{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5311306"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5311306","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση της αντικαταθλιπτικής δράσης της ενεργοποίησης του GPER1 και της επίδρασής της στη δενδριτική πλαστικότητα των CA1 πυραμιδικών νευρώνων του ιππόκαμπου σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες υπό Χρόνιο Ήπιο Στρες","abstract":"Η Μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή (ΜΚΔ) χαρακτηρίζεται κυρίως από μειωμένη διάθεση, έλλειψη ενεργητικότητας και, σε σοβαρές περιπτώσεις, αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικής συμπεριφοράς. Πρόκειται για μια πολυπαραγοντική διαταραχή που προκύπτει από την αλληλεπίδραση βιολογικών, περιβαλλοντικών και ψυχολογικών παραγόντων και εμφανίζεται στις γυναίκες με διπλάσια συχνότητα συγκριτικά με τους άνδρες. Οι τρέχουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις περιλαμβάνουν φαρμακολογικές, ψυχοθεραπευτικές και παρεμβατικές μεθόδους, με τους εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) να αποτελούν την πρώτη γραμμή θεραπείας. Ωστόσο, παρά την κλινική τους αποτελεσματικότητα, το 30% των ασθενών παρουσιάζει μειωμένη ανταπόκριση. Παράλληλα, έχουν αναδειχθεί διαφοροποιήσεις στη φαρμακοκινητική και φαρμακοδυναμική των αντικαταθλιπτικών ανάλογα με το φύλο, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη διερεύνησης νέων θεραπευτικών στόχων. Επιπλέον, η έκθεση σε Χρόνιο Ήπιο Στρες (ΧΗΣ) οδηγεί σε σημαντικές δομικές αλλοιώσεις των πυραμιδικών νευρώνων της περιοχής CA1 του ιπποκάμπου, προκαλώντας δενδριτική ατροφία. Η κοινή φαρμακευτική αγωγή μπορεί να αναστρέψει τις μεταβολές αυτές, ενώ ο διαμεμβρανικός υποδοχέας οιστρογόνων GPER1 αναδεικνύεται ως πιθανός στόχος, λόγω της ικανότητάς του να ενεργοποιεί ταχέως ενδοκυττάριες απαντήσεις μέσω μη γονιδιωματικής σηματοδότησης και με ταχύτερη δράση σε σχέση με τους κλασικούς υποδοχείς οιστρογόνων. Η ενεργοποίηση του GPER1 μέσω του εκλεκτικού αγωνιστή G1 προκαλεί αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά αποτελέσματα σε πειραματικά μοντέλα, επηρεάζοντας την συνδεσιμότητα των νευρωνικών δικτύων. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της πιθανής αντικαταθλιπτικής δράσης της ενεργοποίησης του υποδοχέα GPER1 μέσω του εκλεκτικού αγωνιστή G1, καθώς και η επίδρασή της στη μορφολογία των CA1 πυραμιδικών νευρώνων του ιππόκαμπου σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες που υποβλήθηκαν σε ΧΗΣ. Ειδικότερα, εξετάστηκε το μήκος, ο αριθμός και η πυκνότητα των διακλαδώσεων των apical και basal δενδριτών, όπως επίσης το συνολικό δενδριτικό μήκος και ο συνολικός αριθμός των δενδριτικών διακλαδώσεων. Παράλληλα, συγκρίθηκε η αποτελεσματικότητα της ενεργοποίησης του GPER1 με εκείνη της φλουοξετίνης, ενός καθιερωμένου σεροτονινεργικού αντικαταθλιπτικού, ενώ διερευνήθηκαν και πιθανές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η έκθεση σε ΧΗΣ προκάλεσε μείωση σωματικού βάρους, εκδήλωση ανηδονίας, μείωση του συνολικού δενδριτικού μήκους και του συνολικού αριθμού διακλαδώσεων στους πυραμιδικούς νευρώνες της CA1 περιοχής του ιππόκαμπου και στα δύο φύλα. Η χρόνια χορήγηση της φλουοξετίνης και του G1 για τρεις εβδομάδες ανέστρεψαν σημαντικά την επαγόμενη από το στρες ανηδονία και αποκατέστησαν τη δενδριτική αρχιτεκτονική, μέσω αύξησης του συνολικού δενδριτικού μήκους και του αριθμού διακλαδώσεων σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες. Ταυτόχρονα, η ενεργοποίηση του GPER1 οδήγησε σε αύξηση της πυκνότητας των δενδριτικών διακλαδώσεων μόνο