{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5311385"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5311385","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη συσχέτισης δημογραφικών και κλινικών χαρακτηριστικών παιδιών που απομακρύνθηκαν από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής εντολής","abstract":"Εισαγωγή: Τα τελευταία χρόνια ένας σταθερά αυξανόμενος αριθμός παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα έχουν απομακρυνθεί από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας, προκειμένου να προστατευτούν από επικείμενο άμεσο κίνδυνο για τη σωματική ή την ψυχική τους υγεία, σε περιπτώσεις σοβαρής παράβασης, καταχρηστικής άσκησης ή αδυναμίας ανταπόκρισης των γονέων τους στα καθήκοντα της γονικής τους μέριμνας. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη συνιστά την πρώτη ολοκληρωμένη αναδρομική περιγραφή και χαρτογράφηση της ακριβούς διαδικασίας απομάκρυνσης ανηλίκων από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής εντολής στην Ελλάδα σε όλα τα επιμέρους στάδια αυτής, καθώς και των προβλημάτων σωματικής και ιδίως ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζουν τα παιδιά αυτά και οι γονείς τους, πλέον των λοιπών δημογραφικών και κοινωνικοοικονομικών χαρακτηριστικών τους. Επίσης, στοχεύει να δώσει απάντηση στα ερευνητικά ερωτήματα, εάν η ψυχική υγεία των γονέων, η ουσιοεξάρτηση αυτών, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας και ο τύπος της οικογένειας (πυρηνική/μονογονεϊκή) συσχετίζονται με την έκβαση του περιστατικού απομάκρυνσης, καθώς και εάν ο τύπος της οικογένειας επηρεάζει σε βαθμό στατιστικά σημαντικό το χρονικό διάστημα της διαδικασίας απομάκρυνσης. Μέθοδος: Δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 180 περιπτώσεις ανηλίκων που απομακρύνθηκαν από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής εντολής κατά τη δεκαετία 2014-2023, όπως αποτυπώθηκαν μέσα από τους αντίστοιχους κοινωνικούς φακέλους της Εισαγγελίας Ανηλίκων Πειραιά, από το σύνολο των 2.182 καταγγελιών που έλαβαν χώρα κατά το αντίστοιχο χρονικό διάστημα. Για τη συλλογή των στοιχείων χρησιμοποιήθηκε ειδικό έντυπο καταγραφής δεδομένων για κάθε κοινωνικό φάκελο που μελετήθηκε. Αποτελέσματα: Από το σύνολο των καταγγελιών ένα σχετικά μικρό ποσοστό (8,25%) παιδιών απομακρύνθηκαν τελικά από την οικογένειά τους με εισαγγελική εντολή. Τα παιδιά αυτά αντιπροσώπευαν εξίσου και τα δύο φύλα, κατανέμονταν σε όλα τα ηλικιακά εύρη, διέμεναν κατά κύριο λόγο σε αστικό περιβάλλον, προέρχονταν στην πλειοψηφία τους από πυρηνικές ή μονογονεϊκές με μητέρες οικογένειες, ήταν ως επί τω πλείστων ελληνικής υπηκοότητας, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση των οικογενειών τους ήταν από κακή έως πολύ κακή, είχαν καλή σωματική υγεία τόσο πριν όσο και μετά την απομάκρυνσή τους, με ένα πολύ μικρό ποσοστό να εμφανίζει χρόνια νοσήματα, ενώ η ψυχική τους υγεία ήταν επιβαρυμένη σε ποσοστό 24,4%, με πιο συνηθισμένη αναπτυξιακή διαταραχή τη νοητική στέρηση και πιο συνηθισμένη ψυχική διαταραχή την κατάθλιψη. Οι μητέρες των παιδιών που απομακρύνθηκαν ήταν διαφόρων ηλικιών, στη συντριπτική πλειοψηφία τους άνεργες, ελληνικής υπηκοότητας, με καλή σωματική υγεία, ενώ αντιθέτως οι μισές από αυτές είχαν επιβαρυμένη ψυχική υγεία, με κυριότερες ψυχικές διαταραχές αυτές της νοητικής στέρησης, της διαταραχής χρήσης ουσιών, της ψύχωσης ή σχιζοφρένειας, της κατάθλιψης, της διπολικής διαταραχής και της ψυχογενούς ανορεξίας. Οι πατέρες αντίστοιχα ήταν διαφόρων ηλικιών, σε ένα μεγάλο ποσοστό άνεργοι, στη συντριπτική πλειοψηφία τους ελληνικής υπηκοότητας, με καλή σωματική υγεία, ενώ αντιμετώπιζαν ψυχικές διαταραχές σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με τις μητέρες, με κυριότερη αυτή της διαταραχής χρήσης ουσιών ή αλκοόλ. Ο πιο συνηθισμένος λόγος της εισαγγελικής εντολής απομάκρυνσης ήταν η παραμέληση (83,3%), ενώ ακολουθούσε η ανικανότητα των γονέων λόγω ψυχικών διαταραχών (55%) ή τοξικομανίας αυτών (31,1%) και η κακοποίηση των παιδιών (19,4%) με κυριότερο είδος τη σωματική ενδοοικογενειακή βία. Σχετικά με την έκβαση των περιστατικών για την πλειονότητα των ανηλίκων ήταν η τοποθέτησή τους σε ίδρυμα/ξενώνα (64,4%), ενώ σχετικά μικρό ήταν το ποσοστό αυτών που επέστρεψαν στους γονείς τους (14,4%), ή παραδόθηκαν σε κάποιο συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο της οικογένειας (17,8%). Στην μεγάλη πλειοψηφία των ανηλίκων υπήρξε αφαίρεση της γονικής τους μέριμνας και ανάθεση αυτής σε δομή φιλοξενίας/ίδρυμα (75,8%), ενώ ακολουθούσε η ανάθεση της επιμέλειάς τους σε τρίτο πρόσωπο (20,9%) και η θέση τους σε αναδοχή (3,3%). Τέλος, προέκυψε ότι η κακή ψυχική υγεία των γονέων επηρεάζει σημαντικά (και μάλιστα αρνητικά) την έκβαση του περιστατικού, ενώ αντίθετα για την ουσιοεξάρτηση των γονέων, την κακή κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας και τον τύπο της οικογένειας (πυρηνική/μονογονεϊκή) δεν προέκυψαν επαρκείς ενδείξεις στατιστικά σημαντικής εξάρτησης με την έκβαση του περιστατικού. Προέκυψε, ωστόσο, ότι η μονογονεϊκότητα της οικογένειας επηρεάζει σημαντικά την αυθημερόν απομάκρυνση του ανηλίκου. Συμπεράσματα: Η παιδική κακοποίηση και παραμέληση καταγράφεται ως ένα σοβαρό και πολυδιάστατο πρόβλημα στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας. Η διερεύνηση των μορφών, των αιτιών και των συνεπειών αυτού του φαινομένου καταδεικνύει την αναγκαιότητα για συντονισμένες δράσεις πρόληψης, έγκαιρης ανίχνευσης και παρέμβασης από όλους τους αρμόδιους φορείς στη βάση ενός κοινώς αποδεκτού δομημένου πρωτοκόλλου διαχείρισης ανηλίκων θυμάτων κακοποίησης.","abstract_html":"Εισαγωγή: Τα τελευταία χρόνια ένας σταθερά αυξανόμενος αριθμός παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα έχουν απομακρυνθεί από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας, προκειμένου να προστατευτούν από επικείμενο άμεσο κίνδυνο για τη σωματική ή την ψυχική τους υγεία, σε περιπτώσεις σοβαρής παράβασης, καταχρηστικής άσκησης ή αδυναμίας ανταπόκρισης των γονέων τους στα καθήκοντα της γονικής τους μέριμνας. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη συνιστά την πρώτη ολοκληρωμένη αναδρομική περιγραφή και χαρτογράφηση της ακριβούς διαδικασίας απομάκρυνσης ανηλίκων από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής εντολής στην Ελλάδα σε όλα τα επιμέρους στάδια αυτής, καθώς και των προβλημάτων σωματικής και ιδίως ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζουν τα παιδιά αυτά και οι γονείς τους, πλέον των λοιπών δημογραφικών και κοινωνικοοικονομικών χαρακτηριστικών τους. Επίσης, στοχεύει να δώσει απάντηση στα ερευνητικά ερωτήματα, εάν η ψυχική υγεία των γονέων, η ουσιοεξάρτηση αυτών, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας και ο τύπος της οικογένειας (πυρηνική/μονογονεϊκή) συσχετίζονται με την έκβαση του περιστατικού απομάκρυνσης, καθώς και εάν ο τύπος της οικογένειας επηρεάζει σε βαθμό στατιστικά σημαντικό το χρονικό διάστημα της διαδικασίας απομάκρυνσης. Μέθοδος: Δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 180 περιπτώσεις ανηλίκων που απομακρύνθηκαν από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής εντολής κατά τη δεκαετία 2014-2023, όπως αποτυπώθηκαν μέσα από τους αντίστοιχους κοινωνικούς φακέλους της Εισαγγελίας Ανηλίκων Πειραιά, από το σύνολο των 2.182 καταγγελιών που έλαβαν χώρα κατά το αντίστοιχο χρονικό διάστημα. Για τη συλλογή των στοιχείων χρησιμοποιήθηκε ειδικό έντυπο καταγραφής δεδομένων για κάθε κοινωνικό φάκελο που μελετήθηκε. Αποτελέσματα: Από το σύνολο των καταγγελιών ένα σχετικά μικρό ποσοστό (8,25%) παιδιών απομακρύνθηκαν τελικά από την οικογένειά τους με εισαγγελική εντολή. Τα παιδιά αυτά αντιπροσώπευαν εξίσου και τα δύο φύλα, κατανέμονταν σε όλα τα ηλικιακά εύρη, διέμεναν κατά κύριο λόγο σε αστικό περιβάλλον, προέρχονταν στην πλειοψηφία τους από πυρηνικές ή μονογονεϊκές με μητέρες οικογένειες, ήταν ως επί τω πλείστων ελληνικής υπηκοότητας, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση των οικογενειών τους ήταν από κακή έως πολύ κακή, είχαν καλή σωματική υγεία τόσο πριν όσο και μετά την απομάκρυνσή τους, με ένα πολύ μικρό ποσοστό να εμφανίζει χρόνια νοσήματα, ενώ η ψυχική τους υγεία ήταν επιβαρυμένη σε ποσοστό 24,4%, με πιο συνηθισμένη αναπτυξιακή διαταραχή τη νοητική στέρηση και πιο συνηθισμένη ψυχική διαταραχή την κατάθλιψη. Οι μητέρες των παιδιών που απομακρύνθηκαν ήταν διαφόρων ηλικιών, στη συντριπτική πλειοψηφία τους άνεργες, ελληνικής υπηκοότητας, με καλή σωματική υγεία, ενώ αντιθέτως οι μισές από αυτές είχαν επιβαρυμένη ψυχική υγεία, με κυριότερες ψυχικές διαταραχές αυτές της νοητικής στέρησης, της διαταραχής χρήσης ουσιών, της ψύχωσης ή σχιζοφρένειας, της κατάθλιψης, της διπολικής διαταραχής και της ψυχογενούς ανορεξίας. Οι πατέρες αντίστοιχα ήταν διαφόρων ηλικιών, σε ένα μεγάλο ποσοστό άνεργοι, στη συντριπτική πλειοψηφία τους ελληνικής υπηκοότητας, με καλή σωματική υγεία, ενώ αντιμετώπιζαν ψυχικές διαταραχές σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με τις μητέρες, με κυριότερη αυτή της διαταραχής χρήσης ουσιών ή αλκοόλ. Ο πιο συνηθισμένος λόγος της εισαγγελικής εντολής απομάκρυνσης ήταν η παραμέληση (83,3%), ενώ ακολουθούσε η ανικανότητα των γονέων λόγω ψυχικών διαταραχών (55%) ή τοξικομανίας αυτών (31,1%) και η κακοποίηση των παιδιών (19,4%) με κυριότερο είδος τη σωματική ενδοοικογενειακή βία. Σχετικά με την έκβαση των περιστατικών για την πλειονότητα των ανηλίκων ήταν η τοποθέτησή τους σε ίδρυμα/ξενώνα (64,4%), ενώ σχετικά μικρό ήταν το ποσοστό αυτών που επέστρεψαν στους γονείς τους (14,4%), ή παραδόθηκαν σε κάποιο συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο της οικογένειας (17,8%). Στην μεγάλη πλειοψηφία των ανηλίκων υπήρξε αφαίρεση της γονικής τους μέριμνας και ανάθεση αυτής σε δομή φιλοξενίας/ίδρυμα (75,8%), ενώ ακολουθούσε η ανάθεση της επιμέλειάς τους σε τρίτο πρόσωπο (20,9%) και η θέση τους σε αναδοχή (3,3%). Τέλος, προέκυψε ότι η κακή ψυχική υγεία των γονέων επηρεάζει σημαντικά (και μάλιστα αρνητικά) την έκβαση του περιστατικού, ενώ αντίθετα για την ουσιοεξάρτηση των γονέων, την κακή κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας και τον τύπο της οικογένειας (πυρηνική/μονογονεϊκή) δεν προέκυψαν επαρκείς ενδείξεις στατιστικά σημαντικής εξάρτησης με την έκβαση του περιστατικού. Προέκυψε, ωστόσο, ότι η μονογονεϊκότητα της οικογένειας επηρεάζει σημαντικά την αυθημερόν απομάκρυνση του ανηλίκου. Συμπεράσματα: Η παιδική κακοποίηση και παραμέληση καταγράφεται ως ένα σοβαρό και πολυδιάστατο πρόβλημα στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας. Η διερεύνηση των μορφών, των αιτιών και των συνεπειών αυτού του φαινομένου καταδεικνύει την αναγκαιότητα για συντονισμένες δράσεις πρόληψης, έγκαιρης ανίχνευσης και παρέμβασης από όλους τους αρμόδιους φορείς στη βάση ενός κοινώς αποδεκτού δομημένου πρωτοκόλλου διαχείρισης ανηλίκων θυμάτων κακοποίησης.","abstract_has_math":false,"creators":["Παπαδοπούλου Βασιλική","Papadopoulou Vasiliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:45Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5311385"],"render_values":[{"text":"uoadl:5311385","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311385","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311385","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5311385","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Παπαδοπούλου Βασιλική","Papadopoulou Vasiliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5311385","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311385"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Τα τελευταία χρόνια ένας σταθερά αυξανόμενος αριθμός παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα έχουν απομακρυνθεί από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας, προκειμένου να προστατευτούν από επικείμενο άμεσο κίνδυνο για τη σωματική ή την ψυχική τους υγεία, σε περιπτώσεις σοβαρής παράβασης, καταχρηστικής άσκησης ή αδυναμίας ανταπόκρισης των γονέων τους στα καθήκοντα της γονικής τους μέριμνας. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη συνιστά την πρώτη ολοκληρωμένη αναδρομική περιγραφή και χαρτογράφηση της ακριβούς διαδικασίας απομάκρυνσης ανηλίκων από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής εντολής στην Ελλάδα σε όλα τα επιμέρους στάδια αυτής, καθώς και των προβλημάτων σωματικής και ιδίως ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζουν τα παιδιά αυτά και οι γονείς τους, πλέον των λοιπών δημογραφικών και κοινωνικοοικονομικών χαρακτηριστικών τους. Επίσης, στοχεύει να δώσει απάντηση στα ερευνητικά ερωτήματα, εάν η ψυχική υγεία των γονέων, η ουσιοεξάρτηση αυτών, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας και ο τύπος της οικογένειας (πυρηνική/μονογονεϊκή) συσχετίζονται με την έκβαση του περιστατικού απομάκρυνσης, καθώς και εάν ο τύπος της οικογένειας επηρεάζει σε βαθμό στατιστικά σημαντικό το χρονικό διάστημα της διαδικασίας απομάκρυνσης. Μέθοδος: Δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 180 περιπτώσεις ανηλίκων που απομακρύνθηκαν από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής εντολής κατά τη δεκαετία 2014-2023, όπως αποτυπώθηκαν μέσα από τους αντίστοιχους κοινωνικούς φακέλους της Εισαγγελίας Ανηλίκων Πειραιά, από το σύνολο των 2.182 καταγγελιών που έλαβαν χώρα κατά το αντίστοιχο χρονικό διάστημα. Για τη συλλογή των στοιχείων χρησιμοποιήθηκε ειδικό έντυπο καταγραφής δεδομένων για κάθε κοινωνικό φάκελο που μελετήθηκε. Αποτελέσματα: Από το σύνολο των καταγγελιών ένα σχετικά μικρό ποσοστό (8,25%) παιδιών απομακρύνθηκαν τελικά από την οικογένειά τους με εισαγγελική εντολή. Τα παιδιά αυτά αντιπροσώπευαν εξίσου και τα δύο φύλα, κατανέμονταν σε όλα τα ηλικιακά εύρη, διέμεναν κατά κύριο λόγο σε αστικό περιβάλλον, προέρχονταν στην πλειοψηφία τους από πυρηνικές ή μονογονεϊκές με μητέρες οικογένειες, ήταν ως επί τω πλείστων ελληνικής υπηκοότητας, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση των οικογενειών τους ήταν από κακή έως πολύ κακή, είχαν καλή σωματική υγεία τόσο πριν όσο και μετά την απομάκρυνσή τους, με ένα πολύ μικρό ποσοστό να εμφανίζει χρόνια νοσήματα, ενώ η ψυχική τους υγεία ήταν επιβαρυμένη σε ποσοστό 24,4%, με πιο συνηθισμένη αναπτυξιακή διαταραχή τη νοητική στέρηση και πιο συνηθισμένη ψυχική διαταραχή την κατάθλιψη. Οι μητέρες των παιδιών που απομακρύνθηκαν ήταν διαφόρων ηλικιών, στη συντριπτική πλειοψηφία τους άνεργες, ελληνικής υπηκοότητας, με καλή σωματική υγεία, ενώ αντιθέτως οι μισές από αυτές είχαν επιβαρυμένη ψυχική υγεία, με κυριότερες ψυχικές διαταραχές αυτές της νοητικής στέρησης, της διαταραχής χρήσης ουσιών, της ψύχωσης ή σχιζοφρένειας, της κατάθλιψης, της διπολικής διαταραχής και της ψυχογενούς ανορεξίας. Οι πατέρες αντίστοιχα ήταν διαφόρων ηλικιών, σε ένα μεγάλο ποσοστό άνεργοι, στη συντριπτική πλειοψηφία τους ελληνικής υπηκοότητας, με καλή σωματική υγεία, ενώ αντιμετώπιζαν ψυχικές διαταραχές σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με τις μητέρες, με κυριότερη αυτή της διαταραχής χρήσης ουσιών ή αλκοόλ. Ο πιο συνηθισμένος λόγος της εισαγγελικής εντολής απομάκρυνσης ήταν η παραμέληση (83,3%), ενώ ακολουθούσε η ανικανότητα των γονέων λόγω ψυχικών διαταραχών (55%) ή τοξικομανίας αυτών (31,1%) και η κακοποίηση των παιδιών (19,4%) με κυριότερο είδος τη σωματική ενδοοικογενειακή βία. Σχετικά με την έκβαση των περιστατικών για την πλειονότητα των ανηλίκων ήταν η τοποθέτησή τους σε ίδρυμα/ξενώνα (64,4%), ενώ σχετικά μικρό ήταν το ποσοστό αυτών που επέστρεψαν στους γονείς τους (14,4%), ή παραδόθηκαν σε κάποιο συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο της οικογένειας (17,8%). Στην μεγάλη πλειοψηφία των ανηλίκων υπήρξε αφαίρεση της γονικής τους μέριμνας και ανάθεση αυτής σε δομή φιλοξενίας/ίδρυμα (75,8%), ενώ ακολουθούσε η ανάθεση της επιμέλειάς τους σε τρίτο πρόσωπο (20,9%) και η θέση τους σε αναδοχή (3,3%). Τέλος, προέκυψε ότι η κακή ψυχική υγεία των γονέων επηρεάζει