{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5308289"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5308289","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Το Πολιτισμικό Τοπίο της Ύδρας τον 20ο αιώνα","abstract":"Η παρούσα εργασία εξετάζει το τοπίο της Ύδρας, του μικρού βραχώδους νησιού του Αργοσαρωνικού, το οποίο συνιστά μια ενδιαφέρουσα περίπτωση εθνικού ετεροτοπικού χώρου, καθώς συγκεντρώνει πολλαπλούς χαρακτηρισμούς (κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος, ιστορικός-μνημειακός τόπος, παραδοσιακός οικισμός και τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους), ενώ ταυτόχρονα αποτελεί ενεργό οικισμό και προσφιλή τουριστικό προορισμό. Εστιάζει ιδιαίτερα στις βασικές παραμέτρους οι οποίες διαμόρφωσαν το εν λόγω τοπίο και καθόρισαν τον τρόπο με τον οποίο αυτό έχει εντυπωθεί στο εθνικό συλλογικό φαντασιακό. Ξεκινώντας με ένα εισαγωγικό σχόλιο για το περιεχόμενο των εννοιών του τοπίου, του πολιτιστικού τοπίου και του χώρου στις θεωρητικές επιστήμες και στο θεσμικό πλαίσιο, προχωρά στην παρουσίαση γενικών πληροφοριών για την Ύδρα και στη συνοπτική παράθεση στοιχείων της ιστορίας της, προκειμένου να καταδειχθεί πώς αναδείχθηκε σε εθνικό τοπόσημο. Στη συνέχεια εξετάζεται η πολεοδομική εξέλιξη του παραδοσιακού οικισμού και η ιδιότυπη μνημειακή αρχιτεκτονική του, χάρη στην οποία απέκτησε τη φήμη του, με αναφορές σε εξέχοντα παραδείγματα αρχοντικών. Στα κεφάλαια που ακολουθούν αναλύεται το κομβικό για την εθνικοποίηση του χώρου ιδεολόγημα της ελληνικότητας, όπως αυτό διατυπώθηκε και εκφράστηκε από τους εκπροσώπους της γενιάς του ’30, αλλά και από τους ζωγράφους του μεσοπολέμου, και προσεγγίζεται η Ύδρα ως τόπος ελληνικότητας μέσα από τις λογοτεχνικές και εικαστικές αναπαραστάσεις της. Κατόπιν, στο πλαίσιο του μεταπολεμικού εκσυγχρονισμού της Ελλάδας και της ανάδυσης του φαινομένου του μαζικού τουρισμού, το ενδιαφέρον στρέφεται στις κινηματογραφικές αναπαραστάσεις της Ύδρας και στην πιο απλουστευμένη και εκλαϊκευμένη εκδοχή της ελληνικότητας, η οποία επικράτησε κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Το επόμενο κεφάλαιο επικεντρώνεται στο αυστηρό καθεστώς προστασίας του οικισμού (και του νησιού γενικότερα), δίνοντας έμφαση στη σύγχυση που προκύπτει συχνά αναφορικά με την εφαρμογή του, εξαιτίας των πολλαπλών κηρύξεων, και στην υποδοχή του από την τοπική κοινωνία. Θέμα του ακόλουθου κεφαλαίου αποτελεί η παροικία των ξένων καλλιτεχνών που συγκροτήθηκε και εδραιώθηκε στην Ύδρα τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, τα μέλη της οποίας ανακάλυψαν στο νησί ένα προνεωτερικό καταφύγιο και έναν τόπο πρόσφορο για τις καλλιτεχνικές τους αναζητήσεις και την αποδέσμευσή τους από τις κοινωνικές συμβάσεις του δυτικού πολιτισμού. Κλείνοντας, η ανάλυση της περίπτωσης της Ύδρας οδηγεί στην εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τον προσδιορισμό του τόπου από τον πολιτισμό, τη διαδικασία παραγωγής και αναπαραγωγής ενός συνεκτικού εθνικού χώρου και την εμπλοκή νεωτερικών θεσμών και μηχανισμών (εθνικό κράτος, αρχαιολογία, τουρισμός, φωτογραφία) στη διαδικασία αυτή.