{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5309444"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5309444","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Κοινωνική Παιδαγωγική και Ενσυνειδητότητα στην Εκπαίδευση","abstract":"Η παιδική και εφηβική επιθετικότητα που συχνά οδηγεί σε βίαιη και παραβατική συμπεριφορά, αποτελεί ένα διαχρονικό κοινωνικοπαιδαγωγικό πρόβλημα που συνδεόταν με ψυχικές διαταραχές και χαμηλή συναισθηματική νοημοσύνη. Ωστόσο έχει αυξηθεί ανησυχητικά στη μετα-Covid εποχή. Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν πλέον ένα επιπλέον στοιχείο, την στενή σύνδεση της επιθετικότητας με το άγχος/στρες, το οποίο θεωρείται ένα από τα βασικά αίτια. Η σύγχρονη έρευνα στρέφεται στη μελέτη αυτής της σχέσης για πιο αποτελεσματικές κοινωνικοπαιδαγωγικές παρεμβάσεις οι οποίες απαιτούν διεπιστημονική και συστημική προσέγγιση. Τα τελευταία χρόνια ένας νέος τύπος παρέμβασης για την προαγωγή της ψυχικής υγείας, αυτός της «Ενσυνειδητότητας/Mindfulness», έχει απασχολήσει την διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα καθότι η πλειοψηφία των μελετών αναφέρει ότι τα ενισχυμένα επίπεδα ενσυνειδητότητας οδηγούν (α) σε στατιστικά σημαντικές βελτιώσεις στα δεδομένα της ψυχικής υγείας των παιδιών, όπως μείωση άγχους/στρες, κατάθλιψης, θυμού και επιθετικότητας (β) σε μείωση στα επίπεδα αγωνίας, άγχους/στρες, καταπόνησης και επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) των εκπαιδευτικών και βελτίωση στα επίπεδα ευεξίας τους. Επιπλέον οι πρακτικές τις ενσυνειδητότητας βοηθούν τους/τις μαθητές/τριες στη μείωση της περιπλάνησης του νου, στην ενίσχυση της προσοχής και της συγκέντρωσης, στη ρύθμιση των συναισθημάτων, στην ενίσχυση της δημιουργικής σκέψης, στη βελτίωση της εκτελεστικής λειτουργίας και στον έλεγχο των σκέψεών τους και των πράξεών τους και στη βελτίωση του κλίματος και των σχέσεων στην τάξη. Όλα τα παραπάνω παίζουν σημαντικό ρόλο στη μάθηση και στη ευημερία και για το λόγο αυτό τα προγράμματα-παρεμβάσεις της «Ενσυνειδητότητας στην Εκπαίδευση», μπορούν να αποτελέσουν μια νέα μέθοδο στη φαρέτρα της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και να αξιοποιηθούν για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής των παιδιών και των εκπαιδευτικών διευκολύνοντας τόσο την πρόληψη όσο και την αντιμετώπιση αρκετών κοινωνικοπαιδαγωγικών προβλημάτων στο σχολείο. Η παρούσα έρευνα διερευνά τις γνώσεις, αντιλήψεις και στάσεις των εκπαιδευτικών και του υποστηρικτικού προσωπικού για τα σχολικά προγράμματα προαγωγής ψυχικής υγείας με βάση την ενσυνειδητότητα, τα ποσοστά αυτών που τάσσονται θετικά και αρνητικά σε αυτά τα προγράμματα και πόσο πρόθυμοι είναι να συμμετάσχουν σε βιωματική εκπαίδευση του ψυχοεκπαιδευτικού προγράμματος της Ενσυνειδητότητας και να το εφαρμόσουν στους/στις μαθητές/τριές τους στον χώρο του σχολείου. Διερευνάται επίσης αν ο κύριος λόγος τυχόν αρνητικής τους στάσης, που θα αποτελέσει εν δυνάμει εμπόδιο στην πραγματοποίηση αυτών των προγραμμάτων, είναι η πρακτική του διαλογισμού ενσυνειδητότητας. Τα ευρήματα έδειξαν ότι το 61,4% των συμμετεχόντων στην έρευνα γνωρίζει την ενσυνειδητότητα, το 10,7% δεν γνωρίζει καθόλου ή έχει εντελώς λανθασμένη αντίληψη για την ενσυνειδητότητα και το 27,9% γνωρίζει κάποιες σωστές πληροφορίες αλλά αναφέρει και παρανοήσεις. Tο 91,13% των συμμετεχόντων έχει πρόθεση να ενημερωθεί για την Ενσυνειδητότητα