{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5312083"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5312083","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Οι απεικονίσεις ιερών προσώπων σε κεραμικά σκεύη της πρωτοβυζαντινής περιόδου","abstract":"Η ιερότητα αποτελεί σύνθετη έννοια που μπορεί να συνδεθεί με την θρησκεία. Από αρχαιολογικής απόψεως, η λατρεία χρειάζεται υλική μαρτυρία προκειμένου να τεκμηριωθεί. Για τον λόγο αυτό, στο πλαίσιο της εργασίας ως ιερή κρίνεται οποιαδήποτε μορφή διαθέτει τεκμηριωμένη λατρεία μέσα από υλικές και γραπτές πηγές. Ιδιαίτερα κατά την περίοδο της ύστερης αρχαιότητας υφίσταται μια μετάβαση από τις πολυθεϊστικές κοινωνίες στην υιοθέτηση μονοθεϊστικής αντίληψης και της δημιουργίας χριστιανικών πόλεων. Η διαδικασία αυτή, αν και ενισχυόταν από την αυτοκρατορική αρχή δεν συντελέστηκε με αμεσότητα. Σε πολλές περιπτώσεις, ειδωλολατρικά τελετουργικά και λατρευτικές πρακτικές διατηρούνται εντός του πλαισίου της αυτοκρατορίας. Ταυτόχρονα, το εκχριστιανισμένο κοινό χρειαζόταν να δημιουργήσει δικούς του συμβολισμούς προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της πίστης του. Το πέρασμα από την ειδωλολατρία στον χριστιανισμό, η διατήρηση παγανιστικών αντιλήψεων και οι πρώιμες απεικονίσεις βιβλικών θεμάτων μπορούν να εντοπιστούν πάνω σε κεραμικά σκεύη της πρωτοβυζαντινής εποχής. Οι απεικονίσεις ιερών προσώπων εντοπίζονται σε επιτραπέζια, φωτιστικά και λατρευτικά κεραμικά σκεύη, με θεματικές που απηχούν τόσο σε πολυθεϊστικό αλλά και μονοθεϊστικό κοινό. Το μεγαλύτερο μέρος εικονιστικών παραστάσεων με θεϊκές μορφές παράγεται εντός του πλαισίου των βορειοαφρικάνικων εργαστηρίων που ακμάζουν κατά την ύστερη αρχαιότητα και εξάγουν τα προϊόντα τους στην Μεσόγειο. Αντίστοιχες σκηνές αντιγράφονται από τους κεραμείς των ελληνικών πόλεων, οι οποίοι εισάγουν προϊόντα από την βόρεια Αφρική αλλά αντιγράφουν και πρωιμότερους τύπους που προϋπάρχουν στο πλαίσιο της παραγωγής τους. Σύμφωνα με αυτό, ο τρόπος απόδοσης της ιερότητας στα πρώιμα βυζαντινά κεραμικά σκεύη βασίζεται σε ήδη καθιερωμένα πρότυπα και γνωστούς τύπους. Αυτό στοχεύει στην μαζικοποίηση της παραγωγής και στην άνοδο των πωλήσεων των κεραμικών προϊόντων. Ωστόσο, λόγω των νέων επιταγών της εποχής σημειώνονται διαφοροποιήσεις που επηρεάζονται από τα διδάγματα του χριστιανισμού δημιουργώντας καινούργιες εικονογραφικές συνθέσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις, είτε πρόκειται για την αποτύπωση μιας μεμονωμένης θεότητας είτε για μια πιο αναλυτική σκηνή, η διακόσμηση κρίνεται και συμβολική. Τα περισσότερα κεραμικά αντικείμενα που επενδύονται με ιερές μορφές διαθέτουν χρηστικό χαρακτήρα και ταυτόχρονα λόγω της εικονογραφίας τους αποκτούν και πνευματικό. Αντικείμενα της καθημερινότητας διακοσμούνται με θεϊκές μορφές που διαθέτουν ευεργετικές δυνάμεις που τους επιτρέπουν να δρουν ευνοϊκά προς τους ανθρώπους. Οι τελευταίοι αισθάνονται την ανάγκη να προστατευτούν από τις δαιμονικές δυνάμεις αλλά και τις κακουχίες της ζωής, γι’αυτό εξοπλίζονται με σκεύη που πέρα της πρακτικής τους χρήσης λειτουργούν και ως αποτροπαϊκά σύμβολα. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της διακόσμησης των κεραμικών αντικειμένων δύναται η ιερότητα των προσώπων να μεταμορφωθεί σε έναν διαφορετικό συμβολισμό. Οι θεϊκές μορφές ενδέχεται να αποτυπώνονται ως πρότυπα ενάρετης συμπεριφοράς, πράγμα που αφορά κυρίως μυθολογικούς ήρωες που απηχούν και στα χριστιανικά δεδομένα, καθιστώντας τους προσφιλή θέματα στο ευρύ κοινό.","abstract_html":"Η ιερότητα αποτελεί σύνθετη έννοια που μπορεί να συνδεθεί με την θρησκεία. Από αρχαιολογικής απόψεως, η λατρεία χρειάζεται υλική μαρτυρία προκειμένου να τεκμηριωθεί. Για τον λόγο αυτό, στο πλαίσιο της εργασίας ως ιερή κρίνεται οποιαδήποτε μορφή διαθέτει τεκμηριωμένη λατρεία μέσα από υλικές και γραπτές πηγές. Ιδιαίτερα κατά την περίοδο της ύστερης αρχαιότητας υφίσταται μια μετάβαση από τις πολυθεϊστικές κοινωνίες στην υιοθέτηση μονοθεϊστικής αντίληψης και της δημιουργίας χριστιανικών πόλεων. Η διαδικασία αυτή, αν και ενισχυόταν από την αυτοκρατορική αρχή δεν συντελέστηκε με αμεσότητα. Σε πολλές περιπτώσεις, ειδωλολατρικά τελετουργικά και λατρευτικές πρακτικές διατηρούνται εντός του πλαισίου της αυτοκρατορίας. Ταυτόχρονα, το εκχριστιανισμένο κοινό χρειαζόταν να δημιουργήσει δικούς του συμβολισμούς προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της πίστης του. Το πέρασμα από την ειδωλολατρία στον χριστιανισμό, η διατήρηση παγανιστικών αντιλήψεων και οι πρώιμες απεικονίσεις βιβλικών θεμάτων μπορούν να εντοπιστούν πάνω σε κεραμικά σκεύη της πρωτοβυζαντινής εποχής. Οι απεικονίσεις ιερών προσώπων εντοπίζονται σε επιτραπέζια, φωτιστικά και λατρευτικά κεραμικά σκεύη, με θεματικές που απηχούν τόσο σε πολυθεϊστικό αλλά και μονοθεϊστικό κοινό. Το μεγαλύτερο μέρος εικονιστικών παραστάσεων με θεϊκές μορφές παράγεται εντός του πλαισίου των βορειοαφρικάνικων εργαστηρίων που ακμάζουν κατά την ύστερη αρχαιότητα και εξάγουν τα προϊόντα τους στην Μεσόγειο. Αντίστοιχες σκηνές αντιγράφονται από τους κεραμείς των ελληνικών πόλεων, οι οποίοι εισάγουν προϊόντα από την βόρεια Αφρική αλλά αντιγράφουν και πρωιμότερους τύπους που προϋπάρχουν στο πλαίσιο της παραγωγής τους. Σύμφωνα με αυτό, ο τρόπος απόδοσης της ιερότητας στα πρώιμα βυζαντινά κεραμικά σκεύη βασίζεται σε ήδη καθιερωμένα πρότυπα και γνωστούς τύπους. Αυτό στοχεύει στην μαζικοποίηση της παραγωγής και στην άνοδο των πωλήσεων των κεραμικών προϊόντων. Ωστόσο, λόγω των νέων επιταγών της εποχής σημειώνονται διαφοροποιήσεις που επηρεάζονται από τα διδάγματα του χριστιανισμού δημιουργώντας καινούργιες εικονογραφικές συνθέσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις, είτε πρόκειται για την αποτύπωση μιας μεμονωμένης θεότητας είτε για μια πιο αναλυτική σκηνή, η διακόσμηση κρίνεται και συμβολική. Τα περισσότερα κεραμικά αντικείμενα που επενδύονται με ιερές μορφές διαθέτουν χρηστικό χαρακτήρα και ταυτόχρονα λόγω της εικονογραφίας τους αποκτούν και πνευματικό. Αντικείμενα της καθημερινότητας διακοσμούνται με θεϊκές μορφές που διαθέτουν ευεργετικές δυνάμεις που τους επιτρέπουν να δρουν ευνοϊκά προς τους ανθρώπους. Οι τελευταίοι αισθάνονται την ανάγκη να προστατευτούν από τις δαιμονικές δυνάμεις αλλά και τις κακουχίες της ζωής, γι’αυτό εξοπλίζονται με σκεύη που πέρα της πρακτικής τους χρήσης λειτουργούν και ως αποτροπαϊκά σύμβολα. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της διακόσμησης των κεραμικών αντικειμένων δύναται η ιερότητα των προσώπων να μεταμορφωθεί σε έναν διαφορετικό συμβολισμό. Οι θεϊκές μορφές ενδέχεται να αποτυπώνονται ως πρότυπα ενάρετης συμπεριφοράς, πράγμα που αφορά κυρίως μυθολογικούς ήρωες που απηχούν και στα χριστιανικά δεδομένα, καθιστώντας τους προσφιλή θέματα στο ευρύ κοινό.","abstract_has_math":false,"creators":["Καραγιαννάκη Βασιλική","KARAGIANNAKI VASILIKI"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:49Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5312083"],"render_values":[{"text":"uoadl:5312083","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312083","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312083","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5312083","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καραγιαννάκη