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία εξετάζει το τοπίο της Ύδρας, του μικρού βραχώδους νησιού του Αργοσαρωνικού, το οποίο συνιστά μια ενδιαφέρουσα περίπτωση εθνικού ετεροτοπικού χώρου, καθώς συγκεντρώνει πολλαπλούς χαρακτηρισμούς (κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος, ιστορικός-μνημειακός τόπος, παραδοσιακός οικισμός και τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους), ενώ ταυτόχρονα αποτελεί ενεργό οικισμό και προσφιλή τουριστικό προορισμό. Εστιάζει ιδιαίτερα στις βασικές παραμέτρους οι οποίες διαμόρφωσαν το εν λόγω τοπίο και καθόρισαν τον τρόπο με τον οποίο αυτό έχει εντυπωθεί στο εθνικό συλλογικό φαντασιακό. Ξεκινώντας με ένα εισαγωγικό σχόλιο για το περιεχόμενο των εννοιών του τοπίου, του πολιτιστικού τοπίου και του χώρου στις θεωρητικές επιστήμες και στο θεσμικό πλαίσιο, προχωρά στην παρουσίαση γενικών πληροφοριών για την Ύδρα και στη συνοπτική παράθεση στοιχείων της ιστορίας της, προκειμένου να καταδειχθεί πώς αναδείχθηκε σε εθνικό τοπόσημο. Στη συνέχεια εξετάζεται η πολεοδομική εξέλιξη του παραδοσιακού οικισμού και η ιδιότυπη μνημειακή αρχιτεκτονική του, χάρη στην οποία απέκτησε τη φήμη του, με αναφορές σε εξέχοντα παραδείγματα αρχοντικών. Στα κεφάλαια που ακολουθούν αναλύεται το κομβικό για την εθνικοποίηση του χώρου ιδεολόγημα της ελληνικότητας, όπως αυτό διατυπώθηκε και εκφράστηκε από τους εκπροσώπους της γενιάς του ’30, αλλά και από τους ζωγράφους του μεσοπολέμου, και προσεγγίζεται η Ύδρα ως τόπος ελληνικότητας μέσα από τις λογοτεχνικές και εικαστικές αναπαραστάσεις της. Κατόπιν, στο πλαίσιο του μεταπολεμικού εκσυγχρονισμού της Ελλάδας και της ανάδυσης του φαινομένου του μαζικού τουρισμού, το ενδιαφέρον στρέφεται στις κινηματογραφικές αναπαραστάσεις της Ύδρας και στην πιο απλουστευμένη και εκλαϊκευμένη εκδοχή της ελληνικότητας, η οποία επικράτησε κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Το επόμενο κεφάλαιο επικεντρώνεται στο αυστηρό καθεστώς προστασίας του οικισμού (και του νησιού γενικότερα), δίνοντας έμφαση στη σύγχυση που προκύπτει συχνά αναφορικά με την εφαρμογή του, εξαιτίας των πολλαπλών κηρύξεων, και στην υποδοχή του από την τοπική κοινωνία. Θέμα του ακόλουθου κεφαλαίου αποτελεί η παροικία των ξένων καλλιτεχνών που συγκροτήθηκε και εδραιώθηκε στην Ύδρα τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, τα μέλη της οποίας ανακάλυψαν στο νησί ένα προνεωτερικό καταφύγιο και έναν τόπο πρόσφορο για τις καλλιτεχνικές τους αναζητήσεις και την αποδέσμευσή τους από τις κοινωνικές συμβάσεις του δυτικού πολιτισμού. Κλείνοντας, η ανάλυση της περίπτωσης της Ύδρας οδηγεί στην εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τον προσδιορισμό του τόπου από τον πολιτισμό, τη διαδικασία παραγωγής και αναπαραγωγής ενός συνεκτικού εθνικού χώρου και την εμπλοκή νεωτερικών θεσμών και μηχανισμών (εθνικό κράτος, αρχαιολογία, τουρισμός, φωτογραφία) στη διαδικασία αυτή.","abstract_has_math":false,"creators":["Δασκαλάκης Παναγιώτης","Daskalakis Panagiotis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:22Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5308289"],"render_values":[{"text":"uoadl:5308289","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308289","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308289","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5308289","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Δασκαλάκης Παναγιώτης","Daskalakis Panagiotis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5308289","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308289"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία εξετάζει το τοπίο της Ύδρας, του μικρού βραχώδους νησιού του Αργοσαρωνικού, το οποίο συνιστά μια ενδιαφέρουσα περίπτωση εθνικού ετεροτοπικού χώρου, καθώς συγκεντρώνει πολλαπλούς χαρακτηρισμούς (κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος, ιστορικός-μνημειακός τόπος, παραδοσιακός οικισμός και τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους), ενώ ταυτόχρονα αποτελεί ενεργό οικισμό και προσφιλή τουριστικό προορισμό. Εστιάζει ιδιαίτερα στις βασικές παραμέτρους οι οποίες διαμόρφωσαν το