στα αρσενικά πειραματόζωα, οδηγώντας σε ενίσχυση της νευρογένεσης. Μικρές σημαντικές διαφοροποιήσεις παρατηρήθηκαν ανάμεσα στους apical και basal δενδρίτες, ανάλογα με την θεραπευτική προσέγγιση και το φύλο, με τη δράση και των δύο να είναι ισχυρότερη στα αρσενικά πειραματόζωα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η χορήγηση G1 και φλουοξετίνης επανέφεραν τις τιμές των παραμέτρων σε επίπεδα ελέγχου, ενώ συχνά η επίδραση του G1 υπερείχε εκείνης της φλουοξετίνης. Συνολικά, τα ευρήματα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του GPER1 στην οιστρογονο-εξαρτώμενη νευροπλαστικότητα, με άμεση επίδραση στη μορφολογία των CA1 νευρώνων, ενισχύοντας την αντικαταθλιπτική δράση και τη νευροπροστασία. Η μελέτη αναδεικνύεται τον GPER1 ως υποσχόμενο θεραπευτικό στόχο για την ανάπτυξη νέων στρατηγικών αντιμετώπισης της κατάθλιψης, με προοπτική εφαρμογής και στα δύο φύλα, θέτοντας ισχυρές βάσεις για μελλοντική διερεύνηση της πιθανής κλινικής αξίας του G1.","abstract_html":"Η Μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή (ΜΚΔ) χαρακτηρίζεται κυρίως από μειωμένη διάθεση, έλλειψη ενεργητικότητας και, σε σοβαρές περιπτώσεις, αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικής συμπεριφοράς. Πρόκειται για μια πολυπαραγοντική διαταραχή που προκύπτει από την αλληλεπίδραση βιολογικών, περιβαλλοντικών και ψυχολογικών παραγόντων και εμφανίζεται στις γυναίκες με διπλάσια συχνότητα συγκριτικά με τους άνδρες. Οι τρέχουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις περιλαμβάνουν φαρμακολογικές, ψυχοθεραπευτικές και παρεμβατικές μεθόδους, με τους εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) να αποτελούν την πρώτη γραμμή θεραπείας. Ωστόσο, παρά την κλινική τους αποτελεσματικότητα, το 30% των ασθενών παρουσιάζει μειωμένη ανταπόκριση. Παράλληλα, έχουν αναδειχθεί διαφοροποιήσεις στη φαρμακοκινητική και φαρμακοδυναμική των αντικαταθλιπτικών ανάλογα με το φύλο, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη διερεύνησης νέων θεραπευτικών στόχων. Επιπλέον, η έκθεση σε Χρόνιο Ήπιο Στρες (ΧΗΣ) οδηγεί σε σημαντικές δομικές αλλοιώσεις των πυραμιδικών νευρώνων της περιοχής CA1 του ιπποκάμπου, προκαλώντας δενδριτική ατροφία. Η κοινή φαρμακευτική αγωγή μπορεί να αναστρέψει τις μεταβολές αυτές, ενώ ο διαμεμβρανικός υποδοχέας οιστρογόνων GPER1 αναδεικνύεται ως πιθανός στόχος, λόγω της ικανότητάς του να ενεργοποιεί ταχέως ενδοκυττάριες απαντήσεις μέσω μη γονιδιωματικής σηματοδότησης και με ταχύτερη δράση σε σχέση με τους κλασικούς υποδοχείς οιστρογόνων. Η ενεργοποίηση του GPER1 μέσω του εκλεκτικού αγωνιστή G1 προκαλεί αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά αποτελέσματα σε πειραματικά μοντέλα, επηρεάζοντας την συνδεσιμότητα των νευρωνικών δικτύων. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της πιθανής αντικαταθλιπτικής δράσης της ενεργοποίησης του υποδοχέα GPER1 μέσω του εκλεκτικού αγωνιστή G1, καθώς και η επίδρασή της στη μορφολογία των CA1 πυραμιδικών νευρώνων του ιππόκαμπου σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες που υποβλήθηκαν σε ΧΗΣ. Ειδικότερα, εξετάστηκε το μήκος, ο αριθμός και η πυκνότητα των διακλαδώσεων των apical και basal δενδριτών, όπως επίσης το συνολικό δενδριτικό μήκος και ο συνολικός αριθμός των δενδριτικών διακλαδώσεων. Παράλληλα, συγκρίθηκε η αποτελεσματικότητα της ενεργοποίησης του GPER1 με εκείνη της φλουοξετίνης, ενός καθιερωμένου σεροτονινεργικού αντικαταθλιπτικού, ενώ διερευνήθηκαν και πιθανές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η έκθεση σε ΧΗΣ προκάλεσε μείωση σωματικού βάρους, εκδήλωση