{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5308022"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5308022","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«Eθνικοί µηχανισµοί αντιµετώπισης καταστροφών: Ανάλυση του ρόλου των Ενόπλων Δυνάµεων µέσω Ειδικών Διασωστικών Οµάδων»","abstract":"Περίληψη Η αντιμετώπιση φυσικών ή τεχνολογικών καταστροφών συνιστά έναν από τους σημαντικότερους τομείς δράσης του σύγχρονου κράτους. Σε περιόδους κρίσεων, όπως σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές ή μεγάλης κλίμακας ατυχήματα, οι υφιστάμενοι πολιτικοί μηχανισμοί Πολιτικής Προστασίας καλούνται να ανταποκριθούν άμεσα, συντονισμένα και αποτελεσματικά. Ωστόσο, η φύση και το μέγεθος αυτών των καταστροφών απαιτούν πολύ συχνά τη συνδρομή επιπρόσθετων δυνάμεων, τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε μέσα. Στο πλαίσιο αυτό, οι Ένοπλες Δυνάμεις, και ειδικότερα οι εξειδικευμένες διασωστικές τους μονάδες, διαδραματίζουν έναν όλο και πιο κρίσιμο ρόλο. Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στην ανάλυση της συνδρομής των Ενόπλων Δυνάμεων στην αντιμετώπιση καταστροφών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην Κινητή Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών (ΚΟΜΑΚ), έναν θεσμό με σημαντικές δυνατότητες που παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτες. Η ΚΟΜΑΚ, αν και έχει ενεργοποιηθεί σε κρίσιμες περιπτώσεις στο παρελθόν —όπως το αεροπορικό δυστύχημα της HELIOS το 2005 και οι πυρκαγιές στην Ηλεία το 2007— τα τελευταία χρόνια περιορίζεται σε συμμετοχή σε ασκήσεις και συνεκπαιδεύσεις, χωρίς ουσιαστική εμπλοκή σε πραγματικές επιχειρήσεις. Το γεγονός αυτό προκαλεί εύλογα ερωτήματα ως προς τον επιχειρησιακό της ρόλο, τη θεσμική της ενσωμάτωση στον εθνικό μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, αλλά και την ετοιμότητά της να ανταποκριθεί σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η εργασία επιχειρεί να αναδείξει τις δυνατότητες της ΚΟΜΑΚ, τις διαδικασίες ενεργοποίησής της, το ανθρώπινο δυναμικό και τα διασωστικά μέσα που διαθέτει, καθώς και τις προοπτικές ενίσχυσης του ρόλου της στο μέλλον. Παράλληλα, εστιάζει στα θεσμικά, οργανωτικά και λειτουργικά ζητήματα που περιορίζουν την πλήρη αξιοποίησή της, με στόχο να κατατεθούν προτάσεις βελτίωσης στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου συστήματος εθνικής ετοιμότητας. Με την ανάλυση πραγματικών περιστατικών, όπως και την καταγραφή των συμμετοχών της ΚΟΜΑΚ σε επιχειρησιακές ασκήσεις, επιχειρείται μια ρεαλιστική αποτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης. Ειδικό βάρος δίδεται στη διαλειτουργικότητα με άλλους φορείς, κρατικούς και εθελοντικούς, αλλά και στις επιχειρησιακές δυνατότητες των μελών της —όλοι διασώστες ειδικά εκπαιδευμένοι, με δυνατότητα ανάπτυξης σε κρίσιμες περιοχές σε ελάχιστο χρόνο, και υποστήριξη από ειδικά εκπαιδευμένους διασωστικούς σκύλους. Τέλος, μέσω της παρούσας μελέτης, επιδιώκεται η ενίσχυση του διαλόγου για τον αναβαθμισμένο ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων στην Πολιτική Προστασία. Η επιχειρησιακή γνώση, η πειθαρχία, η δομή διοίκησης και η τεχνική κατάρτιση που χαρακτηρίζουν τις στρατιωτικές δυνάμεις μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά στην προστασία του πληθυσμού και της εθνικής υποδομής, όταν αυτά απειλούνται από καταστροφές μεγάλης κλίμακας.","abstract_html":"Περίληψη Η αντιμετώπιση φυσικών ή τεχνολογικών καταστροφών συνιστά έναν από τους σημαντικότερους τομείς δράσης του σύγχρονου κράτους. Σε περιόδους κρίσεων, όπως σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές ή μεγάλης κλίμακας ατυχήματα, οι υφιστάμενοι πολιτικοί μηχανισμοί Πολιτικής Προστασίας καλούνται να ανταποκριθούν άμεσα, συντονισμένα και αποτελεσματικά. Ωστόσο, η φύση και το μέγεθος αυτών των καταστροφών απαιτούν πολύ συχνά τη συνδρομή επιπρόσθετων δυνάμεων, τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε μέσα. Στο πλαίσιο αυτό, οι Ένοπλες Δυνάμεις, και ειδικότερα οι εξειδικευμένες διασωστικές τους μονάδες, διαδραματίζουν έναν όλο και πιο κρίσιμο ρόλο. Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στην ανάλυση της συνδρομής των Ενόπλων Δυνάμεων στην αντιμετώπιση καταστροφών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην Κινητή Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών (ΚΟΜΑΚ), έναν θεσμό με σημαντικές δυνατότητες που παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτες. Η ΚΟΜΑΚ, αν και έχει ενεργοποιηθεί σε κρίσιμες περιπτώσεις στο παρελθόν —όπως το αεροπορικό δυστύχημα της HELIOS το 2005 και οι πυρκαγιές στην Ηλεία το 2007— τα τελευταία χρόνια περιορίζεται σε συμμετοχή σε ασκήσεις και συνεκπαιδεύσεις, χωρίς ουσιαστική εμπλοκή σε πραγματικές επιχειρήσεις. Το γεγονός αυτό προκαλεί εύλογα ερωτήματα ως προς τον επιχειρησιακό της ρόλο, τη θεσμική της ενσωμάτωση στον εθνικό μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, αλλά και την ετοιμότητά της να ανταποκριθεί σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η εργασία επιχειρεί να αναδείξει τις δυνατότητες της ΚΟΜΑΚ, τις διαδικασίες ενεργοποίησής της, το ανθρώπινο δυναμικό και τα διασωστικά μέσα που διαθέτει, καθώς και τις προοπτικές ενίσχυσης του ρόλου της στο μέλλον. Παράλληλα, εστιάζει στα θεσμικά, οργανωτικά και λειτουργικά ζητήματα που περιορίζουν την πλήρη αξιοποίησή της, με στόχο να κατατεθούν προτάσεις βελτίωσης στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου συστήματος εθνικής ετοιμότητας. Με την ανάλυση πραγματικών περιστατικών, όπως και την καταγραφή των συμμετοχών της ΚΟΜΑΚ σε επιχειρησιακές ασκήσεις, επιχειρείται μια ρεαλιστική αποτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης. Ειδικό βάρος δίδεται στη διαλειτουργικότητα με άλλους φορείς, κρατικούς και εθελοντικούς, αλλά και στις επιχειρησιακές δυνατότητες των μελών της —όλοι διασώστες ειδικά εκπαιδευμένοι, με δυνατότητα ανάπτυξης σε κρίσιμες περιοχές σε ελάχιστο χρόνο, και υποστήριξη από ειδικά εκπαιδευμένους διασωστικούς σκύλους. Τέλος, μέσω της παρούσας μελέτης, επιδιώκεται η ενίσχυση του διαλόγου για τον αναβαθμισμένο ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων στην Πολιτική Προστασία. Η επιχειρησιακή γνώση, η πειθαρχία, η δομή διοίκησης και η τεχνική κατάρτιση που χαρακτηρίζουν τις στρατιωτικές δυνάμεις μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά στην προστασία του πληθυσμού και της εθνικής υποδομής, όταν αυτά απειλούνται από καταστροφές μεγάλης κλίμακας.","abstract_has_math":false,"creators":["Μαραγκού Βασιλική","Maragkou Vasiliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:21Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek","English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5308022"],"render_values":[{"text":"uoadl:5308022","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308022","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308022","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5308022","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μαραγκού Βασιλική","Maragkou Vasiliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek","English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5308022","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308022"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Περίληψη Η αντιμετώπιση φυσικών ή τεχνολογικών καταστροφών