εν λόγω τοπίο και καθόρισαν τον τρόπο με τον οποίο αυτό έχει εντυπωθεί στο εθνικό συλλογικό φαντασιακό. Ξεκινώντας με ένα εισαγωγικό σχόλιο για το περιεχόμενο των εννοιών του τοπίου, του πολιτιστικού τοπίου και του χώρου στις θεωρητικές επιστήμες και στο θεσμικό πλαίσιο, προχωρά στην παρουσίαση γενικών πληροφοριών για την Ύδρα και στη συνοπτική παράθεση στοιχείων της ιστορίας της, προκειμένου να καταδειχθεί πώς αναδείχθηκε σε εθνικό τοπόσημο. Στη συνέχεια εξετάζεται η πολεοδομική εξέλιξη του παραδοσιακού οικισμού και η ιδιότυπη μνημειακή αρχιτεκτονική του, χάρη στην οποία απέκτησε τη φήμη του, με αναφορές σε εξέχοντα παραδείγματα αρχοντικών. Στα κεφάλαια που ακολουθούν αναλύεται το κομβικό για την εθνικοποίηση του χώρου ιδεολόγημα της ελληνικότητας, όπως αυτό διατυπώθηκε και εκφράστηκε από τους εκπροσώπους της γενιάς του ’30, αλλά και από τους ζωγράφους του μεσοπολέμου, και προσεγγίζεται η Ύδρα ως τόπος ελληνικότητας μέσα από τις λογοτεχνικές και εικαστικές αναπαραστάσεις της. Κατόπιν, στο πλαίσιο του μεταπολεμικού εκσυγχρονισμού της Ελλάδας και της ανάδυσης του φαινομένου του μαζικού τουρισμού, το ενδιαφέρον στρέφεται στις κινηματογραφικές αναπαραστάσεις της Ύδρας και στην πιο απλουστευμένη και εκλαϊκευμένη εκδοχή της ελληνικότητας, η οποία επικράτησε κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Το επόμενο κεφάλαιο επικεντρώνεται στο αυστηρό καθεστώς προστασίας του οικισμού (και του νησιού γενικότερα), δίνοντας έμφαση στη σύγχυση που προκύπτει συχνά αναφορικά με την εφαρμογή του, εξαιτίας των πολλαπλών κηρύξεων, και στην υποδοχή του από την τοπική κοινωνία. Θέμα του ακόλουθου κεφαλαίου αποτελεί η παροικία των ξένων καλλιτεχνών που συγκροτήθηκε και εδραιώθηκε στην Ύδρα τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, τα μέλη της οποίας ανακάλυψαν στο νησί ένα προνεωτερικό καταφύγιο και έναν τόπο πρόσφορο για τις καλλιτεχνικές τους αναζητήσεις και την αποδέσμευσή τους από τις κοινωνικές συμβάσεις του δυτικού πολιτισμού. Κλείνοντας, η ανάλυση της περίπτωσης της Ύδρας οδηγεί στην εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τον προσδιορισμό του τόπου από τον πολιτισμό, τη διαδικασία παραγωγής και αναπαραγωγής ενός συνεκτικού εθνικού χώρου και την εμπλοκή νεωτερικών θεσμών και μηχανισμών (εθνικό κράτος, αρχαιολογία, τουρισμός, φωτογραφία) στη διαδικασία αυτή.","This thesis examines the landscape of Hydra, a small rocky island in the Saronic Gulf, which constitutes a compelling case of national heterotopic space, as it holds multiple official designations — as an archaeological site, a monumental and historically significant settlement, a traditional settlement, and a landscape of outstanding natural beauty — while simultaneously functioning as a living community and a popular tourist destination. The analysis focuses particularly on the key parameters that shaped this landscape and determined the way it has been imprinted on the national collective imagination. Beginning with an introductory discussion on the concepts of landscape, cultural landscape, and space in critical theory and institutional frameworks, the study proceeds to present general information about Hydra and a brief outline of its history, in order to illustrate how it emerged as a national landmark. Subsequently, the urban development of the traditional settlement and its distinctive monumental architecture — which earned it widespread renown — are examined and exemplified by prominent mansions. The following chapters analyze the ideological construct of Greekness as a pivotal component in the nationalization of space, as articulated and