{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5311557"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5311557","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση της Παρουσίας Περιβαλλοντικών Ρύπων σε Δείγματα του Χερσαίου Οικοσυστήματος με Χρήση Τεχνικών Φασματομετρίας Μάζας Υψηλής Διακριτικής Ικανότητας","abstract":"Από τον 19ο αιώνα, οργανικοί περιβαλλοντικοί ρύποι απελευθερώνονται συνεχώς στο περιβάλλον, ως αποτέλεσμα της προοδευτικής ανάπτυξης των βιομηχανικών δραστηριοτήτων. Από τότε έως και σήμερα, έχουν συντεθεί πολυάριθμες οργανικές ουσίες για ποικίλες εφαρμογές. Πολλές από αυτές έχουν ανιχνευτεί σε περιβαλλοντικά δείγματα και η επικινδυνότητά τους για τον άνθρωπο και το περιβάλλον έχει αξιολογηθεί, γεγονός που οδήγησε στη νομοθέτησή τους. Τα τελευταία χρόνια, λόγω και της εξέλιξης των αναλυτικών οργανολογιών, ανιχνεύονται στο περιβάλλον πολυάριθμες συνθετικές οργανικές ουσίες, γνωστές ως αναδυόμενοι ρύποι, μη χαρακτηρισμένες ως προς την επικινδυνότητά τους, η ευρεία εξάπλωση των οποίων εγείρει ανησυχίες, απαιτώντας την τακτική παρακολούθησή τους και δημιουργώντας την ανάγκη για την αξιολόγηση των επιδράσεών τους στις ισορροπίες του περιβάλλοντος και τη λειτουργία των οργανισμών. Ανάμεσα στα ποικίλα περιβαλλοντικά δείγματα που παρακολουθούνται, ξεχωριστή σημασία έχουν οι ασπόνδυλοι οργανισμοί, λόγω της κρίσιμης θέσης τους στις τροφικές αλυσίδες, της ευρείας χωρικής κατανομής τους και της ικανότητάς τους να συσσωρεύουν ρύπους, παρέχοντας, έτσι, προειδοποίηση για τις ανισορροπίες των οικοσυστημάτων. Σε αυτή την εργασία ειδίκευσης, περιγράφεται η σύγκριση μεταξύ τριών γενικευμένων αναλυτικών πρωτοκόλλων για τον ταυτόχρονο προσδιορισμό πολικών και μετρίως πολικών οργανικών μικρορύπων σε δείγματα ασπόνδυλων οργανισμών, η επιλογή και η έξυπνη επικύρωση της μεθόδου με τα βέλτιστα χαρακτηριστικά ποιότητας και η εφαρμογή της σε δείγματα χερσαίων ασπόνδυλων οργανισμών, προερχόμενων από οικοσυστήματα της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και της Ρουμανίας. Η μέθοδος επιλογής περιλαμβάνει εκχύλιση με κρούση σφαιριδίων (Bead Beating) και καθαρισμό με καταβύθιση πρωτεϊνών και απομάκρυνση λιπιδίων (defatting), ενώ αξιολογήθηκαν και δύο πρωτόκολλα που αξιοποιούν την τεχνική εκχύλισης με επιτάχυνση διαλύτη (Accelerated Solvent Extraction, ASE) και τον καθαρισμό με defatting ή με εκχύλιση στερεάς φάσης (Solid Phase Extraction, SPE). Τα εκχυλίσματα αναλύθηκαν με υγροχρωματογραφία υπερ-υψηλής απόδοσης αντίστροφης φάσης, συζευγμένη με κυψελίδα φασματομετρίας ιοντικής ευκινησίας παγίδευσης και με φασματομετρία μάζας με υβριδικό τετραπολικό-αναλυτή μαζών χρόνου πτήσης (RP-UHPLC-TIMS-QTOF MS). Συνολικά, προσδιορίστηκαν 75 οργανικοί μικρορύποι, που υπάγονται στις ενώσεις που σχετίζονται με τον καφέ και τον καπνό, τα παράνομα ναρκωτικά και τις ουσίες κατάχρησης, τα βιομηχανικά χημικά, τις ενώσεις PFAS, τις φαρμακευτικές ενώσεις, τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας, και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα.","abstract_html":"Από τον 19ο αιώνα, οργανικοί περιβαλλοντικοί ρύποι απελευθερώνονται συνεχώς στο περιβάλλον, ως αποτέλεσμα της προοδευτικής ανάπτυξης των βιομηχανικών δραστηριοτήτων. Από τότε έως και σήμερα, έχουν συντεθεί πολυάριθμες οργανικές ουσίες για ποικίλες εφαρμογές. Πολλές από αυτές έχουν ανιχνευτεί σε περιβαλλοντικά δείγματα και η επικινδυνότητά τους για τον άνθρωπο και το περιβάλλον έχει αξιολογηθεί, γεγονός που οδήγησε