{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5310796"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5310796","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη και κλινική αξιολόγηση μη κωδικών μορίων RNA που ρυθμίζουν την έκφραση ογκοσχετιζόμενων γονιδίων στο καρκίνο του μαστού","abstract":"Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την πιο συχνή κακοήθεια μεταξύ των γυναικών παγκοσμίως και κατέχει υψηλή θέση στις κυριότερες αιτίες θανάτου στο γυναικείο πληθυσμό. Η συχνότητα της ασθένειας παραμένει αρκετά υψηλή με την επιβίωση σε περιπτώσεις παρουσίας μεταστάσεων να βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. Η νόσος σχετίζεται συνήθως με συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, με σημαντικό παράγοντα κινδύνου να αποτελεί το οικογενειακό ιστορικό. Ο καρκίνος του μαστού ταξινομείται σε οικογενή, σποραδικό ή κληρονομικό καρκίνο και περαιτέρω σε ορμονοεξαρτώμενο ή ορμονοανεξάρτητο. Η νόσος αναπτύσσεται κυρίως στους γαλακτοφόρους πόρους και στους λοβούς του μαστού και μπορεί να επιφέρει μεταλλάξεις στους ασθενείς. Τα τελευταία χρόνια λόγω πρώιμης ανίχνευσης και πιο εξατομικευμένης θεραπείας η επιβίωση των ασθενών βελτιώνεται. Στην έγκαιρη ανίχνευση συμβάλλει η μαστογραφία η οποία έχει υψηλό ποσοστό ακρίβειας ακόμα και σε περιπτώσεις προκλινικών μη ψηλαφητών όγκων. Στον προσυμπτωματικό έλεγχο συμπεριλαμβάνονται και συμπληρωματικές απεικονιστικές εξετάσεις όπως το υπερηχογράφημα. Συμπληρωματικά με τη μαστογραφία συνήθως πραγματοποιείται και η μαγνητική τομογραφία η οποία έχει υψηλότερο ποσοστό ευαισθησίας. Παρ’ όλα αυτά η κλασική δοκιμασία για τη διάγνωση των ασθενών είναι ακόμα η βιοψία ιστού η οποία αποτελεί μια ισχυρά επεμβατική μέθοδος που οδηγεί σε ανεπιθύμητες ψυχολογικές συνέπειες για τον ασθενή. Η νόσος χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη ετερογένεια σε μοριακό αλλά και κλινικό επίπεδο. Για αυτό το λόγο προκειμένου να παρακολουθεί η εξέλιξη της νόσου χρησιμοποιούνται το προφίλ έκφρασης διαφόρων υποδοχέων αλλά και ο βαθμός πολλαπλασιασμού του όγκου. Ο καρκίνος του μαστού χωρίζεται σε μορφολογικούς και μοριακούς υποτύπους οι οποίοι είναι οι luminal A, luminal B, τριπλά αρνητικός, HER2 θετικοί, basal like, normal like. Ο μηχανισμός ογκογένεσης δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητός, ωστόσο μεταλλάξεις σε ένα ή πολλαπλά γονίδια που συμμετέχουν στη ρύθμιση της κυτταρικής αύξησης αλλά και στην απόπτωση μπορούν να οδηγήσουν ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού. Γενετικές αλλαγές που οδηγούν στην ανάπτυξη της νόσου χωρίζονται στις κατηγορίες μεταλλάξεις απώλειας λειτουργίας των ογκοκατασταλτικών γονιδίων και μεταλλάξεις ενεργοποίησης ογκογονιδίων. Συχνές μεταλλάξεις που συμβαίνουν σε ογκοκατασταλτικά γονίδια αφορούν συνήθως τα γονίδια BRCA1/2, PTEN, TP53 κ.α., ενώ μεταλλάξεις που αφορούν τα ογκογονίδια φέρουν ως πιο συχνά παραδείγματα τα ErbB2, PI3KCA, MYC και CCND1. Σημαντικό στοιχείο για την εξέλιξη της πορείας της νόσου αποτελούν η παρουσία ή απουσία υποδοχέων στεροειδών ορμονών που περιλαμβάνουν τους υποδοχείς οιστρογόνων (ER: Estrogen Receptor) και υποδοχείς προγεστερόνης (PR: Progesterone Receptor). Οι στεροειδείς ορμόνες έχουν την ικανότητα να εμπλακούν στη σηματοδότηση αφού μπορούν να προσδεθούν σε πυρηνικούς ορμονικούς υποδοχείς και να ενεργοποιήσουν τους υποδοχείς της κυτταροπλασματικής μεμβράνης. Οι υπότυποι του καρκίνου του μαστού που έχουν φαινότυπο ER + έχουν καλύτερη πρόγνωση από τους φαινοτύπους με ER−, ενώ οι προγεστερόνη έχει επίδραση στην ανάπτυξη τόσο ER+ όσο και ER− κυττάρων. Για αυτό το λόγο οι υποδοχείς αυτοί μετριούνται μαζί προκειμένου να σχηματιστεί εξατομικευμένη θεραπευτική αγωγή για τους ασθενείς. Οι όγκοι που εμφανίζονται με τη μεγαλύτερη συχνότητα ανήκουν στους υπότυπους Luminal A, οι οποίοι εμφανίζουν χαμηλή έκφραση το δείκτη Ki-67.Στη συνέχεια ακολουθούν οι υπότυποι Luminal B (ER+, PR±, HER2±, υψηλό Ki-67) ,HER2+ (ER−, PR−, HER2+), τριπλά αρνητικός(ER−, PR−, HER2−), Basal-like και Normal-like. Οι υπότυποι με ER+ ανταποκρίνονται καλύτερα σε ορμονική θεραπεία ενώ εκείνοι με PR− έχουν πιο επιθετική συμπεριφορά. Παρ όλης αυτής της γνώσης είναι επιτακτική ανάγκη να ταυτοποιηθούν νέοι μοριακοί βιοδείκτες προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των θεραπειών και να μειωθούν τα μειονεκτήματα τους που επεμβαίνουν και αλλοιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών. Τα μη κωδικά μόρια RNA αποτελούν μετάγραφα τα οποία δεν μεταφράζονται σε πρωτεΐνες αλλά είναι ικανά να συμμετέχουν σε ρυθμιστικές και δομικές λειτουργίες του κυττάρου. Οι κύριες κατηγορίες τους ανάλογα με το μέγεθος είναι τα Long non- coding RNAs (lncRNAs) και τα small non-coding RNAs (sncRNAs). Τα miRNAs δρουν κυρίως μετα-μεταγραφικά καθώς μπορούν και προσδένονται σε mRNA και να καταστέλλουν τη μετάφραση του ή να προκαλούν την αποικοδόμηση του. Συμμετέχουν στην αρνητική ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης καθώς δεσμεύονται στις 3’-αμετάφραστες περιοχές (3’-UTR) των μεταγράφων τους. Πολλές μελέτες έχουν αποδείξει τον καθοριστικό τους ρόλο στη ρύθμιση σηματοδοτικών μονοπατιών που συμμετέχουν στην εξέλιξη του καρκίνου του μαστού. Τα miRNAs μπορούν να στοχεύουν είτε ογκογονίδια είτε ογκοκατασταλτικά γονίδια και αναλόγως χωρίζονται στις κατηγορίες tsmiRs ή oncomiRs . Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη έκφρασης και η κλινική αξιολόγηση των miRNAs let-7c και mir-513c σε ιστολογικά δείγματα από ασθενείς με καρκίνο του μαστού. Για τους σκοπούς της εργασίας χρησιμοποιήθηκαν 60 δείγματα ιστού, εκ των οποίων 30 δείγματα από παθολογικούς, καρκινικούς όγκος μαστού και 30 δείγματα φυσιολογικού παρακείμενου ιστού. Στη συνέχεια ακολούθησε η απομόνωση του ολικού RNA και η 3’-πολυαδενυλίωση και αντίστροφη μεταγραφή του. Έπειτα προκειμένου να επιλεχθούν τα υπο μελέτη miRNAs πραγματοποιήθηκε in silico ανάλυση χρησιμοποιώντας τις βάσεις δεδομένων miRDB, miRwalk , oncomir και miRBase. Στη συνέχεια ακολούθησε κλινική αξιολόγηση και ανάλυση επιβίωσης μέσω του διαθέσιμου εργαλείου ΚMplotter (https://kmplot.com/analysis/) στο οποίο αξιοποιήθηκαν οι ομάδες ασθενών TCGA-BrCa και Metabric. Με βάση τα αποτελέσματα της ανάλυσης έγινε επιλογή των τελικών 2 miRNAs, let-7c και mir- 513c. Σε επόμενο βήμα πραγματοποιήθηκε ανάπτυξη και βελτιστοποίηση της μεθοδολογίας για την ποσοτικοποίηση των let-7c και mir-513c μέσω της μεθόδου της ποσοτικής PCR πραγματικού χρόνου (Real Time qPCR), χρησιμοποιώντας το φθορισμογόνο ανιχνευτή SYBR Green I. Σε τελικό βήμα πραγματοποιήθηκε βιοστατιστική ανάλυση προκειμένου να γίνει η κλινική αξιολόγηση των υπό μελέτη miRNAs μέσω του προγράμματος SPSS. Από τα αποτελέσματα της στατιστικής ανάλυσης προέκυψε το αποτέλεσμα ότι και τα 2 miRNAs παρουσίασαν μειωμένα επίπεδα έκφρασης στον καρκινικό ιστό σε σύγκριση με το φυσιολογικό παρακείμενο ιστό. Το mir-513c παρουσίασε στατιστικά σημαντική μείωση ενώ το let-7c παρουσίασε στατιστικά μη σημαντική μείωση. Μέσω της ανάλυσης καμπυλών ευαισθησίας ειδικότητας τα miRNAs παρουσίασαν στατιστικά σημαντική και παρόμοια τιμή δείκτη AUC, υποδηλώνοντας διαγνωστική αξία. Τα αποτελέσματα αυτά συσχετίστηκαν και με δεδομένα που προκύπτουν από τη βάση δεδομένων Enrichr, τα οποία επιβεβαιώνουν τη λειτουργία τους ως ογκοκατασταλτικά miRNAs. Εν κατακλείδι τα let-7c και mir-513c φαίνεται να είναι υποσχόμενα μόρια για τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού. Κρίνεται λοιπόν ανάγκη να διεξαχθεί μελλοντική έρευνα στην οποία θα παρουσιάζεται αυξημένος αριθμός δειγμάτων προκειμένου να αποτραπούν πιθανά σφάλματα και να προκύψουν ασφαλή και αξιόπιστα συμπεράσματα. Σημαντικά κρίνονται τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής εργασίας καθώς συμβάλλουν στην διερεύνηση της λειτουργίας των miRNAs ως βιοδείκτες στον καρκίνο του μαστού. Η συμμετοχή των βιοδεικτών στη κλινική αξιολόγηση των ασθενών έχει καθοριστική συμβολή ,προκειμένου να επιτευχθεί όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη διάγνωση και πιο εξατομικευμένη θεραπεία στους ασθενείς, για μείωση της θνητότητας της νόσου.","abstract_html":"Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την πιο συχνή κακοήθεια μεταξύ των γυναικών παγκοσμίως και κατέχει υψηλή θέση στις κυριότερες αιτίες θανάτου στο γυναικείο πληθυσμό. Η συχνότητα της ασθένειας παραμένει αρκετά υψηλή με την επιβίωση σε περιπτώσεις παρουσίας μεταστάσεων να βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. Η νόσος σχετίζεται συνήθως με συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, με σημαντικό παράγοντα κινδύνου να αποτελεί το οικογενειακό ιστορικό. Ο καρκίνος του μαστού ταξινομείται σε οικογενή, σποραδικό ή κληρονομικό καρκίνο και περαιτέρω σε ορμονοεξαρτώμενο ή ορμονοανεξάρτητο. Η νόσος αναπτύσσεται κυρίως στους γαλακτοφόρους πόρους και στους λοβούς του μαστού και μπορεί να επιφέρει μεταλλάξεις στους ασθενείς. Τα τελευταία χρόνια λόγω πρώιμης ανίχνευσης και πιο εξατομικευμένης θεραπείας η επιβίωση των ασθενών βελτιώνεται. Στην έγκαιρη ανίχνευση συμβάλλει η μαστογραφία η οποία έχει υψηλό ποσοστό ακρίβειας ακόμα και σε περιπτώσεις προκλινικών μη ψηλαφητών όγκων. Στον προσυμπτωματικό έλεγχο συμπεριλαμβάνονται και συμπληρωματικές απεικονιστικές εξετάσεις όπως το υπερηχογράφημα. Συμπληρωματικά με τη μαστογραφία συνήθως πραγματοποιείται και η μαγνητική τομογραφία η οποία έχει υψηλότερο ποσοστό ευαισθησίας. Παρ’ όλα αυτά η κλασική δοκιμασία για τη διάγνωση των ασθενών είναι ακόμα η βιοψία ιστού η οποία αποτελεί μια ισχυρά επεμβατική μέθοδος που οδηγεί σε ανεπιθύμητες ψυχολογικές συνέπειες για τον ασθενή. Η νόσος χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη ετερογένεια σε μοριακό αλλά και κλινικό επίπεδο. Για αυτό το λόγο προκειμένου να παρακολουθεί η εξέλιξη της νόσου χρησιμοποιούνται το προφίλ έκφρασης διαφόρων υποδοχέων αλλά και ο βαθμός πολλαπλασιασμού του όγκου. Ο καρκίνος του μαστού χωρίζεται σε μορφολογικούς και μοριακούς υποτύπους οι οποίοι είναι οι luminal A, luminal B, τριπλά αρνητικός, HER2 θετικοί, basal like, normal like. Ο μηχανισμός ογκογένεσης δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητός, ωστόσο μεταλλάξεις σε ένα ή πολλαπλά γονίδια που συμμετέχουν στη ρύθμιση της κυτταρικής αύξησης αλλά και στην απόπτωση μπορούν να οδηγήσουν ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού. Γενετικές αλλαγές που οδηγούν στην ανάπτυξη της νόσου χωρίζονται στις κατηγορίες μεταλλάξεις απώλειας λειτουργίας των ογκοκατασταλτικών γονιδίων και μεταλλάξεις ενεργοποίησης ογκογονιδίων. Συχνές μεταλλάξεις που συμβαίνουν σε ογκοκατασταλτικά γονίδια αφορούν συνήθως τα γονίδια BRCA1/2, PTEN, TP53 κ.α., ενώ μεταλλάξεις που αφορούν τα ογκογονίδια φέρουν ως πιο συχνά παραδείγματα τα ErbB2, PI3KCA, MYC και CCND1. Σημαντικό στοιχείο για την εξέλιξη της πορείας της νόσου αποτελούν η παρουσία ή απουσία υποδοχέων στεροειδών ορμονών που περιλαμβάνουν τους υποδοχείς οιστρογόνων (ER: Estrogen Receptor) και υποδοχείς προγεστερόνης (PR: Progesterone Receptor). Οι στεροειδείς ορμόνες έχουν την ικανότητα να εμπλακούν στη σηματοδότηση αφού μπορούν να προσδεθούν σε πυρηνικούς ορμονικούς υποδοχείς και να ενεργοποιήσουν τους υποδοχείς της κυτταροπλασματικής μεμβράνης. Οι υπότυποι του καρκίνου του μαστού που έχουν φαινότυπο ER + έχουν καλύτερη πρόγνωση από τους φαινοτύπους με ER−, ενώ οι προγεστερόνη έχει επίδραση στην ανάπτυξη τόσο ER+ όσο και ER− κυττάρων. Για αυτό το λόγο οι υποδοχείς αυτοί μετριούνται μαζί προκειμένου να σχηματιστεί εξατομικευμένη θεραπευτική αγωγή για τους ασθενείς. Οι όγκοι που εμφανίζονται με τη μεγαλύτερη συχνότητα ανήκουν στους υπότυπους Luminal A, οι οποίοι εμφανίζουν χαμηλή έκφραση το δείκτη Ki-67.