{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5308142"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5308142","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Εφαρμογές της τρισδιάστατης εκτύπωσης στη Φαρμακευτική Τεχνολογία","abstract":"Η φαρμακευτική τεχνολογία συνεχώς μεταβάλλεται, με την τάση της θεραπευτικής να επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στην εξατομικευμένη ιατρική. Η ανάγκη για φαρμακευτικά σκευάσματα που ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες κάθε ασθενούς, με βάση το γονιδιακό του προφίλ, τη φυσιολογία του και τη φαρμακοκινητική απόκριση, έχει ενισχύσει την αναζήτηση ευέλικτων και προσαρμόσιμων μεθόδων παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, η τρισδιάστατη εκτύπωση έχει αναδειχθεί ως μία εξελισσόμενη τεχνολογία με σημαντικές εφαρμογές και προοπτικές στον φαρμακευτικό τομέα. Από τις βασικές τεχνικές προσθετικής κατασκευής που χρησιμοποιούνται στη φαρμακευτική τεχνολογία, η πλέον διαδεδομένη είναι η Fused Deposition Modeling, όπου θερμοπλαστικά πολυμερή εμπλουτισμένα με δραστικές ουσίες εναποτίθενται σε διαδιχικές στρώσεις, ως τη δημιουργία του τελικού σχήματος. Άλλες μέθοδοι περιλαμβάνουν τη στερεολιθογραφία, η οποία αποτελεί την πρώτη τεχνική που εφαρμόστηκε κατά την ανακάλυψη της 3D εκτύπωσης, την εξώθηση ημιστερεού υλικού και την εκλεκτική σύντηξη με λέιζερ, καθεμία με ιδιαίτερα πλεονεκτήματα ως προς την ακρίβεια, την πολυπλοκότητα, το είδος των υλικών που χρησιμοποιούνται και, συνεπώς, την βέλτιστη εφαρμογή. Οι τεχνολογίες αυτές προσφέρουν τη δυνατότητα κατασκευής φαρμακοτεχνικών μορφών με υψηλό βαθμό ακρίβειας και πολυπλοκότητας, επιτρέποντας την παραγωγή δισκίων με ελεγχόμενη ή διαδοχική αποδέσμευση και πολλαπλές φαρμακολογικά δρασικές ουσίες, φαρμακοτεχνικών μορφών ταχείας διάλυσης, καθώς και εμφυτεύσιμων ή διαδερμικών συστημάτων χορήγησης. Με τον τρόπο αυτό, καθίσταται εφικτή η προσαρμογή της δοσολογίας και της μορφής ενός φαρμάκου στις ανάγκες ειδικών πληθυσμιακών ομάδων, όπως είναι τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς με σπάνιες ή χρόνιες παθήσεις. Παράλληλα βελτιώνεται η συμμόρφωση στη θεραπεία, η θεραπευτική αποτελεσματικότητα, ενώ δύναται να μειωθεί η σπατάλη πόρων. Εκτός από την ανάπτυξη συμβατικών φαρμακοτεχνικών μορφών, η τρισδιάστατη εκτύπωση βρίσκει εφαρμογή και σε προηγμένα θεραπευτικά συστήματα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι μικροβελόνες για διαδερμική χορήγηση φαρμάκων, με σκοπό την ανώδυνη και στοχευμένη αποδέσμευση. Επιπλέον, η τεχνολογία αυτή επιτρέπει την κατασκευή ενδοαγγειακών στηρικτικών δομών, όπως stents, με εξατομικευμένα γεωμετρικά χαρακτηριστικά για την αποκατάσταση της αιματικής ροής. Δυνατή καθίσταται επίσης η παραγωγή βιοσυμβατών ικριωμάτων, που λειτουργούν ως προσωρινές δομές για την υποστήριξη της κυτταρικής ανάπτυξης και της αναγέννησης ιστών. Το Spritam®, ένα αντιεπιληπτικό της εταιρείας Aprecia Pharmaceuticals, αποτελεί το πρώτο εγκεκριμένο από τον FDA φάρμακο που παράχθηκε με 3D εκτύπωση, προσφέροντας ταχεία διάλυση και εύκολη χορήγηση. Παράλληλα, η Triastek αναπτύσσει τα φάρμακα T19, T20, T21 και T22 με τεχνολογία melt extrusion, τα οποία βρίσκονται σε κλινικές μελέτες και στοχεύουν σε ελεγχόμενη αποδέσμευση. Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα, η ενσωμάτωση της τρισδιάστατης εκτύπωσης στην κλινική και βιομηχανική πρακτική συνοδεύεται από προκλήσεις. Μείζον ζήτημα αποτελεί η απουσία ξεκάθαρου κανονιστικού πλαισίου, καθώς και η διασφάλιση της ποιότητας, η αναπαραγωγιμότητα των σκευασμάτων και η καταλληλότητα των χρησιμοποιούμενων υλικών, θέματα τα οποία αποτελούν βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες. Επιπλέον, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την κατανόηση των φαρμακοκινητικών και φαρμακοδυναμικών ιδιοτήτων των τρισδιάστατα εκτυπωμένων σκευασμάτων. Συμπερασματικά, η τρισδιάστατη εκτύπωση διαθέτει τη δυναμική να αναδιαμορφώσει το παραδοσιακό μοντέλο φαρμακευτικής παραγωγής και διανομής, προωθώντας την εφαρμογή της εξατομικευμένης φαρμακοθεραπείας. Η αποτελεσματική ενσωμάτωσή της στην καθημερινή φαρμακευτική πρακτική προϋποθέτει τη συνεχή έρευνα, την περαιτέρω εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας καθώς και την διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ φαρμακοποιών, μηχανικών, ρυθμιστικών φορέων και της ακαδημαϊκής κοινότητας.","abstract_html":"Η φαρμακευτική τεχνολογία συνεχώς μεταβάλλεται, με την τάση της θεραπευτικής να επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στην εξατομικευμένη ιατρική. Η ανάγκη για φαρμακευτικά σκευάσματα που ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες κάθε ασθενούς, με βάση το γονιδιακό του προφίλ, τη φυσιολογία του και τη φαρμακοκινητική απόκριση, έχει ενισχύσει την αναζήτηση ευέλικτων και προσαρμόσιμων μεθόδων παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, η τρισδιάστατη εκτύπωση έχει αναδειχθεί ως μία εξελισσόμενη τεχνολογία με σημαντικές εφαρμογές και προοπτικές στον φαρμακευτικό τομέα. Από τις βασικές τεχνικές προσθετικής κατασκευής που χρησιμοποιούνται στη φαρμακευτική τεχνολογία, η πλέον διαδεδομένη είναι η Fused Deposition Modeling, όπου θερμοπλαστικά πολυμερή εμπλουτισμένα με δραστικές ουσίες εναποτίθενται σε διαδιχικές στρώσεις, ως τη δημιουργία του τελικού σχήματος. Άλλες μέθοδοι περιλαμβάνουν τη στερεολιθογραφία, η οποία αποτελεί την πρώτη τεχνική που εφαρμόστηκε κατά την ανακάλυψη της 3D εκτύπωσης, την εξώθηση ημιστερεού υλικού και την εκλεκτική σύντηξη με λέιζερ, καθεμία με ιδιαίτερα πλεονεκτήματα ως προς την ακρίβεια, την πολυπλοκότητα, το είδος των υλικών που χρησιμοποιούνται και, συνεπώς, την βέλτιστη εφαρμογή. Οι τεχνολογίες αυτές προσφέρουν τη δυνατότητα κατασκευής φαρμακοτεχνικών μορφών με υψηλό βαθμό ακρίβειας και πολυπλοκότητας, επιτρέποντας την παραγωγή δισκίων με ελεγχόμενη ή διαδοχική αποδέσμευση και πολλαπλές φαρμακολογικά δρασικές ουσίες, φαρμακοτεχνικών μορφών ταχείας διάλυσης, καθώς και εμφυτεύσιμων ή διαδερμικών συστημάτων χορήγησης. Με τον τρόπο αυτό, καθίσταται εφικτή η προσαρμογή της δοσολογίας και της μορφής ενός φαρμάκου στις ανάγκες ειδικών πληθυσμιακών ομάδων, όπως είναι τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς με σπάνιες ή χρόνιες παθήσεις. Παράλληλα βελτιώνεται η συμμόρφωση στη θεραπεία, η θεραπευτική αποτελεσματικότητα, ενώ δύναται να μειωθεί η σπατάλη πόρων. Εκτός από την ανάπτυξη συμβατικών φαρμακοτεχνικών μορφών, η τρισδιάστατη εκτύπωση βρίσκει εφαρμογή και σε προηγμένα θεραπευτικά συστήματα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι μικροβελόνες για διαδερμική χορήγηση φαρμάκων, με σκοπό την ανώδυνη και στοχευμένη αποδέσμευση. Επιπλέον, η τεχνολογία αυτή επιτρέπει την κατασκευή ενδοαγγειακών στηρικτικών δομών, όπως stents, με εξατομικευμένα γεωμετρικά χαρακτηριστικά για την αποκατάσταση της αιματικής ροής. Δυνατή καθίσταται επίσης η παραγωγή βιοσυμβατών ικριωμάτων, που λειτουργούν ως προσωρινές δομές για την υποστήριξη της κυτταρικής ανάπτυξης και της αναγέννησης ιστών. Το Spritam®, ένα αντιεπιληπτικό της εταιρείας Aprecia Pharmaceuticals, αποτελεί το πρώτο εγκεκριμένο από τον FDA φάρμακο που παράχθηκε με 3D εκτύπωση, προσφέροντας ταχεία διάλυση και εύκολη χορήγηση. Παράλληλα, η Triastek αναπτύσσει τα φάρμακα T19, T20, T21 και T22 με τεχνολογία melt extrusion, τα οποία βρίσκονται σε κλινικές μελέτες και στοχεύουν σε ελεγχόμενη αποδέσμευση. Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα, η ενσωμάτωση της τρισδιάστατης εκτύπωσης στην κλινική και βιομηχανική πρακτική συνοδεύεται από προκλήσεις. Μείζον ζήτημα αποτελεί η απουσία ξεκάθαρου κανονιστικού πλαισίου, καθώς και η διασφάλιση της ποιότητας, η αναπαραγωγιμότητα των σκευασμάτων και η καταλληλότητα των χρησιμοποιούμενων υλικών, θέματα τα οποία αποτελούν βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες. Επιπλέον, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την κατανόηση των φαρμακοκινητικών και φαρμακοδυναμικών ιδιοτήτων των τρισδιάστατα εκτυπωμένων σκευασμάτων. Συμπερασματικά, η τρισδιάστατη εκτύπωση διαθέτει τη δυναμική να αναδιαμορφώσει το παραδοσιακό μοντέλο φαρμακευτικής παραγωγής και διανομής, προωθώντας την εφαρμογή της εξατομικευμένης φαρμακοθεραπείας. Η αποτελεσματική ενσωμάτωσή της στην καθημερινή φαρμακευτική πρακτική προϋποθέτει τη συνεχή έρευνα, την περαιτέρω εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας καθώς και την διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ φαρμακοποιών, μηχανικών, ρυθμιστικών φορέων και της ακαδημαϊκής κοινότητας.","abstract_has_math":false,"creators":["ΖΩΗ ΔΑΝΑΗ","ZOI DANAI"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:21Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5308142"],"render_values":[{"text":"uoadl:5308142","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308142","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308142","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5308142","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΖΩΗ ΔΑΝΑΗ","ZOI DANAI"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5308142","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308142"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η φαρμακευτική τεχνολογία συνεχώς μεταβάλλεται, με την τάση της θεραπευτικής να επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στην εξατομικευμένη ιατρική. Η ανάγκη για φαρμακευτικά σκευάσματα που ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες κάθε ασθενούς, με βάση το γονιδιακό του προφίλ, τη φυσιολογία του και τη φαρμακοκινητική απόκριση, έχει ενισχύσει την αναζήτηση ευέλικτων και προσαρμόσιμων μεθόδων παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, η τρισδιάστατη εκτύπωση έχει αναδειχθεί ως μία εξελισσόμενη τεχνολογία με σημαντικές εφαρμογές και προοπτικές στον φαρμακευτικό τομέα. Από τις βασικές τεχνικές προσθετικής κατασκευής που χρησιμοποιούνται στη φαρμακευτική τεχνολογία, η πλέον διαδεδομένη είναι η Fused Deposition Modeling, όπου θερμοπλαστικά πολυμερή εμπλουτισμένα με δραστικές ουσίες εναποτίθενται σε διαδιχικές στρώσεις, ως τη δημιουργία του τελικού σχήματος. Άλλες μέθοδοι περιλαμβάνουν τη στερεολιθογραφία, η οποία αποτελεί την πρώτη τεχνική που εφαρμόστηκε κατά την ανακάλυψη της 3D εκτύπωσης, την εξώθηση ημιστερεού υλικού και την εκλεκτική σύντηξη με λέιζερ, καθεμία με ιδιαίτερα πλεονεκτήματα ως προς την ακρίβεια, την πολυπλοκότητα, το είδος των υλικών που χρησιμοποιούνται και, συνεπώς, την βέλτιστη εφαρμογή. Οι τεχνολογίες αυτές προσφέρουν τη δυνατότητα κατασκευής φαρμακοτεχνικών μορφών με υψηλό βαθμό ακρίβειας και πολυπλοκότητας, επιτρέποντας την παραγωγή δισκίων με ελεγχόμενη ή διαδοχική αποδέσμευση και πολλαπλές φαρμακολογικά