σημαντικά (και μάλιστα αρνητικά) την έκβαση του περιστατικού, ενώ αντίθετα για την ουσιοεξάρτηση των γονέων, την κακή κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας και τον τύπο της οικογένειας (πυρηνική/μονογονεϊκή) δεν προέκυψαν επαρκείς ενδείξεις στατιστικά σημαντικής εξάρτησης με την έκβαση του περιστατικού. Προέκυψε, ωστόσο, ότι η μονογονεϊκότητα της οικογένειας επηρεάζει σημαντικά την αυθημερόν απομάκρυνση του ανηλίκου. Συμπεράσματα: Η παιδική κακοποίηση και παραμέληση καταγράφεται ως ένα σοβαρό και πολυδιάστατο πρόβλημα στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας. Η διερεύνηση των μορφών, των αιτιών και των συνεπειών αυτού του φαινομένου καταδεικνύει την αναγκαιότητα για συντονισμένες δράσεις πρόληψης, έγκαιρης ανίχνευσης και παρέμβασης από όλους τους αρμόδιους φορείς στη βάση ενός κοινώς αποδεκτού δομημένου πρωτοκόλλου διαχείρισης ανηλίκων θυμάτων κακοποίησης.","Introduction: In recent years, a steadily increasing number of children and adolescents in Greece have been removed from their family environment by order of the public prosecutor in order to be protected from imminent immediate danger to their physical or mental health, in cases of serious misconduct, abuse, or inability of their parents to fulfill their parental responsibilities. Purpose: This study is the first comprehensive retrospective description and mapping of the exact process of removing minors from their family environment following a prosecutor's order in Greece at all stages of the process, as well as the physical and, in particular, mental health problems faced by these children and their parents, in addition to their other demographic and socioeconomic characteristics. It also aims to answer the research questions of whether the mental health of the parents, their substance addiction, the socioeconomic status of the family, and the type of family (nuclear/single-parent) are related to the outcome of the removal case, and whether the type of family has a statistically significant effect on the duration of the removal process. Method: The sample for the study consisted of 180 cases of minors who were removed from their family environment by order of the public prosecutor between 2014 and 2023, as recorded in the corresponding social files of the Piraeus Juvenile Prosecutor's Office, out of a total of 2,182 complaints received during the same period. A special data recording form was used to collect data for each social file studied. Results: Of all the complaints, a relatively small percentage (8.25%) of children were ultimately removed from their families by order of the public prosecutor. These children represented both genders equally, spanned all age groups, lived mainly in urban areas, came mostly from nuclear or single-parent families with mothers, were mostly of Greek nationality, their families' socioeconomic status ranged from poor to very poor, they were in good physical health both before and after their removal, with a very small percentage suffering from chronic diseases, while 24.4% had mental health problems, with intellectual disability being the most common developmental disorder and depression the most common mental disorder. The mothers of the children who were removed were of various ages, the vast majority of them unemployed, Greek nationals, in good physical health, while half of them had mental health problems, with the main mental disorders being intellectual disability, substance use disorder, psychosis or schizophrenia, depression, bipolar disorder, and psychogenic anorexia. The fathers were of various ages, a large percentage of whom were unemployed, the vast majority of them were Greek nationals, in good physical health, while they experienced mental disorders to a lesser extent than the mothers, the main one being substance or alcohol use disorder. The most common reason for the prosecutor's removal order was neglect (83.3%), followed