Στη συνέχεια ακολουθούν οι υπότυποι Luminal B (ER+, PR±, HER2±, υψηλό Ki-67) ,HER2+ (ER−, PR−, HER2+), τριπλά αρνητικός(ER−, PR−, HER2−), Basal-like και Normal-like. Οι υπότυποι με ER+ ανταποκρίνονται καλύτερα σε ορμονική θεραπεία ενώ εκείνοι με PR− έχουν πιο επιθετική συμπεριφορά. Παρ όλης αυτής της γνώσης είναι επιτακτική ανάγκη να ταυτοποιηθούν νέοι μοριακοί βιοδείκτες προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των θεραπειών και να μειωθούν τα μειονεκτήματα τους που επεμβαίνουν και αλλοιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών. Τα μη κωδικά μόρια RNA αποτελούν μετάγραφα τα οποία δεν μεταφράζονται σε πρωτεΐνες αλλά είναι ικανά να συμμετέχουν σε ρυθμιστικές και δομικές λειτουργίες του κυττάρου. Οι κύριες κατηγορίες τους ανάλογα με το μέγεθος είναι τα Long non- coding RNAs (lncRNAs) και τα small non-coding RNAs (sncRNAs). Τα miRNAs δρουν κυρίως μετα-μεταγραφικά καθώς μπορούν και προσδένονται σε mRNA και να καταστέλλουν τη μετάφραση του ή να προκαλούν την αποικοδόμηση του. Συμμετέχουν στην αρνητική ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης καθώς δεσμεύονται στις 3’-αμετάφραστες περιοχές (3’-UTR) των μεταγράφων τους. Πολλές μελέτες έχουν αποδείξει τον καθοριστικό τους ρόλο στη ρύθμιση σηματοδοτικών μονοπατιών που συμμετέχουν στην εξέλιξη του καρκίνου του μαστού. Τα miRNAs μπορούν να στοχεύουν είτε ογκογονίδια είτε ογκοκατασταλτικά γονίδια και αναλόγως χωρίζονται στις κατηγορίες tsmiRs ή oncomiRs . Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη έκφρασης και η κλινική αξιολόγηση των miRNAs let-7c και mir-513c σε ιστολογικά δείγματα από ασθενείς με καρκίνο του μαστού. Για τους σκοπούς της εργασίας χρησιμοποιήθηκαν 60 δείγματα ιστού, εκ των οποίων 30 δείγματα από παθολογικούς, καρκινικούς όγκος μαστού και 30 δείγματα φυσιολογικού παρακείμενου ιστού. Στη συνέχεια ακολούθησε η απομόνωση του ολικού RNA και η 3’-πολυαδενυλίωση και αντίστροφη μεταγραφή του. Έπειτα προκειμένου να επιλεχθούν τα υπο μελέτη miRNAs πραγματοποιήθηκε in silico ανάλυση χρησιμοποιώντας τις βάσεις δεδομένων miRDB, miRwalk , oncomir και miRBase. Στη συνέχεια ακολούθησε κλινική αξιολόγηση και ανάλυση επιβίωσης μέσω του διαθέσιμου εργαλείου ΚMplotter (https://kmplot.com/analysis/) στο οποίο αξιοποιήθηκαν οι ομάδες ασθενών TCGA-BrCa και Metabric. Με βάση τα αποτελέσματα της ανάλυσης έγινε επιλογή των τελικών 2 miRNAs, let-7c και mir- 513c. Σε επόμενο βήμα πραγματοποιήθηκε ανάπτυξη και βελτιστοποίηση της μεθοδολογίας για την ποσοτικοποίηση των let-7c και mir-513c μέσω της μεθόδου της ποσοτικής PCR πραγματικού χρόνου (Real Time qPCR), χρησιμοποιώντας το φθορισμογόνο ανιχνευτή SYBR Green I. Σε τελικό βήμα πραγματοποιήθηκε βιοστατιστική ανάλυση προκειμένου να γίνει η κλινική αξιολόγηση των υπό μελέτη miRNAs μέσω του προγράμματος SPSS. Από τα αποτελέσματα της στατιστικής ανάλυσης προέκυψε το αποτέλεσμα ότι και τα 2 miRNAs παρουσίασαν μειωμένα επίπεδα έκφρασης στον καρκινικό ιστό σε σύγκριση με το φυσιολογικό παρακείμενο ιστό. Το mir-513c παρουσίασε στατιστικά σημαντική μείωση ενώ το let-7c παρουσίασε στατιστικά μη σημαντική μείωση. Μέσω της ανάλυσης καμπυλών ευαισθησίας ειδικότητας τα miRNAs παρουσίασαν στατιστικά σημαντική και παρόμοια τιμή δείκτη AUC, υποδηλώνοντας διαγνωστική αξία. Τα αποτελέσματα αυτά συσχετίστηκαν και με δεδομένα που προκύπτουν από τη βάση δεδομένων Enrichr, τα οποία επιβεβαιώνουν τη λειτουργία τους ως ογκοκατασταλτικά miRNAs. Εν κατακλείδι τα let-7c και mir-513c φαίνεται να είναι υποσχόμενα μόρια για τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού. Κρίνεται λοιπόν ανάγκη να διεξαχθεί μελλοντική έρευνα στην οποία θα παρουσιάζεται αυξημένος αριθμός δειγμάτων προκειμένου να αποτραπούν πιθανά σφάλματα και να προκύψουν ασφαλή και αξιόπιστα συμπεράσματα. Σημαντικά κρίνονται τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής εργασίας καθώς συμβάλλουν στην διερεύνηση της λειτουργίας των miRNAs ως βιοδείκτες στον καρκίνο του μαστού. Η συμμετοχή των βιοδεικτών στη κλινική αξιολόγηση των ασθενών έχει καθοριστική συμβολή ,προκειμένου να επιτευχθεί όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη διάγνωση και πιο εξατομικευμένη θεραπεία στους ασθενείς, για μείωση της θνητότητας της νόσου.","abstract_has_math":false,"creators":["ΑΔΑΜΟΥ ΕΙΡΗΝΗ","ADAMOU EIRINI"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:43Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5310796"],"render_values":[{"text":"uoadl:5310796","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310796","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310796","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5310796","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΑΔΑΜΟΥ ΕΙΡΗΝΗ","ADAMOU EIRINI"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5310796","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310796"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την πιο συχνή κακοήθεια μεταξύ των γυναικών παγκοσμίως και κατέχει υψηλή θέση στις κυριότερες αιτίες θανάτου στο γυναικείο πληθυσμό. Η συχνότητα της ασθένειας παραμένει αρκετά υψηλή με την επιβίωση σε περιπτώσεις παρουσίας μεταστάσεων να βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. Η νόσος σχετίζεται συνήθως με συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, με σημαντικό παράγοντα κινδύνου να αποτελεί το οικογενειακό ιστορικό. Ο καρκίνος του μαστού ταξινομείται σε οικογενή, σποραδικό ή κληρονομικό καρκίνο και περαιτέρω σε ορμονοεξαρτώμενο ή