στην Εκπαίδευση, όμως η αναφορά στον διαλογισμό έριξε τα ποσοστά της πρόθεσης για ενημέρωση στο 73,7%, δηλαδή κατά 17,43%, με το 13,8% να απαντά ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Όσον αφορά την πρόθεση εφαρμογής του προγράμματος της Ενσυνειδητότητας στο σχολείο, το 82,3% των συμμετεχόντων δήλωσαν θετική πρόθεση με το 9,5% να δηλώνει ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Η αναφορά όμως στην πρακτική διαλογισμού έριξε τα ποσοστά στο 68,2%, δηλαδή κατά 14,1%, με το 15,9% να δηλώνει ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Στα ευρήματα επιβεβαιώνεται ότι η αναφορά στην πρακτική διαλογισμού μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην πραγματοποίηση αυτών των προγραμμάτων. Για τον λόγο αυτό προτείνεται α) η τεκμηριωμένη ενημέρωση προς αποφυγή παρανοήσεων και η αποσαφήνιση του όρου «Ενσυνειδητότητα» για την πλήρη αποσύνδεση από την ταύτιση με τον όρο meditation/διαλογισμός β) η αποσαφήνιση του όρου «διαλογισμός ενσυνειδητότητας», σε όποιο πρόγραμμα ενσυνειδητότητας χρησιμοποιείται καθώς δεν ταυτίζεται με θρησκευτικού τύπου διαλογισμό, γ) η χρήση πιθανώς εναλλακτικού όρου έναντι του όρου «διαλογισμός ενσυνειδητότητας» καθώς φαίνεται ότι πιθανόν δημιουργεί παρανοήσεις. Λέξεις-κλειδιά: Κοινωνική Παιδαγωγική, Ενσυνειδητότητα/Mindfulness στην Εκπαίδευση, Στρες, Άγχος, Επιθετικότητα.","abstract_html":"Η παιδική και εφηβική επιθετικότητα που συχνά οδηγεί σε βίαιη και παραβατική συμπεριφορά, αποτελεί ένα διαχρονικό κοινωνικοπαιδαγωγικό πρόβλημα που συνδεόταν με ψυχικές διαταραχές και χαμηλή συναισθηματική νοημοσύνη. Ωστόσο έχει αυξηθεί ανησυχητικά στη μετα-Covid εποχή. Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν πλέον ένα επιπλέον στοιχείο, την στενή σύνδεση της επιθετικότητας με το άγχος/στρες, το οποίο θεωρείται ένα από τα βασικά αίτια. Η σύγχρονη έρευνα στρέφεται στη μελέτη αυτής της σχέσης για πιο αποτελεσματικές κοινωνικοπαιδαγωγικές παρεμβάσεις οι οποίες απαιτούν διεπιστημονική και συστημική προσέγγιση. Τα τελευταία χρόνια ένας νέος τύπος παρέμβασης για την προαγωγή της ψυχικής υγείας, αυτός της «Ενσυνειδητότητας/Mindfulness», έχει απασχολήσει την διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα καθότι η πλειοψηφία των μελετών αναφέρει ότι τα ενισχυμένα επίπεδα ενσυνειδητότητας οδηγούν (α) σε στατιστικά σημαντικές βελτιώσεις στα δεδομένα της ψυχικής υγείας των παιδιών, όπως μείωση άγχους/στρες, κατάθλιψης, θυμού και επιθετικότητας (β) σε μείωση στα επίπεδα αγωνίας, άγχους/στρες, καταπόνησης και επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) των εκπαιδευτικών και βελτίωση στα επίπεδα ευεξίας τους. Επιπλέον οι πρακτικές τις ενσυνειδητότητας βοηθούν τους/τις μαθητές/τριες στη μείωση της περιπλάνησης του νου, στην ενίσχυση της προσοχής και της συγκέντρωσης, στη ρύθμιση των συναισθημάτων, στην ενίσχυση της δημιουργικής σκέψης, στη βελτίωση της εκτελεστικής λειτουργίας και στον έλεγχο των σκέψεών τους και των πράξεών τους και στη βελτίωση του κλίματος και των σχέσεων στην τάξη. Όλα τα παραπάνω παίζουν σημαντικό ρόλο στη μάθηση και στη ευημερία και για το λόγο αυτό τα προγράμματα-παρεμβάσεις της «Ενσυνειδητότητας στην Εκπαίδευση», μπορούν να αποτελέσουν μια νέα μέθοδο στη φαρέτρα της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και να αξιοποιηθούν για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής των παιδιών και των