ανηδονίας, μείωση του συνολικού δενδριτικού μήκους και του συνολικού αριθμού διακλαδώσεων στους πυραμιδικούς νευρώνες της CA1 περιοχής του ιππόκαμπου και στα δύο φύλα. Η χρόνια χορήγηση της φλουοξετίνης και του G1 για τρεις εβδομάδες ανέστρεψαν σημαντικά την επαγόμενη από το στρες ανηδονία και αποκατέστησαν τη δενδριτική αρχιτεκτονική, μέσω αύξησης του συνολικού δενδριτικού μήκους και του αριθμού διακλαδώσεων σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες. Ταυτόχρονα, η ενεργοποίηση του GPER1 οδήγησε σε αύξηση της πυκνότητας των δενδριτικών διακλαδώσεων μόνο στα αρσενικά πειραματόζωα, οδηγώντας σε ενίσχυση της νευρογένεσης. Μικρές σημαντικές διαφοροποιήσεις παρατηρήθηκαν ανάμεσα στους apical και basal δενδρίτες, ανάλογα με την θεραπευτική προσέγγιση και το φύλο, με τη δράση και των δύο να είναι ισχυρότερη στα αρσενικά πειραματόζωα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η χορήγηση G1 και φλουοξετίνης επανέφεραν τις τιμές των παραμέτρων σε επίπεδα ελέγχου, ενώ συχνά η επίδραση του G1 υπερείχε εκείνης της φλουοξετίνης. Συνολικά, τα ευρήματα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του GPER1 στην οιστρογονο-εξαρτώμενη νευροπλαστικότητα, με άμεση επίδραση στη μορφολογία των CA1 νευρώνων, ενισχύοντας την αντικαταθλιπτική δράση και τη νευροπροστασία. Η μελέτη αναδεικνύεται τον GPER1 ως υποσχόμενο θεραπευτικό στόχο για την ανάπτυξη νέων στρατηγικών αντιμετώπισης της κατάθλιψης, με προοπτική εφαρμογής και στα δύο φύλα, θέτοντας ισχυρές βάσεις για μελλοντική διερεύνηση της πιθανής κλινικής αξίας του G1.","abstract_has_math":false,"creators":["ΚΑΛΗ ΑΛΚΜΗΝΗ","KALI ALKMINI"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:45Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5311306"],"render_values":[{"text":"uoadl:5311306","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311306","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311306","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5311306","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΚΑΛΗ ΑΛΚΜΗΝΗ","KALI ALKMINI"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5311306","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311306"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η Μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή (ΜΚΔ) χαρακτηρίζεται κυρίως από μειωμένη διάθεση, έλλειψη ενεργητικότητας και, σε σοβαρές περιπτώσεις, αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικής συμπεριφοράς. Πρόκειται για μια πολυπαραγοντική διαταραχή που προκύπτει από την αλληλεπίδραση βιολογικών, περιβαλλοντικών και ψυχολογικών παραγόντων και εμφανίζεται στις γυναίκες με διπλάσια συχνότητα συγκριτικά με τους άνδρες. Οι τρέχουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις περιλαμβάνουν φαρμακολογικές, ψυχοθεραπευτικές και παρεμβατικές μεθόδους, με τους εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) να αποτελούν την πρώτη γραμμή θεραπείας. Ωστόσο, παρά την κλινική τους αποτελεσματικότητα, το 30% των ασθενών παρουσιάζει μειωμένη ανταπόκριση. Παράλληλα, έχουν αναδειχθεί διαφοροποιήσεις στη φαρμακοκινητική και φαρμακοδυναμική των αντικαταθλιπτικών ανάλογα με το φύλο, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη διερεύνησης νέων θεραπευτικών στόχων. Επιπλέον, η έκθεση σε Χρόνιο Ήπιο Στρες (ΧΗΣ) οδηγεί σε σημαντικές δομικές αλλοιώσεις των πυραμιδικών νευρώνων της περιοχής CA1 του ιπποκάμπου, προκαλώντας δενδριτική ατροφία. Η κοινή φαρμακευτική αγωγή μπορεί να αναστρέψει τις μεταβολές αυτές, ενώ ο διαμεμβρανικός υποδοχέας οιστρογόνων GPER1 αναδεικνύεται ως πιθανός στόχος, λόγω της ικανότητάς του να ενεργοποιεί ταχέως ενδοκυττάριες απαντήσεις μέσω μη γονιδιωματικής σηματοδότησης και με ταχύτερη δράση σε σχέση με τους κλασικούς υποδοχείς οιστρογόνων. Η ενεργοποίηση του GPER1 μέσω του εκλεκτικού αγωνιστή G1 προκαλεί αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά αποτελέσματα σε πειραματικά μοντέλα, επηρεάζοντας την συνδεσιμότητα των νευρωνικών δικτύων. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της πιθανής αντικαταθλιπτικής δράσης της ενεργοποίησης του υποδοχέα GPER1 μέσω του εκλεκτικού αγωνιστή G1, καθώς και η επίδρασή της στη μορφολογία των CA1 πυραμιδικών νευρώνων του ιππόκαμπου σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες που υποβλήθηκαν σε ΧΗΣ. Ειδικότερα, εξετάστηκε το μήκος, ο αριθμός και η πυκνότητα των διακλαδώσεων των apical και basal δενδριτών, όπως επίσης το συνολικό δενδριτικό μήκος και ο συνολικός αριθμός των δενδριτικών διακλαδώσεων. Παράλληλα, συγκρίθηκε η αποτελεσματικότητα της ενεργοποίησης του GPER1 με εκείνη της φλουοξετίνης, ενός καθιερωμένου σεροτονινεργικού αντικαταθλιπτικού, ενώ διερευνήθηκαν και πιθανές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η έκθεση σε ΧΗΣ προκάλεσε μείωση σωματικού βάρους, εκδήλωση ανηδονίας, μείωση του συνολικού δενδριτικού μήκους και του συνολικού αριθμού διακλαδώσεων στους πυραμιδικούς νευρώνες της CA1 περιοχής του ιππόκαμπου και στα δύο φύλα. Η χρόνια χορήγηση της φλουοξετίνης και του G1 για τρεις εβδομάδες ανέστρεψαν σημαντικά την επαγόμενη από το στρες ανηδονία και αποκατέστησαν τη δενδριτική αρχιτεκτονική, μέσω αύξησης του συνολικού δενδριτικού μήκους και του αριθμού διακλαδώσεων σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες. Ταυτόχρονα, η ενεργοποίηση του GPER1 οδήγησε σε αύξηση της πυκνότητας των δενδριτικών διακλαδώσεων μόνο στα αρσενικά πειραματόζωα, οδηγώντας σε ενίσχυση της νευρογένεσης. Μικρές σημαντικές διαφοροποιήσεις παρατηρήθηκαν ανάμεσα στους apical και basal δενδρίτες, ανάλογα με την θεραπευτική προσέγγιση και το φύλο, με τη δράση και των δύο να είναι ισχυρότερη στα αρσενικά πειραματόζωα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η χορήγηση G1 και φλουοξετίνης επανέφεραν τις τιμές των παραμέτρων σε επίπεδα ελέγχου, ενώ συχνά η επίδραση του G1 υπερείχε εκείνης της φλουοξετίνης. Συνολικά, τα ευρήματα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του GPER1 στην οιστρογονο-εξαρτώμενη νευροπλαστικότητα, με άμεση επίδραση στη μορφολογία των CA1 νευρώνων, ενισχύοντας την αντικαταθλιπτική δράση και τη νευροπροστασία. Η μελέτη αναδεικνύεται τον GPER1 ως υποσχόμενο θεραπευτικό στόχο για την ανάπτυξη νέων στρατηγικών αντιμετώπισης της κατάθλιψης, με προοπτική εφαρμογής και στα δύο φύλα, θέτοντας ισχυρές βάσεις για μελλοντική διερεύνηση της πιθανής κλινικής αξίας του G1.","Major Depressive Disorder (MDD) is primarily characterized by persistent low mood, reduced energy, and, in severe cases, an increased risk of suicidal behavior. It is a multifactorial condition arising from the interaction of biological, environmental, and psychological factors and occurs at twice the rate in women compared to men. Current therapeutic approaches include pharmacological, psychotherapeutic, and interventional methods, with selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) representing the first-line treatment. However, despite their clinical efficacy, a significant proportion of patients exhibit partial or no response. Moreover, sex-dependent differences in the pharmacokinetics and pharmacodynamics of antidepressants highlight the need for novel