{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5308607"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5308607","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Θεραπεία με φάγους για την αντιμετώπιση λοιμώξεων από πολυανθεκτικά βακτήρια","abstract":"Η αυξανόμενη αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά, ακόμη και της τελευταίας γενεάς, όπως και η απουσία ενδιαφέροντος των φαρμακευτικών εταιρειών για ανακάλυψη νέων αντιβιοτικών, καθιστά επιτακτική την ανάγκη εύρεσης εναλλακτικών θεραπειών. Η χρήση φάγων και των προϊόντων που αυτά παράγουν είναι μια επιλογή εναλλακτικής θεραπείας, αν λάβει κανείς υπόψη του τη βακτηριοκτόνο δράση τους, την απουσία ανεπιθύμητων ενεργειών, καθώς και το γεγονός ότι δεν επηρρεάζουν την μικροβιακή χλωρίδα του οργανισμού. Στην παρούσα διπλωματική εργασία γίνεται μια ανασκόπηση in vivo και in vitro μελετών, όπως και παρηγορητικών θεραπειών, που χρησιμοποιήθηκαν σε ασθενείς με λοιμώξεις από πολυανθεκτικά μικρόβια, συγκεκριμένα έναντι Gram-αρνητικών βακτηρίων (Α. baumannii, K. pneumoniae, E. coli, P. aeruginosa, V. cholerae), Gram-θετικών βακτηρίων (S. aureus, Enterococcus spp.) και του Μ. tuberculosis. Παρουσιάζονται μελέτες και παρηγορητικές θεραπείες έναντι πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων, όπως των extensively drug-resistant (XDR) και multi-drug-resistant (MDR) βακτηριακών λοιμώξεων του αναπνευστικού και ουροποιητικού συστήματος, λοιμώξεων μετά από χρήση καρδιαγγειακών συσκευών, λοιμώξεων μετά από ορθοπαιδικά χειρουργεία και χρήση εμφυτευμάτων, αλλά και λοιμώξεων χρόνιων ελκών και οστεομυελίτιδας με ή χωρίς συγχορήγηση αντιβίωσης. Επίσης, εξετάζεται η αποτελεσματικότητα της θεραπείας με φάγους έναντι του βιοφίλμ που αναπτύσσεται από τα βακτήρια. Επιπρόσθετα, παρουσιάζονται τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της χρήσης φάγων, η ανοσιακή απάντηση του οργανισμού, οι αλληλεπιδράσεις των φάγων με τα ευκαρυωτικά κυτταρα, το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ γίνεται και συζήτηση για τους περιορισμούς της θεραπείας με φάγους. Παρά την επιτακτική ανάγκη για περισσότερες κλινικές μελέτες σε σχέση όχι μόνο με την αποτελεσματικότητα, αλλά και τη φαρμακοκινητική και τη φαρμακοδυναμική της θεραπείας με φάγους, όπως και με τον καθορισμό του ρυθμιστικού πλαισίου της, η χρήση των φάγων, πιθανόν σε συνδυασμό με αντιβιοτικά, είναι ελπιδοφόρα για την καταπολέμηση των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά λοιμώξεων. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, η θεραπεία με φάγους είναι αποτελεσματική στην καταπολέμηση των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων, προάγοντας μάλιστα, σε αρκετές εξ’ αυτών, την αναστροφή της αντίστασης των βακτηρίων στα αντιβιοτικά ή σε άλλους φάγους ή την ελάττωση της λοιμογόνου δύναμης του βακτηρίου μέσω μεταβολών βασικών βακτηριακών δομών, όπως του κυτταρικού τοιχώματος και της κυτταρικής μεμβράνης. Αυτές οι παρατηρήσεις καθιστούν τη θεραπεία με φάγους μία πολλά υποσχόμενη λύση έναντι των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων.","abstract_html":"Η αυξανόμενη αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά, ακόμη και της τελευταίας γενεάς, όπως και η απουσία ενδιαφέροντος των φαρμακευτικών εταιρειών για ανακάλυψη νέων αντιβιοτικών, καθιστά επιτακτική την ανάγκη εύρεσης εναλλακτικών θεραπειών. Η χρήση φάγων και των προϊόντων που αυτά παράγουν είναι μια επιλογή εναλλακτικής θεραπείας, αν λάβει κανείς υπόψη του τη βακτηριοκτόνο δράση τους, την απουσία ανεπιθύμητων ενεργειών, καθώς και το γεγονός ότι δεν επηρρεάζουν την μικροβιακή χλωρίδα του οργανισμού. Στην παρούσα διπλωματική εργασία γίνεται μια ανασκόπηση in vivo και in