expressed by the representatives of the Generation of the ’30s as well as by interwar painters, and Hydra is approached as a site of Greekness through its literary representations and depictions in painting. Then, within the context of postwar modernization in Greece and the rise of mass tourism, the focus shifts to cinematic representations of the island and the more simplified and popularized version of Greekness that prevailed during that period. The next chapter focuses on the state-imposed heritage protection framework governing the settlement (and the island more broadly), highlighting the confusion arising from overlapping designations and the way these regulations are perceived by the local community. The subsequent chapter explores the expatriate artists’ colony that formed and became established in Hydra during the 1950s and 1960s, whose members discovered in the island a pre-modern haven ideal for their artistic pursuits and liberation from the social conventions of Western culture. In conclusion, the case of Hydra offers valuable insights into the cultural construction of place, the production and reproduction of a cohesive national space, and the role of modern institutions and mechanisms — such as the nation-state, archaeology, tourism, and photography — in shaping it."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Το Πολιτισμικό Τοπίο της Ύδρας τον 20ο αιώνα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Δασκαλάκης Παναγιώτης","Daskalakis Panagiotis"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία εξετάζει το τοπίο της Ύδρας, του μικρού βραχώδους νησιού του Αργοσαρωνικού, το οποίο συνιστά μια ενδιαφέρουσα περίπτωση εθνικού ετεροτοπικού χώρου, καθώς συγκεντρώνει πολλαπλούς χαρακτηρισμούς (κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος, ιστορικός-μνημειακός τόπος, παραδοσιακός οικισμός και τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους), ενώ ταυτόχρονα αποτελεί ενεργό οικισμό και προσφιλή τουριστικό προορισμό. Εστιάζει ιδιαίτερα στις βασικές παραμέτρους οι οποίες διαμόρφωσαν το εν λόγω τοπίο και καθόρισαν τον τρόπο με τον οποίο αυτό έχει εντυπωθεί στο εθνικό συλλογικό φαντασιακό. Ξεκινώντας με ένα εισαγωγικό σχόλιο για το περιεχόμενο των εννοιών του τοπίου, του πολιτιστικού τοπίου και του χώρου στις θεωρητικές επιστήμες και στο θεσμικό πλαίσιο, προχωρά στην παρουσίαση γενικών πληροφοριών για την Ύδρα και στη συνοπτική παράθεση στοιχείων της ιστορίας της, προκειμένου να καταδειχθεί πώς αναδείχθηκε σε εθνικό τοπόσημο. Στη συνέχεια εξετάζεται η πολεοδομική εξέλιξη του παραδοσιακού οικισμού και η ιδιότυπη μνημειακή αρχιτεκτονική του, χάρη στην οποία απέκτησε τη φήμη του, με αναφορές σε εξέχοντα παραδείγματα αρχοντικών. Στα κεφάλαια που ακολουθούν αναλύεται το κομβικό για την εθνικοποίηση του χώρου ιδεολόγημα της ελληνικότητας, όπως αυτό διατυπώθηκε και εκφράστηκε από τους εκπροσώπους της γενιάς του ’30, αλλά και από τους ζωγράφους του μεσοπολέμου, και προσεγγίζεται η Ύδρα ως τόπος ελληνικότητας μέσα από τις λογοτεχνικές και εικαστικές αναπαραστάσεις της. Κατόπιν, στο πλαίσιο του μεταπολεμικού εκσυγχρονισμού της Ελλάδας και της ανάδυσης του φαινομένου του μαζικού τουρισμού, το ενδιαφέρον στρέφεται στις κινηματογραφικές αναπαραστάσεις της Ύδρας και στην πιο απλουστευμένη και εκλαϊκευμένη εκδοχή της ελληνικότητας, η οποία επικράτησε κατά τη συγκεκριμένη περίοδο. Το επόμενο κεφάλαιο επικεντρώνεται στο αυστηρό καθεστώς προστασίας του οικισμού (και του νησιού γενικότερα), δίνοντας έμφαση στη σύγχυση που προκύπτει συχνά αναφορικά με την εφαρμογή του, εξαιτίας των πολλαπλών κηρύξεων, και