συνιστά έναν από τους σημαντικότερους τομείς δράσης του σύγχρονου κράτους. Σε περιόδους κρίσεων, όπως σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές ή μεγάλης κλίμακας ατυχήματα, οι υφιστάμενοι πολιτικοί μηχανισμοί Πολιτικής Προστασίας καλούνται να ανταποκριθούν άμεσα, συντονισμένα και αποτελεσματικά. Ωστόσο, η φύση και το μέγεθος αυτών των καταστροφών απαιτούν πολύ συχνά τη συνδρομή επιπρόσθετων δυνάμεων, τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε μέσα. Στο πλαίσιο αυτό, οι Ένοπλες Δυνάμεις, και ειδικότερα οι εξειδικευμένες διασωστικές τους μονάδες, διαδραματίζουν έναν όλο και πιο κρίσιμο ρόλο. Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στην ανάλυση της συνδρομής των Ενόπλων Δυνάμεων στην αντιμετώπιση καταστροφών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην Κινητή Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών (ΚΟΜΑΚ), έναν θεσμό με σημαντικές δυνατότητες που παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτες. Η ΚΟΜΑΚ, αν και έχει ενεργοποιηθεί σε κρίσιμες περιπτώσεις στο παρελθόν —όπως το αεροπορικό δυστύχημα της HELIOS το 2005 και οι πυρκαγιές στην Ηλεία το 2007— τα τελευταία χρόνια περιορίζεται σε συμμετοχή σε ασκήσεις και συνεκπαιδεύσεις, χωρίς ουσιαστική εμπλοκή σε πραγματικές επιχειρήσεις. Το γεγονός αυτό προκαλεί εύλογα ερωτήματα ως προς τον επιχειρησιακό της ρόλο, τη θεσμική της ενσωμάτωση στον εθνικό μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, αλλά και την ετοιμότητά της να ανταποκριθεί σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η εργασία επιχειρεί να αναδείξει τις δυνατότητες της ΚΟΜΑΚ, τις διαδικασίες ενεργοποίησής της, το ανθρώπινο δυναμικό και τα διασωστικά μέσα που διαθέτει, καθώς και τις προοπτικές ενίσχυσης του ρόλου της στο μέλλον. Παράλληλα, εστιάζει στα θεσμικά, οργανωτικά και λειτουργικά ζητήματα που περιορίζουν την πλήρη αξιοποίησή της, με στόχο να κατατεθούν προτάσεις βελτίωσης στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου συστήματος εθνικής ετοιμότητας. Με την ανάλυση πραγματικών περιστατικών, όπως και την καταγραφή των συμμετοχών της ΚΟΜΑΚ σε επιχειρησιακές ασκήσεις, επιχειρείται μια ρεαλιστική αποτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης. Ειδικό βάρος δίδεται στη διαλειτουργικότητα με άλλους φορείς, κρατικούς και εθελοντικούς, αλλά και στις επιχειρησιακές δυνατότητες των μελών της —όλοι διασώστες ειδικά εκπαιδευμένοι, με δυνατότητα ανάπτυξης σε κρίσιμες περιοχές σε ελάχιστο χρόνο, και υποστήριξη από ειδικά εκπαιδευμένους διασωστικούς σκύλους. Τέλος, μέσω της παρούσας μελέτης, επιδιώκεται η ενίσχυση του διαλόγου για τον αναβαθμισμένο ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων στην Πολιτική Προστασία. Η επιχειρησιακή γνώση, η πειθαρχία, η δομή διοίκησης και η τεχνική κατάρτιση που χαρακτηρίζουν τις στρατιωτικές δυνάμεις μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά στην προστασία του πληθυσμού και της εθνικής υποδομής, όταν αυτά απειλούνται από καταστροφές μεγάλης κλίμακας.","Abstract The response to natural and technological disasters constitutes a fundamental function of the modern state. In times of crisis—such as earthquakes, floods, wildfires, or large-scale accidents—existing civil protection mechanisms are called upon to act swiftly, in a coordinated and effective manner. However, the scale and complexity of such disasters often require the support of additional forces in terms of personnel and resources. Within this context, the Armed Forces, and particularly their specialized search and rescue units, play an increasingly crucial role. This paper focuses on the contribution of the Armed Forces to disaster response, with