{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5309521"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5309521","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Γερανταγωγική: Νέες μέθοδοι αυτοβοήθειας και ευημερίας των ηλικιωμένων","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη συμβολή της Γερανταγωγικής ως εξειδικευμένου κλάδου της Κοινωνικής Παιδαγωγικής στην προαγωγή της ευημερίας των ηλικιωμένων, με έμφαση σε σύγχρονες μεθόδους αυτοβοήθειας, κοινωνικής ενδυνάμωσης και συμμετοχικής φροντίδας. Σε μια εποχή όπου η δημογραφική γήρανση συνιστά κρίσιμη κοινωνική πρόκληση, η μελέτη επιχειρεί να φωτίσει τις παιδαγωγικές, κοινωνικές και ψυχολογικές διαστάσεις της ενεργού γήρανσης, αναδεικνύοντας την ανάγκη μετάβασης από το ιατροκεντρικό μοντέλο φροντίδας προς ένα ολιστικό, κοινοτικά προσανατολισμένο και βιωματικά συμμετοχικό μοντέλο εκπαίδευσης και υποστήριξης των ηλικιωμένων. Η θεωρητική προσέγγιση εδράζεται σε δύο επιστημονικούς άξονες: την Κοινωνική Παιδαγωγική και την Κοινωνική Νευροεπιστήμη. Ο πρώτος παρέχει το αξιακό και παιδαγωγικό υπόβαθρο της μελέτης, εστιάζοντας στην έννοια της ενδυνάμωσης, της συμμετοχής και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Ο δεύτερος άξονας, της Κοινωνικής Νευροεπιστήμης, συνδέει τις εγκεφαλικές και ψυχοκοινωνικές διεργασίες με την ευημερία, προσφέροντας ένα διαθεματικό πλαίσιο κατανόησης της σχέσης μεταξύ εγκεφαλικής λειτουργίας, συναισθηματικής συνοχής και κοινωνικής αλληλεπίδρασης στην τρίτη ηλικία. Μέσα από αυτή τη σύνδεση, η εργασία επιχειρεί να αναδείξει τη νευροβιολογική βάση της κοινωνικής συμμετοχής και τη σημασία της συλλογικής μάθησης ως μηχανισμού ψυχοκοινωνικής ευεξίας. Το ερευνητικό σκέλος της μελέτης αξιοποιεί μεικτή μεθοδολογία, συνδυάζοντας ποιοτικά (συνεντεύξεις) και ποσοτικά (ερωτηματολόγια) δεδομένα. Η έρευνα διεξήχθη σε ομάδα ηλικιωμένων που συμμετείχαν σε προγράμματα αυτοβοήθειας και κοινοτικής υποστήριξης, με στόχο τη διερεύνηση των αντιλήψεών τους σχετικά με την έννοια της ευημερίας, του νοήματος ζωής και της κοινωνικής συμμετοχής. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν την καθοριστική σημασία της ομαδικής αλληλεπίδρασης, της ενσυναισθητικής καθοδήγησης και της ενίσχυσης του αισθήματος του “ανήκειν” ως βασικών παραγόντων που ενισχύουν την ψυχοκοινωνική ανθεκτικότητα και την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων. Παράλληλα, καταγράφηκε ο ρόλος του/της Κοινωνικού/ής Παιδαγωγού ως διαμεσολαβητή μάθησης, ενσυναίσθησης και ενεργοποίησης, η οποία λειτουργεί όχι μόνο ως συντονίστρια δραστηριοτήτων αλλά και ως συνοδοιπόρος στη διαδικασία επανεύρεσης νοήματος ζωής. Η μελέτη επισημαίνει ότι η κοινωνικοπαιδαγωγική παρέμβαση οφείλει να συνδυάζει διεπιστημονικό σχεδιασμό, βιωματικές πρακτικές και συμμετοχική αξιολόγηση, προκειμένου να διαμορφωθούν κοινότητες φροντίδας που στηρίζουν την αυτονομία και την κοινωνική ένταξη των ηλικιωμένων. Επιπλέον, παρουσιάζονται δύο βασικές κοινωνικοπαιδαγωγικές τεχνικές —οι Κύκλοι Αλλαγής και η Τεχνική Σημαντικής Αλλαγής— ως εργαλεία που προωθούν την αυτογνωσία, την ομαδική συνοχή και τον αναστοχασμό. Οι μέθοδοι αυτές συμβάλλουν στη δημιουργία βιωματικών πλαισίων μάθησης, στα οποία τα άτομα συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της αλλαγής, ενισχύοντας την ψυχολογική και κοινωνική τους