vitro μελετών, όπως και παρηγορητικών θεραπειών, που χρησιμοποιήθηκαν σε ασθενείς με λοιμώξεις από πολυανθεκτικά μικρόβια, συγκεκριμένα έναντι Gram-αρνητικών βακτηρίων (Α. baumannii, K. pneumoniae, E. coli, P. aeruginosa, V. cholerae), Gram-θετικών βακτηρίων (S. aureus, Enterococcus spp.) και του Μ. tuberculosis. Παρουσιάζονται μελέτες και παρηγορητικές θεραπείες έναντι πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων, όπως των extensively drug-resistant (XDR) και multi-drug-resistant (MDR) βακτηριακών λοιμώξεων του αναπνευστικού και ουροποιητικού συστήματος, λοιμώξεων μετά από χρήση καρδιαγγειακών συσκευών, λοιμώξεων μετά από ορθοπαιδικά χειρουργεία και χρήση εμφυτευμάτων, αλλά και λοιμώξεων χρόνιων ελκών και οστεομυελίτιδας με ή χωρίς συγχορήγηση αντιβίωσης. Επίσης, εξετάζεται η αποτελεσματικότητα της θεραπείας με φάγους έναντι του βιοφίλμ που αναπτύσσεται από τα βακτήρια. Επιπρόσθετα, παρουσιάζονται τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της χρήσης φάγων, η ανοσιακή απάντηση του οργανισμού, οι αλληλεπιδράσεις των φάγων με τα ευκαρυωτικά κυτταρα, το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ γίνεται και συζήτηση για τους περιορισμούς της θεραπείας με φάγους. Παρά την επιτακτική ανάγκη για περισσότερες κλινικές μελέτες σε σχέση όχι μόνο με την αποτελεσματικότητα, αλλά και τη φαρμακοκινητική και τη φαρμακοδυναμική της θεραπείας με φάγους, όπως και με τον καθορισμό του ρυθμιστικού πλαισίου της, η χρήση των φάγων, πιθανόν σε συνδυασμό με αντιβιοτικά, είναι ελπιδοφόρα για την καταπολέμηση των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά λοιμώξεων. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, η θεραπεία με φάγους είναι αποτελεσματική στην καταπολέμηση των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων, προάγοντας μάλιστα, σε αρκετές εξ’ αυτών, την αναστροφή της αντίστασης των βακτηρίων στα αντιβιοτικά ή σε άλλους φάγους ή την ελάττωση της λοιμογόνου δύναμης του βακτηρίου μέσω μεταβολών βασικών βακτηριακών δομών, όπως του κυτταρικού τοιχώματος και της κυτταρικής μεμβράνης. Αυτές οι παρατηρήσεις καθιστούν τη θεραπεία με φάγους μία πολλά υποσχόμενη λύση έναντι των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων.","abstract_has_math":false,"creators":["Πετσιμέρη Αικατερίνη","Petsimeri Aikaterini"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:22Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5308607"],"render_values":[{"text":"uoadl:5308607","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308607","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308607","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5308607","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πετσιμέρη Αικατερίνη","Petsimeri Aikaterini"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5308607","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308607"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η αυξανόμενη αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά, ακόμη και της τελευταίας γενεάς, όπως και η απουσία ενδιαφέροντος των φαρμακευτικών εταιρειών για ανακάλυψη νέων αντιβιοτικών, καθιστά επιτακτική την ανάγκη εύρεσης εναλλακτικών θεραπειών. Η χρήση φάγων και των προϊόντων που αυτά παράγουν είναι μια επιλογή εναλλακτικής θεραπείας, αν λάβει κανείς υπόψη του τη βακτηριοκτόνο δράση τους, την απουσία ανεπιθύμητων ενεργειών, καθώς και το γεγονός ότι δεν επηρρεάζουν την μικροβιακή χλωρίδα του οργανισμού. Στην παρούσα διπλωματική εργασία γίνεται μια ανασκόπηση in vivo και in vitro μελετών, όπως και παρηγορητικών θεραπειών, που χρησιμοποιήθηκαν σε ασθενείς με λοιμώξεις από πολυανθεκτικά μικρόβια, συγκεκριμένα έναντι Gram-αρνητικών βακτηρίων (Α. baumannii, K. pneumoniae, E. coli, P. aeruginosa, V. cholerae), Gram-θετικών βακτηρίων (S. aureus, Enterococcus spp.) και του Μ. tuberculosis. Παρουσιάζονται μελέτες και παρηγορητικές θεραπείες έναντι πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων, όπως των extensively drug-resistant (XDR) και multi-drug-resistant (MDR) βακτηριακών λοιμώξεων του αναπνευστικού και ουροποιητικού συστήματος, λοιμώξεων μετά από χρήση καρδιαγγειακών συσκευών, λοιμώξεων μετά από ορθοπαιδικά χειρουργεία και χρήση εμφυτευμάτων, αλλά και λοιμώξεων χρόνιων ελκών και οστεομυελίτιδας με ή χωρίς συγχορήγηση αντιβίωσης. Επίσης, εξετάζεται η αποτελεσματικότητα της θεραπείας με φάγους έναντι του βιοφίλμ που αναπτύσσεται από τα βακτήρια. Επιπρόσθετα, παρουσιάζονται τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της χρήσης φάγων, η ανοσιακή απάντηση του οργανισμού, οι αλληλεπιδράσεις των φάγων με τα ευκαρυωτικά κυτταρα, το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ γίνεται και συζήτηση για τους περιορισμούς της θεραπείας με φάγους. Παρά την επιτακτική ανάγκη για περισσότερες κλινικές μελέτες σε σχέση όχι μόνο με την αποτελεσματικότητα, αλλά και τη φαρμακοκινητική και τη φαρμακοδυναμική της θεραπείας με φάγους, όπως και με τον καθορισμό του ρυθμιστικού πλαισίου της, η χρήση των φάγων, πιθανόν σε συνδυασμό με αντιβιοτικά, είναι ελπιδοφόρα για την καταπολέμηση των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά λοιμώξεων. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, η θεραπεία με φάγους είναι αποτελεσματική στην καταπολέμηση των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων, προάγοντας μάλιστα, σε αρκετές εξ’ αυτών, την αναστροφή της αντίστασης των βακτηρίων στα αντιβιοτικά ή σε άλλους φάγους ή την ελάττωση της λοιμογόνου δύναμης του βακτηρίου μέσω μεταβολών βασικών βακτηριακών δομών, όπως του κυτταρικού τοιχώματος και της κυτταρικής μεμβράνης. Αυτές οι παρατηρήσεις καθιστούν τη θεραπεία με φάγους μία πολλά υποσχόμενη λύση έναντι των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων.","The growing threat of antimicrobial resistance (AMR), including resistance to last-resort antibiotics, represents a significant global health challenge. Compounding this issue is the limited investment by pharmaceutical companies in the development of new antibiotics, which has led to an urgent need for alternative therapeutic strategies. Among the most promising candidates are bacteriophages and their derived products, which offer targeted bactericidal activity, minimal off-target effects, and preservation of the host’s native microbiome. The present dissertation includes an overview of in vivo and in vitro studies, as well as of compassionate therapies with phages used in patients with infections caused by multidrug-resistant bacteria, and specifically against Gram-negative bacteria (A. baumannii, K. pneumoniae, E. coli, P. aeruginosa, V. cholerae), Gram-positive bacteria (S. aureus, Enterococcus spp.), and M. tuberculosis. Examined studies include case reports of compassionate therapies targeting extensively drug-resistant (XDR) and multi-drug-resistant (MDR) bacterial infections of the respiratory and urinary systems, infections associated with cardiovascular devices following orthopedic surgery or implants, as well as of infections related to chronic wounds and osteomyelitis, with or without concomitant use of antibiotics. The effectiveness of phage therapy against biofilms grown by bacteria is also examined. In addition, the advantages and disadvantages of using phages are also discussed, along with the human immune response to phages, the interactions with eukaryotic cells, the existing regulatory framework and the