{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5310240"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5310240","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Επίδραση περιβαλλοντικών παραγόντων στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών και αναπνευστικών νόσων στην Αθήνα","abstract":"Εισαγωγή: Η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση έχει συνδεθεί με επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, όπως αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα από καρδιο-μεταβολικά και αναπνευστικά νοσήματα. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού, πολυκεντρικού προγράμματος EXPANSE (EXposome Powered tools for healthy living in urbAN SEttings), η μελέτη URBAN LABS στρατολόγησε πληθυσμιακά δείγματα σε πέντε ευρωπαικές περιοχές. Ένα από αυτά τα δέιγματα στρατολογήθηκε στην Αθήνα, Ελλάδα κατά τα έτη 2022-23 με σκοπό την μελέτη της επίδρασης του αστικού εκθεσιώματος στην ευημερία των κατοίκων. Εξετάστηκε ο αντίκτυπος της μακροχρόνιας έκθεσης σε αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5 & PM10), διοξείδιο του αζώτου (NO2), όζον (O3) και χώρους πρασίνου (Naturalized Difference Vegetation Index – NDVI), στον αυτοαναφερόμενο επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών και αναπνευστικών παθήσεων. Μέθοδοι: Ένα πάνελ 376 κατοίκων Αθηνών παρείχαν πληροφορίες αναφορικά με δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά και ιατρικό ιστορικό. Η έκθεση των συμμετεχόντων στην ατμοσφαιρική ρύπανση (PM2.5, PM10, NO2 και O3) εξωτερικού χώρου και στους χώρους πρασίνου εκτιμήθηκαν με μοντέλα χρήσης γης, συμπεριλαμβάνοντας δορυφορικά δεδομένα, στη διεύθυνση κατοικίας των συμμετεχόντων. Οι καρδιο-μεταβολικές παθήσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή τη διπλωματική είναι η υπέρταση, η υπερχοληστερολαιμία, η στηθάγχη, ο διαβήτης, το έμφραγμα του μυοκαρδίου και το εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι αναπνευστικές παθήσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή τη διπλωματική ήταν το άσθμα, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και η βρογχίτιδα/εμφύσημα. Για τη στατιστική ανάλυση συγκεκριμένων διαγνώσεων επιλέχθηκε η υπέρταση, η υπερχοληστερολαιμία και το άσθμα, ενώ εξετάστηκε η επίδραση των περιβαλλοντικών παραγόντων και στο σύνολο των καρδιο-μεταβολικών και των αναπνευστικών παθήσεων. Χρησιμοποιήθηκαν μοντέλα πολυπαραγοντικής λογιστικής παλινδρόμησης με έλεγχο πιθανών συγχυτικών παραγόντων σχετικών τόσο με ατομικά χαρακτηριστικά όσο και της περιοχής (σε επίπεδο Δήμου) κατοικίας. Διερευνήθηκε η επίδραση του δείκτη βλάστησης (NDVI) και των παραγόντων ατμοσφαιρικής ρύπανσης με μοντέλα δύο περιβαλλοντικών παραγόντων, ενώ εξετάστηκε και η πιθανή αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο παραγόντων. Εξετάστηκε η αθροιστική επίδραση όλων των περιβαλλοντικών παραγόντων αλλά και υποομάδων τους στη μεταβλητή των καρδιο-μεταβολικών παθήσεων και πραγματοποιήθηκε αιτιακή ανάλυση διαμεσολάβησης για την διερεύνηση πιθανής σχέσης διαμεσολάβησης των μεταβλητών ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη σχέση μεταξύ NDVI και καρδιο-μεταβολικών παθήσεων. Αποτελέσματα: Το τελικό δείγμα για την ανάλυση των καρδιο-μεταβολικών παθήσεων αποτελούνταν από 359 συμμετέχοντες, από τους οποίους 165 συμμετέχοντες δήλωσαν πως πάσχουν από κάποιο καρδιο-μεταβολικό νόσημα ενώ 194 από κανένα. Η μέση τιμή ήταν τα 30.18 μg/m3 για τα PM10, 16.23 μg/m3 για τα PM2.5, 34.28 μg/m3 για το NO2, 68.01 μg/m3 για το O3 και 0.23 για το NDVI. Η μακροχρόνια έκθεση στους ατμοσφαιρικούς ρύπους και το πράσινο δεν ήταν στατιστικά σημαντικά για τον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νοσημάτων. Ενδεικτικά για αύξηση στα PM2.5 κατά 1.49 μg/m3 ο Σχετικός Λόγος (ΣΛ) ήταν 0.90 [95% Διάστημα Εμπιστοσύνης (95% ΔΕ): 0.68, 1.18], για αύξηση κατά 11.36 μg/m3 στο NO₂ ο ΣΛ ήταν 1.18 (95% ΔΕ: 0.77, 1.80) και για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ο ΣΛ ήταν 0.98 (95% ΔΕ: 0.58, 1.65). Μη στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις εντοπίστηκαν και στα μοντέλα δύο εκθέσεων στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νόσων. Ενδεικτικά, για μία αύξηση κατά 1.49 μg/m3 στα PM2.5 και 0.11 για το NDVI οι ΣΛ ήταν 0.88 (95% ΔΕ: 0.66, 1.18) και 0.92 (95% ΔΕ: 0.54, 1.57), αντίστοιχα. Για την αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο μεταβλητών έκθεσης, οι ΣΛ για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ήταν 1.02 (95% ΔΕ: 0.59, 1.77) στο 10ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5 και 0.68 (95% ΔΕ: 0.34, 1.36) στο 90ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5. Το τελικό δείγμα για την ανάλυση των αναπνευστικών παθήσεων αποτελούνταν από 349 συμμετέχοντες, από τους οποίους 54 συμμετέχοντες δήλωσαν πως πάσχουν από κάποιο αναπνευστικό νόσημα ενώ 295 από κανένα. Η μέση τιμή σε αυτό το δείγμα ήταν 30.18 μg/m3 για τα PM10, 16.23 μg/m3 για τα PM2.5, 34.29 μg/m3 για το NO2, 68.05 μg/m3 για το O3 και 0.23 για το NDVI. Η έκθεση στις επιμέρους μεταβλητές ατμοσφαιρικής ρύπανσης και πρασίνου ήταν στατιστικά σημαντικά συσχετισμένη με την μεταβλητή των αναπνευστικών νοσημάτων. Ενδεικτικά για αύξηση στα PM2.5 κατά 1.50 μg/m3 ο ΣΛ ήταν 0.70 (95% ΔΕ: 0.51, 0.97), για αύξηση στο O3 κατά 9.29 μg/m3 ο ΣΛ ήταν 1.78 (95% ΔΕ: 1.04, 3.04) και για αύξηση στο NDVI κατά 0.11 ο ΣΛ ήταν 1.94 (95% ΔΕ: 1.07, 3.51). Τα αποτελέσματα των μοντέλων δύο