ευελιξία. Συνολικά, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Γερανταγωγική μπορεί να αποτελέσει κεντρικό πεδίο ανάπτυξης πολιτικών ενεργού και επιτυχημένης γήρανσης, εφόσον συνδεθεί με την Κοινωνική Παιδαγωγική και τη Νευροεπιστήμη, και εφόσον ενταχθεί στο πλαίσιο μιας ευρύτερης κοινωνικής στρατηγικής πρόληψης του αποκλεισμού και προώθησης της διαγενεακής αλληλεγγύης. Η ενδυνάμωση των ηλικιωμένων μέσω της συμμετοχής σε κοινότητες αυτοβοήθειας και η ανάδειξη της παιδαγωγικής της φροντίδας ως ουσιώδους κοινωνικής πράξης αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για μια κοινωνία που αντιμετωπίζει τη γήρανση όχι ως φθορά, αλλά ως περίοδο δημιουργίας, μάθησης και κοινωνικής συμβολής.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη συμβολή της Γερανταγωγικής ως εξειδικευμένου κλάδου της Κοινωνικής Παιδαγωγικής στην προαγωγή της ευημερίας των ηλικιωμένων, με έμφαση σε σύγχρονες μεθόδους αυτοβοήθειας, κοινωνικής ενδυνάμωσης και συμμετοχικής φροντίδας. Σε μια εποχή όπου η δημογραφική γήρανση συνιστά κρίσιμη κοινωνική πρόκληση, η μελέτη επιχειρεί να φωτίσει τις παιδαγωγικές, κοινωνικές και ψυχολογικές διαστάσεις της ενεργού γήρανσης, αναδεικνύοντας την ανάγκη μετάβασης από το ιατροκεντρικό μοντέλο φροντίδας προς ένα ολιστικό, κοινοτικά προσανατολισμένο και βιωματικά συμμετοχικό μοντέλο εκπαίδευσης και υποστήριξης των ηλικιωμένων. Η θεωρητική προσέγγιση εδράζεται σε δύο επιστημονικούς άξονες: την Κοινωνική Παιδαγωγική και την Κοινωνική Νευροεπιστήμη. Ο πρώτος παρέχει το αξιακό και παιδαγωγικό υπόβαθρο της μελέτης, εστιάζοντας στην έννοια της ενδυνάμωσης, της συμμετοχής και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Ο δεύτερος άξονας, της Κοινωνικής Νευροεπιστήμης, συνδέει τις εγκεφαλικές και ψυχοκοινωνικές διεργασίες με την ευημερία, προσφέροντας ένα διαθεματικό πλαίσιο κατανόησης της σχέσης μεταξύ εγκεφαλικής λειτουργίας, συναισθηματικής συνοχής και κοινωνικής αλληλεπίδρασης στην τρίτη ηλικία. Μέσα από αυτή τη σύνδεση, η εργασία επιχειρεί να αναδείξει τη νευροβιολογική βάση της κοινωνικής συμμετοχής και τη σημασία της συλλογικής μάθησης ως μηχανισμού ψυχοκοινωνικής ευεξίας. Το ερευνητικό σκέλος της μελέτης αξιοποιεί μεικτή μεθοδολογία, συνδυάζοντας ποιοτικά (συνεντεύξεις) και ποσοτικά (ερωτηματολόγια) δεδομένα. Η έρευνα διεξήχθη σε ομάδα ηλικιωμένων που συμμετείχαν σε προγράμματα αυτοβοήθειας και κοινοτικής υποστήριξης, με στόχο τη διερεύνηση των αντιλήψεών τους σχετικά με την έννοια της ευημερίας, του νοήματος ζωής και της κοινωνικής συμμετοχής. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν την καθοριστική σημασία της ομαδικής αλληλεπίδρασης, της ενσυναισθητικής καθοδήγησης και της ενίσχυσης του αισθήματος του “ανήκειν” ως βασικών παραγόντων που ενισχύουν την ψυχοκοινωνική ανθεκτικότητα και την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων. Παράλληλα, καταγράφηκε ο ρόλος του/της Κοινωνικού/ής Παιδαγωγού ως διαμεσολαβητή μάθησης, ενσυναίσθησης και ενεργοποίησης, η οποία λειτουργεί όχι μόνο ως συντονίστρια δραστηριοτήτων αλλά και ως συνοδοιπόρος στη διαδικασία επανεύρεσης νοήματος ζωής. Η μελέτη επισημαίνει ότι η κοινωνικοπαιδαγωγική παρέμβαση οφείλει να συνδυάζει διεπιστημονικό σχεδιασμό, βιωματικές πρακτικές και συμμετοχική αξιολόγηση, προκειμένου να διαμορφωθούν κοινότητες φροντίδας που στηρίζουν την αυτονομία