δρασικές ουσίες, φαρμακοτεχνικών μορφών ταχείας διάλυσης, καθώς και εμφυτεύσιμων ή διαδερμικών συστημάτων χορήγησης. Με τον τρόπο αυτό, καθίσταται εφικτή η προσαρμογή της δοσολογίας και της μορφής ενός φαρμάκου στις ανάγκες ειδικών πληθυσμιακών ομάδων, όπως είναι τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς με σπάνιες ή χρόνιες παθήσεις. Παράλληλα βελτιώνεται η συμμόρφωση στη θεραπεία, η θεραπευτική αποτελεσματικότητα, ενώ δύναται να μειωθεί η σπατάλη πόρων. Εκτός από την ανάπτυξη συμβατικών φαρμακοτεχνικών μορφών, η τρισδιάστατη εκτύπωση βρίσκει εφαρμογή και σε προηγμένα θεραπευτικά συστήματα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι μικροβελόνες για διαδερμική χορήγηση φαρμάκων, με σκοπό την ανώδυνη και στοχευμένη αποδέσμευση. Επιπλέον, η τεχνολογία αυτή επιτρέπει την κατασκευή ενδοαγγειακών στηρικτικών δομών, όπως stents, με εξατομικευμένα γεωμετρικά χαρακτηριστικά για την αποκατάσταση της αιματικής ροής. Δυνατή καθίσταται επίσης η παραγωγή βιοσυμβατών ικριωμάτων, που λειτουργούν ως προσωρινές δομές για την υποστήριξη της κυτταρικής ανάπτυξης και της αναγέννησης ιστών. Το Spritam®, ένα αντιεπιληπτικό της εταιρείας Aprecia Pharmaceuticals, αποτελεί το πρώτο εγκεκριμένο από τον FDA φάρμακο που παράχθηκε με 3D εκτύπωση, προσφέροντας ταχεία διάλυση και εύκολη χορήγηση. Παράλληλα, η Triastek αναπτύσσει τα φάρμακα T19, T20, T21 και T22 με τεχνολογία melt extrusion, τα οποία βρίσκονται σε κλινικές μελέτες και στοχεύουν σε ελεγχόμενη αποδέσμευση. Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα, η ενσωμάτωση της τρισδιάστατης εκτύπωσης στην κλινική και βιομηχανική πρακτική συνοδεύεται από προκλήσεις. Μείζον ζήτημα αποτελεί η απουσία ξεκάθαρου κανονιστικού πλαισίου, καθώς και η διασφάλιση της ποιότητας, η αναπαραγωγιμότητα των σκευασμάτων και η καταλληλότητα των χρησιμοποιούμενων υλικών, θέματα τα οποία αποτελούν βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες. Επιπλέον, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την κατανόηση των φαρμακοκινητικών και φαρμακοδυναμικών ιδιοτήτων των τρισδιάστατα εκτυπωμένων σκευασμάτων. Συμπερασματικά, η τρισδιάστατη εκτύπωση διαθέτει τη δυναμική να αναδιαμορφώσει το παραδοσιακό μοντέλο φαρμακευτικής παραγωγής και διανομής, προωθώντας την εφαρμογή της εξατομικευμένης φαρμακοθεραπείας. Η αποτελεσματική ενσωμάτωσή της στην καθημερινή φαρμακευτική πρακτική προϋποθέτει τη συνεχή έρευνα, την περαιτέρω εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας καθώς και την διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ φαρμακοποιών, μηχανικών, ρυθμιστικών φορέων και της ακαδημαϊκής κοινότητας.","Pharmaceutical technology is constantly changing, with an increasing trend towards personalized medicine. The need for pharmaceutical formulations that meet the specific needs of each patient, based on their genetic profile, physiology, and pharmacokinetic response, has reinforced the search for flexible and adaptable production methods. In this context, 3D printing has emerged as an evolving technology with significant applications and prospects in the pharmaceutical sector. Among the basic additive manufacturing techniques used in pharmaceutical technology, the most widely used is Fused Deposition Modeling, where thermoplastic polymers enriched with active substances are deposited in successive layers until the final shape is created. Other methods include stereolithography, which was the first technique used when 3D printing was discovered, semi-solid extrusion, and selective laser sintering, each with particular