particular emphasis on the Mobile Disaster Response Unit (KOMAK), a formation with significant capabilities that remain largely underutilized. Although KOMAK was activated during major incidents in the past—such as the HELIOS air crash in 2005 and the wildfires in Ilia in 2007—in recent years, its operational role has been limited to participation in drills and joint training exercises, without active involvement in real-life missions. This situation raises concerns regarding its institutional integration, operational readiness, and strategic value within the national Civil Protection framework. The study aims to highlight KOMAK’s capabilities, activation procedures, human resources, and available equipment, while identifying institutional and operational constraints that hinder its full exploitation. Through analysis of actual cases and participation in simulation exercises, the paper provides a realistic assessment of KOMAK’s current state. Particular attention is given to interoperability with other state and volunteer agencies, as well as the unit’s deployment readiness, which includes highly trained rescuers and certified search-and-rescue dogs. Ultimately, this work seeks to foster dialogue on the enhanced role of the Armed Forces in Civil Protection. Military expertise, discipline, leadership structure, and technical proficiency can decisively strengthen national resilience and public safety in the face of large-scale disasters."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«Eθνικοί µηχανισµοί αντιµετώπισης καταστροφών: Ανάλυση του ρόλου των Ενόπλων Δυνάµεων µέσω Ειδικών Διασωστικών Οµάδων»"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μαραγκού Βασιλική","Maragkou Vasiliki"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Περίληψη Η αντιμετώπιση φυσικών ή τεχνολογικών καταστροφών συνιστά έναν από τους σημαντικότερους τομείς δράσης του σύγχρονου κράτους. Σε περιόδους κρίσεων, όπως σεισμοί, πλημμύρες, πυρκαγιές ή μεγάλης κλίμακας ατυχήματα, οι υφιστάμενοι πολιτικοί μηχανισμοί Πολιτικής Προστασίας καλούνται να ανταποκριθούν άμεσα, συντονισμένα και αποτελεσματικά. Ωστόσο, η φύση και το μέγεθος αυτών των καταστροφών απαιτούν πολύ συχνά τη συνδρομή επιπρόσθετων δυνάμεων, τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε μέσα. Στο πλαίσιο αυτό, οι Ένοπλες Δυνάμεις, και ειδικότερα οι εξειδικευμένες διασωστικές τους μονάδες, διαδραματίζουν έναν όλο και πιο κρίσιμο ρόλο. Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται στην ανάλυση της συνδρομής των Ενόπλων Δυνάμεων στην αντιμετώπιση καταστροφών, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην Κινητή Ομάδα Αντιμετώπισης Καταστροφών (ΚΟΜΑΚ), έναν θεσμό με σημαντικές δυνατότητες που παραμένουν σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτες. Η ΚΟΜΑΚ, αν και έχει ενεργοποιηθεί σε κρίσιμες περιπτώσεις στο παρελθόν —όπως το αεροπορικό δυστύχημα της HELIOS το 2005 και οι πυρκαγιές στην Ηλεία το 2007— τα τελευταία χρόνια περιορίζεται σε συμμετοχή σε ασκήσεις και συνεκπαιδεύσεις, χωρίς ουσιαστική εμπλοκή σε πραγματικές επιχειρήσεις. Το γεγονός αυτό προκαλεί εύλογα ερωτήματα ως προς τον επιχειρησιακό της ρόλο, τη θεσμική της ενσωμάτωση στον εθνικό μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας, αλλά και την ετοιμότητά της να ανταποκριθεί σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η εργασία επιχειρεί να αναδείξει τις δυνατότητες της ΚΟΜΑΚ, τις διαδικασίες ενεργοποίησής της, το ανθρώπινο δυναμικό και τα διασωστικά μέσα που διαθέτει, καθώς και τις προοπτικές ενίσχυσης του ρόλου της στο μέλλον. Παράλληλα, εστιάζει στα θεσμικά, οργανωτικά και λειτουργικά ζητήματα που περιορίζουν