και την κοινωνική ένταξη των ηλικιωμένων. Επιπλέον, παρουσιάζονται δύο βασικές κοινωνικοπαιδαγωγικές τεχνικές —οι Κύκλοι Αλλαγής και η Τεχνική Σημαντικής Αλλαγής— ως εργαλεία που προωθούν την αυτογνωσία, την ομαδική συνοχή και τον αναστοχασμό. Οι μέθοδοι αυτές συμβάλλουν στη δημιουργία βιωματικών πλαισίων μάθησης, στα οποία τα άτομα συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της αλλαγής, ενισχύοντας την ψυχολογική και κοινωνική τους ευελιξία. Συνολικά, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Γερανταγωγική μπορεί να αποτελέσει κεντρικό πεδίο ανάπτυξης πολιτικών ενεργού και επιτυχημένης γήρανσης, εφόσον συνδεθεί με την Κοινωνική Παιδαγωγική και τη Νευροεπιστήμη, και εφόσον ενταχθεί στο πλαίσιο μιας ευρύτερης κοινωνικής στρατηγικής πρόληψης του αποκλεισμού και προώθησης της διαγενεακής αλληλεγγύης. Η ενδυνάμωση των ηλικιωμένων μέσω της συμμετοχής σε κοινότητες αυτοβοήθειας και η ανάδειξη της παιδαγωγικής της φροντίδας ως ουσιώδους κοινωνικής πράξης αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για μια κοινωνία που αντιμετωπίζει τη γήρανση όχι ως φθορά, αλλά ως περίοδο δημιουργίας, μάθησης και κοινωνικής συμβολής.","abstract_has_math":false,"creators":["ΚΑΤΣΟΥΛΙΕΡΗ ΑΝΝΑ-ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ","KATSOULIERI ANNA-KONSTANTINA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:26Z","subjects":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5309521"],"render_values":[{"text":"uoadl:5309521","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309521","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309521","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5309521","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΚΑΤΣΟΥΛΙΕΡΗ ΑΝΝΑ-ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ","KATSOULIERI ANNA-KONSTANTINA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5309521","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309521"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη συμβολή της Γερανταγωγικής ως εξειδικευμένου κλάδου της Κοινωνικής Παιδαγωγικής στην προαγωγή της ευημερίας των ηλικιωμένων, με έμφαση σε σύγχρονες μεθόδους αυτοβοήθειας, κοινωνικής ενδυνάμωσης και συμμετοχικής φροντίδας. Σε μια εποχή όπου η δημογραφική γήρανση συνιστά κρίσιμη κοινωνική πρόκληση, η μελέτη επιχειρεί να φωτίσει τις παιδαγωγικές, κοινωνικές και ψυχολογικές διαστάσεις της ενεργού γήρανσης, αναδεικνύοντας την ανάγκη μετάβασης από το ιατροκεντρικό μοντέλο φροντίδας προς ένα ολιστικό, κοινοτικά προσανατολισμένο και βιωματικά συμμετοχικό μοντέλο εκπαίδευσης και υποστήριξης των ηλικιωμένων. Η θεωρητική προσέγγιση εδράζεται σε δύο επιστημονικούς άξονες: την Κοινωνική Παιδαγωγική και την Κοινωνική Νευροεπιστήμη. Ο πρώτος παρέχει το αξιακό και παιδαγωγικό υπόβαθρο της μελέτης, εστιάζοντας στην έννοια της ενδυνάμωσης, της συμμετοχής και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Ο δεύτερος άξονας, της Κοινωνικής Νευροεπιστήμης, συνδέει τις εγκεφαλικές και ψυχοκοινωνικές διεργασίες με την ευημερία, προσφέροντας ένα διαθεματικό πλαίσιο κατανόησης της σχέσης μεταξύ εγκεφαλικής λειτουργίας, συναισθηματικής συνοχής και κοινωνικής αλληλεπίδρασης στην τρίτη ηλικία. Μέσα από αυτή τη σύνδεση, η εργασία επιχειρεί να αναδείξει τη νευροβιολογική βάση της κοινωνικής συμμετοχής και τη σημασία της συλλογικής μάθησης ως μηχανισμού ψυχοκοινωνικής ευεξίας. Το ερευνητικό σκέλος της μελέτης αξιοποιεί μεικτή μεθοδολογία, συνδυάζοντας ποιοτικά (συνεντεύξεις) και ποσοτικά (ερωτηματολόγια) δεδομένα. Η έρευνα διεξήχθη σε ομάδα ηλικιωμένων που συμμετείχαν σε προγράμματα αυτοβοήθειας και κοινοτικής υποστήριξης, με στόχο τη διερεύνηση των αντιλήψεών τους σχετικά με την έννοια της ευημερίας, του νοήματος ζωής και της κοινωνικής συμμετοχής. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν την καθοριστική σημασία της ομαδικής αλληλεπίδρασης, της ενσυναισθητικής καθοδήγησης και της ενίσχυσης του αισθήματος του “ανήκειν” ως βασικών παραγόντων που ενισχύουν την ψυχοκοινωνική ανθεκτικότητα και την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων. Παράλληλα, καταγράφηκε ο ρόλος του/της Κοινωνικού/ής Παιδαγωγού ως διαμεσολαβητή μάθησης, ενσυναίσθησης και ενεργοποίησης, η οποία λειτουργεί όχι μόνο ως συντονίστρια δραστηριοτήτων αλλά και ως συνοδοιπόρος στη διαδικασία επανεύρεσης νοήματος ζωής. Η μελέτη επισημαίνει ότι η κοινωνικοπαιδαγωγική παρέμβαση οφείλει να συνδυάζει διεπιστημονικό σχεδιασμό, βιωματικές πρακτικές και συμμετοχική αξιολόγηση, προκειμένου να διαμορφωθούν κοινότητες φροντίδας που στηρίζουν την αυτονομία και την κοινωνική ένταξη των ηλικιωμένων. Επιπλέον, παρουσιάζονται δύο βασικές κοινωνικοπαιδαγωγικές τεχνικές —οι Κύκλοι Αλλαγής και η Τεχνική Σημαντικής Αλλαγής— ως εργαλεία που προωθούν την αυτογνωσία, την ομαδική συνοχή και τον αναστοχασμό. Οι μέθοδοι αυτές συμβάλλουν στη δημιουργία βιωματικών πλαισίων μάθησης, στα οποία τα άτομα συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της αλλαγής, ενισχύοντας την ψυχολογική και κοινωνική τους ευελιξία. Συνολικά, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Γερανταγωγική μπορεί να αποτελέσει κεντρικό πεδίο ανάπτυξης πολιτικών ενεργού και επιτυχημένης γήρανσης, εφόσον συνδεθεί με την Κοινωνική Παιδαγωγική και τη Νευροεπιστήμη, και εφόσον ενταχθεί στο πλαίσιο μιας ευρύτερης κοινωνικής στρατηγικής πρόληψης του αποκλεισμού και προώθησης της διαγενεακής αλληλεγγύης. Η ενδυνάμωση των ηλικιωμένων μέσω της συμμετοχής σε κοινότητες αυτοβοήθειας και η ανάδειξη της παιδαγωγικής της φροντίδας ως ουσιώδους κοινωνικής πράξης αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για μια κοινωνία που αντιμετωπίζει τη γήρανση όχι ως φθορά, αλλά ως περίοδο δημιουργίας, μάθησης και κοινωνικής συμβολής.","This Master’s thesis explores the contribution of Gerontagogy, as a specialized branch of Social Pedagogy, to the promotion of older adults’ well-being through contemporary methods of self-help, social empowerment, and participatory care. In an era when population ageing constitutes a major social challenge, the study seeks to highlight the pedagogical, social, and psychological dimensions of active ageing, emphasizing the need to move beyond the medicalized model of care toward a holistic, community-oriented, and experientially participatory model of education and support for older adults. The theoretical framework is built upon two scientific pillars: Social Pedagogy and Social Neuroscience. The first provides the ethical and pedagogical foundation of the study, focusing on the principles of empowerment, participation, and social justice. The second connects brain and psychosocial processes