εκθέσεων διέφεραν ανάλογα με το ζευγάρι εκθέσεων για τον επιπολασμό αναπνευστικών νόσων. Ενδεικτικά, για μία αύξηση κατά 1.50 μg/m3 στα PM2.5 και 0.11 στο NDVI οι ΣΛ ήταν 0.76 (95% ΔΕ: 0.54, 1.07) και 1.65 (95% ΔΕ: 0.89, 3.07), αντίστοιχα. Για την αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο μεταβλητών έκθεσης, οι ΣΛ για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ήταν 1.68 (95% CI: 0.90, 3.15) στο 10ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5 και 1.47 (95% CI: 0.63, 3.41) στο 90ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5. Τα αποτελέσματα της αθροιστικής επίδρασης των περιβαλλοντικών παραγόντων στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νοσημάτων δεν επέδειξε στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις. Ενδεικτικά, ο ΣΛ για μία αύξηση του μίγματος περιβαλλοντικών παραγόντων (αύξηση στις μεταβλητές της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και ταυτόχρονη μείωση στο NDVI) κατά ένα τεταρτημόριο ήταν 1.13 (95% ΔΕ: 0.57, 2.25). Όμοια, η ανάλυση για την εξέταση πιθανής διαμεσολαβητικής επίδρασης των μεταβλητών ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη σχέση NDVI και καρδιο-μεταβολικών παθήσεων δεν εντόπισε στατιστικά σημαντικές επιδράσεις. Ενδεικτικά, η συνολική επίδραση του NDVI στις καρδιο-μεταβολικές παθήσεις μέσω των PM2.5 ήταν μηδενική, με ΣΛ 1.00 (95% ΔΕ: 0.92, 1.08) με τόσο την άμεση επίδραση να προκύπτει μηδενική με ΣΛ 0.99 (0.91, 1.08) όσο και την έμμεση επίδραση μέσω των PM2.5 να προκύπτει επίσης μηδενική [ΣΛ 1.01 (95% ΔΕ: 0.99, 1.04)]. Συζήτηση: Τα αποτελέσματα δεν ήταν συμβατά με τα υπάρχοντα δεδομένα. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν την πολυπλοκότητα της σχέσης μεταξύ περιβαλλοντικών εκθέσεων και δεικτών υγείας. Οι περισσότερες προηγούμενες μελέτες υποστηρίζουν ότι η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση έχει επιβαρυντική επίδραση στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών και αναπνευστικών νόσων, ενώ τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής ανέδειξαν ασυνεπείς σχέσει. Η απουσία σχέσεων με τον επιπολασμό των μελετούμενων νοσημάτων ενδεχομένως οφείλεται στο μικρό μέγεθος δείγματος, στην δυσταξινόμηση λόγω αυτοαναφοράς του επιπολασμού και τη μικρή μεταβλητότητα στους δείκτες έκθεσης στο δείγμα μας.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση έχει συνδεθεί με επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, όπως αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα από καρδιο-μεταβολικά και αναπνευστικά νοσήματα. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού, πολυκεντρικού προγράμματος EXPANSE (EXposome Powered tools for healthy living in urbAN SEttings), η μελέτη URBAN LABS στρατολόγησε πληθυσμιακά δείγματα σε πέντε ευρωπαικές περιοχές. Ένα από αυτά τα δέιγματα στρατολογήθηκε στην Αθήνα, Ελλάδα κατά τα έτη 2022-23 με σκοπό την μελέτη της επίδρασης του αστικού εκθεσιώματος στην ευημερία των κατοίκων. Εξετάστηκε ο αντίκτυπος της μακροχρόνιας έκθεσης σε αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5 &amp; PM10), διοξείδιο του αζώτου (NO2), όζον (O3) και χώρους πρασίνου (Naturalized Difference Vegetation Index – NDVI), στον αυτοαναφερόμενο επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών και αναπνευστικών παθήσεων. Μέθοδοι: Ένα πάνελ 376 κατοίκων Αθηνών παρείχαν πληροφορίες αναφορικά με δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά και ιατρικό ιστορικό. Η έκθεση των συμμετεχόντων στην ατμοσφαιρική ρύπανση (PM2.5, PM10, NO2 και O3) εξωτερικού χώρου και στους χώρους πρασίνου εκτιμήθηκαν με μοντέλα χρήσης γης, συμπεριλαμβάνοντας δορυφορικά δεδομένα, στη διεύθυνση κατοικίας των συμμετεχόντων. Οι καρδιο-μεταβολικές παθήσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή τη διπλωματική είναι η υπέρταση, η υπερχοληστερολαιμία, η στηθάγχη, ο διαβήτης, το έμφραγμα του μυοκαρδίου και το εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι αναπνευστικές παθήσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή τη διπλωματική ήταν το άσθμα, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και η βρογχίτιδα/εμφύσημα. Για τη στατιστική ανάλυση συγκεκριμένων διαγνώσεων επιλέχθηκε η υπέρταση, η υπερχοληστερολαιμία και το άσθμα, ενώ εξετάστηκε η επίδραση των περιβαλλοντικών παραγόντων και στο σύνολο των καρδιο-μεταβολικών και των αναπνευστικών παθήσεων. Χρησιμοποιήθηκαν μοντέλα πολυπαραγοντικής λογιστικής παλινδρόμησης με έλεγχο πιθανών συγχυτικών παραγόντων σχετικών τόσο με ατομικά χαρακτηριστικά όσο και της περιοχής (σε επίπεδο Δήμου) κατοικίας. Διερευνήθηκε η επίδραση του δείκτη βλάστησης (NDVI) και των παραγόντων ατμοσφαιρικής ρύπανσης με μοντέλα δύο περιβαλλοντικών παραγόντων, ενώ εξετάστηκε και η πιθανή αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο παραγόντων. Εξετάστηκε η αθροιστική επίδραση όλων των περιβαλλοντικών παραγόντων αλλά και υποομάδων τους στη μεταβλητή των καρδιο-μεταβολικών παθήσεων και πραγματοποιήθηκε αιτιακή ανάλυση διαμεσολάβησης για την διερεύνηση πιθανής σχέσης διαμεσολάβησης των μεταβλητών ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη σχέση μεταξύ NDVI και καρδιο-μεταβολικών παθήσεων. Αποτελέσματα: Το τελικό δείγμα για την ανάλυση των καρδιο-μεταβολικών παθήσεων αποτελούνταν από 359 συμμετέχοντες, από τους οποίους 165 συμμετέχοντες δήλωσαν πως πάσχουν από κάποιο καρδιο-μεταβολικό νόσημα ενώ 194 από κανένα. Η μέση τιμή ήταν τα 30.18 μg/m3 για τα PM10, 