{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5309137"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5309137","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Αστεγία και συμπεριφορές υψηλού κινδύνου: χρήση ουσιών, αυτοκτονικότητα, σεξεργασία","abstract":"Εισαγωγή: Η αστεγία συνιστά ένα σύνθετο, πολυπαραγοντικό κοινωνικό φαινόμενο ενώ παράλληλα αποτελεί ένα κυρίαρχο ζήτημα δημόσιας υγείας. Η διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει τη στενή της σχέση με συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, όπως η χρήση ουσιών, η αυτοκτονικότητα και η σεξεργασία. Ωστόσο, απουσιάζει μία ενιαία, σφαιρική και ολιστική προσέγγιση που να εστιάζει στην ταυτόχρονη διερεύνηση της διασύνδεσης μεταξύ της αστεγίας και των τριών αυτών συμπεριφορικών εκφάνσεων ψυχοκοινωνικής επιβάρυνσης. Σκοπός: Ως κυρίαρχος στόχος της παρούσας ποσοτικής, συγχρονικής μελέτης τέθηκε η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της αστεγίας και των εν λόγω συμπεριφορών υψηλού κινδύνου ενώ ως επιμέρους στόχοι, η διερεύνηση της επίδρασης της ηλικίας του πρώτου επεισοδίου αστεγίας, η χρονική αλληλουχία των υπό εξέταση μεταβλητών καθώς επίσης και η διερεύνηση της μεταξύ τους συννοσηρότητας. Μέθοδος: Διεξήχθη, από τον Οκτώβριο του 2024 έως και τον Ιανουάριο του 2025, ποσοτική, συγχρονική έρευνα μέσω της χρήσης της μη πιθανοτικής μεθόδου «δειγματοληψίας ευκολίας». Το δείγμα απαρτίστηκε από 115 ενήλικες άστεγους (74,8% άνδρες, μέσης ηλικίας 54,5 ετών) που προσέγγιζαν δομές φιλοξενίας και αντίστοιχες υπηρεσίες της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω της συμπλήρωσης ερωτηματολογίων σε έντυπη ή προφορική μορφή, ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητες του εκάστοτε συμμετέχοντα. Τα σταθμισμένα, ψυχομετρικά εργαλεία που αξιοποιήθηκαν ήταν τα εξής: το ερωτηματολόγιο DUDIT για την αποτίμηση της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών, το AUDIT για την εκτίμηση κατανάλωσης αλκοόλ και του σχετικού κινδύνου και το SBQ-R για την αξιολόγηση του αυτοκτονικού ιδεασμού ή/και συμπεριφοράς. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκε ένα ειδικά σχεδιασμένο ερωτηματολόγιο αυτό-αναφοράς, το οποίο διαμορφώθηκε αποκλειστικά για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης, αποβλέποντας στη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις θεματικές της αστεγίας και της σεξεργασίας. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα ανέδειξαν την ηλικία του πρώτου επεισοδίου αστεγίας ως κρίσιμο προγνωστικό παράγοντα. Συγκεκριμένα, άτομα που βίωσαν την αστεγία για πρώτη φορά πριν από την ηλικία των 25 ετών παρουσίασαν στατιστικά υψηλότερη πιθανότητα εμπλοκής σε όλες τις υπό διερεύνηση συμπεριφορές υψηλού κινδύνου: χρήση ουσιών (94,4% έναντι 47,4%), εξάρτηση από ουσίες (77,8% έναντι 22,7%), επικίνδυνη χρήση/εξάρτηση από αλκοόλ (44,4% έναντι 12,4%), κίνδυνος αυτοκτονίας (61,1% έναντι 19,6%) και εμπλοκή με τη σεξεργασία (55,6% έναντι 8,2%). Επιπλέον, η πρώιμη έναρξη της αστεγίας συνδέθηκε με αυξημένο αριθμό επαναλαμβανόμενων επεισοδίων και σημαντικά μεγαλύτερη συνολική διάρκεια αυτής (17,8 μήνες έναντι 7,4 μήνες). Η σχέση μεταξύ της αστεγίας και της εμπλοκής στις εν λόγω συμπεριφορές υψηλού κινδύνου αποδείχτηκε αμφίδρομη, αν και για την πλειοψηφία των εμπλεκόμενων (44,3%), οι συμπεριφορές αυτές και κυρίως η χρήση ουσιών, προηγούνταν χρονικά της αστεγίας. Τέλος, η ισχυρή συννοσηρότητα μεταξύ των υπό εξέταση μεταβλητών, επιβεβαιώθηκε, με την χρήση ουσιών να συνδέεται στενά τόσο με την αυτοκτονικότητα όσο και με τη σεξεργασία, ενώ η τελευταία αναδείχτηκε ως ανεξάρτητος προγνωστικός δείκτης αυτοκτονικού ιδεασμού (OR=5,30). Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη επιχείρησε τη διερεύνηση του φαινομένου της αστεγίας και της συνακόλουθης εμπλοκής σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου όπως η χρήση ουσιών, η αυτοκτονικότητα και η σεξεργασία. Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν την πολυπαραγοντική και αμφίδρομη σχέση των υπό εξέταση μεταβλητών. Η πρώιμη εμπειρία της αστεγίας αναδείχθηκε ως κρίσιμος προγνωστικός παράγοντας εμπλοκής σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, αυξημένης επαναληψιμότητας και χρονιότητας της αστεγίας ενώ καταληκτικά δύναται να οδηγήσει στην παγίωσή της. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για ένα μεμονωμένο τραυματικό γεγονός αλλά ενδέχεται να πυροδοτεί την εμπλοκή σε έναν φαύλο κύκλο επικίνδυνων και επιβλαβών συμπεριφορών. Τέλος, η ύπαρξη μία γραμμικής σχέσης αιτίου-αιτιατού απορρίπτεται, με ορισμένες συμπεριφορές υψηλού κινδύνου να προηγούνται χρονικά της αστεγίας και άλλες να προκύπτουν ως απόρροια της επισφαλούς στέγασης.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η αστεγία συνιστά ένα σύνθετο, πολυπαραγοντικό κοινωνικό φαινόμενο ενώ παράλληλα αποτελεί ένα κυρίαρχο ζήτημα δημόσιας υγείας. Η διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει τη στενή της σχέση με συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, όπως η χρήση ουσιών, η αυτοκτονικότητα και η σεξεργασία. Ωστόσο, απουσιάζει μία ενιαία, σφαιρική και ολιστική προσέγγιση που να εστιάζει στην ταυτόχρονη διερεύνηση της διασύνδεσης μεταξύ της αστεγίας και των τριών αυτών συμπεριφορικών εκφάνσεων ψυχοκοινωνικής επιβάρυνσης. Σκοπός: Ως κυρίαρχος στόχος της παρούσας ποσοτικής, συγχρονικής μελέτης τέθηκε η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της αστεγίας και των εν λόγω συμπεριφορών υψηλού κινδύνου ενώ ως επιμέρους στόχοι, η διερεύνηση της επίδρασης της ηλικίας του πρώτου επεισοδίου αστεγίας, η χρονική αλληλουχία των υπό εξέταση μεταβλητών καθώς επίσης και η διερεύνηση της μεταξύ τους συννοσηρότητας. Μέθοδος: Διεξήχθη, από τον Οκτώβριο του 2024 έως και τον Ιανουάριο του 2025, ποσοτική, συγχρονική έρευνα μέσω της χρήσης της μη πιθανοτικής μεθόδου «δειγματοληψίας ευκολίας». Το δείγμα απαρτίστηκε από 115 ενήλικες άστεγους (74,8% άνδρες, μέσης ηλικίας 54,5 ετών) που προσέγγιζαν δομές φιλοξενίας και αντίστοιχες υπηρεσίες της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω της συμπλήρωσης ερωτηματολογίων σε έντυπη ή προφορική μορφή, ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητες του εκάστοτε συμμετέχοντα. Τα σταθμισμένα, ψυχομετρικά εργαλεία που αξιοποιήθηκαν ήταν τα εξής: το ερωτηματολόγιο DUDIT για την αποτίμηση της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών, το AUDIT για την εκτίμηση κατανάλωσης αλκοόλ και του σχετικού κινδύνου και το SBQ-R για την αξιολόγηση του αυτοκτονικού ιδεασμού ή/και συμπεριφοράς. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκε ένα ειδικά σχεδιασμένο ερωτηματολόγιο αυτό-αναφοράς, το οποίο διαμορφώθηκε αποκλειστικά για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης, αποβλέποντας στη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις θεματικές της αστεγίας και της σεξεργασίας. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα ανέδειξαν την ηλικία του πρώτου επεισοδίου αστεγίας ως κρίσιμο προγνωστικό παράγοντα. Συγκεκριμένα, άτομα που βίωσαν την αστεγία για πρώτη φορά πριν από την ηλικία των 25 ετών παρουσίασαν στατιστικά υψηλότερη πιθανότητα εμπλοκής σε όλες τις υπό διερεύνηση συμπεριφορές υψηλού κινδύνου: χρήση ουσιών (94,4% έναντι 47,4%), εξάρτηση από ουσίες (77,8% έναντι 22,7%), επικίνδυνη χρήση/εξάρτηση από αλκοόλ (44,4% έναντι 12,4%), κίνδυνος αυτοκτονίας (61,1% έναντι 19,6%) και εμπλοκή με τη σεξεργασία (55,6% έναντι 8,2%). Επιπλέον, η πρώιμη έναρξη της αστεγίας συνδέθηκε με αυξημένο αριθμό επαναλαμβανόμενων επεισοδίων και σημαντικά μεγαλύτερη συνολική διάρκεια αυτής (17,8 μήνες έναντι 7,4 μήνες). Η σχέση μεταξύ της αστεγίας και της εμπλοκής στις εν λόγω συμπεριφορές υψηλού κινδύνου αποδείχτηκε αμφίδρομη, αν και για την πλειοψηφία των εμπλεκόμενων (44,3%), οι συμπεριφορές αυτές και κυρίως η χρήση ουσιών, προηγούνταν χρονικά της αστεγίας. Τέλος, η ισχυρή συννοσηρότητα μεταξύ των υπό εξέταση μεταβλητών, επιβεβαιώθηκε, με την χρήση ουσιών να συνδέεται στενά τόσο με την αυτοκτονικότητα όσο και με τη σεξεργασία, ενώ η τελευταία αναδείχτηκε ως ανεξάρτητος προγνωστικός δείκτης αυτοκτονικού ιδεασμού (OR=5,30). Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη επιχείρησε τη διερεύνηση του φαινομένου της αστεγίας και της συνακόλουθης εμπλοκής σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου όπως η χρήση ουσιών, η αυτοκτονικότητα και η σεξεργασία. Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν την πολυπαραγοντική και αμφίδρομη σχέση των υπό εξέταση μεταβλητών. Η πρώιμη εμπειρία της αστεγίας αναδείχθηκε ως κρίσιμος προγνωστικός παράγοντας εμπλοκής σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, αυξημένης επαναληψιμότητας και χρονιότητας της αστεγίας ενώ καταληκτικά δύναται να οδηγήσει στην παγίωσή της. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για ένα μεμονωμένο τραυματικό γεγονός αλλά ενδέχεται να πυροδοτεί την εμπλοκή σε έναν φαύλο κύκλο επικίνδυνων και επιβλαβών συμπεριφορών. Τέλος, η ύπαρξη μία γραμμικής σχέσης αιτίου-αιτιατού απορρίπτεται, με ορισμένες συμπεριφορές υψηλού κινδύνου να προηγούνται χρονικά της αστεγίας και άλλες να προκύπτουν ως απόρροια της επισφαλούς στέγασης.","abstract_has_math":false,"creators":["Μαυρίδου Θεανώ","Mavridou Theano"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:26Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5309137"],"render_values":[{"text":"uoadl:5309137","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309137","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309137","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5309137","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μαυρίδου Θεανώ","Mavridou Theano"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5309137","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309137"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η αστεγία συνιστά ένα σύνθετο, πολυπαραγοντικό κοινωνικό φαινόμενο ενώ παράλληλα αποτελεί ένα κυρίαρχο ζήτημα δημόσιας υγείας. Η διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει τη στενή της σχέση με συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, όπως η χρήση ουσιών, η αυτοκτονικότητα και η σεξεργασία. Ωστόσο, απουσιάζει μία ενιαία, σφαιρική και ολιστική προσέγγιση που να εστιάζει στην ταυτόχρονη διερεύνηση της διασύνδεσης μεταξύ της αστεγίας και των τριών αυτών συμπεριφορικών εκφάνσεων ψυχοκοινωνικής επιβάρυνσης. Σκοπός: Ως κυρίαρχος στόχος της παρούσας ποσοτικής, συγχρονικής μελέτης τέθηκε η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της αστεγίας και των εν λόγω συμπεριφορών υψηλού κινδύνου ενώ ως επιμέρους στόχοι, η διερεύνηση της επίδρασης της ηλικίας του πρώτου επεισοδίου αστεγίας, η χρονική αλληλουχία των υπό εξέταση μεταβλητών καθώς επίσης και η διερεύνηση της μεταξύ τους συννοσηρότητας. Μέθοδος: Διεξήχθη, από τον Οκτώβριο του 2024 έως και τον Ιανουάριο του 2025, ποσοτική, συγχρονική έρευνα μέσω της χρήσης της μη πιθανοτικής μεθόδου «δειγματοληψίας ευκολίας». Το δείγμα απαρτίστηκε από 115 ενήλικες άστεγους (74,8% άνδρες, μέσης ηλικίας 54,5 ετών) που προσέγγιζαν δομές φιλοξενίας και αντίστοιχες υπηρεσίες της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω της συμπλήρωσης ερωτηματολογίων σε έντυπη ή προφορική μορφή, ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητες του εκάστοτε συμμετέχοντα. Τα σταθμισμένα, ψυχομετρικά εργαλεία που αξιοποιήθηκαν ήταν τα εξής: το ερωτηματολόγιο DUDIT για την αποτίμηση της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών, το AUDIT για την εκτίμηση κατανάλωσης αλκοόλ και του σχετικού κινδύνου και το SBQ-R για την αξιολόγηση του αυτοκτονικού ιδεασμού ή/και συμπεριφοράς. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκε ένα ειδικά σχεδιασμένο ερωτηματολόγιο αυτό-αναφοράς, το οποίο διαμορφώθηκε αποκλειστικά για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης, αποβλέποντας στη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις θεματικές της αστεγίας και της σεξεργασίας. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα ανέδειξαν την ηλικία του πρώτου επεισοδίου αστεγίας ως κρίσιμο προγνωστικό παράγοντα. Συγκεκριμένα, άτομα που βίωσαν την αστεγία για πρώτη φορά πριν από την ηλικία των 25 ετών παρουσίασαν στατιστικά υψηλότερη πιθανότητα εμπλοκής σε όλες τις υπό διερεύνηση συμπεριφορές υψηλού κινδύνου: χρήση ουσιών (94,4% έναντι 47,4%), εξάρτηση από ουσίες (77,8% έναντι 22,7%), επικίνδυνη χρήση/εξάρτηση από αλκοόλ (44,4% έναντι 12,4%), κίνδυνος αυτοκτονίας (61,1% έναντι 19,6%) και εμπλοκή με τη σεξεργασία (55,6% έναντι 8,2%). Επιπλέον, η πρώιμη έναρξη της αστεγίας συνδέθηκε με αυξημένο αριθμό επαναλαμβανόμενων επεισοδίων και σημαντικά μεγαλύτερη συνολική διάρκεια αυτής (17,8 μήνες έναντι 7,4 μήνες). Η σχέση μεταξύ της αστεγίας και της εμπλοκής στις εν λόγω συμπεριφορές υψηλού κινδύνου αποδείχτηκε αμφίδρομη, αν και για την πλειοψηφία των εμπλεκόμενων (44,3%), οι συμπεριφορές αυτές και κυρίως η χρήση ουσιών, προηγούνταν χρονικά της αστεγίας. Τέλος, η ισχυρή συννοσηρότητα μεταξύ των υπό εξέταση μεταβλητών, επιβεβαιώθηκε, με την χρήση ουσιών να συνδέεται στενά τόσο με την αυτοκτονικότητα όσο και με τη σεξεργασία, ενώ η τελευταία αναδείχτηκε ως ανεξάρτητος προγνωστικός δείκτης αυτοκτονικού ιδεασμού (OR=5,30). Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη επιχείρησε τη διερεύνηση του φαινομένου της αστεγίας και της συνακόλουθης εμπλοκής σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου όπως η χρήση ουσιών, η αυτοκτονικότητα και η σεξεργασία. Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν την πολυπαραγοντική και αμφίδρομη σχέση των υπό εξέταση μεταβλητών. Η πρώιμη εμπειρία της αστεγίας αναδείχθηκε ως κρίσιμος προγνωστικός παράγοντας εμπλοκής σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, αυξημένης επαναληψιμότητας και χρονιότητας της αστεγίας ενώ καταληκτικά δύναται να οδηγήσει στην παγίωσή της. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για ένα μεμονωμένο τραυματικό γεγονός αλλά ενδέχεται να πυροδοτεί την εμπλοκή σε έναν φαύλο κύκλο επικίνδυνων και επιβλαβών συμπεριφορών. Τέλος, η ύπαρξη μία γραμμικής σχέσης αιτίου-αιτιατού απορρίπτεται, με ορισμένες συμπεριφορές υψηλού κινδύνου να προηγούνται χρονικά της αστεγίας και άλλες να προκύπτουν ως απόρροια της επισφαλούς στέγασης.","Introduction: Homelessness is a complex and multifaceted social phenomenon that simultaneously poses a significant public health concern. A growing body of international literature highlights its strong association with high-risk behaviors, including substance use, suicidality and engagement in sex work. Nevertheless, there is a lack of an integrated and holistic approach that examines the interplay between homelessness and these three interrelated expressions of psychosocial vulnerability. Aim: The primary aim of this quantitative, cross-sectional study was to examine the relationship between homelessness and the high-risk behaviors mentioned above. More specifically, the study sought to investigate the influence of the age at which individuals first experienced homelessness, to assess the temporal sequencing of the examined variables and to explore the potential comorbidity among them. Methodology: A quantitative, cross-sectional study was conducted between October 2024 and January 2025, employing a non-probability convenience sampling method. The sample consisted of 115 homeless adults (74,8% men, with a mean age of 54,5 years) who were accessing shelter facilities