εκπαιδευτικών διευκολύνοντας τόσο την πρόληψη όσο και την αντιμετώπιση αρκετών κοινωνικοπαιδαγωγικών προβλημάτων στο σχολείο. Η παρούσα έρευνα διερευνά τις γνώσεις, αντιλήψεις και στάσεις των εκπαιδευτικών και του υποστηρικτικού προσωπικού για τα σχολικά προγράμματα προαγωγής ψυχικής υγείας με βάση την ενσυνειδητότητα, τα ποσοστά αυτών που τάσσονται θετικά και αρνητικά σε αυτά τα προγράμματα και πόσο πρόθυμοι είναι να συμμετάσχουν σε βιωματική εκπαίδευση του ψυχοεκπαιδευτικού προγράμματος της Ενσυνειδητότητας και να το εφαρμόσουν στους/στις μαθητές/τριές τους στον χώρο του σχολείου. Διερευνάται επίσης αν ο κύριος λόγος τυχόν αρνητικής τους στάσης, που θα αποτελέσει εν δυνάμει εμπόδιο στην πραγματοποίηση αυτών των προγραμμάτων, είναι η πρακτική του διαλογισμού ενσυνειδητότητας. Τα ευρήματα έδειξαν ότι το 61,4% των συμμετεχόντων στην έρευνα γνωρίζει την ενσυνειδητότητα, το 10,7% δεν γνωρίζει καθόλου ή έχει εντελώς λανθασμένη αντίληψη για την ενσυνειδητότητα και το 27,9% γνωρίζει κάποιες σωστές πληροφορίες αλλά αναφέρει και παρανοήσεις. Tο 91,13% των συμμετεχόντων έχει πρόθεση να ενημερωθεί για την Ενσυνειδητότητα στην Εκπαίδευση, όμως η αναφορά στον διαλογισμό έριξε τα ποσοστά της πρόθεσης για ενημέρωση στο 73,7%, δηλαδή κατά 17,43%, με το 13,8% να απαντά ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Όσον αφορά την πρόθεση εφαρμογής του προγράμματος της Ενσυνειδητότητας στο σχολείο, το 82,3% των συμμετεχόντων δήλωσαν θετική πρόθεση με το 9,5% να δηλώνει ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Η αναφορά όμως στην πρακτική διαλογισμού έριξε τα ποσοστά στο 68,2%, δηλαδή κατά 14,1%, με το 15,9% να δηλώνει ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Στα ευρήματα επιβεβαιώνεται ότι η αναφορά στην πρακτική διαλογισμού μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην πραγματοποίηση αυτών των προγραμμάτων. Για τον λόγο αυτό προτείνεται α) η τεκμηριωμένη ενημέρωση προς αποφυγή παρανοήσεων και η αποσαφήνιση του όρου «Ενσυνειδητότητα» για την πλήρη αποσύνδεση από την ταύτιση με τον όρο meditation/διαλογισμός β) η αποσαφήνιση του όρου «διαλογισμός ενσυνειδητότητας», σε όποιο πρόγραμμα ενσυνειδητότητας χρησιμοποιείται καθώς δεν ταυτίζεται με θρησκευτικού τύπου διαλογισμό, γ) η χρήση πιθανώς εναλλακτικού όρου έναντι του όρου «διαλογισμός ενσυνειδητότητας» καθώς φαίνεται ότι πιθανόν δημιουργεί παρανοήσεις. Λέξεις-κλειδιά: Κοινωνική Παιδαγωγική, Ενσυνειδητότητα/Mindfulness στην Εκπαίδευση, Στρες, Άγχος, Επιθετικότητα.","abstract_has_math":false,"creators":["ΜΑΝΤΖΩΡΟΥ ΕΛΕΝΗ","MANTZOROU ELENI"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:26Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5309444"],"render_values":[{"text":"uoadl:5309444","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309444","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309444","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5309444","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΜΑΝΤΖΩΡΟΥ ΕΛΕΝΗ","MANTZOROU ELENI"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5309444","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309444"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παιδική και εφηβική επιθετικότητα που συχνά οδηγεί σε βίαιη και παραβατική συμπεριφορά, αποτελεί ένα διαχρονικό κοινωνικοπαιδαγωγικό πρόβλημα που συνδεόταν με ψυχικές διαταραχές και χαμηλή συναισθηματική νοημοσύνη. Ωστόσο έχει αυξηθεί ανησυχητικά στη μετα-Covid εποχή. Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν πλέον ένα επιπλέον στοιχείο, την στενή σύνδεση της επιθετικότητας με το άγχος/στρες, το οποίο θεωρείται ένα από τα βασικά αίτια. Η σύγχρονη έρευνα στρέφεται στη μελέτη αυτής της σχέσης για πιο αποτελεσματικές κοινωνικοπαιδαγωγικές παρεμβάσεις οι οποίες απαιτούν διεπιστημονική και συστημική προσέγγιση. Τα τελευταία χρόνια ένας νέος τύπος παρέμβασης για την προαγωγή της ψυχικής υγείας, αυτός της «Ενσυνειδητότητας/Mindfulness», έχει απασχολήσει την διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα καθότι η πλειοψηφία των μελετών αναφέρει ότι τα ενισχυμένα επίπεδα ενσυνειδητότητας οδηγούν (α) σε στατιστικά σημαντικές βελτιώσεις στα δεδομένα της ψυχικής υγείας των παιδιών, όπως μείωση άγχους/στρες, κατάθλιψης, θυμού και επιθετικότητας (β) σε μείωση στα επίπεδα αγωνίας, άγχους/στρες, καταπόνησης και επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) των εκπαιδευτικών και βελτίωση στα επίπεδα ευεξίας τους. Επιπλέον οι πρακτικές τις ενσυνειδητότητας βοηθούν τους/τις μαθητές/τριες στη μείωση της περιπλάνησης του νου, στην ενίσχυση της προσοχής και της συγκέντρωσης, στη ρύθμιση των συναισθημάτων, στην ενίσχυση της δημιουργικής σκέψης, στη βελτίωση της εκτελεστικής λειτουργίας και στον έλεγχο των σκέψεών τους και των πράξεών τους και στη βελτίωση του κλίματος και των σχέσεων στην τάξη. Όλα τα παραπάνω παίζουν σημαντικό ρόλο στη μάθηση και στη ευημερία και για το λόγο αυτό τα προγράμματα-παρεμβάσεις της «Ενσυνειδητότητας στην Εκπαίδευση», μπορούν να αποτελέσουν μια νέα μέθοδο στη φαρέτρα της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και να αξιοποιηθούν για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής των παιδιών και των εκπαιδευτικών διευκολύνοντας τόσο την πρόληψη όσο και την αντιμετώπιση αρκετών κοινωνικοπαιδαγωγικών προβλημάτων στο σχολείο. Η παρούσα έρευνα διερευνά τις γνώσεις, αντιλήψεις και στάσεις των εκπαιδευτικών και του υποστηρικτικού προσωπικού για τα σχολικά προγράμματα προαγωγής ψυχικής υγείας με βάση την ενσυνειδητότητα, τα ποσοστά αυτών που τάσσονται θετικά και αρνητικά σε αυτά τα προγράμματα και πόσο πρόθυμοι είναι να συμμετάσχουν σε βιωματική εκπαίδευση του ψυχοεκπαιδευτικού προγράμματος της Ενσυνειδητότητας και να το εφαρμόσουν στους/στις μαθητές/τριές τους στον χώρο του σχολείου. Διερευνάται επίσης αν ο κύριος λόγος τυχόν αρνητικής τους στάσης, που θα αποτελέσει εν δυνάμει εμπόδιο στην πραγματοποίηση αυτών των προγραμμάτων, είναι η πρακτική του διαλογισμού ενσυνειδητότητας. Τα ευρήματα έδειξαν ότι το 61,4% των συμμετεχόντων στην έρευνα γνωρίζει την ενσυνειδητότητα, το 10,7% δεν γνωρίζει καθόλου ή έχει εντελώς λανθασμένη αντίληψη για την ενσυνειδητότητα και το 27,9% γνωρίζει κάποιες σωστές πληροφορίες αλλά αναφέρει και παρανοήσεις. Tο 91,13% των συμμετεχόντων έχει πρόθεση να ενημερωθεί για την Ενσυνειδητότητα στην Εκπαίδευση, όμως η αναφορά στον διαλογισμό έριξε τα ποσοστά της πρόθεσης για ενημέρωση στο 73,7%, δηλαδή κατά 17,43%, με το 13,8% να απαντά ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Όσον αφορά την πρόθεση εφαρμογής του προγράμματος της Ενσυνειδητότητας στο σχολείο, το 82,3% των συμμετεχόντων δήλωσαν θετική πρόθεση με το 9,5% να δηλώνει ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Η αναφορά όμως στην πρακτική διαλογισμού έριξε τα