limitations of phage therapy. Despite the urgent need for more clinical studies, regarding not only the effectiveness, but also the pharmacokinetics and pharmacodynamics of phage therapy and the establishment of a regulatory framework, the use of phages, likely in combination with antibiotics, represents a promising weapon in the battle against antibiotic-resistant infections. In addition to treating bacterial infections, phage therapy has shown significant potential in disrupting and preventing the formation of bacterial biofilms, which are often highly resistant to conventional antibiotics. Beyond direct bactericidal effects, phages may also contribute to the reversal of antimicrobial resistance, either by selecting for less resistant phenotypes or by restoring bacterial sensitivity to certain antibiotics or other phages. Moreover, phage-induced modifications in essential bacterial structures, such as the cell wall or membrane, can lead to reduced virulence. These multifaceted effects reinforce the therapeutic value of phages and underscore their promise as a complementary or alternative strategy in addressing the global threat of antibiotic-resistant infections."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Θεραπεία με φάγους για την αντιμετώπιση λοιμώξεων από πολυανθεκτικά βακτήρια"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πετσιμέρη Αικατερίνη","Petsimeri Aikaterini"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η αυξανόμενη αντοχή των βακτηρίων στα αντιβιοτικά, ακόμη και της τελευταίας γενεάς, όπως και η απουσία ενδιαφέροντος των φαρμακευτικών εταιρειών για ανακάλυψη νέων αντιβιοτικών, καθιστά επιτακτική την ανάγκη εύρεσης εναλλακτικών θεραπειών. Η χρήση φάγων και των προϊόντων που αυτά παράγουν είναι μια επιλογή εναλλακτικής θεραπείας, αν λάβει κανείς υπόψη του τη βακτηριοκτόνο δράση τους, την απουσία ανεπιθύμητων ενεργειών, καθώς και το γεγονός ότι δεν επηρρεάζουν την μικροβιακή χλωρίδα του οργανισμού. Στην παρούσα διπλωματική εργασία γίνεται μια ανασκόπηση in vivo και in vitro μελετών, όπως και παρηγορητικών θεραπειών, που χρησιμοποιήθηκαν σε ασθενείς με λοιμώξεις από πολυανθεκτικά μικρόβια, συγκεκριμένα έναντι Gram-αρνητικών βακτηρίων (Α. baumannii, K. pneumoniae, E. coli, P. aeruginosa, V. cholerae), Gram-θετικών βακτηρίων (S. aureus, Enterococcus spp.) και του Μ. tuberculosis. Παρουσιάζονται μελέτες και παρηγορητικές θεραπείες έναντι πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων, όπως των extensively drug-resistant (XDR) και multi-drug-resistant (MDR) βακτηριακών λοιμώξεων του αναπνευστικού και ουροποιητικού συστήματος, λοιμώξεων μετά από χρήση καρδιαγγειακών συσκευών, λοιμώξεων μετά από ορθοπαιδικά χειρουργεία και χρήση εμφυτευμάτων, αλλά και λοιμώξεων χρόνιων ελκών και οστεομυελίτιδας με ή χωρίς συγχορήγηση αντιβίωσης. Επίσης, εξετάζεται η αποτελεσματικότητα της θεραπείας με φάγους έναντι του βιοφίλμ που αναπτύσσεται από τα βακτήρια. Επιπρόσθετα, παρουσιάζονται τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της χρήσης φάγων, η ανοσιακή απάντηση του οργανισμού, οι αλληλεπιδράσεις των φάγων με τα ευκαρυωτικά κυτταρα, το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ γίνεται και συζήτηση για τους περιορισμούς της θεραπείας με φάγους. Παρά την επιτακτική ανάγκη για περισσότερες κλινικές μελέτες σε σχέση όχι μόνο με την αποτελεσματικότητα, αλλά και τη φαρμακοκινητική και τη φαρμακοδυναμική της θεραπείας με φάγους, όπως και με τον καθορισμό του ρυθμιστικού πλαισίου της, η χρήση των φάγων, πιθανόν σε συνδυασμό με αντιβιοτικά, είναι ελπιδοφόρα για την καταπολέμηση των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά λοιμώξεων. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, η θεραπεία με φάγους είναι αποτελεσματική στην καταπολέμηση των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων, προάγοντας μάλιστα, σε αρκετές εξ’ αυτών, την αναστροφή της αντίστασης των βακτηρίων στα αντιβιοτικά ή σε άλλους φάγους ή την ελάττωση της λοιμογόνου δύναμης του βακτηρίου μέσω μεταβολών βασικών βακτηριακών δομών, όπως του κυτταρικού τοιχώματος και της κυτταρικής μεμβράνης. Αυτές οι παρατηρήσεις καθιστούν τη θεραπεία με φάγους μία πολλά υποσχόμενη λύση έναντι των πολυανθεκτικών στα αντιβιοτικά βακτηριακών λοιμώξεων.","The growing threat of antimicrobial resistance (AMR), including resistance to last-resort antibiotics, represents a significant global health challenge. Compounding this issue is the limited investment by pharmaceutical companies in the development of new antibiotics, which has led to an urgent need for alternative therapeutic strategies. Among the most promising candidates are bacteriophages and their derived products, which offer targeted bactericidal activity, minimal off-target effects, and preservation of the host’s native microbiome. The present dissertation includes an overview of in vivo and in vitro studies, as well as of compassionate therapies with phages used in patients with infections caused by multidrug-resistant bacteria, and specifically against Gram-negative bacteria (A. baumannii, K. pneumoniae, E. coli, P. aeruginosa, V. cholerae), Gram-positive bacteria (S. aureus, Enterococcus spp.), and M. tuberculosis. Examined studies include case reports of compassionate therapies targeting extensively drug-resistant (XDR) and multi-drug-resistant (MDR) bacterial infections of the respiratory and urinary systems, infections associated with cardiovascular devices following orthopedic surgery or implants, as well as of infections related to chronic wounds and osteomyelitis, with or without concomitant use of antibiotics. The effectiveness of phage therapy against biofilms grown by bacteria is also examined. In addition, the advantages and disadvantages of using phages are also discussed, along with the human immune response to phages, the interactions with eukaryotic cells, the existing regulatory framework and the limitations of phage therapy. Despite the urgent need for more clinical studies, regarding not only the effectiveness, but also the pharmacokinetics and pharmacodynamics of phage therapy and the establishment of a regulatory framework, the use of phages, likely in combination with antibiotics, represents a promising weapon in the battle against antibiotic-resistant infections. In addition to treating bacterial infections, phage therapy has shown significant potential in disrupting and preventing the formation of bacterial biofilms, which are often highly resistant to conventional antibiotics. Beyond direct bactericidal effects, phages may also contribute to the reversal of antimicrobial resistance, either by selecting for less resistant phenotypes or by restoring bacterial sensitivity to certain antibiotics or other phages. Moreover, phage-induced modifications in essential bacterial structures, such as the cell wall or membrane, can lead to reduced virulence. These multifaceted effects reinforce the therapeutic value of phages and underscore their promise as a complementary or alternative strategy in addressing the global threat of antibiotic-resistant infections."],"dc:identifier":["uoadl:5308607","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5308607"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Θεραπεία με φάγους για την αντιμετώπιση λοιμώξεων από πολυανθεκτικά βακτήρια"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:22Z"}