to human well-being, offering an interdisciplinary understanding of the relationship between neural function, emotional coherence, and social interaction in later life. Within this framework, the thesis underlines the neurobiological basis of social participation and the role of collective learning as a mechanism of psychosocial well-being. The empirical part of the study employs a mixed-methods approach, combining qualitative (interviews) and quantitative (questionnaire) data. Research participants were older adults involved in self-help and community support groups. The aim was to investigate their perceptions of well-being, meaning in life, and social participation. The findings indicate that group interaction, empathic guidance, and the strengthening of the sense of belonging are key factors in enhancing psychosocial resilience and quality of life among older adults. Furthermore, the study highlights the pivotal role of the Social Pedagogue as a mediator of learning, empathy, and activation — not merely as a facilitator of activities, but as a companion in the process of rediscovering meaning in life. The results suggest that social-pedagogical interventions should combine interdisciplinary design, experiential practices, and participatory evaluation, aiming to build caring communities that sustain autonomy and social inclusion for older adults. Two key socio-pedagogical techniques — the Cycles of Change and the Most Significant Change Technique — are presented as methodological tools promoting self-awareness, group cohesion, and reflection. These methods foster experiential learning environments in which participants actively engage in shaping the process of change, enhancing their psychological and social adaptability. In conclusion, the study argues that Gerontagogy can serve as a central field in the development of active and successful ageing policies, when integrated with Social Pedagogy and Neuroscience, and embedded within a broader social strategy for the prevention of exclusion and the promotion of intergenerational solidarity. Empowering older adults through participation in self-help communities and recognizing care as a pedagogical act are essential conditions for a society that perceives ageing not as decline, but as a period of creativity, learning, and social contribution."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Γερανταγωγική: Νέες μέθοδοι αυτοβοήθειας και ευημερίας των ηλικιωμένων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΚΑΤΣΟΥΛΙΕΡΗ ΑΝΝΑ-ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ","KATSOULIERI ANNA-KONSTANTINA"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη συμβολή της Γερανταγωγικής ως εξειδικευμένου κλάδου της Κοινωνικής Παιδαγωγικής στην προαγωγή της ευημερίας των ηλικιωμένων, με έμφαση σε σύγχρονες μεθόδους αυτοβοήθειας, κοινωνικής ενδυνάμωσης και συμμετοχικής φροντίδας. Σε μια εποχή όπου η δημογραφική γήρανση συνιστά κρίσιμη κοινωνική πρόκληση, η μελέτη επιχειρεί να φωτίσει τις παιδαγωγικές, κοινωνικές και ψυχολογικές διαστάσεις της ενεργού γήρανσης, αναδεικνύοντας την ανάγκη μετάβασης από το ιατροκεντρικό μοντέλο φροντίδας προς ένα ολιστικό, κοινοτικά προσανατολισμένο και βιωματικά συμμετοχικό μοντέλο εκπαίδευσης και υποστήριξης των ηλικιωμένων. Η θεωρητική προσέγγιση εδράζεται σε