16.23 μg/m3 για τα PM2.5, 34.28 μg/m3 για το NO2, 68.01 μg/m3 για το O3 και 0.23 για το NDVI. Η μακροχρόνια έκθεση στους ατμοσφαιρικούς ρύπους και το πράσινο δεν ήταν στατιστικά σημαντικά για τον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νοσημάτων. Ενδεικτικά για αύξηση στα PM2.5 κατά 1.49 μg/m3 ο Σχετικός Λόγος (ΣΛ) ήταν 0.90 [95% Διάστημα Εμπιστοσύνης (95% ΔΕ): 0.68, 1.18], για αύξηση κατά 11.36 μg/m3 στο NO₂ ο ΣΛ ήταν 1.18 (95% ΔΕ: 0.77, 1.80) και για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ο ΣΛ ήταν 0.98 (95% ΔΕ: 0.58, 1.65). Μη στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις εντοπίστηκαν και στα μοντέλα δύο εκθέσεων στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νόσων. Ενδεικτικά, για μία αύξηση κατά 1.49 μg/m3 στα PM2.5 και 0.11 για το NDVI οι ΣΛ ήταν 0.88 (95% ΔΕ: 0.66, 1.18) και 0.92 (95% ΔΕ: 0.54, 1.57), αντίστοιχα. Για την αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο μεταβλητών έκθεσης, οι ΣΛ για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ήταν 1.02 (95% ΔΕ: 0.59, 1.77) στο 10ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5 και 0.68 (95% ΔΕ: 0.34, 1.36) στο 90ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5. Το τελικό δείγμα για την ανάλυση των αναπνευστικών παθήσεων αποτελούνταν από 349 συμμετέχοντες, από τους οποίους 54 συμμετέχοντες δήλωσαν πως πάσχουν από κάποιο αναπνευστικό νόσημα ενώ 295 από κανένα. Η μέση τιμή σε αυτό το δείγμα ήταν 30.18 μg/m3 για τα PM10, 16.23 μg/m3 για τα PM2.5, 34.29 μg/m3 για το NO2, 68.05 μg/m3 για το O3 και 0.23 για το NDVI. Η έκθεση στις επιμέρους μεταβλητές ατμοσφαιρικής ρύπανσης και πρασίνου ήταν στατιστικά σημαντικά συσχετισμένη με την μεταβλητή των αναπνευστικών νοσημάτων. Ενδεικτικά για αύξηση στα PM2.5 κατά 1.50 μg/m3 ο ΣΛ ήταν 0.70 (95% ΔΕ: 0.51, 0.97), για αύξηση στο O3 κατά 9.29 μg/m3 ο ΣΛ ήταν 1.78 (95% ΔΕ: 1.04, 3.04) και για αύξηση στο NDVI κατά 0.11 ο ΣΛ ήταν 1.94 (95% ΔΕ: 1.07, 3.51). Τα αποτελέσματα των μοντέλων δύο εκθέσεων διέφεραν ανάλογα με το ζευγάρι εκθέσεων για τον επιπολασμό αναπνευστικών νόσων. Ενδεικτικά, για μία αύξηση κατά 1.50 μg/m3 στα PM2.5 και 0.11 στο NDVI οι ΣΛ ήταν 0.76 (95% ΔΕ: 0.54, 1.07) και 1.65 (95% ΔΕ: 0.89, 3.07), αντίστοιχα. Για την αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο μεταβλητών έκθεσης, οι ΣΛ για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ήταν 1.68 (95% CI: 0.90, 3.15) στο 10ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5 και 1.47 (95% CI: 0.63, 3.41) στο 90ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5. Τα αποτελέσματα της αθροιστικής επίδρασης των περιβαλλοντικών παραγόντων στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νοσημάτων δεν επέδειξε στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις. Ενδεικτικά, ο ΣΛ για μία αύξηση του μίγματος περιβαλλοντικών παραγόντων (αύξηση στις μεταβλητές της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και ταυτόχρονη μείωση στο NDVI) κατά ένα τεταρτημόριο ήταν 1.13 (95% ΔΕ: 0.57, 2.25). Όμοια, η ανάλυση για την εξέταση πιθανής διαμεσολαβητικής επίδρασης των μεταβλητών ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη σχέση NDVI και καρδιο-μεταβολικών παθήσεων δεν εντόπισε στατιστικά σημαντικές επιδράσεις. Ενδεικτικά, η συνολική επίδραση του NDVI στις καρδιο-μεταβολικές παθήσεις μέσω των PM2.5 ήταν μηδενική, με ΣΛ 1.00 (95% ΔΕ: 0.92, 1.08) με τόσο την άμεση επίδραση να προκύπτει μηδενική με ΣΛ 0.99 (0.91, 1.08) όσο και την έμμεση επίδραση μέσω των PM2.5 να προκύπτει επίσης μηδενική [ΣΛ 1.01 (95% ΔΕ: 0.99, 1.04)]. Συζήτηση: Τα αποτελέσματα δεν ήταν συμβατά με τα υπάρχοντα δεδομένα. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν την πολυπλοκότητα της σχέσης μεταξύ περιβαλλοντικών εκθέσεων και δεικτών υγείας. Οι περισσότερες προηγούμενες μελέτες υποστηρίζουν ότι η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση έχει επιβαρυντική επίδραση στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών και αναπνευστικών νόσων, ενώ τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής ανέδειξαν ασυνεπείς σχέσει. Η απουσία σχέσεων με τον επιπολασμό των μελετούμενων νοσημάτων ενδεχομένως οφείλεται στο μικρό μέγεθος δείγματος, στην δυσταξινόμηση λόγω αυτοαναφοράς του επιπολασμού και τη μικρή μεταβλητότητα στους δείκτες έκθεσης στο δείγμα μας.","abstract_has_math":false,"creators":["Σταματίου Δημήτριος","Stamatiou Dimitrios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:40Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5310240"],"render_values":[{"text":"uoadl:5310240","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310240","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310240","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5310240","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σταματίου Δημήτριος","Stamatiou Dimitrios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5310240","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310240"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση έχει συνδεθεί με επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, όπως αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα από καρδιο-μεταβολικά και αναπνευστικά νοσήματα. