{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5310470"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5310470","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Ηλεκτρικός νευρομυϊκός ερεθισμός ως μέσο πρόληψης μυϊκής έκπτωσης σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια: μια συστηματική ανασκόπηση","abstract":"Η δυσλειτουργία των σκελετικών μυών αποτελεί μια από τις συχνότερες εξωπνευμονικές εκδηλώσεις σε ασθενείς με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ). Από τους ασθενείς που έχουν μειωμένη λειτουργική ικανότητα είτε λόγω της νόσου και της παρατεταμένης ακινησίας ή των συννοσηροτήτων, αδυνατώντας να συμμετάσχουν σε προγράμματα που απαιτούν έντονη σωματική άσκηση, ο ηλεκτρικός νευρομυϊκός ερεθισμός (ΗΝΜΕ) αποτελεί μια εναλλακτική προσέγγιση αποκατάστασης. Η τεχνική αυτή μπορεί να εφαρμοστεί είτε σε συνδυασμό με τα συνήθη προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης, είτε ως μεμονωμένη παρέμβαση. Η εφαρμογή του ΗΝΜΕ έχει ήδη χρησιμοποιηθεί για την πρώιμη κινητοποίηση βαρέως πασχόντων, με στόχο την πρόληψη της μυϊκής ατροφίας και αδυναμίας. Σκοπός αυτής της συστηματικής ανασκόπησης είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του ΗΝΜΕ, όσον αφορά στη βελτίωση της μυϊκής δύναμης, στην αύξηση της μυϊκής μάζας, στον έλεγχο της δύσπνοιας και στην ενίσχυση της λειτουργικής ικανότητας και της ποιότητας ζωής που σχετίζεται με την υγεία (HRQoL) σε ασθενείς με ΧΑΠ και σταθερή νόσο. Η ηλεκτρονική αναζήτηση των άρθρων πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed, Cochrane Controlled Trials Register (CENTRAL) και Physiotherapy Evidence Database (PEDro). Τα δεδομένα συλλέχθηκαν έως τον Ιούνιο του 2025. Δύο αξιολογητές (EK, NR) επέλεξαν τις τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες σύμφωνα με τα καθορισμένα κριτήρια ένταξης, τα οποία περιλάμβαναν ενήλικες με μέτρια έως σοβαρή ΧΑΠ σε σταθερή κατάσταση, στους οποίους εφαρμόστηκε σαφώς ορισμένο πρόγραμμα ΗΝΜΕ και παρουσίαζαν αποτελέσματα σχετικά με τη μυϊκή δύναμη, την αντοχή για άσκηση και τη λειτουργική ικανότητα των συμμετεχόντων. Οι αξιολογητές εξήγαγαν τα δεδομένα, βάσει των βασικών χαρακτηριστικών των ασθενών, των παραμέτρων της ομάδας παρέμβασης και της ομάδας ελέγχου αντίστοιχα και των εκάστοτε αποτελεσμάτων, και αξιολόγησαν ανεξάρτητα τη μεθοδολογική ποιότητα των επιλεγμένων μελετών χρησιμοποιώντας την κλίμακα PEDro. Δεκατρείς τυχαιοποιημένες μελέτες πληρούσαν τα απαιτούμενα κριτήρια και συμπεριλήφθηκαν στην συγκεκριμένη συστηματική ανασκόπηση. Η μεθοδολογική ποιότητα των μελετών αναδείχθηκε μέτρια έως υψηλή. Στην ανάλυση, οκτώ μελέτες αναφέρθηκαν στην σημαντική βελτίωση της μυϊκής δύναμης ασθενών της ομάδας παρέμβασης (ΗΝΜΕ) έναντι της ομάδας ελέγχου, όπως αυτή μετρήθηκε μέσω της μέγιστης εκούσιας μυϊκής σύσπασης, ιδιαίτερα στον τετρακέφαλο μυ. Ωστόσο, το όφελος του ΗΝΜΕ στη πρόληψη της έκπτωσης της μυϊκής μάζας των ασθενών ήταν αμφιλεγόμενο, με χαμηλή ποιότητα τεκμηρίωσης. Επιπλέον, με υψηλή ποιότητα τεκμηρίωσης παρουσιάστηκε η βελτίωση της αντοχής στην άσκηση, βάσει της 6-λεπτης δοκιμασίας βάδισης και του αισθήματος δύσπνοιας κατά την διάρκεια καθημερινών δραστηριοτήτων μετά την εφαρμογή ΗΝΜΕ. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση παρουσιάζει τον ΗΝΜΕ ως αποτελεσματική εναλλακτική μέθοδο αποκατάστασης σε ασθενείς με ΧΑΠ με σοβαρή επιβάρυνση του μεταβολικού και καρδιαγγειακού φορτίου, ωστόσο μελλοντικές μελέτες πρέπει να σχεδιαστούν, για να αναλύσουν λεπτομερώς τον ρόλο της ηλεκτρικής νευρομυϊκής διέγερσης στον γενικό πληθυσμό ασθενών με ΧΑΠ.","abstract_html":"Η δυσλειτουργία των σκελετικών μυών αποτελεί μια από τις συχνότερες εξωπνευμονικές εκδηλώσεις σε ασθενείς με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ). Από τους ασθενείς που έχουν μειωμένη λειτουργική ικανότητα είτε λόγω της νόσου και της παρατεταμένης ακινησίας ή των συννοσηροτήτων, αδυνατώντας να συμμετάσχουν σε προγράμματα που απαιτούν έντονη σωματική άσκηση, ο ηλεκτρικός νευρομυϊκός ερεθισμός (ΗΝΜΕ) αποτελεί μια εναλλακτική προσέγγιση αποκατάστασης. Η τεχνική αυτή μπορεί να εφαρμοστεί είτε σε συνδυασμό με τα συνήθη προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης, είτε ως μεμονωμένη παρέμβαση. Η εφαρμογή του ΗΝΜΕ έχει ήδη χρησιμοποιηθεί για την πρώιμη κινητοποίηση βαρέως πασχόντων, με στόχο την πρόληψη της μυϊκής ατροφίας και αδυναμίας. Σκοπός αυτής της συστηματικής ανασκόπησης είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του ΗΝΜΕ, όσον αφορά στη βελτίωση της μυϊκής δύναμης, στην αύξηση της μυϊκής μάζας, στον έλεγχο της δύσπνοιας και στην ενίσχυση της λειτουργικής ικανότητας και της ποιότητας ζωής που σχετίζεται με την υγεία (HRQoL) σε ασθενείς με ΧΑΠ και σταθερή νόσο. Η ηλεκτρονική αναζήτηση των άρθρων πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed, Cochrane Controlled Trials Register (CENTRAL) και Physiotherapy Evidence Database (PEDro). Τα δεδομένα συλλέχθηκαν έως τον Ιούνιο του 2025. Δύο αξιολογητές (EK, NR) επέλεξαν τις τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες σύμφωνα με τα καθορισμένα κριτήρια ένταξης, τα οποία περιλάμβαναν ενήλικες με μέτρια έως σοβαρή ΧΑΠ σε σταθερή κατάσταση, στους οποίους εφαρμόστηκε σαφώς ορισμένο πρόγραμμα ΗΝΜΕ και παρουσίαζαν αποτελέσματα σχετικά με τη μυϊκή δύναμη, την αντοχή για άσκηση και τη λειτουργική ικανότητα των συμμετεχόντων. Οι αξιολογητές εξήγαγαν τα δεδομένα, βάσει των βασικών χαρακτηριστικών των ασθενών, των παραμέτρων της ομάδας παρέμβασης και της ομάδας ελέγχου αντίστοιχα και των εκάστοτε αποτελεσμάτων, και αξιολόγησαν ανεξάρτητα τη μεθοδολογική ποιότητα των επιλεγμένων μελετών χρησιμοποιώντας την κλίμακα PEDro. Δεκατρείς τυχαιοποιημένες μελέτες πληρούσαν τα απαιτούμενα κριτήρια και συμπεριλήφθηκαν στην συγκεκριμένη συστηματική ανασκόπηση. Η μεθοδολογική ποιότητα των μελετών αναδείχθηκε μέτρια έως υψηλή. Στην ανάλυση, οκτώ μελέτες αναφέρθηκαν στην σημαντική βελτίωση της μυϊκής δύναμης ασθενών της ομάδας παρέμβασης (ΗΝΜΕ) έναντι της ομάδας ελέγχου, όπως αυτή μετρήθηκε μέσω της μέγιστης εκούσιας μυϊκής σύσπασης, ιδιαίτερα στον τετρακέφαλο μυ. Ωστόσο, το όφελος του ΗΝΜΕ στη πρόληψη της έκπτωσης της μυϊκής μάζας των ασθενών ήταν αμφιλεγόμενο, με χαμηλή ποιότητα τεκμηρίωσης. Επιπλέον, με υψηλή ποιότητα τεκμηρίωσης παρουσιάστηκε η βελτίωση της αντοχής στην άσκηση, βάσει της 6-λεπτης δοκιμασίας βάδισης και του αισθήματος δύσπνοιας κατά την διάρκεια καθημερινών δραστηριοτήτων μετά την εφαρμογή ΗΝΜΕ. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση παρουσιάζει τον ΗΝΜΕ ως αποτελεσματική εναλλακτική μέθοδο αποκατάστασης σε ασθενείς με ΧΑΠ με σοβαρή επιβάρυνση του μεταβολικού και καρδιαγγειακού φορτίου, ωστόσο μελλοντικές μελέτες πρέπει να σχεδιαστούν, για να αναλύσουν λεπτομερώς τον ρόλο της ηλεκτρικής νευρομυϊκής διέγερσης στον γενικό πληθυσμό ασθενών με ΧΑΠ.","abstract_has_math":false,"creators":["Κουλουσούσα Ηλέκτρα","Koulousousa Ilektra"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:40Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5310470"],"render_values":[{"text":"uoadl:5310470","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310470","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310470","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5310470","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Κουλουσούσα Ηλέκτρα","Koulousousa Ilektra"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5310470","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310470"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η δυσλειτουργία των σκελετικών μυών αποτελεί μια από τις συχνότερες εξωπνευμονικές εκδηλώσεις σε ασθενείς με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ). Από τους ασθενείς που έχουν μειωμένη λειτουργική ικανότητα είτε λόγω της νόσου και της παρατεταμένης ακινησίας ή των συννοσηροτήτων, αδυνατώντας να συμμετάσχουν σε προγράμματα που απαιτούν έντονη σωματική άσκηση, ο ηλεκτρικός νευρομυϊκός ερεθισμός (ΗΝΜΕ) αποτελεί μια εναλλακτική προσέγγιση αποκατάστασης. Η τεχνική αυτή μπορεί να εφαρμοστεί είτε σε συνδυασμό με τα συνήθη προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης, είτε ως μεμονωμένη παρέμβαση. Η εφαρμογή του ΗΝΜΕ έχει ήδη χρησιμοποιηθεί για την πρώιμη κινητοποίηση βαρέως πασχόντων, με στόχο την πρόληψη της μυϊκής ατροφίας και αδυναμίας. Σκοπός αυτής της συστηματικής ανασκόπησης είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του ΗΝΜΕ, όσον αφορά στη βελτίωση της μυϊκής δύναμης, στην αύξηση της μυϊκής μάζας, στον έλεγχο της δύσπνοιας και στην ενίσχυση της λειτουργικής ικανότητας και της ποιότητας ζωής που σχετίζεται με την υγεία (HRQoL) σε ασθενείς με ΧΑΠ και σταθερή νόσο. Η ηλεκτρονική αναζήτηση των άρθρων πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed, Cochrane Controlled Trials Register (CENTRAL) και Physiotherapy Evidence Database (PEDro). Τα δεδομένα συλλέχθηκαν έως τον Ιούνιο του 2025. Δύο αξιολογητές (EK, NR) επέλεξαν τις τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες σύμφωνα με τα καθορισμένα κριτήρια ένταξης, τα οποία περιλάμβαναν ενήλικες με μέτρια έως σοβαρή ΧΑΠ σε σταθερή κατάσταση, στους οποίους εφαρμόστηκε σαφώς ορισμένο πρόγραμμα ΗΝΜΕ και παρουσίαζαν αποτελέσματα σχετικά με τη μυϊκή δύναμη, την αντοχή για άσκηση και τη λειτουργική ικανότητα των συμμετεχόντων. Οι αξιολογητές εξήγαγαν τα δεδομένα, βάσει των βασικών χαρακτηριστικών των ασθενών, των παραμέτρων της ομάδας παρέμβασης και της ομάδας ελέγχου αντίστοιχα και των εκάστοτε αποτελεσμάτων, και αξιολόγησαν ανεξάρτητα τη μεθοδολογική ποιότητα των επιλεγμένων μελετών χρησιμοποιώντας την κλίμακα PEDro. Δεκατρείς τυχαιοποιημένες μελέτες πληρούσαν τα απαιτούμενα κριτήρια και συμπεριλήφθηκαν στην συγκεκριμένη συστηματική ανασκόπηση. Η μεθοδολογική ποιότητα των μελετών αναδείχθηκε μέτρια έως υψηλή. Στην ανάλυση, οκτώ μελέτες αναφέρθηκαν στην σημαντική βελτίωση της μυϊκής δύναμης ασθενών της ομάδας παρέμβασης (ΗΝΜΕ) έναντι της ομάδας ελέγχου, όπως αυτή μετρήθηκε μέσω της μέγιστης εκούσιας μυϊκής σύσπασης, ιδιαίτερα στον τετρακέφαλο μυ. Ωστόσο, το όφελος του ΗΝΜΕ στη πρόληψη της έκπτωσης της μυϊκής μάζας των ασθενών ήταν αμφιλεγόμενο, με χαμηλή ποιότητα τεκμηρίωσης. Επιπλέον, με υψηλή ποιότητα τεκμηρίωσης παρουσιάστηκε η βελτίωση της αντοχής στην άσκηση, βάσει της 6-λεπτης δοκιμασίας βάδισης και του αισθήματος δύσπνοιας κατά την διάρκεια καθημερινών δραστηριοτήτων μετά την εφαρμογή ΗΝΜΕ. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση παρουσιάζει τον ΗΝΜΕ ως αποτελεσματική εναλλακτική μέθοδο αποκατάστασης σε ασθενείς με ΧΑΠ με σοβαρή επιβάρυνση του μεταβολικού και καρδιαγγειακού φορτίου, ωστόσο μελλοντικές μελέτες πρέπει να σχεδιαστούν, για να αναλύσουν λεπτομερώς τον ρόλο της ηλεκτρικής νευρομυϊκής διέγερσης στον γενικό πληθυσμό ασθενών με ΧΑΠ.","Skeletal muscle dysfunction is one of the most common extrapulmonary manifestations in patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD). For patients with reduced functionality, either due to the disease itself and prolonged immobilization, or comorbidities, preventing them from participating in programs requiring intense physical exercise, neuromuscular electrical stimulation (NMES) constitutes an alternative rehabilitation approach. This technique can be applied either in combination with conventional pulmonary rehabilitation programs or as a sole intervention. NMES has already been used for the early mobilization of critically ill patients, aiming to prevent muscle atrophy and weakness. The purpose of this systematic review is to evaluate the effectiveness of NMES regarding the improvement of muscle strength, increase in muscle mass, control of dyspnea, and enhancement of functional capacity and health-related quality of life (HRQoL) in patients with stable COPD. An electronic search of articles was conducted in the following databases: PubMed, Cochrane Controlled Trials Register (CENTRAL) and Physiotherapy Evidence Database (PEDro), up to June 2025. Two reviewers (EK, NR) selected randomized controlled trials (RCTs) according to predetermined inclusion criteria, which included adults with moderate to severe stable COPD, who underwent a clearly defined NMES program and reported outcomes related to muscle strength, exercise tolerance, and functional capacity of participants. The reviewers extracted data based on patients’ baseline characteristics, parameters of the intervention and control groups, and outcomes, and independently assessed the methodological quality of the selected studies using the PEDro scale. Thirteen RCTs met the required criteria and were included in this systematic review. The methodological quality of the studies was moderate to high. In the analysis, eight studies reported significant improvement in muscle strength in the intervention group (NMES) as measured by maximal voluntary muscle contraction (MVC), particularly in the quadriceps muscle. However, the benefit of NMES in preventing the decline of muscle mass was conflicting, with low quality of evidence. Additionally, an improvement in exercise tolerance was reported, based on the 6-minute walk test (6MWT), as well as reduced dyspnea during daily activities following NMES application, with a high level of evidence. This systematic review presents NMES as an effective alternative rehabilitation technique in patients with COPD with severe metabolic and cardiovascular burden. However, future studies need to be designed to analyze the specific role of neuromuscular electrical stimulation in the general COPD patient population."