by parental incapacity due to mental disorders (55%) or drug addiction (31.1%) and child abuse (19.4%), mainly in the form of physical domestic violence. The outcome for the majority of minors was placement in an institution/shelter (64.4%), while a relatively small percentage were returned to their parents (14.4%) or handed over to a relative or friend of the family (17.8%). The vast majority of minors had their parental care removed and assigned to an institution/ shelter (75.8%), followed by their custody being assigned to a third person (20.9%) and their placement in foster care (3.3%). Finally, it emerged that the poor mental health of parents has a significant (and indeed negative) impact on the outcome of the incident, while, on the contrary, for parental substance addiction, the poor socioeconomic status of the family, and the type of family (nuclear/single-parent), there was insufficient evidence of a statistically significant correlation with the outcome of the incident. However, it was found that single parenthood significantly affects the same-day removal of the minor. Conclusions: Child abuse and neglect are recorded as a serious and multidimensional problem within Greek society. Investigation into the forms, causes, and consequences of this phenomenon demonstrates the need for coordinated prevention, early detection, and intervention by all competent authorities based on a commonly accepted structured protocol for managing underage victims of abuse."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη συσχέτισης δημογραφικών και κλινικών χαρακτηριστικών παιδιών που απομακρύνθηκαν από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής εντολής"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Παπαδοπούλου Βασιλική","Papadopoulou Vasiliki"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Εισαγωγή: Τα τελευταία χρόνια ένας σταθερά αυξανόμενος αριθμός παιδιών και εφήβων στην Ελλάδα έχουν απομακρυνθεί από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας, προκειμένου να προστατευτούν από επικείμενο άμεσο κίνδυνο για τη σωματική ή την ψυχική τους υγεία, σε περιπτώσεις σοβαρής παράβασης, καταχρηστικής άσκησης ή αδυναμίας ανταπόκρισης των γονέων τους στα καθήκοντα της γονικής τους μέριμνας. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη συνιστά την πρώτη ολοκληρωμένη αναδρομική περιγραφή και χαρτογράφηση της ακριβούς διαδικασίας απομάκρυνσης ανηλίκων από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής εντολής στην Ελλάδα σε όλα τα επιμέρους στάδια αυτής, καθώς και των προβλημάτων σωματικής και ιδίως ψυχικής υγείας που αντιμετωπίζουν τα παιδιά αυτά και οι γονείς τους, πλέον των λοιπών δημογραφικών και κοινωνικοοικονομικών χαρακτηριστικών τους. Επίσης, στοχεύει να δώσει απάντηση στα ερευνητικά ερωτήματα, εάν η ψυχική υγεία των γονέων, η ουσιοεξάρτηση αυτών, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας και ο τύπος της οικογένειας (πυρηνική/μονογονεϊκή) συσχετίζονται με την έκβαση του περιστατικού απομάκρυνσης, καθώς και εάν ο τύπος της οικογένειας επηρεάζει σε βαθμό στατιστικά σημαντικό το χρονικό διάστημα της διαδικασίας απομάκρυνσης. Μέθοδος: Δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 180 περιπτώσεις ανηλίκων που απομακρύνθηκαν από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής εντολής κατά τη δεκαετία 2014-2023, όπως αποτυπώθηκαν μέσα από τους αντίστοιχους κοινωνικούς φακέλους της Εισαγγελίας Ανηλίκων Πειραιά, από το σύνολο των 2.182 καταγγελιών που έλαβαν χώρα κατά το αντίστοιχο χρονικό διάστημα. Για τη συλλογή των στοιχείων χρησιμοποιήθηκε ειδικό έντυπο καταγραφής δεδομένων για κάθε κοινωνικό φάκελο που μελετήθηκε. Αποτελέσματα: Από το σύνολο των καταγγελιών ένα σχετικά μικρό ποσοστό (8,25%) παιδιών απομακρύνθηκαν τελικά από την οικογένειά τους με εισαγγελική εντολή. Τα παιδιά αυτά αντιπροσώπευαν εξίσου και τα δύο φύλα, κατανέμονταν σε όλα τα ηλικιακά εύρη, διέμεναν κατά κύριο λόγο σε αστικό περιβάλλον, προέρχονταν