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού, πολυκεντρικού προγράμματος EXPANSE (EXposome Powered tools for healthy living in urbAN SEttings), η μελέτη URBAN LABS στρατολόγησε πληθυσμιακά δείγματα σε πέντε ευρωπαικές περιοχές. Ένα από αυτά τα δέιγματα στρατολογήθηκε στην Αθήνα, Ελλάδα κατά τα έτη 2022-23 με σκοπό την μελέτη της επίδρασης του αστικού εκθεσιώματος στην ευημερία των κατοίκων. Εξετάστηκε ο αντίκτυπος της μακροχρόνιας έκθεσης σε αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5 & PM10), διοξείδιο του αζώτου (NO2), όζον (O3) και χώρους πρασίνου (Naturalized Difference Vegetation Index – NDVI), στον αυτοαναφερόμενο επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών και αναπνευστικών παθήσεων. Μέθοδοι: Ένα πάνελ 376 κατοίκων Αθηνών παρείχαν πληροφορίες αναφορικά με δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά και ιατρικό ιστορικό. Η έκθεση των συμμετεχόντων στην ατμοσφαιρική ρύπανση (PM2.5, PM10, NO2 και O3) εξωτερικού χώρου και στους χώρους πρασίνου εκτιμήθηκαν με μοντέλα χρήσης γης, συμπεριλαμβάνοντας δορυφορικά δεδομένα, στη διεύθυνση κατοικίας των συμμετεχόντων. Οι καρδιο-μεταβολικές παθήσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή τη διπλωματική είναι η υπέρταση, η υπερχοληστερολαιμία, η στηθάγχη, ο διαβήτης, το έμφραγμα του μυοκαρδίου και το εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι αναπνευστικές παθήσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή τη διπλωματική ήταν το άσθμα, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και η βρογχίτιδα/εμφύσημα. Για τη στατιστική ανάλυση συγκεκριμένων διαγνώσεων επιλέχθηκε η υπέρταση, η υπερχοληστερολαιμία και το άσθμα, ενώ εξετάστηκε η επίδραση των περιβαλλοντικών παραγόντων και στο σύνολο των καρδιο-μεταβολικών και των αναπνευστικών παθήσεων. Χρησιμοποιήθηκαν μοντέλα πολυπαραγοντικής λογιστικής παλινδρόμησης με έλεγχο πιθανών συγχυτικών παραγόντων σχετικών τόσο με ατομικά χαρακτηριστικά όσο και της περιοχής (σε επίπεδο Δήμου) κατοικίας. Διερευνήθηκε η επίδραση του δείκτη βλάστησης (NDVI) και των παραγόντων ατμοσφαιρικής ρύπανσης με μοντέλα δύο περιβαλλοντικών παραγόντων, ενώ εξετάστηκε και η πιθανή αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο παραγόντων. Εξετάστηκε η αθροιστική επίδραση όλων των περιβαλλοντικών παραγόντων αλλά και υποομάδων τους στη μεταβλητή των καρδιο-μεταβολικών παθήσεων και πραγματοποιήθηκε αιτιακή ανάλυση διαμεσολάβησης για την διερεύνηση πιθανής σχέσης διαμεσολάβησης των μεταβλητών ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη σχέση μεταξύ NDVI και καρδιο-μεταβολικών παθήσεων. Αποτελέσματα: Το τελικό δείγμα για την ανάλυση των καρδιο-μεταβολικών παθήσεων αποτελούνταν από 359 συμμετέχοντες, από τους οποίους 165 συμμετέχοντες δήλωσαν πως πάσχουν από κάποιο καρδιο-μεταβολικό νόσημα ενώ 194 από κανένα. Η μέση τιμή ήταν τα 30.18 μg/m3 για τα PM10, 16.23 μg/m3 για τα PM2.5, 34.28 μg/m3 για το NO2, 68.01 μg/m3 για το O3 και 0.23 για το NDVI. Η μακροχρόνια έκθεση στους ατμοσφαιρικούς ρύπους και το πράσινο δεν ήταν στατιστικά σημαντικά για τον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νοσημάτων. Ενδεικτικά για αύξηση στα PM2.5 κατά 1.49 μg/m3 ο Σχετικός Λόγος (ΣΛ) ήταν 0.90 [95% Διάστημα Εμπιστοσύνης (95% ΔΕ): 0.68, 1.18], για αύξηση κατά 11.36 μg/m3 στο NO₂ ο ΣΛ ήταν 1.18 (95% ΔΕ: 0.77, 1.80) και για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ο ΣΛ ήταν 0.98 (95% ΔΕ: 0.58, 1.65). Μη στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις εντοπίστηκαν και στα μοντέλα δύο εκθέσεων στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νόσων. Ενδεικτικά, για μία αύξηση κατά 1.49 μg/m3 στα PM2.5 και 0.11 για το NDVI οι ΣΛ ήταν 0.88 (95% ΔΕ: 0.66, 1.18) και 0.92 (95% ΔΕ: 0.54, 1.57), αντίστοιχα. Για την αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο μεταβλητών έκθεσης, οι ΣΛ για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ήταν 1.02 (95% ΔΕ: 0.59, 1.77) στο 10ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5 και 0.68 (95% ΔΕ: 0.34, 1.36) στο 90ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5. Το τελικό δείγμα για την ανάλυση των αναπνευστικών παθήσεων αποτελούνταν από 349 συμμετέχοντες, από τους οποίους 54 συμμετέχοντες δήλωσαν πως πάσχουν από κάποιο αναπνευστικό νόσημα ενώ 295 από κανένα. Η μέση τιμή σε αυτό το δείγμα ήταν 30.18 μg/m3 για τα PM10, 16.23 μg/m3 για τα PM2.5, 34.29 μg/m3 για το NO2, 68.05 μg/m3 για το O3 και 0.23 για το NDVI. Η έκθεση στις επιμέρους μεταβλητές ατμοσφαιρικής ρύπανσης και πρασίνου ήταν στατιστικά σημαντικά συσχετισμένη με την μεταβλητή των αναπνευστικών νοσημάτων. Ενδεικτικά για αύξηση στα PM2.5 κατά 1.50 μg/m3 ο ΣΛ ήταν 0.70 (95% ΔΕ: 0.51, 0.97), για αύξηση στο O3 κατά 9.29 μg/m3 ο ΣΛ ήταν 1.78 (95% ΔΕ: 1.04, 3.04) και για αύξηση στο NDVI κατά 0.11 ο ΣΛ ήταν 1.94 (95% ΔΕ: 1.07, 3.51). Τα αποτελέσματα των μοντέλων δύο εκθέσεων διέφεραν ανάλογα με το ζευγάρι εκθέσεων για τον επιπολασμό αναπνευστικών νόσων. Ενδεικτικά, για μία αύξηση κατά 1.50 μg/m3 στα PM2.5 και 0.11 στο NDVI οι ΣΛ ήταν 0.76 (95% ΔΕ: 0.54, 1.07) και 1.65 (95% ΔΕ: 0.89, 3.07), αντίστοιχα. Για την αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο μεταβλητών έκθεσης, οι ΣΛ για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ήταν 1.68 (95% CI: 0.90, 3.15) στο 10ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5 και 1.47 (95% CI: 0.63, 3.41) στο 90ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5. Τα αποτελέσματα της αθροιστικής επίδρασης των περιβαλλοντικών παραγόντων στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νοσημάτων δεν επέδειξε στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις. Ενδεικτικά, ο ΣΛ για μία αύξηση