στην υποδοχή του από την τοπική κοινωνία. Θέμα του ακόλουθου κεφαλαίου αποτελεί η παροικία των ξένων καλλιτεχνών που συγκροτήθηκε και εδραιώθηκε στην Ύδρα τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, τα μέλη της οποίας ανακάλυψαν στο νησί ένα προνεωτερικό καταφύγιο και έναν τόπο πρόσφορο για τις καλλιτεχνικές τους αναζητήσεις και την αποδέσμευσή τους από τις κοινωνικές συμβάσεις του δυτικού πολιτισμού. Κλείνοντας, η ανάλυση της περίπτωσης της Ύδρας οδηγεί στην εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τον προσδιορισμό του τόπου από τον πολιτισμό, τη διαδικασία παραγωγής και αναπαραγωγής ενός συνεκτικού εθνικού χώρου και την εμπλοκή νεωτερικών θεσμών και μηχανισμών (εθνικό κράτος, αρχαιολογία, τουρισμός, φωτογραφία) στη διαδικασία αυτή.","This thesis examines the landscape of Hydra, a small rocky island in the Saronic Gulf, which constitutes a compelling case of national heterotopic space, as it holds multiple official designations — as an archaeological site, a monumental and historically significant settlement, a traditional settlement, and a landscape of outstanding natural beauty — while simultaneously functioning as a living community and a popular tourist destination. The analysis focuses particularly on the key parameters that shaped this landscape and determined the way it has been imprinted on the national collective imagination. Beginning with an introductory discussion on the concepts of landscape, cultural landscape, and space in critical theory and institutional frameworks, the study proceeds to present general information about Hydra and a brief outline of its history, in order to illustrate how it emerged as a national landmark. Subsequently, the urban development of the traditional settlement and its distinctive monumental architecture — which earned it widespread renown — are examined and exemplified by prominent mansions. The following chapters analyze the ideological construct of Greekness as a pivotal component in the nationalization of space, as articulated and expressed by the representatives of the Generation of the ’30s as well as by interwar painters, and Hydra is approached as a site of Greekness through its literary representations and depictions in painting. Then, within the context of postwar modernization in Greece and the rise of mass tourism, the focus shifts to cinematic representations of the island and the more simplified and popularized version of Greekness that prevailed during that period. The next chapter focuses on the state-imposed heritage protection framework governing the settlement (and the island more broadly), highlighting the confusion arising from overlapping designations and the way these regulations are perceived by the local community. The subsequent chapter explores the expatriate artists’ colony that formed and became established in Hydra during the 1950s and 1960s, whose members discovered in the island a pre-modern haven ideal for their artistic pursuits and liberation from the social conventions of Western culture. In conclusion, the case of Hydra offers valuable insights into the cultural construction of place, the production and reproduction of a cohesive national space, and the role of modern institutions and mechanisms — such as the nation-state, archaeology, tourism, and photography — in shaping it."],"dc:identifier":["uoadl:5308289","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308289"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Το Πολιτισμικό Τοπίο της Ύδρας τον 20ο αιώνα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:22Z"}