therapeutic targets. Exposure to Chronic Mild Stress (CMS) induces marked structural alterations in CA1 pyramidal neurons of the hippocampus, leading to dendritic atrophy. Conventional pharmacological treatment can partially reverse these changes, while the membrane estrogen receptor GPER1 emerges as a promising target due to its ability to rapidly activate intracellular signaling through non-genomic mechanisms, with faster action than classical estrogen receptors. Activation of GPER1 by the selective agonist G1 has been shown to exert antidepressant- and anxiolytic-like effects in experimental models, modulating neuronal network connectivity. The aim of this study was to investigate the potential antidepressant effect of GPER1 activation through G1 and its impact on the morphology of CA1 pyramidal neurons in male and female rats exposed to CMS. Specifically, dendritic length, branching number, and branch density of apical and basal dendrites were assessed, alongside total dendritic length and total number of dendritic branches. In parallel, the efficacy of GPER1 activation was compared with that of fluoxetine, a widely used serotonergic antidepressant, while sex-dependent differences were also evaluated. The results demonstrated that CMS reduced body weight, induced anhedonia, and caused significant decreases in total dendritic length and branch number in CA1 pyramidal neurons of both sexes. Chronic administration of fluoxetine or G1 for three weeks markedly reversed stress-induced anhedonia and restored dendritic architecture by increasing total dendritic length and branch number in male and female rats. Moreover, GPER1 activation specifically enhanced dendritic branch density in males, suggesting a role in promoting neurogenesis. Subtle differences were observed between apical and basal dendrites depending on treatment and sex, with both interventions exerting stronger effects in males. In some cases, G1 and fluoxetine restored parameters to control levels, with G1 frequently surpassing fluoxetine in efficacy. Overall, these findings highlight the pivotal role of GPER1 in estrogen-dependent neuroplasticity, exerting direct effects on CA1 neuronal morphology, and enhancing antidepressant and neuroprotective outcomes. The study positions GPER1 as a promising therapeutic target for developing novel antidepressant strategies with applicability across sexes, laying strong foundations for future exploration of the clinical potential of G1."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση της αντικαταθλιπτικής δράσης της ενεργοποίησης του GPER1 και της επίδρασής της στη δενδριτική πλαστικότητα των CA1 πυραμιδικών νευρώνων του ιππόκαμπου σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες υπό Χρόνιο Ήπιο Στρες"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΚΑΛΗ ΑΛΚΜΗΝΗ","KALI ALKMINI"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η Μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή (ΜΚΔ) χαρακτηρίζεται κυρίως από μειωμένη διάθεση, έλλειψη ενεργητικότητας και, σε σοβαρές περιπτώσεις, αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικής συμπεριφοράς. Πρόκειται για μια πολυπαραγοντική διαταραχή που προκύπτει από την αλληλεπίδραση βιολογικών, περιβαλλοντικών και ψυχολογικών παραγόντων και εμφανίζεται στις γυναίκες με διπλάσια συχνότητα συγκριτικά με τους άνδρες. Οι τρέχουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις περιλαμβάνουν φαρμακολογικές, ψυχοθεραπευτικές και παρεμβατικές μεθόδους, με τους εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) να