του μίγματος περιβαλλοντικών παραγόντων (αύξηση στις μεταβλητές της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και ταυτόχρονη μείωση στο NDVI) κατά ένα τεταρτημόριο ήταν 1.13 (95% ΔΕ: 0.57, 2.25). Όμοια, η ανάλυση για την εξέταση πιθανής διαμεσολαβητικής επίδρασης των μεταβλητών ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη σχέση NDVI και καρδιο-μεταβολικών παθήσεων δεν εντόπισε στατιστικά σημαντικές επιδράσεις. Ενδεικτικά, η συνολική επίδραση του NDVI στις καρδιο-μεταβολικές παθήσεις μέσω των PM2.5 ήταν μηδενική, με ΣΛ 1.00 (95% ΔΕ: 0.92, 1.08) με τόσο την άμεση επίδραση να προκύπτει μηδενική με ΣΛ 0.99 (0.91, 1.08) όσο και την έμμεση επίδραση μέσω των PM2.5 να προκύπτει επίσης μηδενική [ΣΛ 1.01 (95% ΔΕ: 0.99, 1.04)]. Συζήτηση: Τα αποτελέσματα δεν ήταν συμβατά με τα υπάρχοντα δεδομένα. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν την πολυπλοκότητα της σχέσης μεταξύ περιβαλλοντικών εκθέσεων και δεικτών υγείας. Οι περισσότερες προηγούμενες μελέτες υποστηρίζουν ότι η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση έχει επιβαρυντική επίδραση στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών και αναπνευστικών νόσων, ενώ τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής ανέδειξαν ασυνεπείς σχέσει. Η απουσία σχέσεων με τον επιπολασμό των μελετούμενων νοσημάτων ενδεχομένως οφείλεται στο μικρό μέγεθος δείγματος, στην δυσταξινόμηση λόγω αυτοαναφοράς του επιπολασμού και τη μικρή μεταβλητότητα στους δείκτες έκθεσης στο δείγμα μας.","Introduction: Long term exposure to air pollution has been associated with impacts on human health, such as increased morbidity and mortality from cardio-metabolic and respiratory diseases. As part of the European multicenter EXPANSE project (Exposome Powered tools for healthy living in urbAN SEttings), the URBAN LABS study recruited population samples from five European areas. One of these samples was recruited in Athens, Greece, during 2022-23, aiming to investigate the impact of the urban exposome on the residents’ well-being. We assessed the impact of long-term exposure to ambient particulate matter (PM2.5 & PM10), nitrogen dioxide (NO2), ozone (O3) and green space (Naturalized Difference Vegetation Index – NDVI) on the self-reported prevalence of cardio-metabolic and respiratory diseases. Methods: A panel of 376 Athens residents provided information on demographic and socioeconomic characteristics as well as medical history. Participants’ exposure to outdoor air pollution (PM2.5, PM10, NO2 και O3) and green space was estimated using land-use regression models, incorporating satellite data at the participants’ residential addresses. The cardio-metabolic diseases included in this thesis were hypertension, hypercholesterolemia, angina, diabetes, myocardial infarction and stroke. The respiratory diseases included in this thesis were asthma, chronic obstructive pulmonary disease, and bronchitis/emphysema. For cause-specific statistical analysis hypertension, hypercholesterolemia and asthma were selected while the impact of environmental factors on the overall prevalence of cardio-metabolic and respiratory diseases was also assessed. Multivariable logistic regression models were applied, controlling for possible confounding factors related to individual characteristics and area (Municipality) of residence. The combined effects of NDVI and air pollution indicators were explored through two-exposure models and potential interactions between the two factors were examined. The cumulative effect of all environmental exposures and sub-groups on cardio-metabolic disease was assessed, and causal mediation analysis was conducted to investigate whether air pollution variables mediated the relationship between NDVI and cardio-metabolic diseases. Results: The final sample for the analysis of cardiometabolic disease included 359 participants, of whom 165 reported at least one cardiometabolic disease and 194 reported none. The mean exposure level was 30.18 μg/m3 for PM10, 16.23 μg/m3 for PM2.5, 34.28 μg/m3 for NO2, 68.01 μg/m3 for O3 and 0.23 for NDVI. Long-term exposure to individual air pollutants and green space was not statistically significantly associated with cardiometabolic disease prevalence. Indicatively, for an increase of 1.49 μg/m3 in PM2.5 the Odds Ratio (OR) was 0.90 [95% Confidence Interval (CI): 0.68, 1.18], for an increase of 11.36 μg/m3 in NO₂ the OR was 1.18 (95% CI: 0.77, 1.80), and for an increase of 0.11 in NDVI the OR was 0.98 (95% CI: 0.58, 1.65). Statistically insignificant effects were also observed in two exposure models for cardiometabolic disease prevalence. Indicatively, for an increase of 1.49 μg/m3 in PM2.5 and 0.11 in NDVI the corresponding ORs were 0.88 (95% CI: 0.66, 1.18) and 0.92 (95% CI: 0.54, 1.57). For the interaction between the two exposure variables, the ORs for an increase of 0.11 in NDVI were 1.02 (95% CI: 0.59, 1.77) in the 10th percentile of PM2.5 distribution and 0.68 (95% CI: 0.34, 1.36) in the 90th percentile of PM2.5 distribution. The final sample for respiratory disease analysis included 349 participants, of whom 54 reported at least one respiratory disease and 295 reported none. The mean exposure levels were 30.18 μg/m3 for PM10, 16.23 μg/m3 for PM2.5, 34.29 μg/m3 for NO2, 68.05 μg/m3 for O3 and 0.23 for NDVI. Long-term exposure to individual air pollutants and green space was statistically significantly