στη νομοθέτησή τους. Τα τελευταία χρόνια, λόγω και της εξέλιξης των αναλυτικών οργανολογιών, ανιχνεύονται στο περιβάλλον πολυάριθμες συνθετικές οργανικές ουσίες, γνωστές ως αναδυόμενοι ρύποι, μη χαρακτηρισμένες ως προς την επικινδυνότητά τους, η ευρεία εξάπλωση των οποίων εγείρει ανησυχίες, απαιτώντας την τακτική παρακολούθησή τους και δημιουργώντας την ανάγκη για την αξιολόγηση των επιδράσεών τους στις ισορροπίες του περιβάλλοντος και τη λειτουργία των οργανισμών. Ανάμεσα στα ποικίλα περιβαλλοντικά δείγματα που παρακολουθούνται, ξεχωριστή σημασία έχουν οι ασπόνδυλοι οργανισμοί, λόγω της κρίσιμης θέσης τους στις τροφικές αλυσίδες, της ευρείας χωρικής κατανομής τους και της ικανότητάς τους να συσσωρεύουν ρύπους, παρέχοντας, έτσι, προειδοποίηση για τις ανισορροπίες των οικοσυστημάτων. Σε αυτή την εργασία ειδίκευσης, περιγράφεται η σύγκριση μεταξύ τριών γενικευμένων αναλυτικών πρωτοκόλλων για τον ταυτόχρονο προσδιορισμό πολικών και μετρίως πολικών οργανικών μικρορύπων σε δείγματα ασπόνδυλων οργανισμών, η επιλογή και η έξυπνη επικύρωση της μεθόδου με τα βέλτιστα χαρακτηριστικά ποιότητας και η εφαρμογή της σε δείγματα χερσαίων ασπόνδυλων οργανισμών, προερχόμενων από οικοσυστήματα της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και της Ρουμανίας. Η μέθοδος επιλογής περιλαμβάνει εκχύλιση με κρούση σφαιριδίων (Bead Beating) και καθαρισμό με καταβύθιση πρωτεϊνών και απομάκρυνση λιπιδίων (defatting), ενώ αξιολογήθηκαν και δύο πρωτόκολλα που αξιοποιούν την τεχνική εκχύλισης με επιτάχυνση διαλύτη (Accelerated Solvent Extraction, ASE) και τον καθαρισμό με defatting ή με εκχύλιση στερεάς φάσης (Solid Phase Extraction, SPE). Τα εκχυλίσματα αναλύθηκαν με υγροχρωματογραφία υπερ-υψηλής απόδοσης αντίστροφης φάσης, συζευγμένη με κυψελίδα φασματομετρίας ιοντικής ευκινησίας παγίδευσης και με φασματομετρία μάζας με υβριδικό τετραπολικό-αναλυτή μαζών χρόνου πτήσης (RP-UHPLC-TIMS-QTOF MS). Συνολικά, προσδιορίστηκαν 75 οργανικοί μικρορύποι, που υπάγονται στις ενώσεις που σχετίζονται με τον καφέ και τον καπνό, τα παράνομα ναρκωτικά και τις ουσίες κατάχρησης, τα βιομηχανικά χημικά, τις ενώσεις PFAS, τις φαρμακευτικές ενώσεις, τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας, και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα.","abstract_has_math":false,"creators":["Μουρτζούκου Φαίδρα-Αγγελική","Mourtzoukou Faidra-Angeliki"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:47Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5311557"],"render_values":[{"text":"uoadl:5311557","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311557","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311557","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5311557","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μουρτζούκου Φαίδρα-Αγγελική","Mourtzoukou Faidra-Angeliki"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5311557","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311557"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Από τον 19ο αιώνα, οργανικοί περιβαλλοντικοί ρύποι απελευθερώνονται συνεχώς στο περιβάλλον, ως αποτέλεσμα της προοδευτικής ανάπτυξης των βιομηχανικών δραστηριοτήτων. Από τότε έως και σήμερα, έχουν συντεθεί πολυάριθμες οργανικές ουσίες για ποικίλες εφαρμογές. Πολλές από αυτές έχουν ανιχνευτεί σε περιβαλλοντικά δείγματα και η επικινδυνότητά τους για τον άνθρωπο και το περιβάλλον έχει αξιολογηθεί, γεγονός που οδήγησε στη νομοθέτησή τους. Τα τελευταία