ποσοστά στο 68,2%, δηλαδή κατά 14,1%, με το 15,9% να δηλώνει ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Στα ευρήματα επιβεβαιώνεται ότι η αναφορά στην πρακτική διαλογισμού μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην πραγματοποίηση αυτών των προγραμμάτων. Για τον λόγο αυτό προτείνεται α) η τεκμηριωμένη ενημέρωση προς αποφυγή παρανοήσεων και η αποσαφήνιση του όρου «Ενσυνειδητότητα» για την πλήρη αποσύνδεση από την ταύτιση με τον όρο meditation/διαλογισμός β) η αποσαφήνιση του όρου «διαλογισμός ενσυνειδητότητας», σε όποιο πρόγραμμα ενσυνειδητότητας χρησιμοποιείται καθώς δεν ταυτίζεται με θρησκευτικού τύπου διαλογισμό, γ) η χρήση πιθανώς εναλλακτικού όρου έναντι του όρου «διαλογισμός ενσυνειδητότητας» καθώς φαίνεται ότι πιθανόν δημιουργεί παρανοήσεις. Λέξεις-κλειδιά: Κοινωνική Παιδαγωγική, Ενσυνειδητότητα/Mindfulness στην Εκπαίδευση, Στρες, Άγχος, Επιθετικότητα.","Child and adolescent aggression, which often leads to violent and delinquent behavior, is a long-standing socio-pedagogical problem that was associated with mental disorders and low emotional intelligence. However, it has increased alarmingly in the post-Covid era. Scientists now recognize an additional element, the close connection of aggression with anxiety/stress, which is considered one of the main causes. Modern research focuses on studying this relationship for more effective socio-pedagogical interventions that require an interdisciplinary and systemic approach. In recent years, a new type of intervention for the promotion of mental health, that of “Mindfulness”, has occupied the international academic community as the majority of studies report that enhanced levels of mindfulness lead to (a) statistically significant improvements in children’s mental health data, such as reduced anxiety/stress, depression, anger and aggression (b) a reduction in teachers’ levels of anxiety, stress, strain and burnout and an improvement in their levels of well-being. In addition, mindfulness practices help students reduce mind wandering, enhance attention and concentration, regulate emotions, enhance creative thinking, improve executive function and control of their thoughts and actions, and improve the climate and relationships in the classroom. All of the above play an important role in learning and well-being, and for this reason, the \"Mindfulness in Education\" intervention programs can constitute a new method in the quiver of Social Pedagogy and can be utilized to cultivate life skills in children and teachers, facilitating both the prevention and treatment of several socio-pedagogical problems in school. This research explores the knowledge, perceptions and attitudes of teachers and support staff about school mental health promotion programs based on mindfulness, the percentages of those who are positive and negative about these programs and how willing they are to participate in experiential training of the Mindfulness psycho-educational program and to apply it to their students in the school environment. It is also investigated whether the main reason for any negative attitude, which will potentially constitute an obstacle to the implementation of these programs, is the practice of mindfulness meditation. The findings showed that 61.4% of the participants in the survey know about mindfulness, 10.7% do not know at all or have a completely wrong perception of mindfulness and 27.9% know some correct information but also report misconceptions. 