advantages in terms of accuracy, complexity, type of materials used, and, therefore, optimal application. These technologies offer the possibility of manufacturing pharmaceutical formulations with a high degree of precision and complexity, enabling the production of tablets with controlled or sequential release and multiple pharmacologically active substances, rapidly dissolving pharmaceutical formulations, and implantable or transdermal delivery systems. This makes it possible to tailor the dosage and form of a drug for the needs of specific population groups, such as children, elderly people, and patients with rare or chronic diseases. Additionally, treatment compliance and therapeutic efficacy are improved, whilst resource waste can be reduced. In addition to the development of conventional pharmaceutical forms, 3D printing is also used in advanced therapeutic systems. Typical examples are microneedles for transdermal drug delivery, which enable painless and targeted release. Furthermore, this technology allows the construction of intravascular support structures, such as stents, with customized geometric features for restoring blood flow. The production of biocompatible scaffolds, which act as temporary structures to support cell growth and tissue regeneration, has also been made possible. Spritam®, an antiepileptic drug from Aprecia Pharmaceuticals, is the first FDA-approved drug produced using 3D printing, offering rapid dissolution and easy administration. Furthermore, Triastek is currently developing drugs T19, T20, T21, and T22 using melt extrusion technology, all of which are in clinical studies and aim for controlled release. Despite its significant advantages, the integration of 3D printing into clinical and industrial practice is accompanied by challenges. A key issue is the lack of a clear regulatory framework, as well as quality assurance, reproducibility of formulations, and suitability of the materials used, all important obstacles. In addition, further research is needed to understand the pharmacokinetic and pharmacodynamic properties of 3D-printed formulations. In conclusion, 3D printing has the potential to reshape the traditional model of pharmaceutical production and distribution, promoting the implementation of personalized pharmacotherapy. Its effective integration into everyday pharmaceutical practice requires ongoing research, further training of healthcare professionals, and interdisciplinary collaboration between pharmacists, engineers, regulatory bodies, and the academic community."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Εφαρμογές της τρισδιάστατης εκτύπωσης στη Φαρμακευτική Τεχνολογία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΖΩΗ ΔΑΝΑΗ","ZOI DANAI"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η φαρμακευτική τεχνολογία συνεχώς μεταβάλλεται, με την τάση της θεραπευτικής να επικεντρώνεται όλο και περισσότερο στην εξατομικευμένη ιατρική. Η ανάγκη για φαρμακευτικά σκευάσματα που ανταποκρίνονται στις ειδικές ανάγκες κάθε ασθενούς, με βάση το γονιδιακό του προφίλ, τη φυσιολογία του και τη φαρμακοκινητική απόκριση, έχει ενισχύσει την αναζήτηση ευέλικτων και προσαρμόσιμων μεθόδων παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, η τρισδιάστατη εκτύπωση έχει αναδειχθεί ως μία εξελισσόμενη τεχνολογία με σημαντικές εφαρμογές και προοπτικές στον φαρμακευτικό τομέα. Από τις βασικές τεχνικές προσθετικής κατασκευής που χρησιμοποιούνται στη φαρμακευτική τεχνολογία, η πλέον διαδεδομένη είναι η Fused Deposition Modeling, όπου θερμοπλαστικά