στην πλειοψηφία τους από πυρηνικές ή μονογονεϊκές με μητέρες οικογένειες, ήταν ως επί τω πλείστων ελληνικής υπηκοότητας, η κοινωνικοοικονομική κατάσταση των οικογενειών τους ήταν από κακή έως πολύ κακή, είχαν καλή σωματική υγεία τόσο πριν όσο και μετά την απομάκρυνσή τους, με ένα πολύ μικρό ποσοστό να εμφανίζει χρόνια νοσήματα, ενώ η ψυχική τους υγεία ήταν επιβαρυμένη σε ποσοστό 24,4%, με πιο συνηθισμένη αναπτυξιακή διαταραχή τη νοητική στέρηση και πιο συνηθισμένη ψυχική διαταραχή την κατάθλιψη. Οι μητέρες των παιδιών που απομακρύνθηκαν ήταν διαφόρων ηλικιών, στη συντριπτική πλειοψηφία τους άνεργες, ελληνικής υπηκοότητας, με καλή σωματική υγεία, ενώ αντιθέτως οι μισές από αυτές είχαν επιβαρυμένη ψυχική υγεία, με κυριότερες ψυχικές διαταραχές αυτές της νοητικής στέρησης, της διαταραχής χρήσης ουσιών, της ψύχωσης ή σχιζοφρένειας, της κατάθλιψης, της διπολικής διαταραχής και της ψυχογενούς ανορεξίας. Οι πατέρες αντίστοιχα ήταν διαφόρων ηλικιών, σε ένα μεγάλο ποσοστό άνεργοι, στη συντριπτική πλειοψηφία τους ελληνικής υπηκοότητας, με καλή σωματική υγεία, ενώ αντιμετώπιζαν ψυχικές διαταραχές σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με τις μητέρες, με κυριότερη αυτή της διαταραχής χρήσης ουσιών ή αλκοόλ. Ο πιο συνηθισμένος λόγος της εισαγγελικής εντολής απομάκρυνσης ήταν η παραμέληση (83,3%), ενώ ακολουθούσε η ανικανότητα των γονέων λόγω ψυχικών διαταραχών (55%) ή τοξικομανίας αυτών (31,1%) και η κακοποίηση των παιδιών (19,4%) με κυριότερο είδος τη σωματική ενδοοικογενειακή βία. Σχετικά με την έκβαση των περιστατικών για την πλειονότητα των ανηλίκων ήταν η τοποθέτησή τους σε ίδρυμα/ξενώνα (64,4%), ενώ σχετικά μικρό ήταν το ποσοστό αυτών που επέστρεψαν στους γονείς τους (14,4%), ή παραδόθηκαν σε κάποιο συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο της οικογένειας (17,8%). Στην μεγάλη πλειοψηφία των ανηλίκων υπήρξε αφαίρεση της γονικής τους μέριμνας και ανάθεση αυτής σε δομή φιλοξενίας/ίδρυμα (75,8%), ενώ ακολουθούσε η ανάθεση της επιμέλειάς τους σε τρίτο πρόσωπο (20,9%) και η θέση τους σε αναδοχή (3,3%). Τέλος, προέκυψε ότι η κακή ψυχική υγεία των γονέων επηρεάζει σημαντικά (και μάλιστα αρνητικά) την έκβαση του περιστατικού, ενώ αντίθετα για την ουσιοεξάρτηση των γονέων, την κακή κοινωνικοοικονομική κατάσταση της οικογένειας και τον τύπο της οικογένειας (πυρηνική/μονογονεϊκή) δεν προέκυψαν επαρκείς ενδείξεις στατιστικά σημαντικής εξάρτησης με την έκβαση του περιστατικού. Προέκυψε, ωστόσο, ότι η μονογονεϊκότητα της οικογένειας επηρεάζει σημαντικά την αυθημερόν απομάκρυνση του ανηλίκου. Συμπεράσματα: Η παιδική κακοποίηση και παραμέληση καταγράφεται ως ένα σοβαρό και πολυδιάστατο πρόβλημα στους κόλπους της ελληνικής κοινωνίας. Η διερεύνηση των μορφών, των αιτιών και των συνεπειών αυτού του φαινομένου καταδεικνύει την αναγκαιότητα για συντονισμένες δράσεις πρόληψης, έγκαιρης ανίχνευσης και παρέμβασης από όλους τους αρμόδιους φορείς στη βάση ενός κοινώς αποδεκτού δομημένου πρωτοκόλλου διαχείρισης ανηλίκων θυμάτων κακοποίησης.","Introduction: In recent years, a steadily increasing number of children and adolescents in Greece have been removed from their family environment by order of the public prosecutor in order to be protected from imminent immediate danger to their physical or mental health, in cases of serious misconduct, abuse, or inability of their parents to fulfill their parental responsibilities. Purpose: This study is the first comprehensive retrospective description and mapping of the exact process of removing minors from their family environment following a prosecutor's order in Greece at all stages of the process, as well as the physical and, in particular, mental health problems faced by these children and their parents, in addition to their other demographic and socioeconomic characteristics. It also aims to answer the research questions of whether the mental health of the parents, their substance addiction, the socioeconomic status