91.13% of the participants intend to be informed about Mindfulness in Education, but the mention of meditation dropped the percentages of intention to be informed to 73.7%, i.e. by 17.43%, with 13.8% answering neither agree nor disagree. Regarding the intention to implement the Mindfulness program in school, 82.3% of the participants declared a positive intention with 9.5% stating neither agree nor disagree. However, the reference to the practice of meditation dropped the percentages to 68.2%, i.e. by 14.1%, with 15.9% stating neither agree nor disagree. The findings confirm that the reference to the practice of meditation can be an obstacle to the implementation of these programs. For this reason, it is proposed a) documented information to avoid misunderstandings and the clarification of the term \"Mindfulness\" to completely disassociate it from the identification with the term meditation b) the clarification of the term \"mindfulness meditation\", in any mindfulness program it is used as it is not identified with religious-type meditation, c) the use of a possible alternative term to the term \"mindfulness meditation\" as it seems that it may create misunderstandings. Keywords: Social Pedagogy, Mindfulness in Education, Stress, Anxiety, Aggression."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Κοινωνική Παιδαγωγική και Ενσυνειδητότητα στην Εκπαίδευση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΜΑΝΤΖΩΡΟΥ ΕΛΕΝΗ","MANTZOROU ELENI"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παιδική και εφηβική επιθετικότητα που συχνά οδηγεί σε βίαιη και παραβατική συμπεριφορά, αποτελεί ένα διαχρονικό κοινωνικοπαιδαγωγικό πρόβλημα που συνδεόταν με ψυχικές διαταραχές και χαμηλή συναισθηματική νοημοσύνη. Ωστόσο έχει αυξηθεί ανησυχητικά στη μετα-Covid εποχή. Οι επιστήμονες αναγνωρίζουν πλέον ένα επιπλέον στοιχείο, την στενή σύνδεση της επιθετικότητας με το άγχος/στρες, το οποίο θεωρείται ένα από τα βασικά αίτια. Η σύγχρονη έρευνα στρέφεται στη μελέτη αυτής της σχέσης για πιο αποτελεσματικές κοινωνικοπαιδαγωγικές παρεμβάσεις οι οποίες απαιτούν διεπιστημονική και συστημική προσέγγιση. Τα τελευταία χρόνια ένας νέος τύπος παρέμβασης για την προαγωγή της ψυχικής υγείας, αυτός της «Ενσυνειδητότητας/Mindfulness», έχει απασχολήσει την διεθνή ακαδημαϊκή κοινότητα καθότι η πλειοψηφία των μελετών αναφέρει ότι τα ενισχυμένα επίπεδα ενσυνειδητότητας οδηγούν (α) σε στατιστικά σημαντικές βελτιώσεις στα δεδομένα της ψυχικής υγείας των παιδιών, όπως μείωση άγχους/στρες, κατάθλιψης, θυμού και επιθετικότητας (β) σε μείωση στα επίπεδα αγωνίας, άγχους/στρες, καταπόνησης και επαγγελματικής εξουθένωσης (burnout) των εκπαιδευτικών και βελτίωση στα επίπεδα ευεξίας τους. Επιπλέον οι πρακτικές τις ενσυνειδητότητας βοηθούν τους/τις μαθητές/τριες στη μείωση της περιπλάνησης του νου, στην ενίσχυση της προσοχής και της συγκέντρωσης, στη ρύθμιση των συναισθημάτων, στην ενίσχυση της δημιουργικής σκέψης, στη βελτίωση της εκτελεστικής λειτουργίας και στον έλεγχο των σκέψεών τους και των πράξεών τους και στη βελτίωση του κλίματος και των σχέσεων στην τάξη. Όλα τα παραπάνω παίζουν σημαντικό ρόλο στη μάθηση και στη ευημερία και για το λόγο αυτό τα προγράμματα-παρεμβάσεις της «Ενσυνειδητότητας στην Εκπαίδευση», μπορούν να αποτελέσουν