Βασιλική","KARAGIANNAKI VASILIKI"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5312083","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312083"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η ιερότητα αποτελεί σύνθετη έννοια που μπορεί να συνδεθεί με την θρησκεία. Από αρχαιολογικής απόψεως, η λατρεία χρειάζεται υλική μαρτυρία προκειμένου να τεκμηριωθεί. Για τον λόγο αυτό, στο πλαίσιο της εργασίας ως ιερή κρίνεται οποιαδήποτε μορφή διαθέτει τεκμηριωμένη λατρεία μέσα από υλικές και γραπτές πηγές. Ιδιαίτερα κατά την περίοδο της ύστερης αρχαιότητας υφίσταται μια μετάβαση από τις πολυθεϊστικές κοινωνίες στην υιοθέτηση μονοθεϊστικής αντίληψης και της δημιουργίας χριστιανικών πόλεων. Η διαδικασία αυτή, αν και ενισχυόταν από την αυτοκρατορική αρχή δεν συντελέστηκε με αμεσότητα. Σε πολλές περιπτώσεις, ειδωλολατρικά τελετουργικά και λατρευτικές πρακτικές διατηρούνται εντός του πλαισίου της αυτοκρατορίας. Ταυτόχρονα, το εκχριστιανισμένο κοινό χρειαζόταν να δημιουργήσει δικούς του συμβολισμούς προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της πίστης του. Το πέρασμα από την ειδωλολατρία στον χριστιανισμό, η διατήρηση παγανιστικών αντιλήψεων και οι πρώιμες απεικονίσεις βιβλικών θεμάτων μπορούν να εντοπιστούν πάνω σε κεραμικά σκεύη της πρωτοβυζαντινής εποχής. Οι απεικονίσεις ιερών προσώπων εντοπίζονται σε επιτραπέζια, φωτιστικά και λατρευτικά κεραμικά σκεύη, με θεματικές που απηχούν τόσο σε πολυθεϊστικό αλλά και μονοθεϊστικό κοινό. Το μεγαλύτερο μέρος εικονιστικών παραστάσεων με θεϊκές μορφές παράγεται εντός του πλαισίου των βορειοαφρικάνικων εργαστηρίων που ακμάζουν κατά την ύστερη αρχαιότητα και εξάγουν τα προϊόντα τους στην Μεσόγειο. Αντίστοιχες σκηνές αντιγράφονται από τους κεραμείς των ελληνικών πόλεων, οι οποίοι εισάγουν προϊόντα από την βόρεια Αφρική αλλά αντιγράφουν και πρωιμότερους τύπους που προϋπάρχουν στο πλαίσιο της παραγωγής τους. Σύμφωνα με αυτό, ο τρόπος απόδοσης της ιερότητας στα πρώιμα βυζαντινά κεραμικά σκεύη βασίζεται σε ήδη καθιερωμένα πρότυπα και γνωστούς τύπους. Αυτό στοχεύει στην μαζικοποίηση της παραγωγής και στην άνοδο των πωλήσεων των κεραμικών προϊόντων. Ωστόσο, λόγω των νέων επιταγών της εποχής σημειώνονται διαφοροποιήσεις που επηρεάζονται από τα διδάγματα του χριστιανισμού δημιουργώντας καινούργιες εικονογραφικές συνθέσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις, είτε πρόκειται για την αποτύπωση μιας μεμονωμένης θεότητας είτε για μια πιο αναλυτική σκηνή, η διακόσμηση κρίνεται και συμβολική. Τα περισσότερα κεραμικά αντικείμενα που επενδύονται με ιερές μορφές διαθέτουν χρηστικό χαρακτήρα και ταυτόχρονα λόγω της εικονογραφίας τους αποκτούν και πνευματικό. Αντικείμενα της καθημερινότητας διακοσμούνται με θεϊκές μορφές που διαθέτουν ευεργετικές δυνάμεις που τους επιτρέπουν να δρουν ευνοϊκά προς τους ανθρώπους. Οι τελευταίοι αισθάνονται την ανάγκη να προστατευτούν από τις δαιμονικές δυνάμεις αλλά και τις κακουχίες της ζωής, γι’αυτό εξοπλίζονται με σκεύη που πέρα της πρακτικής τους χρήσης λειτουργούν και ως αποτροπαϊκά σύμβολα. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της διακόσμησης των κεραμικών αντικειμένων δύναται η ιερότητα των προσώπων να μεταμορφωθεί σε έναν διαφορετικό συμβολισμό. Οι θεϊκές μορφές ενδέχεται να αποτυπώνονται ως πρότυπα ενάρετης συμπεριφοράς, πράγμα που αφορά κυρίως μυθολογικούς ήρωες που απηχούν και στα χριστιανικά δεδομένα, καθιστώντας τους προσφιλή θέματα στο ευρύ κοινό.","Sacredness is a complex concept that can be associated with religion. From an archaeological perspective, worship requires material evidence in order to be substantiated. For this reason, within the context of this study, any form that possesses documented worship through material and written sources is considered sacred. This is particularly significant during Late Antiquity, which marks a transition from polytheism to the adoption of monotheism and the transformation of pagan cities to Christian ones. Although this process was supported by imperial authority, it did not happen immediately. In many cases, pagan rituals and worship practices continued to exist within the limits of the empire. At the same time, the newly Christianized public needed to create its own symbols in order to fulfill the needs of its faith. The transition from paganism to Christianity, the preservation of pagan beliefs, and the early depictions of biblical themes can be observed on ceramic vessels from the Early Byzantine period. Depictions of sacred figures appear on tableware, lighting, and ritual ceramic vessels, with themes that resonate with both polytheistic and monotheistic audiences. The majority of iconographic representations featuring divine figures were produced in North African workshops, which flourished during Late Antiquity and exported their products throughout the Mediterranean. Similar scenes were copied by potters in Greek cities, who not only imported products from North Africa but also reproduced earlier types that already existed in their local production using molds. Accordingly, the way sacredness is conveyed in early Byzantine ceramic vessels is based on established models and familiar types. This approach aimed at mass production and increased sales of ceramic goods. However, due to the new demands of the era, certain changes emerged, influenced by Christian teachings, leading to the creation of new iconographic compositions. In most cases, whether it concerns the depiction of a single deity or a more detailed scene, the decoration is also symbolic. Most ceramic objects bearing sacred imagery had a utilitarian function and, at the same time, due to their iconography, acquired a spiritual dimension. Everyday objects were adorned with divine figures believed to possess beneficial powers, allowing them to act favorably toward humans. People felt the need to protect themselves from demonic forces and the hardships of life, thus equipping themselves with vessels that, beyond their practical use, also functioned as apotropaic symbols. Additionally, within the context of decorating ceramic objects, the sacredness of the figures could be transformed into a different kind of symbolism. Divine figures may be represented as models of virtuous behavior, which particularly applies to mythological heroes whose qualities also resonated with Christian values, making them popular themes among the broader public."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Οι απεικονίσεις ιερών προσώπων σε κεραμικά σκεύη της πρωτοβυζαντινής περιόδου"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καραγιαννάκη Βασιλική","KARAGIANNAKI VASILIKI"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η ιερότητα αποτελεί σύνθετη έννοια που μπορεί να συνδεθεί με την θρησκεία. Από αρχαιολογικής απόψεως, η λατρεία χρειάζεται υλική μαρτυρία προκειμένου να τεκμηριωθεί. Για τον λόγο αυτό, στο πλαίσιο της εργασίας ως ιερή κρίνεται οποιαδήποτε μορφή διαθέτει τεκμηριωμένη λατρεία μέσα από υλικές και γραπτές πηγές. Ιδιαίτερα κατά την περίοδο της ύστερης αρχαιότητας υφίσταται μια μετάβαση από τις πολυθεϊστικές κοινωνίες στην υιοθέτηση