of the family, and the type of family (nuclear/single-parent) are related to the outcome of the removal case, and whether the type of family has a statistically significant effect on the duration of the removal process. Method: The sample for the study consisted of 180 cases of minors who were removed from their family environment by order of the public prosecutor between 2014 and 2023, as recorded in the corresponding social files of the Piraeus Juvenile Prosecutor's Office, out of a total of 2,182 complaints received during the same period. A special data recording form was used to collect data for each social file studied. Results: Of all the complaints, a relatively small percentage (8.25%) of children were ultimately removed from their families by order of the public prosecutor. These children represented both genders equally, spanned all age groups, lived mainly in urban areas, came mostly from nuclear or single-parent families with mothers, were mostly of Greek nationality, their families' socioeconomic status ranged from poor to very poor, they were in good physical health both before and after their removal, with a very small percentage suffering from chronic diseases, while 24.4% had mental health problems, with intellectual disability being the most common developmental disorder and depression the most common mental disorder. The mothers of the children who were removed were of various ages, the vast majority of them unemployed, Greek nationals, in good physical health, while half of them had mental health problems, with the main mental disorders being intellectual disability, substance use disorder, psychosis or schizophrenia, depression, bipolar disorder, and psychogenic anorexia. The fathers were of various ages, a large percentage of whom were unemployed, the vast majority of them were Greek nationals, in good physical health, while they experienced mental disorders to a lesser extent than the mothers, the main one being substance or alcohol use disorder. The most common reason for the prosecutor's removal order was neglect (83.3%), followed by parental incapacity due to mental disorders (55%) or drug addiction (31.1%) and child abuse (19.4%), mainly in the form of physical domestic violence. The outcome for the majority of minors was placement in an institution/shelter (64.4%), while a relatively small percentage were returned to their parents (14.4%) or handed over to a relative or friend of the family (17.8%). The vast majority of minors had their parental care removed and assigned to an institution/ shelter (75.8%), followed by their custody being assigned to a third person (20.9%) and their placement in foster care (3.3%). Finally, it emerged that the poor mental health of parents has a significant (and indeed negative) impact on the outcome of the incident, while, on the contrary, for parental substance addiction, the poor socioeconomic status of the family, and the type of family (nuclear/single-parent), there was insufficient evidence of a statistically significant correlation with the outcome of the incident. However, it was found that single parenthood significantly affects the same-day removal of the minor. Conclusions: Child abuse and neglect are recorded as a serious and multidimensional problem within Greek society. Investigation into the forms, causes, and consequences of this phenomenon demonstrates the need for coordinated prevention, early detection, and intervention by all competent authorities based on a commonly accepted structured protocol for managing underage victims of abuse."],"dc:identifier":["uoadl:5311385","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311385"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μελέτη συσχέτισης δημογραφικών και κλινικών χαρακτηριστικών παιδιών που απομακρύνθηκαν από το οικογενειακό τους περιβάλλον κατόπιν εισαγγελικής εντολής"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:45Z"}