μια νέα μέθοδο στη φαρέτρα της Κοινωνικής Παιδαγωγικής και να αξιοποιηθούν για την καλλιέργεια δεξιοτήτων ζωής των παιδιών και των εκπαιδευτικών διευκολύνοντας τόσο την πρόληψη όσο και την αντιμετώπιση αρκετών κοινωνικοπαιδαγωγικών προβλημάτων στο σχολείο. Η παρούσα έρευνα διερευνά τις γνώσεις, αντιλήψεις και στάσεις των εκπαιδευτικών και του υποστηρικτικού προσωπικού για τα σχολικά προγράμματα προαγωγής ψυχικής υγείας με βάση την ενσυνειδητότητα, τα ποσοστά αυτών που τάσσονται θετικά και αρνητικά σε αυτά τα προγράμματα και πόσο πρόθυμοι είναι να συμμετάσχουν σε βιωματική εκπαίδευση του ψυχοεκπαιδευτικού προγράμματος της Ενσυνειδητότητας και να το εφαρμόσουν στους/στις μαθητές/τριές τους στον χώρο του σχολείου. Διερευνάται επίσης αν ο κύριος λόγος τυχόν αρνητικής τους στάσης, που θα αποτελέσει εν δυνάμει εμπόδιο στην πραγματοποίηση αυτών των προγραμμάτων, είναι η πρακτική του διαλογισμού ενσυνειδητότητας. Τα ευρήματα έδειξαν ότι το 61,4% των συμμετεχόντων στην έρευνα γνωρίζει την ενσυνειδητότητα, το 10,7% δεν γνωρίζει καθόλου ή έχει εντελώς λανθασμένη αντίληψη για την ενσυνειδητότητα και το 27,9% γνωρίζει κάποιες σωστές πληροφορίες αλλά αναφέρει και παρανοήσεις. Tο 91,13% των συμμετεχόντων έχει πρόθεση να ενημερωθεί για την Ενσυνειδητότητα στην Εκπαίδευση, όμως η αναφορά στον διαλογισμό έριξε τα ποσοστά της πρόθεσης για ενημέρωση στο 73,7%, δηλαδή κατά 17,43%, με το 13,8% να απαντά ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Όσον αφορά την πρόθεση εφαρμογής του προγράμματος της Ενσυνειδητότητας στο σχολείο, το 82,3% των συμμετεχόντων δήλωσαν θετική πρόθεση με το 9,5% να δηλώνει ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Η αναφορά όμως στην πρακτική διαλογισμού έριξε τα ποσοστά στο 68,2%, δηλαδή κατά 14,1%, με το 15,9% να δηλώνει ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ. Στα ευρήματα επιβεβαιώνεται ότι η αναφορά στην πρακτική διαλογισμού μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην πραγματοποίηση αυτών των προγραμμάτων. Για τον λόγο αυτό προτείνεται α) η τεκμηριωμένη ενημέρωση προς αποφυγή παρανοήσεων και η αποσαφήνιση του όρου «Ενσυνειδητότητα» για την πλήρη αποσύνδεση από την ταύτιση με τον όρο meditation/διαλογισμός β) η αποσαφήνιση του όρου «διαλογισμός ενσυνειδητότητας», σε όποιο πρόγραμμα ενσυνειδητότητας χρησιμοποιείται καθώς δεν ταυτίζεται με θρησκευτικού τύπου διαλογισμό, γ) η χρήση πιθανώς εναλλακτικού όρου έναντι του όρου «διαλογισμός ενσυνειδητότητας» καθώς φαίνεται ότι πιθανόν δημιουργεί παρανοήσεις. Λέξεις-κλειδιά: Κοινωνική Παιδαγωγική, Ενσυνειδητότητα/Mindfulness στην Εκπαίδευση, Στρες, Άγχος, Επιθετικότητα.","Child and adolescent aggression, which often leads to violent and delinquent behavior, is a long-standing socio-pedagogical problem that was associated with mental disorders and low emotional intelligence. However, it has increased alarmingly in the post-Covid era. Scientists now recognize an additional element, the close connection of aggression with anxiety/stress, which is considered one of the main causes. Modern research focuses on studying this relationship for more effective socio-pedagogical interventions that require an interdisciplinary and systemic approach. In recent years, a new type of intervention for the promotion of mental health, that of “Mindfulness”, has occupied the international academic community as the majority of studies