πολυμερή εμπλουτισμένα με δραστικές ουσίες εναποτίθενται σε διαδιχικές στρώσεις, ως τη δημιουργία του τελικού σχήματος. Άλλες μέθοδοι περιλαμβάνουν τη στερεολιθογραφία, η οποία αποτελεί την πρώτη τεχνική που εφαρμόστηκε κατά την ανακάλυψη της 3D εκτύπωσης, την εξώθηση ημιστερεού υλικού και την εκλεκτική σύντηξη με λέιζερ, καθεμία με ιδιαίτερα πλεονεκτήματα ως προς την ακρίβεια, την πολυπλοκότητα, το είδος των υλικών που χρησιμοποιούνται και, συνεπώς, την βέλτιστη εφαρμογή. Οι τεχνολογίες αυτές προσφέρουν τη δυνατότητα κατασκευής φαρμακοτεχνικών μορφών με υψηλό βαθμό ακρίβειας και πολυπλοκότητας, επιτρέποντας την παραγωγή δισκίων με ελεγχόμενη ή διαδοχική αποδέσμευση και πολλαπλές φαρμακολογικά δρασικές ουσίες, φαρμακοτεχνικών μορφών ταχείας διάλυσης, καθώς και εμφυτεύσιμων ή διαδερμικών συστημάτων χορήγησης. Με τον τρόπο αυτό, καθίσταται εφικτή η προσαρμογή της δοσολογίας και της μορφής ενός φαρμάκου στις ανάγκες ειδικών πληθυσμιακών ομάδων, όπως είναι τα παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι ασθενείς με σπάνιες ή χρόνιες παθήσεις. Παράλληλα βελτιώνεται η συμμόρφωση στη θεραπεία, η θεραπευτική αποτελεσματικότητα, ενώ δύναται να μειωθεί η σπατάλη πόρων. Εκτός από την ανάπτυξη συμβατικών φαρμακοτεχνικών μορφών, η τρισδιάστατη εκτύπωση βρίσκει εφαρμογή και σε προηγμένα θεραπευτικά συστήματα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν οι μικροβελόνες για διαδερμική χορήγηση φαρμάκων, με σκοπό την ανώδυνη και στοχευμένη αποδέσμευση. Επιπλέον, η τεχνολογία αυτή επιτρέπει την κατασκευή ενδοαγγειακών στηρικτικών δομών, όπως stents, με εξατομικευμένα γεωμετρικά χαρακτηριστικά για την αποκατάσταση της αιματικής ροής. Δυνατή καθίσταται επίσης η παραγωγή βιοσυμβατών ικριωμάτων, που λειτουργούν ως προσωρινές δομές για την υποστήριξη της κυτταρικής ανάπτυξης και της αναγέννησης ιστών. Το Spritam®, ένα αντιεπιληπτικό της εταιρείας Aprecia Pharmaceuticals, αποτελεί το πρώτο εγκεκριμένο από τον FDA φάρμακο που παράχθηκε με 3D εκτύπωση, προσφέροντας ταχεία διάλυση και εύκολη χορήγηση. Παράλληλα, η Triastek αναπτύσσει τα φάρμακα T19, T20, T21 και T22 με τεχνολογία melt extrusion, τα οποία βρίσκονται σε κλινικές μελέτες και στοχεύουν σε ελεγχόμενη αποδέσμευση. Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα, η ενσωμάτωση της τρισδιάστατης εκτύπωσης στην κλινική και βιομηχανική πρακτική συνοδεύεται από προκλήσεις. Μείζον ζήτημα αποτελεί η απουσία ξεκάθαρου κανονιστικού πλαισίου, καθώς και η διασφάλιση της ποιότητας, η αναπαραγωγιμότητα των σκευασμάτων και η καταλληλότητα των χρησιμοποιούμενων υλικών, θέματα τα οποία αποτελούν βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες. Επιπλέον, απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την κατανόηση των φαρμακοκινητικών και φαρμακοδυναμικών ιδιοτήτων των τρισδιάστατα εκτυπωμένων σκευασμάτων. Συμπερασματικά, η τρισδιάστατη εκτύπωση διαθέτει τη δυναμική να αναδιαμορφώσει το παραδοσιακό μοντέλο φαρμακευτικής παραγωγής και διανομής, προωθώντας την εφαρμογή της εξατομικευμένης φαρμακοθεραπείας. Η αποτελεσματική ενσωμάτωσή της στην καθημερινή φαρμακευτική πρακτική προϋποθέτει τη συνεχή έρευνα, την περαιτέρω εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας καθώς και την διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ φαρμακοποιών, μηχανικών, ρυθμιστικών φορέων και της ακαδημαϊκής κοινότητας.","Pharmaceutical technology is constantly changing, with an increasing trend towards personalized medicine. The need for pharmaceutical formulations that meet the specific needs of each patient, based on their