ορμονοανεξάρτητο. Η νόσος αναπτύσσεται κυρίως στους γαλακτοφόρους πόρους και στους λοβούς του μαστού και μπορεί να επιφέρει μεταλλάξεις στους ασθενείς. Τα τελευταία χρόνια λόγω πρώιμης ανίχνευσης και πιο εξατομικευμένης θεραπείας η επιβίωση των ασθενών βελτιώνεται. Στην έγκαιρη ανίχνευση συμβάλλει η μαστογραφία η οποία έχει υψηλό ποσοστό ακρίβειας ακόμα και σε περιπτώσεις προκλινικών μη ψηλαφητών όγκων. Στον προσυμπτωματικό έλεγχο συμπεριλαμβάνονται και συμπληρωματικές απεικονιστικές εξετάσεις όπως το υπερηχογράφημα. Συμπληρωματικά με τη μαστογραφία συνήθως πραγματοποιείται και η μαγνητική τομογραφία η οποία έχει υψηλότερο ποσοστό ευαισθησίας. Παρ’ όλα αυτά η κλασική δοκιμασία για τη διάγνωση των ασθενών είναι ακόμα η βιοψία ιστού η οποία αποτελεί μια ισχυρά επεμβατική μέθοδος που οδηγεί σε ανεπιθύμητες ψυχολογικές συνέπειες για τον ασθενή. Η νόσος χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη ετερογένεια σε μοριακό αλλά και κλινικό επίπεδο. Για αυτό το λόγο προκειμένου να παρακολουθεί η εξέλιξη της νόσου χρησιμοποιούνται το προφίλ έκφρασης διαφόρων υποδοχέων αλλά και ο βαθμός πολλαπλασιασμού του όγκου. Ο καρκίνος του μαστού χωρίζεται σε μορφολογικούς και μοριακούς υποτύπους οι οποίοι είναι οι luminal A, luminal B, τριπλά αρνητικός, HER2 θετικοί, basal like, normal like. Ο μηχανισμός ογκογένεσης δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητός, ωστόσο μεταλλάξεις σε ένα ή πολλαπλά γονίδια που συμμετέχουν στη ρύθμιση της κυτταρικής αύξησης αλλά και στην απόπτωση μπορούν να οδηγήσουν ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού. Γενετικές αλλαγές που οδηγούν στην ανάπτυξη της νόσου χωρίζονται στις κατηγορίες μεταλλάξεις απώλειας λειτουργίας των ογκοκατασταλτικών γονιδίων και μεταλλάξεις ενεργοποίησης ογκογονιδίων. Συχνές μεταλλάξεις που συμβαίνουν σε ογκοκατασταλτικά γονίδια αφορούν συνήθως τα γονίδια BRCA1/2, PTEN, TP53 κ.α., ενώ μεταλλάξεις που αφορούν τα ογκογονίδια φέρουν ως πιο συχνά παραδείγματα τα ErbB2, PI3KCA, MYC και CCND1. Σημαντικό στοιχείο για την εξέλιξη της πορείας της νόσου αποτελούν η παρουσία ή απουσία υποδοχέων στεροειδών ορμονών που περιλαμβάνουν τους υποδοχείς οιστρογόνων (ER: Estrogen Receptor) και υποδοχείς προγεστερόνης (PR: Progesterone Receptor). Οι στεροειδείς ορμόνες έχουν την ικανότητα να εμπλακούν στη σηματοδότηση αφού μπορούν να προσδεθούν σε πυρηνικούς ορμονικούς υποδοχείς και να ενεργοποιήσουν τους υποδοχείς της κυτταροπλασματικής μεμβράνης. Οι υπότυποι του καρκίνου του μαστού που έχουν φαινότυπο ER + έχουν καλύτερη πρόγνωση από τους φαινοτύπους με ER−, ενώ οι προγεστερόνη έχει επίδραση στην ανάπτυξη τόσο ER+ όσο και ER− κυττάρων. Για αυτό το λόγο οι υποδοχείς αυτοί μετριούνται μαζί προκειμένου να σχηματιστεί εξατομικευμένη θεραπευτική αγωγή για τους ασθενείς. Οι όγκοι που εμφανίζονται με τη μεγαλύτερη συχνότητα ανήκουν στους υπότυπους Luminal A, οι οποίοι εμφανίζουν χαμηλή έκφραση το δείκτη Ki-67.Στη συνέχεια ακολουθούν οι υπότυποι Luminal B (ER+, PR±, HER2±, υψηλό Ki-67) ,HER2+ (ER−, PR−, HER2+), τριπλά αρνητικός(ER−, PR−, HER2−), Basal-like και Normal-like. Οι υπότυποι με ER+ ανταποκρίνονται καλύτερα σε ορμονική θεραπεία ενώ εκείνοι με PR− έχουν πιο επιθετική συμπεριφορά. Παρ όλης αυτής της γνώσης είναι επιτακτική ανάγκη να ταυτοποιηθούν νέοι μοριακοί βιοδείκτες προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των θεραπειών και να μειωθούν τα μειονεκτήματα τους που επεμβαίνουν και αλλοιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών. Τα μη κωδικά μόρια RNA αποτελούν μετάγραφα τα οποία δεν μεταφράζονται σε πρωτεΐνες αλλά είναι ικανά να συμμετέχουν σε ρυθμιστικές και δομικές λειτουργίες του κυττάρου. Οι κύριες κατηγορίες τους ανάλογα με το μέγεθος είναι τα Long non- coding RNAs (lncRNAs) και τα small non-coding RNAs (sncRNAs). Τα miRNAs δρουν κυρίως μετα-μεταγραφικά καθώς μπορούν και προσδένονται σε mRNA και να καταστέλλουν τη μετάφραση του ή να προκαλούν την αποικοδόμηση του. Συμμετέχουν στην αρνητική ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης καθώς δεσμεύονται στις 3’-αμετάφραστες περιοχές (3’-UTR) των μεταγράφων τους. Πολλές μελέτες έχουν αποδείξει τον καθοριστικό τους ρόλο στη ρύθμιση σηματοδοτικών μονοπατιών που συμμετέχουν στην εξέλιξη του καρκίνου του μαστού. Τα miRNAs μπορούν να στοχεύουν είτε ογκογονίδια είτε ογκοκατασταλτικά γονίδια και αναλόγως χωρίζονται στις κατηγορίες tsmiRs ή oncomiRs . Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη έκφρασης και η κλινική αξιολόγηση των miRNAs let-7c και mir-513c σε ιστολογικά δείγματα από ασθενείς με καρκίνο του μαστού. Για τους σκοπούς της εργασίας χρησιμοποιήθηκαν 60 δείγματα ιστού, εκ των οποίων 30 δείγματα από παθολογικούς, καρκινικούς όγκος μαστού και 30 δείγματα φυσιολογικού παρακείμενου ιστού. Στη συνέχεια ακολούθησε η απομόνωση του ολικού RNA και η 3’-πολυαδενυλίωση και αντίστροφη μεταγραφή του. Έπειτα προκειμένου να επιλεχθούν τα υπο μελέτη miRNAs πραγματοποιήθηκε in silico ανάλυση χρησιμοποιώντας τις βάσεις δεδομένων miRDB, miRwalk , oncomir και miRBase. Στη συνέχεια ακολούθησε κλινική αξιολόγηση και ανάλυση επιβίωσης μέσω του διαθέσιμου εργαλείου ΚMplotter (https://kmplot.com/analysis/) στο οποίο αξιοποιήθηκαν οι ομάδες ασθενών TCGA-BrCa και Metabric. Με βάση τα αποτελέσματα της ανάλυσης έγινε επιλογή των τελικών 2 miRNAs, let-7c και mir- 513c. Σε επόμενο βήμα πραγματοποιήθηκε ανάπτυξη και βελτιστοποίηση της μεθοδολογίας για την ποσοτικοποίηση των let-7c και mir-513c μέσω της μεθόδου της ποσοτικής PCR πραγματικού χρόνου (Real Time qPCR), χρησιμοποιώντας το φθορισμογόνο ανιχνευτή SYBR Green I. Σε τελικό βήμα πραγματοποιήθηκε βιοστατιστική ανάλυση προκειμένου να γίνει η κλινική αξιολόγηση των υπό μελέτη miRNAs μέσω του