and related services within the broader area of Athens. Data were collected using questionnaires administered either in written or oral form, tailored to accommodate each participant’s individual needs and capacities. The study employed the following validated psychometric tools: the DUDIT questionnaire to assess the use of psychoactive substances, the AUDIT to evaluate alcohol consumption and related risk and the SBQ-R to measure suicidal ideation and behavior. In addition, a self-report questionnaire was developed specifically for the needs of the present study, aiming to gather detailed information concerning the variables of homelessness and sex work. Results: The results of the study underscore the age of the first episode of homelessness as a crucial prognostic indicator. Participants who first became homeless before the age of 25 were significantly more likely to report involvement in all of the high-risk behaviors under investigation: substance use (94,4% vs. 47,4%), substance addiction (77,8% vs. 22,7%), hazardous alcohol use or dependence (44,4% vs. 12,4%), suicide risk (61.1% vs. 19.6%), sex work (55,6% vs. 8,2%). Early-onset homelessness was further linked to a higher frequency of recurring episodes and substantially longer overall duration of homelessness (17,8 months vs. 7,4 months). Moreover, the relationship between homelessness and high-risk behaviors emerged as bidirectional. While for many individuals these behaviors, particularly substance use, preceded the first episode of homelessness, for others they appeared to develop as a consequence of housing instability. Finally, the findings revealed high comorbidity among the variables examined. Substance use was strongly associated to both suicidality and sex work, while engagement in sex work identified as an independent prognostic factor of suicidal ideation (OR=5,30). Conclusions: The present study sought to explore the complex interplay between homelessness and high-risk behaviors, specifically substance use, suicidality and sex work. The results highlight the multifaceted and reciprocal nature of these associations. Early exposure to homelessness emerged as a key factor, not only for engagement in such behaviors, but also for more frequent and prolonged episodes of homelessness, potentially leading to its long-term entrenchment. Rather than a single traumatic event, homelessness may act as a trigger for a cumulative cycle of psychosocial vulnerability and harmful behavior. Crucially, the findings challenge any assumption of a straightforward causal pathway. While some high-risk behaviors tend to precede homelessness, others appear to arise as a consequence of unstable living conditions or even homelessness itself."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Αστεγία και συμπεριφορές υψηλού κινδύνου: χρήση ουσιών, αυτοκτονικότητα, σεξεργασία"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μαυρίδου Θεανώ","Mavridou Theano"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η αστεγία συνιστά ένα σύνθετο, πολυπαραγοντικό κοινωνικό φαινόμενο ενώ παράλληλα αποτελεί ένα κυρίαρχο ζήτημα δημόσιας υγείας. Η διεθνής βιβλιογραφία τεκμηριώνει τη στενή της σχέση με συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, όπως η χρήση ουσιών, η αυτοκτονικότητα και η σεξεργασία. Ωστόσο, απουσιάζει μία ενιαία, σφαιρική και ολιστική προσέγγιση που να εστιάζει στην ταυτόχρονη διερεύνηση της διασύνδεσης μεταξύ της αστεγίας και των τριών αυτών συμπεριφορικών εκφάνσεων ψυχοκοινωνικής επιβάρυνσης. Σκοπός: Ως κυρίαρχος στόχος της παρούσας ποσοτικής, συγχρονικής μελέτης τέθηκε η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της αστεγίας και των εν λόγω συμπεριφορών υψηλού κινδύνου ενώ ως επιμέρους στόχοι, η διερεύνηση της επίδρασης της ηλικίας του πρώτου επεισοδίου αστεγίας, η χρονική αλληλουχία των