{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5310943"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5310943","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«Βιβλιογραφική ανασκόπηση των θεραπευτικών προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση των μυκητιασικών λοιμώξεων του ΚΝΣ: έμφαση στη ρινική χορήγηση και στην απευθείας μεταφορά των φαρμάκων στον εγκέφαλο».","abstract":"Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τις μυκητιασικές λοιμώξεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ), οι οποίες, παρά το γεγονός ότι δεν απαντώνται συχνά, αποτελούν ιδιαίτερα σοβαρές παθολογικές καταστάσεις με υψηλή θνησιμότητα, ειδικά σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή. Στην Εισαγωγή, αναλύεται η παθοφυσιολογία των σημαντικότερων παθογόνων μυκήτων (είδη Cryptococcus, Aspergillus, Candida, Mucorales), οι μέθοδοι διάγνωσης (καλλιέργειες, αντιγονικά τεστ, PCR, απεικονιστικές εξετάσεις) και τα κύρια θεραπευτικά εμπόδια, με κυριότερο τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (ΑΕΦ), που περιορίζει τη διείσδυση των φαρμάκων στον εγκέφαλο. Ο σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση της ρινικής χορήγησης ως καινοτόμου στρατηγικής παράκαμψης του ΑΕΦ και άμεσης στοχευμένης μεταφοράς φαρμάκων στον εγκέφαλο. Στο κεφάλαιο των Θεραπευτικών Προσεγγίσεων, παρουσιάζονται οι κατηγορίες αντιμυκητιασικών: • Πολυένια: Η αμφοτερικίνη Β (δεοξυχολική και λιποσωμιακή μορφή) παραμένει το φάρμακο πρώτης γραμμής για σοβαρές μυκητιάσεις του ΚΝΣ. Ωστόσο, η χαμηλή διείσδυση στο ΕΝΥ και η υψηλή νεφροτοξικότητα περιορίζουν την ευρεία χρήση της. Οι λιποσωμιακές μορφές έχουν βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, αλλά εξακολουθούν να μην υπερβαίνουν πλήρως το φραγμό του ΑΕΦ. • Αζόλες: Οι τριαζόλες αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο στη θεραπεία. Η φλουκοναζόλη εμφανίζει καλή διείσδυση στο ΕΝΥ και χρησιμοποιείται στην κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα. Η βορικοναζόλη είναι αποτελεσματική στην εγκεφαλική ασπεργίλλωση με επαρκή κατανομή στο ΚΝΣ. Αντίθετα, η ποσακοναζόλη και η ιτρακοναζόλη παρουσιάζουν περιορισμένη διαπερατότητα, αν και χρησιμοποιούνται σε ανθεκτικές λοιμώξεις. Η ισαβουκοναζόλη εμφανίζει σταθερή φαρμακοκινητική και καλύτερη ανοχή, προσφέροντας εναλλακτικές επιλογές σε δύσκολα περιστατικά. • Εχινοκανδίνες: Παρά την ισχυρή δράση τους έναντι Candida και Aspergillus, παρουσιάζουν ελάχιστη διείσδυση στον εγκέφαλο και, επομένως, περιορισμένη χρησιμότητα στις λοιμώξεις του ΚΝΣ. • Φλουκυτοσίνη: Λόγω του χαμηλού μοριακού βάρους διεισδύει ικανοποιητικά στο ΕΝΥ. Χρησιμοποιείται κυρίως σε συνδυασμό με αμφοτερικίνη Β στην κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα, ενισχύοντας τη μυκητοκτόνο δράση. Εξετάζονται επίσης εναλλακτικές θεραπείες, όπως ενδοραχιαία χορήγηση και νεότερα μόρια (Fosmanogepix, Olorofim, Ibrexafungerp). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη ρινική χορήγηση και την απευθείας μεταφορά στον εγκέφαλο. Αναλύονται οι φαρμακοτεχνικές μορφές (λιποσωμικές διατάξεις, νανοσωματίδια, υδρογέλες, μικροβελόνες), οι μηχανισμοί μεταφοράς μέσω οσφρητικών και τριδυμικών νεύρων, καθώς και οι δείκτες αξιολόγησης DTE και DTP. Προκλινικές μελέτες έχουν δείξει αυξημένη συγκέντρωση φαρμάκων στον εγκέφαλο και μειωμένη συστηματική τοξικότητα σε σχέση με την ενδοφλέβια χορήγηση, ιδίως για την αμφοτερικίνη Β. Στη Συζήτηση, επισημαίνεται ότι η υπάρχουσα βιβλιογραφία είναι ελλιπής, με περιορισμένες in vivo μελέτες σε μυκητιασικά μοντέλα, ενώ πολλά δεδομένα προέρχονται από λοιμώξεις άλλων παθογόνων. Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, δείχνοντας ότι η ενδορρινική οδός μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική με καλύτερη εγκεφαλική στόχευση και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Τέλος, στα Συμπεράσματα, τονίζεται ότι οι μυκητιασικές λοιμώξεις του ΚΝΣ παραμένουν πρόκληση λόγω της ανθεκτικότητας των παθογόνων, των διαγνωστικών δυσκολιών και του ΑΕΦ. Η ρινική χορήγηση εμφανίζεται ως πολλά υποσχόμενη στρατηγική που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση μέσω καλά σχεδιασμένων κλινικών μελετών. Η συνδυαστική χρήση νανοτεχνολογίας, φαρμακοτεχνικών καινοτομιών και νέων μορίων μπορεί να ανοίξει νέες προοπτικές στην αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών των σοβαρών λοιμώξεων.","abstract_html":"Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τις μυκητιασικές λοιμώξεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ), οι οποίες, παρά το γεγονός ότι δεν απαντώνται συχνά, αποτελούν ιδιαίτερα σοβαρές παθολογικές καταστάσεις με υψηλή θνησιμότητα, ειδικά σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή. Στην Εισαγωγή, αναλύεται η παθοφυσιολογία των σημαντικότερων παθογόνων μυκήτων (είδη Cryptococcus, Aspergillus, Candida, Mucorales), οι μέθοδοι διάγνωσης (καλλιέργειες, αντιγονικά τεστ, PCR, απεικονιστικές εξετάσεις) και τα κύρια θεραπευτικά εμπόδια, με κυριότερο τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (ΑΕΦ), που περιορίζει τη διείσδυση των φαρμάκων στον εγκέφαλο. Ο σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση της ρινικής χορήγησης ως καινοτόμου στρατηγικής παράκαμψης του ΑΕΦ και άμεσης στοχευμένης μεταφοράς φαρμάκων στον εγκέφαλο. Στο κεφάλαιο των Θεραπευτικών Προσεγγίσεων, παρουσιάζονται οι κατηγορίες αντιμυκητιασικών: • Πολυένια: Η αμφοτερικίνη Β (δεοξυχολική και λιποσωμιακή μορφή) παραμένει το φάρμακο πρώτης γραμμής για σοβαρές μυκητιάσεις του ΚΝΣ. Ωστόσο, η χαμηλή διείσδυση στο ΕΝΥ και η υψηλή νεφροτοξικότητα περιορίζουν την ευρεία χρήση της. Οι λιποσωμιακές μορφές έχουν βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, αλλά εξακολουθούν να μην υπερβαίνουν πλήρως το φραγμό του ΑΕΦ. • Αζόλες: Οι τριαζόλες αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο στη θεραπεία. Η φλουκοναζόλη εμφανίζει καλή διείσδυση στο ΕΝΥ και χρησιμοποιείται στην κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα. Η βορικοναζόλη είναι αποτελεσματική στην εγκεφαλική ασπεργίλλωση με επαρκή κατανομή στο ΚΝΣ. Αντίθετα, η ποσακοναζόλη και η ιτρακοναζόλη παρουσιάζουν περιορισμένη διαπερατότητα, αν και χρησιμοποιούνται σε ανθεκτικές λοιμώξεις. Η ισαβουκοναζόλη εμφανίζει σταθερή φαρμακοκινητική και καλύτερη ανοχή, προσφέροντας εναλλακτικές επιλογές σε δύσκολα περιστατικά. • Εχινοκανδίνες: Παρά την ισχυρή δράση τους έναντι Candida και Aspergillus, παρουσιάζουν ελάχιστη διείσδυση στον εγκέφαλο και, επομένως, περιορισμένη χρησιμότητα στις λοιμώξεις του ΚΝΣ. • Φλουκυτοσίνη: Λόγω του χαμηλού μοριακού βάρους διεισδύει ικανοποιητικά στο ΕΝΥ. Χρησιμοποιείται κυρίως σε συνδυασμό με αμφοτερικίνη Β στην κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα, ενισχύοντας τη μυκητοκτόνο δράση. Εξετάζονται επίσης εναλλακτικές θεραπείες, όπως ενδοραχιαία χορήγηση και νεότερα μόρια (Fosmanogepix, Olorofim, Ibrexafungerp). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη ρινική χορήγηση και την απευθείας μεταφορά στον εγκέφαλο. Αναλύονται οι φαρμακοτεχνικές μορφές (λιποσωμικές διατάξεις, νανοσωματίδια, υδρογέλες, μικροβελόνες), οι μηχανισμοί μεταφοράς μέσω οσφρητικών και τριδυμικών νεύρων, καθώς και οι δείκτες αξιολόγησης DTE και DTP. Προκλινικές μελέτες έχουν δείξει αυξημένη συγκέντρωση φαρμάκων στον εγκέφαλο και μειωμένη συστηματική τοξικότητα σε σχέση με την ενδοφλέβια χορήγηση, ιδίως για την αμφοτερικίνη Β. Στη Συζήτηση, επισημαίνεται ότι η υπάρχουσα βιβλιογραφία είναι ελλιπής, με περιορισμένες in vivo μελέτες σε μυκητιασικά μοντέλα, ενώ πολλά δεδομένα προέρχονται από λοιμώξεις άλλων παθογόνων. Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, δείχνοντας ότι η ενδορρινική οδός μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική με καλύτερη εγκεφαλική στόχευση και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Τέλος, στα Συμπεράσματα, τονίζεται ότι οι μυκητιασικές λοιμώξεις του ΚΝΣ παραμένουν πρόκληση λόγω της ανθεκτικότητας των παθογόνων, των διαγνωστικών δυσκολιών και του ΑΕΦ. Η ρινική χορήγηση εμφανίζεται ως πολλά υποσχόμενη στρατηγική που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση μέσω καλά σχεδιασμένων κλινικών μελετών. Η συνδυαστική χρήση νανοτεχνολογίας, φαρμακοτεχνικών καινοτομιών και νέων μορίων μπορεί να ανοίξει νέες προοπτικές στην αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών των σοβαρών λοιμώξεων.","abstract_has_math":false,"creators":["ΖΕΡΒΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ","ZERVAS VASILEIOS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:43Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek","English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5310943"],"render_values":[{"text":"uoadl:5310943","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310943","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310943","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5310943","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΖΕΡΒΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ","ZERVAS VASILEIOS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek","English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5310943","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310943"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τις μυκητιασικές λοιμώξεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ), οι οποίες, παρά το γεγονός ότι δεν απαντώνται συχνά, αποτελούν ιδιαίτερα σοβαρές παθολογικές καταστάσεις με υψηλή θνησιμότητα, ειδικά σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή. Στην Εισαγωγή, αναλύεται η παθοφυσιολογία των σημαντικότερων παθογόνων μυκήτων (είδη Cryptococcus, Aspergillus, Candida, Mucorales), οι μέθοδοι διάγνωσης (καλλιέργειες, αντιγονικά τεστ, PCR, απεικονιστικές εξετάσεις) και τα κύρια θεραπευτικά εμπόδια, με κυριότερο τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (ΑΕΦ), που περιορίζει τη διείσδυση των φαρμάκων στον εγκέφαλο. Ο σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση της ρινικής χορήγησης ως καινοτόμου στρατηγικής παράκαμψης του ΑΕΦ και άμεσης στοχευμένης μεταφοράς φαρμάκων στον εγκέφαλο. Στο κεφάλαιο των Θεραπευτικών Προσεγγίσεων, παρουσιάζονται οι κατηγορίες αντιμυκητιασικών: • Πολυένια: Η αμφοτερικίνη Β (δεοξυχολική και λιποσωμιακή μορφή) παραμένει το φάρμακο πρώτης γραμμής για σοβαρές μυκητιάσεις του ΚΝΣ. Ωστόσο, η χαμηλή διείσδυση στο ΕΝΥ και η υψηλή νεφροτοξικότητα περιορίζουν την ευρεία χρήση της. Οι λιποσωμιακές μορφές έχουν βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, αλλά εξακολουθούν να μην υπερβαίνουν πλήρως το φραγμό του ΑΕΦ. • Αζόλες: Οι τριαζόλες αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο στη θεραπεία. Η φλουκοναζόλη εμφανίζει καλή διείσδυση στο ΕΝΥ και χρησιμοποιείται στην κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα. Η βορικοναζόλη είναι αποτελεσματική στην εγκεφαλική ασπεργίλλωση με επαρκή κατανομή στο ΚΝΣ. Αντίθετα, η ποσακοναζόλη