προγράμματος SPSS. Από τα αποτελέσματα της στατιστικής ανάλυσης προέκυψε το αποτέλεσμα ότι και τα 2 miRNAs παρουσίασαν μειωμένα επίπεδα έκφρασης στον καρκινικό ιστό σε σύγκριση με το φυσιολογικό παρακείμενο ιστό. Το mir-513c παρουσίασε στατιστικά σημαντική μείωση ενώ το let-7c παρουσίασε στατιστικά μη σημαντική μείωση. Μέσω της ανάλυσης καμπυλών ευαισθησίας ειδικότητας τα miRNAs παρουσίασαν στατιστικά σημαντική και παρόμοια τιμή δείκτη AUC, υποδηλώνοντας διαγνωστική αξία. Τα αποτελέσματα αυτά συσχετίστηκαν και με δεδομένα που προκύπτουν από τη βάση δεδομένων Enrichr, τα οποία επιβεβαιώνουν τη λειτουργία τους ως ογκοκατασταλτικά miRNAs. Εν κατακλείδι τα let-7c και mir-513c φαίνεται να είναι υποσχόμενα μόρια για τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού. Κρίνεται λοιπόν ανάγκη να διεξαχθεί μελλοντική έρευνα στην οποία θα παρουσιάζεται αυξημένος αριθμός δειγμάτων προκειμένου να αποτραπούν πιθανά σφάλματα και να προκύψουν ασφαλή και αξιόπιστα συμπεράσματα. Σημαντικά κρίνονται τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής εργασίας καθώς συμβάλλουν στην διερεύνηση της λειτουργίας των miRNAs ως βιοδείκτες στον καρκίνο του μαστού. Η συμμετοχή των βιοδεικτών στη κλινική αξιολόγηση των ασθενών έχει καθοριστική συμβολή ,προκειμένου να επιτευχθεί όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη διάγνωση και πιο εξατομικευμένη θεραπεία στους ασθενείς, για μείωση της θνητότητας της νόσου.","Breast cancer is the most common malignancy among women worldwide and ranks high among the main causes of death in the female population. The incidence of the disease remains quite high with survival in cases of metastases being at low levels. The disease is usually associated with a combination of genetic and environmental factors, with family history being an important risk factor. Breast cancer is classified as familial, sporadic or hereditary cancer and further as hormone-dependent or hormone- independent. The disease develops mainly in the milk ducts and lobules of the breast and can cause mutations in patients. In recent years, due to early detection and more personalized treatment, patient survival has improved. Mammography contributes to early detection, which has a high accuracy rate even in cases of preclinical non-palpable tumors. Screening also includes complementary imaging tests such as ultrasound. In addition to mammography, magnetic resonance imaging is usually performed, which has a higher sensitivity rate. However, the classic test for diagnosing patients is still tissue biopsy, which is a highly invasive method leading to undesirable psychological consequences for the patient. The disease is characterized by molecular and clinical heterogeneity. Thus, expression profile of various receptors and degree of tumor proliferation are utilized for the monitoring of disease progression Breast cancer is divided into morphological and molecular subtypes, which are luminal A, luminal B, triple negative, HER2 positive, basal like, normal like. The mechanism of tumorigenesis is not yet fully understood, however, mutations in one or multiple genes that participate in the regulation of cell growth and apoptosis can lead to the development of breast cancer. Genetic changes that lead to the development of the disease are divided into the categories of loss-of- function mutations of tumor suppressor genes and activating mutations of oncogenes. Common mutations that occur in tumor suppressor genes usually involve the genes BRCA1/2, PTEN, TP53, etc., while mutations involving oncogenes include ErbB2, PI3KCA, MYC and CCND1 as the most common examples. An important element for the development of the course of the disease is the presence or absence of steroid hormone receptors, which include ER (Estrogen receptor) and PR (Progesterone receptor). Steroid hormones can be involved in signaling since they can bind to nuclear hormone receptors and activate cytoplasmic membrane receptors. Breast cancer subtypes that have an ER + phenotype have a better prognosis than those with ER −, while progesterone influences the growth of both ER + and ER − cells. For this reason, these receptors are measured together to form an individualized treatment plan for patients. The tumors that occur more frequently belong to the Luminal A subtype, which shows low expression of the Ki-67 marker. This is followed by the Luminal B subtypes (ER +, PR ±, HER2 ±, high Ki-67), HER2 + (ER −, PR −, HER2 +), triple negative (ER −, PR −, HER2 −), Basal-like and Normal-like. The ER + subtypes respond better to hormonal therapy while those with PR − have a more aggressive behavior. Despite all this knowledge, it is imperative to identify new molecular biomarkers to increase the effectiveness of treatments and reduce their side-effects that interfere and alter the quality of life of patients. Non-coding RNA molecules are transcripts that are not translated into proteins but are capable of participating in regulatory and structural functions of the cell. They are mainly classified by size to Long non-coding RNAs (lncRNAs) and small non-coding RNAs (sncRNAs) . MiRNAs are the most widely studied representatives of sncRNAs. They act mainly as post-transcriptional gene expression regulators by binding to the mRNA-target and either suppressing its translation or causing its degradation. Many studies have demonstrated their crucial role in the regulation of signaling pathways involved in the progression of breast cancer. MiRNAs can target either oncogenes or tumor suppressor genes and are accordingly divided into the categories tsmiRs or oncomiRs. The purpose of this thesis is to study the expression and clinical