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Ηλεκτρικός νευρομυϊκός ερεθισμός ως μέσο πρόληψης μυϊκής έκπτωσης σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια: μια συστηματική ανασκόπηση"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Κουλουσούσα Ηλέκτρα","Koulousousa Ilektra"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η δυσλειτουργία των σκελετικών μυών αποτελεί μια από τις συχνότερες εξωπνευμονικές εκδηλώσεις σε ασθενείς με Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ). Από τους ασθενείς που έχουν μειωμένη λειτουργική ικανότητα είτε λόγω της νόσου και της παρατεταμένης ακινησίας ή των συννοσηροτήτων, αδυνατώντας να συμμετάσχουν σε προγράμματα που απαιτούν έντονη σωματική άσκηση, ο ηλεκτρικός νευρομυϊκός ερεθισμός (ΗΝΜΕ) αποτελεί μια εναλλακτική προσέγγιση αποκατάστασης. Η τεχνική αυτή μπορεί να εφαρμοστεί είτε σε συνδυασμό με τα συνήθη προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης, είτε ως μεμονωμένη παρέμβαση. Η εφαρμογή του ΗΝΜΕ έχει ήδη χρησιμοποιηθεί για την πρώιμη κινητοποίηση βαρέως πασχόντων, με στόχο την πρόληψη της μυϊκής ατροφίας και αδυναμίας. Σκοπός αυτής της συστηματικής ανασκόπησης είναι η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του ΗΝΜΕ, όσον αφορά στη βελτίωση της μυϊκής δύναμης, στην αύξηση της μυϊκής μάζας, στον έλεγχο της δύσπνοιας και στην ενίσχυση της λειτουργικής ικανότητας και της ποιότητας ζωής που σχετίζεται με την υγεία (HRQoL) σε ασθενείς με ΧΑΠ και σταθερή νόσο. Η ηλεκτρονική αναζήτηση των άρθρων πραγματοποιήθηκε στις βάσεις δεδομένων PubMed, Cochrane Controlled Trials Register (CENTRAL) και Physiotherapy Evidence Database (PEDro). Τα δεδομένα συλλέχθηκαν έως τον Ιούνιο του 2025. Δύο αξιολογητές (EK, NR) επέλεξαν τις τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες σύμφωνα με τα καθορισμένα κριτήρια ένταξης, τα οποία περιλάμβαναν ενήλικες με μέτρια έως σοβαρή ΧΑΠ σε σταθερή κατάσταση, στους οποίους εφαρμόστηκε σαφώς ορισμένο πρόγραμμα ΗΝΜΕ και παρουσίαζαν αποτελέσματα σχετικά με τη μυϊκή δύναμη, την αντοχή για άσκηση και τη λειτουργική ικανότητα των συμμετεχόντων. Οι αξιολογητές εξήγαγαν τα δεδομένα, βάσει των βασικών χαρακτηριστικών των ασθενών, των παραμέτρων της ομάδας παρέμβασης και της ομάδας ελέγχου αντίστοιχα και των εκάστοτε αποτελεσμάτων, και αξιολόγησαν ανεξάρτητα τη μεθοδολογική ποιότητα των επιλεγμένων μελετών χρησιμοποιώντας την κλίμακα PEDro. Δεκατρείς τυχαιοποιημένες μελέτες πληρούσαν τα απαιτούμενα κριτήρια και συμπεριλήφθηκαν στην συγκεκριμένη συστηματική ανασκόπηση. Η μεθοδολογική ποιότητα των μελετών αναδείχθηκε μέτρια έως υψηλή. Στην ανάλυση, οκτώ μελέτες αναφέρθηκαν στην σημαντική βελτίωση της μυϊκής δύναμης ασθενών της ομάδας παρέμβασης (ΗΝΜΕ) έναντι της ομάδας ελέγχου, όπως αυτή μετρήθηκε μέσω της μέγιστης εκούσιας μυϊκής σύσπασης, ιδιαίτερα στον τετρακέφαλο μυ. Ωστόσο, το όφελος του ΗΝΜΕ στη πρόληψη της έκπτωσης της μυϊκής μάζας των ασθενών ήταν αμφιλεγόμενο, με χαμηλή ποιότητα τεκμηρίωσης. Επιπλέον, με υψηλή ποιότητα τεκμηρίωσης παρουσιάστηκε η βελτίωση της αντοχής στην άσκηση, βάσει της 6-λεπτης δοκιμασίας βάδισης και του αισθήματος δύσπνοιας κατά την διάρκεια καθημερινών δραστηριοτήτων μετά την εφαρμογή ΗΝΜΕ. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση παρουσιάζει τον ΗΝΜΕ ως αποτελεσματική εναλλακτική μέθοδο αποκατάστασης σε ασθενείς με ΧΑΠ με σοβαρή επιβάρυνση του μεταβολικού και καρδιαγγειακού φορτίου, ωστόσο μελλοντικές μελέτες πρέπει να σχεδιαστούν, για να αναλύσουν λεπτομερώς τον ρόλο της ηλεκτρικής νευρομυϊκής διέγερσης στον γενικό πληθυσμό ασθενών με ΧΑΠ.","Skeletal muscle dysfunction is one of the most common extrapulmonary manifestations in patients with Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD). For patients with reduced functionality, either due to the disease itself and prolonged immobilization, or comorbidities, preventing them from participating in programs requiring intense physical exercise, neuromuscular electrical stimulation (NMES) constitutes an alternative rehabilitation approach. This technique can be applied either in combination with conventional pulmonary rehabilitation programs or as a sole intervention. NMES has already been used for the early mobilization of critically ill patients, aiming to prevent muscle atrophy and weakness. The purpose of this systematic review is to evaluate the effectiveness of NMES regarding the improvement of muscle strength, increase in muscle mass, control of dyspnea, and enhancement of functional capacity and health-related quality of life (HRQoL) in patients with stable COPD. An electronic search of articles was conducted in the following databases: PubMed, Cochrane Controlled Trials Register (CENTRAL) and Physiotherapy Evidence Database (PEDro), up to June 2025. Two reviewers (EK, NR) selected randomized controlled trials (RCTs) according to predetermined inclusion criteria, which included adults with moderate to severe stable COPD, who underwent a clearly defined NMES program and reported outcomes related to muscle strength, exercise tolerance, and functional capacity of participants. The reviewers extracted data based on patients’ baseline characteristics, parameters of the intervention and control groups, and outcomes, and independently assessed the methodological quality of the selected studies using the PEDro scale. Thirteen RCTs met the required criteria and were included in this systematic review. The methodological quality of the studies was moderate to high. In the analysis, eight studies reported significant improvement in muscle strength in the intervention group (NMES) as measured by maximal voluntary muscle contraction (MVC), particularly in the quadriceps muscle. However, the benefit of NMES in preventing the decline of muscle mass was conflicting, with low quality of evidence. Additionally, an improvement in exercise tolerance was reported, based on the 6-minute walk test (6MWT), as well as reduced dyspnea during daily activities following NMES application, with a high level of evidence. This systematic review presents NMES as an effective alternative rehabilitation technique in patients with COPD with severe metabolic and cardiovascular burden. However, future studies need to be designed to analyze the specific role of neuromuscular electrical stimulation in the general COPD patient population."],"dc:identifier":["uoadl:5310470","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310470"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Ηλεκτρικός νευρομυϊκός ερεθισμός ως μέσο πρόληψης μυϊκής έκπτωσης σε ασθενείς με χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια: μια συστηματική ανασκόπηση"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:40Z"}