associated with cardiometabolic disease prevalence. Indicatively, for an increase of 1.50 μg/m3 in PM2.5 the OR was 0.70 (95% CI: 0.51, 0.97), for an increase of 9.29 μg/m3 in O3 the OR was 1.78 (95% CI: 1.04, 3.04), and for an increase of 0.11 in NDVI the OR was 1.94 (95% CI: 1.07, 3.51). Results for two exposure models varied depending on the exposures pair for respiratory disease prevalence. Indicatively, for an increase of 1.50 μg/m3 in PM2.5 and 0.11 in NDVI the corresponding ORs were 0.76 (95% CI: 0.54, 1.07) and 1.65 (95% CI: 0.89, 3.07). For the interaction between the two exposure variables the ORs for an increase of 0.11 in NDVI were 1.68 (95% CI: 0.90, 3.15) in the 10th percentile of PM2.5 distribution and 1.47 (95% CI: 0.63, 3.41) in the 90th percentile of PM2.5 distribution. Results for the cumulative effect of environmental factors on cardiometabolic disease prevalence did not indicate statistically significant associations. Indicatively, the OR for an increase in the exposure mixture (increase for air pollution variables and decrease in NDVI) for one quartile was 1.13 (95% CI: 0.57, 2.25). Similarly, the analysis for the exploration of possible mediating effects of air pollution variables in the relationship between NDVI and cardiometabolic disease did not detect statistically significant effects. Indicatively, the overall effect of NDVI on cardiometabolic disease, mediated by PM2.5 was null, with an OR of 1.00 (95% CI: 0.92, 1.08), with both the direct effect [OR 0.99 (95% CI: 0.91, 1.08)] and the indirect effect through PM2.5 [OR 1.01 (95% CI: 0.99, 1.04)] also being null. Discussion: Our results were incompatible with existing knowledge. The estimated associations highlighted the complexity of the relationship between environmental exposures and health indicators. Most previous studies support that long-term exposure to air pollution has adverse effects on cardiometabolic and respiratory disease prevalence, while this study’s results showed inconsistent results. The lack of association with disease prevalence may be attributed to the small sample size, misclassification due to the self-reported disease prevalence and the small variability in exposure indicators of our sample."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Επίδραση περιβαλλοντικών παραγόντων στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών και αναπνευστικών νόσων στην Αθήνα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σταματίου Δημήτριος","Stamatiou Dimitrios"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση έχει συνδεθεί με επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία, όπως αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα από καρδιο-μεταβολικά και αναπνευστικά νοσήματα. Στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού, πολυκεντρικού προγράμματος EXPANSE (EXposome Powered tools for healthy living in urbAN SEttings), η μελέτη URBAN LABS στρατολόγησε πληθυσμιακά δείγματα σε πέντε ευρωπαικές περιοχές. Ένα από αυτά τα δέιγματα στρατολογήθηκε στην Αθήνα, Ελλάδα κατά τα έτη 2022-23 με σκοπό την μελέτη της επίδρασης του αστικού εκθεσιώματος στην ευημερία των κατοίκων. Εξετάστηκε ο αντίκτυπος της μακροχρόνιας έκθεσης σε αιωρούμενα σωματίδια (PM2.5 & PM10), διοξείδιο του αζώτου (NO2), όζον (O3) και χώρους πρασίνου (Naturalized Difference Vegetation Index – NDVI), στον αυτοαναφερόμενο επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών και αναπνευστικών παθήσεων. Μέθοδοι: Ένα πάνελ 376 κατοίκων Αθηνών παρείχαν πληροφορίες αναφορικά με δημογραφικά και κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά και ιατρικό ιστορικό. Η έκθεση των συμμετεχόντων στην ατμοσφαιρική ρύπανση (PM2.5, PM10, NO2 και O3) εξωτερικού χώρου και στους χώρους πρασίνου εκτιμήθηκαν με μοντέλα χρήσης γης, συμπεριλαμβάνοντας δορυφορικά δεδομένα, στη διεύθυνση κατοικίας των συμμετεχόντων. Οι καρδιο-μεταβολικές παθήσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή τη διπλωματική είναι η υπέρταση, η υπερχοληστερολαιμία, η στηθάγχη, ο διαβήτης, το έμφραγμα του μυοκαρδίου και το εγκεφαλικό επεισόδιο. Οι αναπνευστικές παθήσεις που περιλαμβάνονται σε αυτή τη διπλωματική ήταν το άσθμα, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και η βρογχίτιδα/εμφύσημα. Για τη στατιστική ανάλυση συγκεκριμένων διαγνώσεων επιλέχθηκε η υπέρταση, η υπερχοληστερολαιμία και το άσθμα, ενώ εξετάστηκε η επίδραση των περιβαλλοντικών παραγόντων και στο σύνολο των καρδιο-μεταβολικών και των αναπνευστικών παθήσεων. Χρησιμοποιήθηκαν μοντέλα πολυπαραγοντικής λογιστικής παλινδρόμησης με έλεγχο πιθανών συγχυτικών παραγόντων σχετικών τόσο με ατομικά χαρακτηριστικά όσο και της περιοχής (σε επίπεδο Δήμου) κατοικίας. Διερευνήθηκε η επίδραση του δείκτη βλάστησης (NDVI) και των παραγόντων ατμοσφαιρικής ρύπανσης με μοντέλα δύο περιβαλλοντικών παραγόντων, ενώ εξετάστηκε και η πιθανή αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο παραγόντων. Εξετάστηκε η αθροιστική επίδραση όλων των περιβαλλοντικών παραγόντων αλλά και υποομάδων τους στη μεταβλητή των καρδιο-μεταβολικών παθήσεων και πραγματοποιήθηκε αιτιακή ανάλυση διαμεσολάβησης για την διερεύνηση πιθανής σχέσης διαμεσολάβησης των μεταβλητών ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη σχέση μεταξύ NDVI και καρδιο-μεταβολικών παθήσεων. Αποτελέσματα: Το τελικό δείγμα για την ανάλυση των καρδιο-μεταβολικών παθήσεων αποτελούνταν από 359 συμμετέχοντες, από τους