υπό εξέταση μεταβλητών καθώς επίσης και η διερεύνηση της μεταξύ τους συννοσηρότητας. Μέθοδος: Διεξήχθη, από τον Οκτώβριο του 2024 έως και τον Ιανουάριο του 2025, ποσοτική, συγχρονική έρευνα μέσω της χρήσης της μη πιθανοτικής μεθόδου «δειγματοληψίας ευκολίας». Το δείγμα απαρτίστηκε από 115 ενήλικες άστεγους (74,8% άνδρες, μέσης ηλικίας 54,5 ετών) που προσέγγιζαν δομές φιλοξενίας και αντίστοιχες υπηρεσίες της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω της συμπλήρωσης ερωτηματολογίων σε έντυπη ή προφορική μορφή, ανάλογα με τις ανάγκες και τις δυνατότητες του εκάστοτε συμμετέχοντα. Τα σταθμισμένα, ψυχομετρικά εργαλεία που αξιοποιήθηκαν ήταν τα εξής: το ερωτηματολόγιο DUDIT για την αποτίμηση της χρήσης εξαρτησιογόνων ουσιών, το AUDIT για την εκτίμηση κατανάλωσης αλκοόλ και του σχετικού κινδύνου και το SBQ-R για την αξιολόγηση του αυτοκτονικού ιδεασμού ή/και συμπεριφοράς. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκε ένα ειδικά σχεδιασμένο ερωτηματολόγιο αυτό-αναφοράς, το οποίο διαμορφώθηκε αποκλειστικά για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης, αποβλέποντας στη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις θεματικές της αστεγίας και της σεξεργασίας. Αποτελέσματα: Τα ευρήματα ανέδειξαν την ηλικία του πρώτου επεισοδίου αστεγίας ως κρίσιμο προγνωστικό παράγοντα. Συγκεκριμένα, άτομα που βίωσαν την αστεγία για πρώτη φορά πριν από την ηλικία των 25 ετών παρουσίασαν στατιστικά υψηλότερη πιθανότητα εμπλοκής σε όλες τις υπό διερεύνηση συμπεριφορές υψηλού κινδύνου: χρήση ουσιών (94,4% έναντι 47,4%), εξάρτηση από ουσίες (77,8% έναντι 22,7%), επικίνδυνη χρήση/εξάρτηση από αλκοόλ (44,4% έναντι 12,4%), κίνδυνος αυτοκτονίας (61,1% έναντι 19,6%) και εμπλοκή με τη σεξεργασία (55,6% έναντι 8,2%). Επιπλέον, η πρώιμη έναρξη της αστεγίας συνδέθηκε με αυξημένο αριθμό επαναλαμβανόμενων επεισοδίων και σημαντικά μεγαλύτερη συνολική διάρκεια αυτής (17,8 μήνες έναντι 7,4 μήνες). Η σχέση μεταξύ της αστεγίας και της εμπλοκής στις εν λόγω συμπεριφορές υψηλού κινδύνου αποδείχτηκε αμφίδρομη, αν και για την πλειοψηφία των εμπλεκόμενων (44,3%), οι συμπεριφορές αυτές και κυρίως η χρήση ουσιών, προηγούνταν χρονικά της αστεγίας. Τέλος, η ισχυρή συννοσηρότητα μεταξύ των υπό εξέταση μεταβλητών, επιβεβαιώθηκε, με την χρήση ουσιών να συνδέεται στενά τόσο με την αυτοκτονικότητα όσο και με τη σεξεργασία, ενώ η τελευταία αναδείχτηκε ως ανεξάρτητος προγνωστικός δείκτης αυτοκτονικού ιδεασμού (OR=5,30). Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη επιχείρησε τη διερεύνηση του φαινομένου της αστεγίας και της συνακόλουθης εμπλοκής σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου όπως η χρήση ουσιών, η αυτοκτονικότητα και η σεξεργασία. Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν την πολυπαραγοντική και αμφίδρομη σχέση των υπό εξέταση μεταβλητών. Η πρώιμη εμπειρία της αστεγίας αναδείχθηκε ως κρίσιμος προγνωστικός παράγοντας εμπλοκής σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου, αυξημένης επαναληψιμότητας και χρονιότητας της αστεγίας ενώ καταληκτικά δύναται να οδηγήσει στην παγίωσή της. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για ένα μεμονωμένο τραυματικό γεγονός αλλά ενδέχεται να πυροδοτεί την εμπλοκή σε έναν φαύλο κύκλο επικίνδυνων και επιβλαβών συμπεριφορών. Τέλος, η ύπαρξη μία γραμμικής σχέσης αιτίου-αιτιατού απορρίπτεται, με ορισμένες συμπεριφορές υψηλού κινδύνου να προηγούνται χρονικά της αστεγίας και άλλες να προκύπτουν ως απόρροια της επισφαλούς στέγασης.","Introduction: Homelessness is a complex and multifaceted social phenomenon that simultaneously poses a significant public health concern. A growing body of international literature highlights its strong association with high-risk behaviors, including substance use, suicidality and engagement in sex work. Nevertheless, there is a lack of an integrated and holistic approach