genetic profile, physiology, and pharmacokinetic response, has reinforced the search for flexible and adaptable production methods. In this context, 3D printing has emerged as an evolving technology with significant applications and prospects in the pharmaceutical sector. Among the basic additive manufacturing techniques used in pharmaceutical technology, the most widely used is Fused Deposition Modeling, where thermoplastic polymers enriched with active substances are deposited in successive layers until the final shape is created. Other methods include stereolithography, which was the first technique used when 3D printing was discovered, semi-solid extrusion, and selective laser sintering, each with particular advantages in terms of accuracy, complexity, type of materials used, and, therefore, optimal application. These technologies offer the possibility of manufacturing pharmaceutical formulations with a high degree of precision and complexity, enabling the production of tablets with controlled or sequential release and multiple pharmacologically active substances, rapidly dissolving pharmaceutical formulations, and implantable or transdermal delivery systems. This makes it possible to tailor the dosage and form of a drug for the needs of specific population groups, such as children, elderly people, and patients with rare or chronic diseases. Additionally, treatment compliance and therapeutic efficacy are improved, whilst resource waste can be reduced. In addition to the development of conventional pharmaceutical forms, 3D printing is also used in advanced therapeutic systems. Typical examples are microneedles for transdermal drug delivery, which enable painless and targeted release. Furthermore, this technology allows the construction of intravascular support structures, such as stents, with customized geometric features for restoring blood flow. The production of biocompatible scaffolds, which act as temporary structures to support cell growth and tissue regeneration, has also been made possible. Spritam®, an antiepileptic drug from Aprecia Pharmaceuticals, is the first FDA-approved drug produced using 3D printing, offering rapid dissolution and easy administration. Furthermore, Triastek is currently developing drugs T19, T20, T21, and T22 using melt extrusion technology, all of which are in clinical studies and aim for controlled release. Despite its significant advantages, the integration of 3D printing into clinical and industrial practice is accompanied by challenges. A key issue is the lack of a clear regulatory framework, as well as quality assurance, reproducibility of formulations, and suitability of the materials used, all important obstacles. In addition, further research is needed to understand the pharmacokinetic and pharmacodynamic properties of 3D-printed formulations. In conclusion, 3D printing has the potential to reshape the traditional model of pharmaceutical production and distribution, promoting the implementation of personalized pharmacotherapy. Its effective integration into everyday pharmaceutical practice requires ongoing research, further training of healthcare professionals, and interdisciplinary collaboration between pharmacists, engineers, regulatory bodies, and the academic community."],"dc:identifier":["uoadl:5308142","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308142"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Εφαρμογές της τρισδιάστατης εκτύπωσης στη Φαρμακευτική Τεχνολογία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:21Z"}