δύο επιστημονικούς άξονες: την Κοινωνική Παιδαγωγική και την Κοινωνική Νευροεπιστήμη. Ο πρώτος παρέχει το αξιακό και παιδαγωγικό υπόβαθρο της μελέτης, εστιάζοντας στην έννοια της ενδυνάμωσης, της συμμετοχής και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Ο δεύτερος άξονας, της Κοινωνικής Νευροεπιστήμης, συνδέει τις εγκεφαλικές και ψυχοκοινωνικές διεργασίες με την ευημερία, προσφέροντας ένα διαθεματικό πλαίσιο κατανόησης της σχέσης μεταξύ εγκεφαλικής λειτουργίας, συναισθηματικής συνοχής και κοινωνικής αλληλεπίδρασης στην τρίτη ηλικία. Μέσα από αυτή τη σύνδεση, η εργασία επιχειρεί να αναδείξει τη νευροβιολογική βάση της κοινωνικής συμμετοχής και τη σημασία της συλλογικής μάθησης ως μηχανισμού ψυχοκοινωνικής ευεξίας. Το ερευνητικό σκέλος της μελέτης αξιοποιεί μεικτή μεθοδολογία, συνδυάζοντας ποιοτικά (συνεντεύξεις) και ποσοτικά (ερωτηματολόγια) δεδομένα. Η έρευνα διεξήχθη σε ομάδα ηλικιωμένων που συμμετείχαν σε προγράμματα αυτοβοήθειας και κοινοτικής υποστήριξης, με στόχο τη διερεύνηση των αντιλήψεών τους σχετικά με την έννοια της ευημερίας, του νοήματος ζωής και της κοινωνικής συμμετοχής. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν την καθοριστική σημασία της ομαδικής αλληλεπίδρασης, της ενσυναισθητικής καθοδήγησης και της ενίσχυσης του αισθήματος του “ανήκειν” ως βασικών παραγόντων που ενισχύουν την ψυχοκοινωνική ανθεκτικότητα και την ποιότητα ζωής των ηλικιωμένων. Παράλληλα, καταγράφηκε ο ρόλος του/της Κοινωνικού/ής Παιδαγωγού ως διαμεσολαβητή μάθησης, ενσυναίσθησης και ενεργοποίησης, η οποία λειτουργεί όχι μόνο ως συντονίστρια δραστηριοτήτων αλλά και ως συνοδοιπόρος στη διαδικασία επανεύρεσης νοήματος ζωής. Η μελέτη επισημαίνει ότι η κοινωνικοπαιδαγωγική παρέμβαση οφείλει να συνδυάζει διεπιστημονικό σχεδιασμό, βιωματικές πρακτικές και συμμετοχική αξιολόγηση, προκειμένου να διαμορφωθούν κοινότητες φροντίδας που στηρίζουν την αυτονομία και την κοινωνική ένταξη των ηλικιωμένων. Επιπλέον, παρουσιάζονται δύο βασικές κοινωνικοπαιδαγωγικές τεχνικές —οι Κύκλοι Αλλαγής και η Τεχνική Σημαντικής Αλλαγής— ως εργαλεία που προωθούν την αυτογνωσία, την ομαδική συνοχή και τον αναστοχασμό. Οι μέθοδοι αυτές συμβάλλουν στη δημιουργία βιωματικών πλαισίων μάθησης, στα οποία τα άτομα συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση της αλλαγής, ενισχύοντας την ψυχολογική και κοινωνική τους ευελιξία. Συνολικά, η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η Γερανταγωγική μπορεί να αποτελέσει κεντρικό πεδίο ανάπτυξης πολιτικών ενεργού και επιτυχημένης γήρανσης, εφόσον συνδεθεί με την Κοινωνική Παιδαγωγική και τη Νευροεπιστήμη, και εφόσον ενταχθεί στο πλαίσιο μιας ευρύτερης κοινωνικής στρατηγικής πρόληψης του αποκλεισμού και προώθησης της διαγενεακής αλληλεγγύης. Η ενδυνάμωση των ηλικιωμένων μέσω της συμμετοχής σε κοινότητες αυτοβοήθειας και η ανάδειξη της παιδαγωγικής της φροντίδας ως ουσιώδους κοινωνικής πράξης αποτελούν θεμελιώδεις προϋποθέσεις για μια κοινωνία που αντιμετωπίζει τη γήρανση όχι ως φθορά, αλλά ως περίοδο δημιουργίας, μάθησης και κοινωνικής συμβολής.","This Master’s thesis explores the contribution of Gerontagogy, as a specialized branch of Social Pedagogy, to the promotion of older adults’ well-being through contemporary methods of self-help, social empowerment, and participatory care. In an era when population ageing