evaluation of the miRNAs let-7c and mir-513c in histological samples from patients with breast cancer. For this purpose , we used 30 matched samples of pathological cancerous breast tumors and samples of adjacent normal tissue. Firstly, the tissue samples were homogenized and the homogenates were used for total RNA extraction. Later the RNA samples underwent 3’-end polyadenylation and reverse transcription. For the selection of the studied miRNAAsin silico analysis was performed using the miRDB, miRwalk, oncomir and miRBase databases. This was followed by clinical evaluation and survival analysis through the available KMplotter tool (https://kmplot.com/analysis/) in which the TCGA-BrCa and Metabric patient groups were utilized. Based on the results of the analysis, the final 2 miRNAs, let-7c and mir-513c, were selected. For the quantification of the studied miRNAs, a SYBR-Green I-based real-time qPCR methodology was developed and optimized. Finally, biostatistical analysis of the results was performed by the SPSS software. The results of the statistical analysis showed that both miRNAs’ expression levels are downregulated in cancer tissue compared to normal adjacent tissue. Specifically, mir- 513c presents a statistically significant decrease while let-7c presents a statistically non- significant decrease. Through the analysis of sensitivity-specificity curves, the miRNAs showed a statistically significant and similar AUC index value, indicating diagnostic value. These results were also correlated with data obtained from the Enrichr database, which confirm their function as tumor suppressor miRNAs. In conclusion, let-7c and mir-513c appear as promising molecules for the diagnosis of breast cancer. It is therefore necessary to conduct further research in which an increased number of samples will be analysed to prevent possible errors and obtain safe and reliable conclusions. The results of this thesis are considered important as they contribute to the investigation of the function of miRNAs as biomarkers in breast cancer. The participation of biomarkers in the clinical evaluation of patients has a decisive contribution to achieve the earliest possible diagnosis and more personalized treatment for patients, to reduce the mortality of the disease."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη και κλινική αξιολόγηση μη κωδικών μορίων RNA που ρυθμίζουν την έκφραση ογκοσχετιζόμενων γονιδίων στο καρκίνο του μαστού"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΑΔΑΜΟΥ ΕΙΡΗΝΗ","ADAMOU EIRINI"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την πιο συχνή κακοήθεια μεταξύ των γυναικών παγκοσμίως και κατέχει υψηλή θέση στις κυριότερες αιτίες θανάτου στο γυναικείο πληθυσμό. Η συχνότητα της ασθένειας παραμένει αρκετά υψηλή με την επιβίωση σε περιπτώσεις παρουσίας μεταστάσεων να βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα. Η νόσος σχετίζεται συνήθως με συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, με σημαντικό παράγοντα κινδύνου να αποτελεί το οικογενειακό ιστορικό. Ο καρκίνος του μαστού ταξινομείται σε οικογενή, σποραδικό ή κληρονομικό καρκίνο και περαιτέρω σε ορμονοεξαρτώμενο ή ορμονοανεξάρτητο. Η νόσος αναπτύσσεται κυρίως στους γαλακτοφόρους πόρους και στους λοβούς του μαστού και μπορεί να επιφέρει μεταλλάξεις στους ασθενείς. Τα τελευταία χρόνια λόγω πρώιμης ανίχνευσης και πιο εξατομικευμένης θεραπείας η επιβίωση των ασθενών βελτιώνεται. Στην έγκαιρη ανίχνευση συμβάλλει η μαστογραφία η οποία έχει υψηλό ποσοστό ακρίβειας ακόμα και σε περιπτώσεις προκλινικών μη ψηλαφητών όγκων. Στον προσυμπτωματικό έλεγχο συμπεριλαμβάνονται και συμπληρωματικές απεικονιστικές εξετάσεις όπως το υπερηχογράφημα. Συμπληρωματικά με τη μαστογραφία συνήθως πραγματοποιείται και η μαγνητική τομογραφία η οποία έχει υψηλότερο ποσοστό ευαισθησίας. Παρ’ όλα αυτά η κλασική δοκιμασία για τη διάγνωση των ασθενών είναι ακόμα η βιοψία ιστού η οποία αποτελεί μια ισχυρά επεμβατική μέθοδος που οδηγεί σε ανεπιθύμητες ψυχολογικές συνέπειες για τον ασθενή. Η νόσος χαρακτηρίζεται από ιδιαίτερη ετερογένεια σε μοριακό αλλά και κλινικό επίπεδο. Για αυτό το λόγο προκειμένου να παρακολουθεί η εξέλιξη της νόσου χρησιμοποιούνται το προφίλ έκφρασης διαφόρων υποδοχέων αλλά και ο βαθμός πολλαπλασιασμού του όγκου. Ο καρκίνος του μαστού χωρίζεται σε μορφολογικούς και μοριακούς υποτύπους οι οποίοι είναι οι luminal A, luminal B, τριπλά αρνητικός, HER2 θετικοί, basal like, normal like. Ο μηχανισμός ογκογένεσης δεν είναι ακόμα πλήρως κατανοητός, ωστόσο μεταλλάξεις σε ένα ή πολλαπλά γονίδια που συμμετέχουν στη ρύθμιση της κυτταρικής αύξησης αλλά και στην απόπτωση μπορούν να οδηγήσουν ανάπτυξη του καρκίνου του μαστού. Γενετικές αλλαγές που οδηγούν στην ανάπτυξη της νόσου χωρίζονται στις κατηγορίες μεταλλάξεις απώλειας λειτουργίας των ογκοκατασταλτικών γονιδίων και μεταλλάξεις ενεργοποίησης ογκογονιδίων. Συχνές μεταλλάξεις που συμβαίνουν σε ογκοκατασταλτικά γονίδια αφορούν συνήθως τα γονίδια BRCA1/2, PTEN, TP53 κ.α., ενώ μεταλλάξεις που αφορούν τα ογκογονίδια φέρουν ως πιο συχνά παραδείγματα τα ErbB2, PI3KCA, MYC και CCND1. Σημαντικό στοιχείο για την εξέλιξη της πορείας της νόσου αποτελούν η παρουσία ή απουσία υποδοχέων στεροειδών ορμονών που περιλαμβάνουν τους υποδοχείς οιστρογόνων (ER: Estrogen Receptor) και υποδοχείς προγεστερόνης (PR: Progesterone Receptor). Οι στεροειδείς ορμόνες έχουν την ικανότητα να εμπλακούν στη σηματοδότηση αφού μπορούν να προσδεθούν σε πυρηνικούς ορμονικούς υποδοχείς και να ενεργοποιήσουν τους υποδοχείς της κυτταροπλασματικής μεμβράνης. Οι υπότυποι του καρκίνου του μαστού που έχουν φαινότυπο ER + έχουν καλύτερη πρόγνωση από τους φαινοτύπους με ER−, ενώ οι προγεστερόνη έχει επίδραση στην ανάπτυξη τόσο ER+ όσο και ER− κυττάρων. Για αυτό το λόγο οι υποδοχείς αυτοί μετριούνται μαζί προκειμένου να σχηματιστεί εξατομικευμένη θεραπευτική αγωγή για τους ασθενείς. Οι όγκοι που εμφανίζονται με τη μεγαλύτερη συχνότητα ανήκουν στους υπότυπους Luminal A, οι οποίοι εμφανίζουν χαμηλή έκφραση το δείκτη Ki-67.