report that enhanced levels of mindfulness lead to (a) statistically significant improvements in children’s mental health data, such as reduced anxiety/stress, depression, anger and aggression (b) a reduction in teachers’ levels of anxiety, stress, strain and burnout and an improvement in their levels of well-being. In addition, mindfulness practices help students reduce mind wandering, enhance attention and concentration, regulate emotions, enhance creative thinking, improve executive function and control of their thoughts and actions, and improve the climate and relationships in the classroom. All of the above play an important role in learning and well-being, and for this reason, the \"Mindfulness in Education\" intervention programs can constitute a new method in the quiver of Social Pedagogy and can be utilized to cultivate life skills in children and teachers, facilitating both the prevention and treatment of several socio-pedagogical problems in school. This research explores the knowledge, perceptions and attitudes of teachers and support staff about school mental health promotion programs based on mindfulness, the percentages of those who are positive and negative about these programs and how willing they are to participate in experiential training of the Mindfulness psycho-educational program and to apply it to their students in the school environment. It is also investigated whether the main reason for any negative attitude, which will potentially constitute an obstacle to the implementation of these programs, is the practice of mindfulness meditation. The findings showed that 61.4% of the participants in the survey know about mindfulness, 10.7% do not know at all or have a completely wrong perception of mindfulness and 27.9% know some correct information but also report misconceptions. 91.13% of the participants intend to be informed about Mindfulness in Education, but the mention of meditation dropped the percentages of intention to be informed to 73.7%, i.e. by 17.43%, with 13.8% answering neither agree nor disagree. Regarding the intention to implement the Mindfulness program in school, 82.3% of the participants declared a positive intention with 9.5% stating neither agree nor disagree. However, the reference to the practice of meditation dropped the percentages to 68.2%, i.e. by 14.1%, with 15.9% stating neither agree nor disagree. The findings confirm that the reference to the practice of meditation can be an obstacle to the implementation of these programs. For this reason, it is proposed a) documented information to avoid misunderstandings and the clarification of the term \"Mindfulness\" to completely disassociate it from the identification with the term meditation b) the clarification of the term \"mindfulness meditation\", in any mindfulness program it is used as it is not identified with religious-type meditation, c) the use of a possible alternative term to the term \"mindfulness meditation\" as it seems that it may create misunderstandings. Keywords: Social Pedagogy, Mindfulness in Education, Stress, Anxiety, Aggression."],"dc:identifier":["uoadl:5309444","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309444"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Κοινωνική Παιδαγωγική και Ενσυνειδητότητα στην Εκπαίδευση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:26Z"}