οποίους 165 συμμετέχοντες δήλωσαν πως πάσχουν από κάποιο καρδιο-μεταβολικό νόσημα ενώ 194 από κανένα. Η μέση τιμή ήταν τα 30.18 μg/m3 για τα PM10, 16.23 μg/m3 για τα PM2.5, 34.28 μg/m3 για το NO2, 68.01 μg/m3 για το O3 και 0.23 για το NDVI. Η μακροχρόνια έκθεση στους ατμοσφαιρικούς ρύπους και το πράσινο δεν ήταν στατιστικά σημαντικά για τον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νοσημάτων. Ενδεικτικά για αύξηση στα PM2.5 κατά 1.49 μg/m3 ο Σχετικός Λόγος (ΣΛ) ήταν 0.90 [95% Διάστημα Εμπιστοσύνης (95% ΔΕ): 0.68, 1.18], για αύξηση κατά 11.36 μg/m3 στο NO₂ ο ΣΛ ήταν 1.18 (95% ΔΕ: 0.77, 1.80) και για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ο ΣΛ ήταν 0.98 (95% ΔΕ: 0.58, 1.65). Μη στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις εντοπίστηκαν και στα μοντέλα δύο εκθέσεων στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νόσων. Ενδεικτικά, για μία αύξηση κατά 1.49 μg/m3 στα PM2.5 και 0.11 για το NDVI οι ΣΛ ήταν 0.88 (95% ΔΕ: 0.66, 1.18) και 0.92 (95% ΔΕ: 0.54, 1.57), αντίστοιχα. Για την αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο μεταβλητών έκθεσης, οι ΣΛ για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ήταν 1.02 (95% ΔΕ: 0.59, 1.77) στο 10ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5 και 0.68 (95% ΔΕ: 0.34, 1.36) στο 90ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5. Το τελικό δείγμα για την ανάλυση των αναπνευστικών παθήσεων αποτελούνταν από 349 συμμετέχοντες, από τους οποίους 54 συμμετέχοντες δήλωσαν πως πάσχουν από κάποιο αναπνευστικό νόσημα ενώ 295 από κανένα. Η μέση τιμή σε αυτό το δείγμα ήταν 30.18 μg/m3 για τα PM10, 16.23 μg/m3 για τα PM2.5, 34.29 μg/m3 για το NO2, 68.05 μg/m3 για το O3 και 0.23 για το NDVI. Η έκθεση στις επιμέρους μεταβλητές ατμοσφαιρικής ρύπανσης και πρασίνου ήταν στατιστικά σημαντικά συσχετισμένη με την μεταβλητή των αναπνευστικών νοσημάτων. Ενδεικτικά για αύξηση στα PM2.5 κατά 1.50 μg/m3 ο ΣΛ ήταν 0.70 (95% ΔΕ: 0.51, 0.97), για αύξηση στο O3 κατά 9.29 μg/m3 ο ΣΛ ήταν 1.78 (95% ΔΕ: 1.04, 3.04) και για αύξηση στο NDVI κατά 0.11 ο ΣΛ ήταν 1.94 (95% ΔΕ: 1.07, 3.51). Τα αποτελέσματα των μοντέλων δύο εκθέσεων διέφεραν ανάλογα με το ζευγάρι εκθέσεων για τον επιπολασμό αναπνευστικών νόσων. Ενδεικτικά, για μία αύξηση κατά 1.50 μg/m3 στα PM2.5 και 0.11 στο NDVI οι ΣΛ ήταν 0.76 (95% ΔΕ: 0.54, 1.07) και 1.65 (95% ΔΕ: 0.89, 3.07), αντίστοιχα. Για την αλληλεπίδραση μεταξύ των δύο μεταβλητών έκθεσης, οι ΣΛ για μία αύξηση κατά 0.11 στο NDVI ήταν 1.68 (95% CI: 0.90, 3.15) στο 10ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5 και 1.47 (95% CI: 0.63, 3.41) στο 90ο εκατοστημόριο της κατανομής των PM2.5. Τα αποτελέσματα της αθροιστικής επίδρασης των περιβαλλοντικών παραγόντων στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών νοσημάτων δεν επέδειξε στατιστικά σημαντικές συσχετίσεις. Ενδεικτικά, ο ΣΛ για μία αύξηση του μίγματος περιβαλλοντικών παραγόντων (αύξηση στις μεταβλητές της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και ταυτόχρονη μείωση στο NDVI) κατά ένα τεταρτημόριο ήταν 1.13 (95% ΔΕ: 0.57, 2.25). Όμοια, η ανάλυση για την εξέταση πιθανής διαμεσολαβητικής επίδρασης των μεταβλητών ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη σχέση NDVI και καρδιο-μεταβολικών παθήσεων δεν εντόπισε στατιστικά σημαντικές επιδράσεις. Ενδεικτικά, η συνολική επίδραση του NDVI στις καρδιο-μεταβολικές παθήσεις μέσω των PM2.5 ήταν μηδενική, με ΣΛ 1.00 (95% ΔΕ: 0.92, 1.08) με τόσο την άμεση επίδραση να προκύπτει μηδενική με ΣΛ 0.99 (0.91, 1.08) όσο και την έμμεση επίδραση μέσω των PM2.5 να προκύπτει επίσης μηδενική [ΣΛ 1.01 (95% ΔΕ: 0.99, 1.04)]. Συζήτηση: Τα αποτελέσματα δεν ήταν συμβατά με τα υπάρχοντα δεδομένα. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν την πολυπλοκότητα της σχέσης μεταξύ περιβαλλοντικών εκθέσεων και δεικτών υγείας. Οι περισσότερες προηγούμενες μελέτες υποστηρίζουν ότι η μακροχρόνια έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση έχει επιβαρυντική επίδραση στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών και αναπνευστικών νόσων, ενώ τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής ανέδειξαν ασυνεπείς σχέσει. Η απουσία σχέσεων με τον επιπολασμό των μελετούμενων νοσημάτων ενδεχομένως οφείλεται στο μικρό μέγεθος δείγματος, στην δυσταξινόμηση λόγω αυτοαναφοράς του επιπολασμού και τη μικρή μεταβλητότητα στους δείκτες έκθεσης στο δείγμα μας.","Introduction: Long term exposure to air pollution has been associated with impacts on human health, such as increased morbidity and mortality from cardio-metabolic and respiratory diseases. As part of the European multicenter EXPANSE project (Exposome Powered tools for healthy living in urbAN SEttings), the URBAN LABS study recruited population samples from five European areas. One of these samples was recruited in Athens, Greece, during 2022-23, aiming to investigate the impact of the urban exposome on the residents’ well-being. We assessed the impact of long-term exposure to ambient particulate matter (PM2.5 & PM10), nitrogen dioxide (NO2), ozone (O3) and green space (Naturalized Difference Vegetation Index – NDVI) on the self-reported prevalence of cardio-metabolic and respiratory diseases. Methods: A panel of 376 Athens residents provided information on demographic and socioeconomic characteristics as well as medical history. Participants’ exposure to outdoor air pollution (PM2.5, PM10, NO2 και O3) and green space was estimated using