και η ιτρακοναζόλη παρουσιάζουν περιορισμένη διαπερατότητα, αν και χρησιμοποιούνται σε ανθεκτικές λοιμώξεις. Η ισαβουκοναζόλη εμφανίζει σταθερή φαρμακοκινητική και καλύτερη ανοχή, προσφέροντας εναλλακτικές επιλογές σε δύσκολα περιστατικά. • Εχινοκανδίνες: Παρά την ισχυρή δράση τους έναντι Candida και Aspergillus, παρουσιάζουν ελάχιστη διείσδυση στον εγκέφαλο και, επομένως, περιορισμένη χρησιμότητα στις λοιμώξεις του ΚΝΣ. • Φλουκυτοσίνη: Λόγω του χαμηλού μοριακού βάρους διεισδύει ικανοποιητικά στο ΕΝΥ. Χρησιμοποιείται κυρίως σε συνδυασμό με αμφοτερικίνη Β στην κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα, ενισχύοντας τη μυκητοκτόνο δράση. Εξετάζονται επίσης εναλλακτικές θεραπείες, όπως ενδοραχιαία χορήγηση και νεότερα μόρια (Fosmanogepix, Olorofim, Ibrexafungerp). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη ρινική χορήγηση και την απευθείας μεταφορά στον εγκέφαλο. Αναλύονται οι φαρμακοτεχνικές μορφές (λιποσωμικές διατάξεις, νανοσωματίδια, υδρογέλες, μικροβελόνες), οι μηχανισμοί μεταφοράς μέσω οσφρητικών και τριδυμικών νεύρων, καθώς και οι δείκτες αξιολόγησης DTE και DTP. Προκλινικές μελέτες έχουν δείξει αυξημένη συγκέντρωση φαρμάκων στον εγκέφαλο και μειωμένη συστηματική τοξικότητα σε σχέση με την ενδοφλέβια χορήγηση, ιδίως για την αμφοτερικίνη Β. Στη Συζήτηση, επισημαίνεται ότι η υπάρχουσα βιβλιογραφία είναι ελλιπής, με περιορισμένες in vivo μελέτες σε μυκητιασικά μοντέλα, ενώ πολλά δεδομένα προέρχονται από λοιμώξεις άλλων παθογόνων. Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, δείχνοντας ότι η ενδορρινική οδός μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική με καλύτερη εγκεφαλική στόχευση και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Τέλος, στα Συμπεράσματα, τονίζεται ότι οι μυκητιασικές λοιμώξεις του ΚΝΣ παραμένουν πρόκληση λόγω της ανθεκτικότητας των παθογόνων, των διαγνωστικών δυσκολιών και του ΑΕΦ. Η ρινική χορήγηση εμφανίζεται ως πολλά υποσχόμενη στρατηγική που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση μέσω καλά σχεδιασμένων κλινικών μελετών. Η συνδυαστική χρήση νανοτεχνολογίας, φαρμακοτεχνικών καινοτομιών και νέων μορίων μπορεί να ανοίξει νέες προοπτικές στην αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών των σοβαρών λοιμώξεων.","Fungal infections of the central nervous system (CNS) represent rare but highly lethal conditions, particularly among immunocompromised patients. Despite advances in antifungal therapy, treatment outcomes remain unsatisfactory due to diagnostic challenges, pathogen resistance, and above all, the restrictive nature of the blood-brain barrier (BBB), which significantly limits drug penetration into the CNS. This thesis presents a comprehensive literature review of therapeutic approaches for CNS fungal infections, focusing on the intranasal administration and delivery, straight to the brain. Established antifungal agents are examined in detail: polyenes (e.g., amphotericin B), triazoles (fluconazole, voriconazole, posaconazole, itraconazole, isavuconazole), echinocandins, and flucytosine. Their pharmacological profiles, physicochemical properties, and blood-brain penetration are critically analyzed, highlighting the benefits and limitations of each class. Alternative and second-line therapies, such as intrathecal administration and investigational drugs (Fosmanogepix, Olorofim, Ibrexafungerp), are also discussed. Special emphasis-as said- is placed on intranasal drug delivery as a promising route for bypassing the BBB. The mechanisms of transport through the olfactory and trigeminal pathways are explored, alongside advanced formulations including