αποτελούν την πρώτη γραμμή θεραπείας. Ωστόσο, παρά την κλινική τους αποτελεσματικότητα, το 30% των ασθενών παρουσιάζει μειωμένη ανταπόκριση. Παράλληλα, έχουν αναδειχθεί διαφοροποιήσεις στη φαρμακοκινητική και φαρμακοδυναμική των αντικαταθλιπτικών ανάλογα με το φύλο, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη διερεύνησης νέων θεραπευτικών στόχων. Επιπλέον, η έκθεση σε Χρόνιο Ήπιο Στρες (ΧΗΣ) οδηγεί σε σημαντικές δομικές αλλοιώσεις των πυραμιδικών νευρώνων της περιοχής CA1 του ιπποκάμπου, προκαλώντας δενδριτική ατροφία. Η κοινή φαρμακευτική αγωγή μπορεί να αναστρέψει τις μεταβολές αυτές, ενώ ο διαμεμβρανικός υποδοχέας οιστρογόνων GPER1 αναδεικνύεται ως πιθανός στόχος, λόγω της ικανότητάς του να ενεργοποιεί ταχέως ενδοκυττάριες απαντήσεις μέσω μη γονιδιωματικής σηματοδότησης και με ταχύτερη δράση σε σχέση με τους κλασικούς υποδοχείς οιστρογόνων. Η ενεργοποίηση του GPER1 μέσω του εκλεκτικού αγωνιστή G1 προκαλεί αντικαταθλιπτικά και αγχολυτικά αποτελέσματα σε πειραματικά μοντέλα, επηρεάζοντας την συνδεσιμότητα των νευρωνικών δικτύων. Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της πιθανής αντικαταθλιπτικής δράσης της ενεργοποίησης του υποδοχέα GPER1 μέσω του εκλεκτικού αγωνιστή G1, καθώς και η επίδρασή της στη μορφολογία των CA1 πυραμιδικών νευρώνων του ιππόκαμπου σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες που υποβλήθηκαν σε ΧΗΣ. Ειδικότερα, εξετάστηκε το μήκος, ο αριθμός και η πυκνότητα των διακλαδώσεων των apical και basal δενδριτών, όπως επίσης το συνολικό δενδριτικό μήκος και ο συνολικός αριθμός των δενδριτικών διακλαδώσεων. Παράλληλα, συγκρίθηκε η αποτελεσματικότητα της ενεργοποίησης του GPER1 με εκείνη της φλουοξετίνης, ενός καθιερωμένου σεροτονινεργικού αντικαταθλιπτικού, ενώ διερευνήθηκαν και πιθανές διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως η έκθεση σε ΧΗΣ προκάλεσε μείωση σωματικού βάρους, εκδήλωση ανηδονίας, μείωση του συνολικού δενδριτικού μήκους και του συνολικού αριθμού διακλαδώσεων στους πυραμιδικούς νευρώνες της CA1 περιοχής του ιππόκαμπου και στα δύο φύλα. Η χρόνια χορήγηση της φλουοξετίνης και του G1 για τρεις εβδομάδες ανέστρεψαν σημαντικά την επαγόμενη από το στρες ανηδονία και αποκατέστησαν τη δενδριτική αρχιτεκτονική, μέσω αύξησης του συνολικού δενδριτικού μήκους και του αριθμού διακλαδώσεων σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες. Ταυτόχρονα, η ενεργοποίηση του GPER1 οδήγησε σε αύξηση της πυκνότητας των δενδριτικών διακλαδώσεων μόνο στα αρσενικά πειραματόζωα, οδηγώντας σε ενίσχυση της νευρογένεσης. Μικρές σημαντικές διαφοροποιήσεις παρατηρήθηκαν ανάμεσα στους apical και basal δενδρίτες, ανάλογα με την θεραπευτική προσέγγιση και το φύλο, με τη δράση και των δύο να είναι ισχυρότερη στα αρσενικά πειραματόζωα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η χορήγηση G1 και φλουοξετίνης επανέφεραν τις τιμές των παραμέτρων σε επίπεδα ελέγχου, ενώ συχνά η επίδραση του G1 υπερείχε εκείνης της φλουοξετίνης. Συνολικά, τα ευρήματα αναδεικνύουν τον καθοριστικό ρόλο του GPER1 στην οιστρογονο-εξαρτώμενη νευροπλαστικότητα, με άμεση επίδραση στη μορφολογία των CA1 νευρώνων, ενισχύοντας την αντικαταθλιπτική δράση και τη νευροπροστασία. Η μελέτη αναδεικνύεται τον GPER1 ως υποσχόμενο θεραπευτικό στόχο για την ανάπτυξη νέων στρατηγικών αντιμετώπισης της κατάθλιψης, με προοπτική εφαρμογής και στα δύο φύλα, θέτοντας ισχυρές βάσεις για μελλοντική διερεύνηση της πιθανής κλινικής αξίας του G1.","Major Depressive Disorder (MDD) is primarily characterized by persistent low mood, reduced energy, and, in severe cases, an increased