Στη συνέχεια ακολουθούν οι υπότυποι Luminal B (ER+, PR±, HER2±, υψηλό Ki-67) ,HER2+ (ER−, PR−, HER2+), τριπλά αρνητικός(ER−, PR−, HER2−), Basal-like και Normal-like. Οι υπότυποι με ER+ ανταποκρίνονται καλύτερα σε ορμονική θεραπεία ενώ εκείνοι με PR− έχουν πιο επιθετική συμπεριφορά. Παρ όλης αυτής της γνώσης είναι επιτακτική ανάγκη να ταυτοποιηθούν νέοι μοριακοί βιοδείκτες προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των θεραπειών και να μειωθούν τα μειονεκτήματα τους που επεμβαίνουν και αλλοιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών. Τα μη κωδικά μόρια RNA αποτελούν μετάγραφα τα οποία δεν μεταφράζονται σε πρωτεΐνες αλλά είναι ικανά να συμμετέχουν σε ρυθμιστικές και δομικές λειτουργίες του κυττάρου. Οι κύριες κατηγορίες τους ανάλογα με το μέγεθος είναι τα Long non- coding RNAs (lncRNAs) και τα small non-coding RNAs (sncRNAs). Τα miRNAs δρουν κυρίως μετα-μεταγραφικά καθώς μπορούν και προσδένονται σε mRNA και να καταστέλλουν τη μετάφραση του ή να προκαλούν την αποικοδόμηση του. Συμμετέχουν στην αρνητική ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης καθώς δεσμεύονται στις 3’-αμετάφραστες περιοχές (3’-UTR) των μεταγράφων τους. Πολλές μελέτες έχουν αποδείξει τον καθοριστικό τους ρόλο στη ρύθμιση σηματοδοτικών μονοπατιών που συμμετέχουν στην εξέλιξη του καρκίνου του μαστού. Τα miRNAs μπορούν να στοχεύουν είτε ογκογονίδια είτε ογκοκατασταλτικά γονίδια και αναλόγως χωρίζονται στις κατηγορίες tsmiRs ή oncomiRs . Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η μελέτη έκφρασης και η κλινική αξιολόγηση των miRNAs let-7c και mir-513c σε ιστολογικά δείγματα από ασθενείς με καρκίνο του μαστού. Για τους σκοπούς της εργασίας χρησιμοποιήθηκαν 60 δείγματα ιστού, εκ των οποίων 30 δείγματα από παθολογικούς, καρκινικούς όγκος μαστού και 30 δείγματα φυσιολογικού παρακείμενου ιστού. Στη συνέχεια ακολούθησε η απομόνωση του ολικού RNA και η 3’-πολυαδενυλίωση και αντίστροφη μεταγραφή του. Έπειτα προκειμένου να επιλεχθούν τα υπο μελέτη miRNAs πραγματοποιήθηκε in silico ανάλυση χρησιμοποιώντας τις βάσεις δεδομένων miRDB, miRwalk , oncomir και miRBase. Στη συνέχεια ακολούθησε κλινική αξιολόγηση και ανάλυση επιβίωσης μέσω του διαθέσιμου εργαλείου ΚMplotter (https://kmplot.com/analysis/) στο οποίο αξιοποιήθηκαν οι ομάδες ασθενών TCGA-BrCa και Metabric. Με βάση τα αποτελέσματα της ανάλυσης έγινε επιλογή των τελικών 2 miRNAs, let-7c και mir- 513c. Σε επόμενο βήμα πραγματοποιήθηκε ανάπτυξη και βελτιστοποίηση της μεθοδολογίας για την ποσοτικοποίηση των let-7c και mir-513c μέσω της μεθόδου της ποσοτικής PCR πραγματικού χρόνου (Real Time qPCR), χρησιμοποιώντας το φθορισμογόνο ανιχνευτή SYBR Green I. Σε τελικό βήμα πραγματοποιήθηκε βιοστατιστική ανάλυση προκειμένου να γίνει η κλινική αξιολόγηση των υπό μελέτη miRNAs μέσω του προγράμματος SPSS. Από τα αποτελέσματα της στατιστικής ανάλυσης προέκυψε το αποτέλεσμα ότι και τα 2 miRNAs παρουσίασαν μειωμένα επίπεδα έκφρασης στον καρκινικό ιστό σε σύγκριση με το φυσιολογικό παρακείμενο ιστό. Το mir-513c παρουσίασε στατιστικά σημαντική μείωση ενώ το let-7c παρουσίασε στατιστικά μη σημαντική μείωση. Μέσω της ανάλυσης καμπυλών ευαισθησίας ειδικότητας τα miRNAs παρουσίασαν στατιστικά σημαντική και παρόμοια τιμή δείκτη AUC, υποδηλώνοντας διαγνωστική αξία. Τα αποτελέσματα αυτά συσχετίστηκαν και με δεδομένα που προκύπτουν από τη βάση δεδομένων Enrichr, τα οποία επιβεβαιώνουν τη λειτουργία τους ως ογκοκατασταλτικά miRNAs. Εν κατακλείδι τα let-7c και mir-513c φαίνεται να είναι υποσχόμενα μόρια για τη διάγνωση του καρκίνου του μαστού. Κρίνεται λοιπόν ανάγκη να διεξαχθεί μελλοντική έρευνα στην οποία θα παρουσιάζεται αυξημένος αριθμός δειγμάτων προκειμένου να αποτραπούν πιθανά σφάλματα και να προκύψουν ασφαλή και αξιόπιστα συμπεράσματα. Σημαντικά κρίνονται τα αποτελέσματα της παρούσας διπλωματικής εργασίας καθώς συμβάλλουν στην διερεύνηση της λειτουργίας των miRNAs ως βιοδείκτες στον καρκίνο του μαστού. Η συμμετοχή των βιοδεικτών στη κλινική αξιολόγηση των ασθενών έχει καθοριστική συμβολή ,προκειμένου να επιτευχθεί όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη διάγνωση και πιο εξατομικευμένη θεραπεία στους ασθενείς, για μείωση της θνητότητας της νόσου.","Breast cancer is the most common malignancy among women worldwide and ranks high among the main causes of death in the female population. The incidence of the disease remains quite high with survival in cases of metastases being at low levels. The disease is usually associated with a combination of genetic and environmental factors, with family history being an important risk factor. Breast cancer is classified as familial, sporadic or hereditary cancer and further as hormone-dependent or hormone- independent. The disease develops mainly in the milk ducts and lobules of the breast and can cause mutations in patients. In recent years, due to early detection and more personalized treatment, patient survival has improved. Mammography contributes to early detection, which has a high accuracy rate even in cases of preclinical non-palpable tumors. Screening also includes complementary imaging tests such as ultrasound. In addition to mammography, magnetic resonance imaging is usually performed, which has a higher sensitivity rate. However, the classic test for diagnosing patients is still tissue biopsy, which is a highly invasive method leading to undesirable psychological