χρόνια, λόγω και της εξέλιξης των αναλυτικών οργανολογιών, ανιχνεύονται στο περιβάλλον πολυάριθμες συνθετικές οργανικές ουσίες, γνωστές ως αναδυόμενοι ρύποι, μη χαρακτηρισμένες ως προς την επικινδυνότητά τους, η ευρεία εξάπλωση των οποίων εγείρει ανησυχίες, απαιτώντας την τακτική παρακολούθησή τους και δημιουργώντας την ανάγκη για την αξιολόγηση των επιδράσεών τους στις ισορροπίες του περιβάλλοντος και τη λειτουργία των οργανισμών. Ανάμεσα στα ποικίλα περιβαλλοντικά δείγματα που παρακολουθούνται, ξεχωριστή σημασία έχουν οι ασπόνδυλοι οργανισμοί, λόγω της κρίσιμης θέσης τους στις τροφικές αλυσίδες, της ευρείας χωρικής κατανομής τους και της ικανότητάς τους να συσσωρεύουν ρύπους, παρέχοντας, έτσι, προειδοποίηση για τις ανισορροπίες των οικοσυστημάτων. Σε αυτή την εργασία ειδίκευσης, περιγράφεται η σύγκριση μεταξύ τριών γενικευμένων αναλυτικών πρωτοκόλλων για τον ταυτόχρονο προσδιορισμό πολικών και μετρίως πολικών οργανικών μικρορύπων σε δείγματα ασπόνδυλων οργανισμών, η επιλογή και η έξυπνη επικύρωση της μεθόδου με τα βέλτιστα χαρακτηριστικά ποιότητας και η εφαρμογή της σε δείγματα χερσαίων ασπόνδυλων οργανισμών, προερχόμενων από οικοσυστήματα της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και της Ρουμανίας. Η μέθοδος επιλογής περιλαμβάνει εκχύλιση με κρούση σφαιριδίων (Bead Beating) και καθαρισμό με καταβύθιση πρωτεϊνών και απομάκρυνση λιπιδίων (defatting), ενώ αξιολογήθηκαν και δύο πρωτόκολλα που αξιοποιούν την τεχνική εκχύλισης με επιτάχυνση διαλύτη (Accelerated Solvent Extraction, ASE) και τον καθαρισμό με defatting ή με εκχύλιση στερεάς φάσης (Solid Phase Extraction, SPE). Τα εκχυλίσματα αναλύθηκαν με υγροχρωματογραφία υπερ-υψηλής απόδοσης αντίστροφης φάσης, συζευγμένη με κυψελίδα φασματομετρίας ιοντικής ευκινησίας παγίδευσης και με φασματομετρία μάζας με υβριδικό τετραπολικό-αναλυτή μαζών χρόνου πτήσης (RP-UHPLC-TIMS-QTOF MS). Συνολικά, προσδιορίστηκαν 75 οργανικοί μικρορύποι, που υπάγονται στις ενώσεις που σχετίζονται με τον καφέ και τον καπνό, τα παράνομα ναρκωτικά και τις ουσίες κατάχρησης, τα βιομηχανικά χημικά, τις ενώσεις PFAS, τις φαρμακευτικές ενώσεις, τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας, και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα.","From the 19th century onwards, organic environmental pollutants have been continuously released into the environment, as a result of the progressive development of industrial activities. Since then, numerous organic substances have been synthesized for a wide range of applications. Many of these have been detected in environmental samples, and their hazards to human health and the environment have been assessed, leading to their regulation. In recent years, due to advances in analytical instrumentation, numerous synthetic organic substances, known as emerging contaminants, have been detected in the environment. These substances are often uncharacterized in terms of their toxicity, and their widespread occurrence raises concerns, requiring regular monitoring and creating the need to evaluate their effects on environmental balance and the organism functioning. Among the various environmental samples that are monitored, invertebrates hold particular importance, due to their critical position in food chains, their wide spatial distribution, and their ability to accumulate pollutants. This makes them valuable indicators of ecosystem imbalances. In this master thesis, a comparison is presented between three