that examines the interplay between homelessness and these three interrelated expressions of psychosocial vulnerability. Aim: The primary aim of this quantitative, cross-sectional study was to examine the relationship between homelessness and the high-risk behaviors mentioned above. More specifically, the study sought to investigate the influence of the age at which individuals first experienced homelessness, to assess the temporal sequencing of the examined variables and to explore the potential comorbidity among them. Methodology: A quantitative, cross-sectional study was conducted between October 2024 and January 2025, employing a non-probability convenience sampling method. The sample consisted of 115 homeless adults (74,8% men, with a mean age of 54,5 years) who were accessing shelter facilities and related services within the broader area of Athens. Data were collected using questionnaires administered either in written or oral form, tailored to accommodate each participant’s individual needs and capacities. The study employed the following validated psychometric tools: the DUDIT questionnaire to assess the use of psychoactive substances, the AUDIT to evaluate alcohol consumption and related risk and the SBQ-R to measure suicidal ideation and behavior. In addition, a self-report questionnaire was developed specifically for the needs of the present study, aiming to gather detailed information concerning the variables of homelessness and sex work. Results: The results of the study underscore the age of the first episode of homelessness as a crucial prognostic indicator. Participants who first became homeless before the age of 25 were significantly more likely to report involvement in all of the high-risk behaviors under investigation: substance use (94,4% vs. 47,4%), substance addiction (77,8% vs. 22,7%), hazardous alcohol use or dependence (44,4% vs. 12,4%), suicide risk (61.1% vs. 19.6%), sex work (55,6% vs. 8,2%). Early-onset homelessness was further linked to a higher frequency of recurring episodes and substantially longer overall duration of homelessness (17,8 months vs. 7,4 months). Moreover, the relationship between homelessness and high-risk behaviors emerged as bidirectional. While for many individuals these behaviors, particularly substance use, preceded the first episode of homelessness, for others they appeared to develop as a consequence of housing instability. Finally, the findings revealed high comorbidity among the variables examined. Substance use was strongly associated to both suicidality and sex work, while engagement in sex work identified as an independent prognostic factor of suicidal ideation (OR=5,30). Conclusions: The present study sought to explore the complex interplay between homelessness and high-risk behaviors, specifically substance use, suicidality and sex work. The results highlight the multifaceted and reciprocal nature of these associations. Early exposure to homelessness emerged as a key factor, not only for engagement in such behaviors, but also for more frequent and prolonged episodes of homelessness, potentially leading to its long-term entrenchment. Rather than a single traumatic event, homelessness may act as a trigger for a cumulative cycle of psychosocial vulnerability and harmful behavior. Crucially, the findings challenge any assumption of a straightforward causal pathway. While some high-risk behaviors tend to precede homelessness, others appear to arise as a consequence of unstable living conditions or even homelessness itself."],"dc:identifier":["uoadl:5309137","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309137"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Αστεγία και συμπεριφορές υψηλού κινδύνου: χρήση ουσιών, αυτοκτονικότητα, σεξεργασία"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:26Z"}