risk of suicidal behavior. It is a multifactorial condition arising from the interaction of biological, environmental, and psychological factors and occurs at twice the rate in women compared to men. Current therapeutic approaches include pharmacological, psychotherapeutic, and interventional methods, with selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs) representing the first-line treatment. However, despite their clinical efficacy, a significant proportion of patients exhibit partial or no response. Moreover, sex-dependent differences in the pharmacokinetics and pharmacodynamics of antidepressants highlight the need for novel therapeutic targets. Exposure to Chronic Mild Stress (CMS) induces marked structural alterations in CA1 pyramidal neurons of the hippocampus, leading to dendritic atrophy. Conventional pharmacological treatment can partially reverse these changes, while the membrane estrogen receptor GPER1 emerges as a promising target due to its ability to rapidly activate intracellular signaling through non-genomic mechanisms, with faster action than classical estrogen receptors. Activation of GPER1 by the selective agonist G1 has been shown to exert antidepressant- and anxiolytic-like effects in experimental models, modulating neuronal network connectivity. The aim of this study was to investigate the potential antidepressant effect of GPER1 activation through G1 and its impact on the morphology of CA1 pyramidal neurons in male and female rats exposed to CMS. Specifically, dendritic length, branching number, and branch density of apical and basal dendrites were assessed, alongside total dendritic length and total number of dendritic branches. In parallel, the efficacy of GPER1 activation was compared with that of fluoxetine, a widely used serotonergic antidepressant, while sex-dependent differences were also evaluated. The results demonstrated that CMS reduced body weight, induced anhedonia, and caused significant decreases in total dendritic length and branch number in CA1 pyramidal neurons of both sexes. Chronic administration of fluoxetine or G1 for three weeks markedly reversed stress-induced anhedonia and restored dendritic architecture by increasing total dendritic length and branch number in male and female rats. Moreover, GPER1 activation specifically enhanced dendritic branch density in males, suggesting a role in promoting neurogenesis. Subtle differences were observed between apical and basal dendrites depending on treatment and sex, with both interventions exerting stronger effects in males. In some cases, G1 and fluoxetine restored parameters to control levels, with G1 frequently surpassing fluoxetine in efficacy. Overall, these findings highlight the pivotal role of GPER1 in estrogen-dependent neuroplasticity, exerting direct effects on CA1 neuronal morphology, and enhancing antidepressant and neuroprotective outcomes. The study positions GPER1 as a promising therapeutic target for developing novel antidepressant strategies with applicability across sexes, laying strong foundations for future exploration of the clinical potential of G1."],"dc:identifier":["uoadl:5311306","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311306"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Διερεύνηση της αντικαταθλιπτικής δράσης της ενεργοποίησης του GPER1 και της επίδρασής της στη δενδριτική πλαστικότητα των CA1 πυραμιδικών νευρώνων του ιππόκαμπου σε αρσενικούς και θηλυκούς επίμυες υπό Χρόνιο Ήπιο Στρες"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:45Z"}