wide scope analytical protocols for the simultaneous determination of polar and semi-polar organic micropollutants in terrestrial invertebrate samples. The selection and smart validation of the method with optimal quality characteristics, as well as its application to terrestrial invertebrate samples from ecosystems in Greece, Spain, Portugal, and Romania, are described. The selected method involves bead-beating extraction and cleanup through protein precipitation and lipid removal (defatting). Additionally, two protocols based on Accelerated Solvent Extraction (ASE) followed by cleanup using either defatting or Solid Phase Extraction (SPE) were evaluated. The extracts were analyzed using reversed-phase ultra-high-performance liquid chromatography, coupled with trapped ion mobility spectrometry and hybrid quadrupole time-of-flight mass spectrometry (RP-UHPLC-TIMS-QTOF MS). In total, 75 organic micropollutants were identified, belonging to categories such as coffee- and tobacco-related compounds, illicit drugs and drugs of abuse, industrial chemicals, PFAS, pharmaceuticals, personal care products, and plant protection products."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση της Παρουσίας Περιβαλλοντικών Ρύπων σε Δείγματα του Χερσαίου Οικοσυστήματος με Χρήση Τεχνικών Φασματομετρίας Μάζας Υψηλής Διακριτικής Ικανότητας"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μουρτζούκου Φαίδρα-Αγγελική","Mourtzoukou Faidra-Angeliki"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Από τον 19ο αιώνα, οργανικοί περιβαλλοντικοί ρύποι απελευθερώνονται συνεχώς στο περιβάλλον, ως αποτέλεσμα της προοδευτικής ανάπτυξης των βιομηχανικών δραστηριοτήτων. Από τότε έως και σήμερα, έχουν συντεθεί πολυάριθμες οργανικές ουσίες για ποικίλες εφαρμογές. Πολλές από αυτές έχουν ανιχνευτεί σε περιβαλλοντικά δείγματα και η επικινδυνότητά τους για τον άνθρωπο και το περιβάλλον έχει αξιολογηθεί, γεγονός που οδήγησε στη νομοθέτησή τους. Τα τελευταία χρόνια, λόγω και της εξέλιξης των αναλυτικών οργανολογιών, ανιχνεύονται στο περιβάλλον πολυάριθμες συνθετικές οργανικές ουσίες, γνωστές ως αναδυόμενοι ρύποι, μη χαρακτηρισμένες ως προς την επικινδυνότητά τους, η ευρεία εξάπλωση των οποίων εγείρει ανησυχίες, απαιτώντας την τακτική παρακολούθησή τους και δημιουργώντας την ανάγκη για την αξιολόγηση των επιδράσεών τους στις ισορροπίες του περιβάλλοντος και τη λειτουργία των οργανισμών. Ανάμεσα στα ποικίλα περιβαλλοντικά δείγματα που παρακολουθούνται, ξεχωριστή σημασία έχουν οι ασπόνδυλοι οργανισμοί, λόγω της κρίσιμης θέσης τους στις τροφικές αλυσίδες, της ευρείας χωρικής κατανομής τους και της ικανότητάς τους να συσσωρεύουν ρύπους, παρέχοντας, έτσι, προειδοποίηση για τις ανισορροπίες των οικοσυστημάτων. Σε αυτή την εργασία ειδίκευσης, περιγράφεται η σύγκριση μεταξύ τριών γενικευμένων αναλυτικών πρωτοκόλλων για τον ταυτόχρονο προσδιορισμό πολικών και μετρίως πολικών οργανικών μικρορύπων σε δείγματα ασπόνδυλων οργανισμών, η επιλογή και η έξυπνη επικύρωση της μεθόδου με τα βέλτιστα χαρακτηριστικά ποιότητας και η εφαρμογή της σε δείγματα χερσαίων ασπόνδυλων οργανισμών, προερχόμενων από οικοσυστήματα της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας και της Ρουμανίας. Η μέθοδος επιλογής περιλαμβάνει εκχύλιση με κρούση σφαιριδίων (Bead Beating) και καθαρισμό με καταβύθιση πρωτεϊνών και απομάκρυνση λιπιδίων (defatting), ενώ αξιολογήθηκαν και δύο πρωτόκολλα που αξιοποιούν την τεχνική εκχύλισης με επιτάχυνση διαλύτη (Accelerated Solvent Extraction, ASE) και τον καθαρισμό με defatting ή με εκχύλιση στερεάς φάσης (Solid Phase Extraction, SPE). Τα εκχυλίσματα αναλύθηκαν με υγροχρωματογραφία υπερ-υψηλής απόδοσης αντίστροφης φάσης, συζευγμένη με κυψελίδα φασματομετρίας ιοντικής ευκινησίας παγίδευσης και με φασματομετρία μάζας με υβριδικό τετραπολικό-αναλυτή μαζών χρόνου πτήσης (RP-UHPLC-TIMS-QTOF MS). Συνολικά, προσδιορίστηκαν 75 οργανικοί μικρορύποι, που υπάγονται στις ενώσεις που σχετίζονται με τον καφέ και τον καπνό, τα παράνομα ναρκωτικά και τις ουσίες κατάχρησης, τα βιομηχανικά χημικά, τις ενώσεις PFAS, τις φαρμακευτικές ενώσεις, τα προϊόντα προσωπικής φροντίδας, και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα.","From the 19th century onwards, organic environmental pollutants have been continuously released into the environment, as a result of the progressive development of industrial activities. Since then, numerous organic substances have been synthesized for a wide range of applications. Many of these have been detected in environmental samples, and their hazards to human health and the environment have been assessed, leading to their regulation. In recent years, due to advances in analytical instrumentation, numerous synthetic organic substances, known as emerging contaminants, have been detected in the environment. These substances are often uncharacterized in terms of their toxicity, and their widespread occurrence raises concerns, requiring regular monitoring and creating the need to evaluate their effects on environmental balance and the organism functioning. Among the various environmental samples that are monitored, invertebrates hold particular importance, due to their critical position in food chains, their wide spatial distribution, and their ability to accumulate pollutants. This makes them valuable indicators of ecosystem imbalances. In this master thesis, a comparison is presented between three wide scope analytical protocols for the simultaneous determination of polar and semi-polar organic micropollutants in terrestrial invertebrate samples. The selection and smart validation of the method with optimal quality characteristics, as well as its application to terrestrial invertebrate samples from ecosystems in Greece, Spain, Portugal, and Romania, are described. The selected method involves bead-beating extraction and cleanup through protein precipitation and lipid removal (defatting). Additionally, two protocols based on Accelerated Solvent Extraction (ASE) followed by cleanup using either defatting or Solid Phase Extraction (SPE) were evaluated. The extracts were analyzed using reversed-phase ultra-high-performance liquid chromatography, coupled with trapped ion mobility spectrometry and hybrid quadrupole time-of-flight mass spectrometry (RP-UHPLC-TIMS-QTOF MS). In total, 75 organic micropollutants were identified, belonging to categories such as coffee- and tobacco-related compounds, illicit drugs and drugs of abuse, industrial chemicals, PFAS, pharmaceuticals, personal care products, and plant protection products."],"dc:identifier":["uoadl:5311557","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5311557"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Διερεύνηση της Παρουσίας Περιβαλλοντικών Ρύπων σε Δείγματα του Χερσαίου Οικοσυστήματος με Χρήση Τεχνικών Φασματομετρίας Μάζας Υψηλής Διακριτικής Ικανότητας"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:47Z"}