land-use regression models, incorporating satellite data at the participants’ residential addresses. The cardio-metabolic diseases included in this thesis were hypertension, hypercholesterolemia, angina, diabetes, myocardial infarction and stroke. The respiratory diseases included in this thesis were asthma, chronic obstructive pulmonary disease, and bronchitis/emphysema. For cause-specific statistical analysis hypertension, hypercholesterolemia and asthma were selected while the impact of environmental factors on the overall prevalence of cardio-metabolic and respiratory diseases was also assessed. Multivariable logistic regression models were applied, controlling for possible confounding factors related to individual characteristics and area (Municipality) of residence. The combined effects of NDVI and air pollution indicators were explored through two-exposure models and potential interactions between the two factors were examined. The cumulative effect of all environmental exposures and sub-groups on cardio-metabolic disease was assessed, and causal mediation analysis was conducted to investigate whether air pollution variables mediated the relationship between NDVI and cardio-metabolic diseases. Results: The final sample for the analysis of cardiometabolic disease included 359 participants, of whom 165 reported at least one cardiometabolic disease and 194 reported none. The mean exposure level was 30.18 μg/m3 for PM10, 16.23 μg/m3 for PM2.5, 34.28 μg/m3 for NO2, 68.01 μg/m3 for O3 and 0.23 for NDVI. Long-term exposure to individual air pollutants and green space was not statistically significantly associated with cardiometabolic disease prevalence. Indicatively, for an increase of 1.49 μg/m3 in PM2.5 the Odds Ratio (OR) was 0.90 [95% Confidence Interval (CI): 0.68, 1.18], for an increase of 11.36 μg/m3 in NO₂ the OR was 1.18 (95% CI: 0.77, 1.80), and for an increase of 0.11 in NDVI the OR was 0.98 (95% CI: 0.58, 1.65). Statistically insignificant effects were also observed in two exposure models for cardiometabolic disease prevalence. Indicatively, for an increase of 1.49 μg/m3 in PM2.5 and 0.11 in NDVI the corresponding ORs were 0.88 (95% CI: 0.66, 1.18) and 0.92 (95% CI: 0.54, 1.57). For the interaction between the two exposure variables, the ORs for an increase of 0.11 in NDVI were 1.02 (95% CI: 0.59, 1.77) in the 10th percentile of PM2.5 distribution and 0.68 (95% CI: 0.34, 1.36) in the 90th percentile of PM2.5 distribution. The final sample for respiratory disease analysis included 349 participants, of whom 54 reported at least one respiratory disease and 295 reported none. The mean exposure levels were 30.18 μg/m3 for PM10, 16.23 μg/m3 for PM2.5, 34.29 μg/m3 for NO2, 68.05 μg/m3 for O3 and 0.23 for NDVI. Long-term exposure to individual air pollutants and green space was statistically significantly associated with cardiometabolic disease prevalence. Indicatively, for an increase of 1.50 μg/m3 in PM2.5 the OR was 0.70 (95% CI: 0.51, 0.97), for an increase of 9.29 μg/m3 in O3 the OR was 1.78 (95% CI: 1.04, 3.04), and for an increase of 0.11 in NDVI the OR was 1.94 (95% CI: 1.07, 3.51). Results for two exposure models varied depending on the exposures pair for respiratory disease prevalence. Indicatively, for an increase of 1.50 μg/m3 in PM2.5 and 0.11 in NDVI the corresponding ORs were 0.76 (95% CI: 0.54, 1.07) and 1.65 (95% CI: 0.89, 3.07). For the interaction between the two exposure variables the ORs for an increase of 0.11 in NDVI were 1.68 (95% CI: 0.90, 3.15) in the 10th percentile of PM2.5 distribution and 1.47 (95% CI: 0.63, 3.41) in the 90th percentile of PM2.5 distribution. Results for the cumulative effect of environmental factors on cardiometabolic disease prevalence did not indicate statistically significant associations. Indicatively, the OR for an increase in the exposure mixture (increase for air pollution variables and decrease in NDVI) for one quartile was 1.13 (95% CI: 0.57, 2.25). Similarly, the analysis for the exploration of possible mediating effects of air pollution variables in the relationship between NDVI and cardiometabolic disease did not detect statistically significant effects. Indicatively, the overall effect of NDVI on cardiometabolic disease, mediated by PM2.5 was null, with an OR of 1.00 (95% CI: 0.92, 1.08), with both the direct effect [OR 0.99 (95% CI: 0.91, 1.08)] and the indirect effect through PM2.5 [OR 1.01 (95% CI: 0.99, 1.04)] also being null. Discussion: Our results were incompatible with existing knowledge. The estimated associations highlighted the complexity of the relationship between environmental exposures and health indicators. Most previous studies support that long-term exposure to air pollution has adverse effects on cardiometabolic and respiratory disease prevalence, while this study’s results showed inconsistent results. The lack of association with disease prevalence may be attributed to the small sample size, misclassification due to the self-reported disease prevalence and the small variability in exposure indicators of our sample."],"dc:identifier":["uoadl:5310240","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310240"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Επίδραση περιβαλλοντικών παραγόντων στον επιπολασμό καρδιο-μεταβολικών και αναπνευστικών νόσων στην Αθήνα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:40Z"}