—is highlighted."],"dc:identifier":["uoadl:5306150","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5306150"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Οικολογία διατροφής και επίδραση της ρύπανσης από πλαστικά και βαρέα μέταλλα στο είδος Boops boops (Linnaeus, 1758) στον Ευβοϊκό Κόλπο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:15Z"}