nanoparticles, liposomes, hydrogels, and microneedles. Preclinical studies demonstrate enhanced brain targeting, reduced systemic toxicity, and improved pharmacological outcomes compared to intravenous administration. In conclusion, CNS fungal infections remain a formidable therapeutic challenge. Intranasal administration, supported by nanotechnology and novel formulations, offers a promising alternative strategy. Further well-designed preclinical and clinical studies are required to validate its safety and efficacy, paving the way for improved management of these devastating infections."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«Βιβλιογραφική ανασκόπηση των θεραπευτικών προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση των μυκητιασικών λοιμώξεων του ΚΝΣ: έμφαση στη ρινική χορήγηση και στην απευθείας μεταφορά των φαρμάκων στον εγκέφαλο»."]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΖΕΡΒΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ","ZERVAS VASILEIOS"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τις μυκητιασικές λοιμώξεις του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ), οι οποίες, παρά το γεγονός ότι δεν απαντώνται συχνά, αποτελούν ιδιαίτερα σοβαρές παθολογικές καταστάσεις με υψηλή θνησιμότητα, ειδικά σε ασθενείς με ανοσοκαταστολή. Στην Εισαγωγή, αναλύεται η παθοφυσιολογία των σημαντικότερων παθογόνων μυκήτων (είδη Cryptococcus, Aspergillus, Candida, Mucorales), οι μέθοδοι διάγνωσης (καλλιέργειες, αντιγονικά τεστ, PCR, απεικονιστικές εξετάσεις) και τα κύρια θεραπευτικά εμπόδια, με κυριότερο τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (ΑΕΦ), που περιορίζει τη διείσδυση των φαρμάκων στον εγκέφαλο. Ο σκοπός της μελέτης είναι η διερεύνηση της ρινικής χορήγησης ως καινοτόμου στρατηγικής παράκαμψης του ΑΕΦ και άμεσης στοχευμένης μεταφοράς φαρμάκων στον εγκέφαλο. Στο κεφάλαιο των Θεραπευτικών Προσεγγίσεων, παρουσιάζονται οι κατηγορίες αντιμυκητιασικών: • Πολυένια: Η αμφοτερικίνη Β (δεοξυχολική και λιποσωμιακή μορφή) παραμένει το φάρμακο πρώτης γραμμής για σοβαρές μυκητιάσεις του ΚΝΣ. Ωστόσο, η χαμηλή διείσδυση στο ΕΝΥ και η υψηλή νεφροτοξικότητα περιορίζουν την ευρεία χρήση της. Οι λιποσωμιακές μορφές έχουν βελτιωμένο προφίλ ασφάλειας, αλλά εξακολουθούν να μην υπερβαίνουν πλήρως το φραγμό του ΑΕΦ. • Αζόλες: Οι τριαζόλες αποτελούν ακρογωνιαίο λίθο στη θεραπεία. Η φλουκοναζόλη εμφανίζει καλή διείσδυση στο ΕΝΥ και χρησιμοποιείται στην κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα. Η βορικοναζόλη είναι αποτελεσματική στην εγκεφαλική ασπεργίλλωση με επαρκή κατανομή στο ΚΝΣ. Αντίθετα, η ποσακοναζόλη και η ιτρακοναζόλη παρουσιάζουν περιορισμένη διαπερατότητα, αν και χρησιμοποιούνται σε ανθεκτικές λοιμώξεις. Η ισαβουκοναζόλη εμφανίζει σταθερή φαρμακοκινητική και καλύτερη ανοχή, προσφέροντας εναλλακτικές επιλογές σε δύσκολα περιστατικά. • Εχινοκανδίνες: Παρά την ισχυρή δράση τους έναντι Candida και Aspergillus, παρουσιάζουν ελάχιστη διείσδυση στον εγκέφαλο και, επομένως, περιορισμένη χρησιμότητα στις λοιμώξεις του ΚΝΣ. • Φλουκυτοσίνη: Λόγω του χαμηλού μοριακού βάρους διεισδύει ικανοποιητικά στο ΕΝΥ. Χρησιμοποιείται κυρίως σε συνδυασμό με αμφοτερικίνη Β στην κρυπτοκοκκική μηνιγγίτιδα, ενισχύοντας τη μυκητοκτόνο δράση. Εξετάζονται επίσης εναλλακτικές θεραπείες, όπως ενδοραχιαία χορήγηση και νεότερα μόρια (Fosmanogepix, Olorofim, Ibrexafungerp). Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη ρινική χορήγηση και την απευθείας μεταφορά στον εγκέφαλο. Αναλύονται οι φαρμακοτεχνικές μορφές (λιποσωμικές διατάξεις, νανοσωματίδια, υδρογέλες, μικροβελόνες), οι μηχανισμοί μεταφοράς μέσω οσφρητικών και τριδυμικών νεύρων, καθώς και οι δείκτες αξιολόγησης DTE και DTP. Προκλινικές μελέτες έχουν δείξει αυξημένη συγκέντρωση φαρμάκων στον εγκέφαλο και μειωμένη συστηματική τοξικότητα σε σχέση με την ενδοφλέβια χορήγηση, ιδίως για την αμφοτερικίνη Β. Στη Συζήτηση, επισημαίνεται ότι η υπάρχουσα βιβλιογραφία είναι ελλιπής, με περιορισμένες in vivo μελέτες σε μυκητιασικά μοντέλα, ενώ πολλά δεδομένα προέρχονται από λοιμώξεις άλλων παθογόνων. Ωστόσο, τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, δείχνοντας ότι η ενδορρινική οδός μπορεί να αποτελέσει εναλλακτική με καλύτερη εγκεφαλική στόχευση και λιγότερες ανεπιθύμητες ενέργειες. Τέλος, στα Συμπεράσματα, τονίζεται ότι οι μυκητιασικές λοιμώξεις του ΚΝΣ παραμένουν πρόκληση λόγω της ανθεκτικότητας των παθογόνων, των διαγνωστικών δυσκολιών και του ΑΕΦ. Η ρινική χορήγηση εμφανίζεται ως πολλά υποσχόμενη στρατηγική που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση μέσω καλά σχεδιασμένων κλινικών μελετών. Η συνδυαστική χρήση νανοτεχνολογίας, φαρμακοτεχνικών καινοτομιών και νέων μορίων μπορεί να ανοίξει νέες προοπτικές στην αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτών των σοβαρών λοιμώξεων.","Fungal infections of the central nervous system (CNS) represent rare but highly lethal conditions, particularly among immunocompromised patients. Despite advances in antifungal therapy, treatment outcomes remain unsatisfactory due to diagnostic challenges, pathogen resistance, and above all, the restrictive nature of the blood-brain barrier (BBB), which significantly limits drug penetration into the CNS. This thesis presents a comprehensive literature review of therapeutic approaches for CNS fungal infections, focusing on the intranasal administration and delivery, straight to the brain. Established antifungal agents are examined in detail: polyenes (e.g., amphotericin B), triazoles (fluconazole, voriconazole, posaconazole, itraconazole, isavuconazole), echinocandins, and flucytosine. Their pharmacological profiles, physicochemical properties, and blood-brain penetration are critically analyzed, highlighting the benefits and limitations of each class. Alternative and second-line therapies, such as intrathecal administration and investigational drugs (Fosmanogepix, Olorofim, Ibrexafungerp), are also discussed. Special emphasis-as said- is placed on intranasal drug delivery as a promising route for bypassing the BBB. The mechanisms of transport through the olfactory and trigeminal pathways are explored, alongside advanced formulations including nanoparticles, liposomes, hydrogels, and microneedles. Preclinical studies demonstrate enhanced brain targeting, reduced systemic toxicity, and improved pharmacological outcomes compared to intravenous administration. In conclusion, CNS fungal infections remain a formidable therapeutic challenge. Intranasal administration, supported by nanotechnology and novel formulations, offers a promising alternative strategy. Further well-designed preclinical and clinical studies are required to validate its safety and efficacy, paving the way for improved management of these devastating infections."],"dc:identifier":["uoadl:5310943","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5310943"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek","English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["«Βιβλιογραφική ανασκόπηση των θεραπευτικών προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση των μυκητιασικών λοιμώξεων του ΚΝΣ: έμφαση στη ρινική χορήγηση και στην απευθείας μεταφορά των φαρμάκων στον εγκέφαλο»."],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:43Z"}