consequences for the patient. The disease is characterized by molecular and clinical heterogeneity. Thus, expression profile of various receptors and degree of tumor proliferation are utilized for the monitoring of disease progression Breast cancer is divided into morphological and molecular subtypes, which are luminal A, luminal B, triple negative, HER2 positive, basal like, normal like. The mechanism of tumorigenesis is not yet fully understood, however, mutations in one or multiple genes that participate in the regulation of cell growth and apoptosis can lead to the development of breast cancer. Genetic changes that lead to the development of the disease are divided into the categories of loss-of- function mutations of tumor suppressor genes and activating mutations of oncogenes. Common mutations that occur in tumor suppressor genes usually involve the genes BRCA1/2, PTEN, TP53, etc., while mutations involving oncogenes include ErbB2, PI3KCA, MYC and CCND1 as the most common examples. An important element for the development of the course of the disease is the presence or absence of steroid hormone receptors, which include ER (Estrogen receptor) and PR (Progesterone receptor). Steroid hormones can be involved in signaling since they can bind to nuclear hormone receptors and activate cytoplasmic membrane receptors. Breast cancer subtypes that have an ER + phenotype have a better prognosis than those with ER −, while progesterone influences the growth of both ER + and ER − cells. For this reason, these receptors are measured together to form an individualized treatment plan for patients. The tumors that occur more frequently belong to the Luminal A subtype, which shows low expression of the Ki-67 marker. This is followed by the Luminal B subtypes (ER +, PR ±, HER2 ±, high Ki-67), HER2 + (ER −, PR −, HER2 +), triple negative (ER −, PR −, HER2 −), Basal-like and Normal-like. The ER + subtypes respond better to hormonal therapy while those with PR − have a more aggressive behavior. Despite all this knowledge, it is imperative to identify new molecular biomarkers to increase the effectiveness of treatments and reduce their side-effects that interfere and alter the quality of life of patients. Non-coding RNA molecules are transcripts that are not translated into proteins but are capable of participating in regulatory and structural functions of the cell. They are mainly classified by size to Long non-coding RNAs (lncRNAs) and small non-coding RNAs (sncRNAs) . MiRNAs are the most widely studied representatives of sncRNAs. They act mainly as post-transcriptional gene expression regulators by binding to the mRNA-target and either suppressing its translation or causing its degradation. Many studies have demonstrated their crucial role in the regulation of signaling pathways involved in the progression of breast cancer. MiRNAs can target either oncogenes or tumor suppressor genes and are accordingly divided into the categories tsmiRs or oncomiRs. The purpose of this thesis is to study the expression and clinical evaluation of the miRNAs let-7c and mir-513c in histological samples from patients with breast cancer. For this purpose , we used 30 matched samples of pathological cancerous breast tumors and samples of adjacent normal tissue. Firstly, the tissue samples were homogenized and the homogenates were used for total RNA extraction. Later the RNA samples underwent 3’-end polyadenylation and reverse transcription. For the selection of the studied miRNAAsin silico analysis was performed using the miRDB, miRwalk, oncomir and miRBase databases. This was followed by clinical evaluation and survival analysis through the available KMplotter tool (https://kmplot.com/analysis/) in which the TCGA-BrCa and Metabric patient groups were utilized. Based on the results of the analysis, the final 2 miRNAs, let-7c and mir-513c, were selected. For the quantification of the studied miRNAs, a SYBR-Green I-based real-time qPCR methodology was developed and optimized. Finally, biostatistical analysis of the results was performed by the SPSS software. The results of the statistical analysis showed that both miRNAs’ expression levels are downregulated in cancer tissue compared to normal adjacent tissue. Specifically, mir- 513c presents a statistically significant decrease while let-7c presents a statistically non- significant decrease. Through the analysis of sensitivity-specificity curves, the miRNAs showed a statistically significant and similar AUC index value, indicating diagnostic value. These results were also correlated with data obtained from the Enrichr database, which confirm their function as tumor suppressor miRNAs. In conclusion, let-7c and mir-513c appear as promising molecules for the diagnosis of breast cancer. It is therefore necessary to conduct further research in which an increased number of samples will be analysed to prevent possible errors and obtain safe and reliable conclusions. The results of this thesis are considered important as they contribute to the investigation of the function of miRNAs as biomarkers in breast cancer. The participation of biomarkers in the clinical evaluation of patients has a decisive contribution to achieve the earliest possible diagnosis and more personalized treatment for patients, to reduce the mortality of the disease."],"dc:identifier":["uoadl:5310796","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310796"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Μελέτη και κλινική αξιολόγηση μη κωδικών μορίων RNA που ρυθμίζουν την έκφραση ογκοσχετιζόμενων γονιδίων στο καρκίνο του μαστού"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:43Z"}