constitutes a major social challenge, the study seeks to highlight the pedagogical, social, and psychological dimensions of active ageing, emphasizing the need to move beyond the medicalized model of care toward a holistic, community-oriented, and experientially participatory model of education and support for older adults. The theoretical framework is built upon two scientific pillars: Social Pedagogy and Social Neuroscience. The first provides the ethical and pedagogical foundation of the study, focusing on the principles of empowerment, participation, and social justice. The second connects brain and psychosocial processes to human well-being, offering an interdisciplinary understanding of the relationship between neural function, emotional coherence, and social interaction in later life. Within this framework, the thesis underlines the neurobiological basis of social participation and the role of collective learning as a mechanism of psychosocial well-being. The empirical part of the study employs a mixed-methods approach, combining qualitative (interviews) and quantitative (questionnaire) data. Research participants were older adults involved in self-help and community support groups. The aim was to investigate their perceptions of well-being, meaning in life, and social participation. The findings indicate that group interaction, empathic guidance, and the strengthening of the sense of belonging are key factors in enhancing psychosocial resilience and quality of life among older adults. Furthermore, the study highlights the pivotal role of the Social Pedagogue as a mediator of learning, empathy, and activation — not merely as a facilitator of activities, but as a companion in the process of rediscovering meaning in life. The results suggest that social-pedagogical interventions should combine interdisciplinary design, experiential practices, and participatory evaluation, aiming to build caring communities that sustain autonomy and social inclusion for older adults. Two key socio-pedagogical techniques — the Cycles of Change and the Most Significant Change Technique — are presented as methodological tools promoting self-awareness, group cohesion, and reflection. These methods foster experiential learning environments in which participants actively engage in shaping the process of change, enhancing their psychological and social adaptability. In conclusion, the study argues that Gerontagogy can serve as a central field in the development of active and successful ageing policies, when integrated with Social Pedagogy and Neuroscience, and embedded within a broader social strategy for the prevention of exclusion and the promotion of intergenerational solidarity. Empowering older adults through participation in self-help communities and recognizing care as a pedagogical act are essential conditions for a society that perceives ageing not as decline, but as a period of creativity, learning, and social contribution."],"dc:identifier":["uoadl:5309521","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5309521"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Εκπαίδευση – Αθλητισμός","Education - Sport science"],"dc:title":["Γερανταγωγική: Νέες μέθοδοι αυτοβοήθειας και ευημερίας των ηλικιωμένων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:26Z"}