την πλήρη αξιοποίησή της, με στόχο να κατατεθούν προτάσεις βελτίωσης στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου συστήματος εθνικής ετοιμότητας. Με την ανάλυση πραγματικών περιστατικών, όπως και την καταγραφή των συμμετοχών της ΚΟΜΑΚ σε επιχειρησιακές ασκήσεις, επιχειρείται μια ρεαλιστική αποτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης. Ειδικό βάρος δίδεται στη διαλειτουργικότητα με άλλους φορείς, κρατικούς και εθελοντικούς, αλλά και στις επιχειρησιακές δυνατότητες των μελών της —όλοι διασώστες ειδικά εκπαιδευμένοι, με δυνατότητα ανάπτυξης σε κρίσιμες περιοχές σε ελάχιστο χρόνο, και υποστήριξη από ειδικά εκπαιδευμένους διασωστικούς σκύλους. Τέλος, μέσω της παρούσας μελέτης, επιδιώκεται η ενίσχυση του διαλόγου για τον αναβαθμισμένο ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων στην Πολιτική Προστασία. Η επιχειρησιακή γνώση, η πειθαρχία, η δομή διοίκησης και η τεχνική κατάρτιση που χαρακτηρίζουν τις στρατιωτικές δυνάμεις μπορούν να λειτουργήσουν καταλυτικά στην προστασία του πληθυσμού και της εθνικής υποδομής, όταν αυτά απειλούνται από καταστροφές μεγάλης κλίμακας.","Abstract The response to natural and technological disasters constitutes a fundamental function of the modern state. In times of crisis—such as earthquakes, floods, wildfires, or large-scale accidents—existing civil protection mechanisms are called upon to act swiftly, in a coordinated and effective manner. However, the scale and complexity of such disasters often require the support of additional forces in terms of personnel and resources. Within this context, the Armed Forces, and particularly their specialized search and rescue units, play an increasingly crucial role. This paper focuses on the contribution of the Armed Forces to disaster response, with particular emphasis on the Mobile Disaster Response Unit (KOMAK), a formation with significant capabilities that remain largely underutilized. Although KOMAK was activated during major incidents in the past—such as the HELIOS air crash in 2005 and the wildfires in Ilia in 2007—in recent years, its operational role has been limited to participation in drills and joint training exercises, without active involvement in real-life missions. This situation raises concerns regarding its institutional integration, operational readiness, and strategic value within the national Civil Protection framework. The study aims to highlight KOMAK’s capabilities, activation procedures, human resources, and available equipment, while identifying institutional and operational constraints that hinder its full exploitation. Through analysis of actual cases and participation in simulation exercises, the paper provides a realistic assessment of KOMAK’s current state. Particular attention is given to interoperability with other state and volunteer agencies, as well as the unit’s deployment readiness, which includes highly trained rescuers and certified search-and-rescue dogs. Ultimately, this work seeks to foster dialogue on the enhanced role of the Armed Forces in Civil Protection. Military expertise, discipline, leadership structure, and technical proficiency can decisively strengthen national resilience and public safety in the face of large-scale disasters."],"dc:identifier":["uoadl:5308022","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308022"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek","English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["«Eθνικοί µηχανισµοί αντιµετώπισης καταστροφών: Ανάλυση του ρόλου των Ενόπλων Δυνάµεων µέσω Ειδικών Διασωστικών Οµάδων»"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:21Z"}