μονοθεϊστικής αντίληψης και της δημιουργίας χριστιανικών πόλεων. Η διαδικασία αυτή, αν και ενισχυόταν από την αυτοκρατορική αρχή δεν συντελέστηκε με αμεσότητα. Σε πολλές περιπτώσεις, ειδωλολατρικά τελετουργικά και λατρευτικές πρακτικές διατηρούνται εντός του πλαισίου της αυτοκρατορίας. Ταυτόχρονα, το εκχριστιανισμένο κοινό χρειαζόταν να δημιουργήσει δικούς του συμβολισμούς προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της πίστης του. Το πέρασμα από την ειδωλολατρία στον χριστιανισμό, η διατήρηση παγανιστικών αντιλήψεων και οι πρώιμες απεικονίσεις βιβλικών θεμάτων μπορούν να εντοπιστούν πάνω σε κεραμικά σκεύη της πρωτοβυζαντινής εποχής. Οι απεικονίσεις ιερών προσώπων εντοπίζονται σε επιτραπέζια, φωτιστικά και λατρευτικά κεραμικά σκεύη, με θεματικές που απηχούν τόσο σε πολυθεϊστικό αλλά και μονοθεϊστικό κοινό. Το μεγαλύτερο μέρος εικονιστικών παραστάσεων με θεϊκές μορφές παράγεται εντός του πλαισίου των βορειοαφρικάνικων εργαστηρίων που ακμάζουν κατά την ύστερη αρχαιότητα και εξάγουν τα προϊόντα τους στην Μεσόγειο. Αντίστοιχες σκηνές αντιγράφονται από τους κεραμείς των ελληνικών πόλεων, οι οποίοι εισάγουν προϊόντα από την βόρεια Αφρική αλλά αντιγράφουν και πρωιμότερους τύπους που προϋπάρχουν στο πλαίσιο της παραγωγής τους. Σύμφωνα με αυτό, ο τρόπος απόδοσης της ιερότητας στα πρώιμα βυζαντινά κεραμικά σκεύη βασίζεται σε ήδη καθιερωμένα πρότυπα και γνωστούς τύπους. Αυτό στοχεύει στην μαζικοποίηση της παραγωγής και στην άνοδο των πωλήσεων των κεραμικών προϊόντων. Ωστόσο, λόγω των νέων επιταγών της εποχής σημειώνονται διαφοροποιήσεις που επηρεάζονται από τα διδάγματα του χριστιανισμού δημιουργώντας καινούργιες εικονογραφικές συνθέσεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις, είτε πρόκειται για την αποτύπωση μιας μεμονωμένης θεότητας είτε για μια πιο αναλυτική σκηνή, η διακόσμηση κρίνεται και συμβολική. Τα περισσότερα κεραμικά αντικείμενα που επενδύονται με ιερές μορφές διαθέτουν χρηστικό χαρακτήρα και ταυτόχρονα λόγω της εικονογραφίας τους αποκτούν και πνευματικό. Αντικείμενα της καθημερινότητας διακοσμούνται με θεϊκές μορφές που διαθέτουν ευεργετικές δυνάμεις που τους επιτρέπουν να δρουν ευνοϊκά προς τους ανθρώπους. Οι τελευταίοι αισθάνονται την ανάγκη να προστατευτούν από τις δαιμονικές δυνάμεις αλλά και τις κακουχίες της ζωής, γι’αυτό εξοπλίζονται με σκεύη που πέρα της πρακτικής τους χρήσης λειτουργούν και ως αποτροπαϊκά σύμβολα. Επιπρόσθετα, στο πλαίσιο της διακόσμησης των κεραμικών αντικειμένων δύναται η ιερότητα των προσώπων να μεταμορφωθεί σε έναν διαφορετικό συμβολισμό. Οι θεϊκές μορφές ενδέχεται να αποτυπώνονται ως πρότυπα ενάρετης συμπεριφοράς, πράγμα που αφορά κυρίως μυθολογικούς ήρωες που απηχούν και στα χριστιανικά δεδομένα, καθιστώντας τους προσφιλή θέματα στο ευρύ κοινό.","Sacredness is a complex concept that can be associated with religion. From an archaeological perspective, worship requires material evidence in order to be substantiated. For this reason, within the context of this study, any form that possesses documented worship through material and written sources is considered sacred. This is particularly significant during Late Antiquity, which marks a transition from polytheism to the adoption of monotheism and the transformation of pagan cities to Christian ones. Although this process was supported by imperial authority, it did not happen immediately. In many cases, pagan rituals and worship practices continued to exist within the limits of the empire. At the same time, the newly Christianized public needed to create its own symbols in order to fulfill the needs of its faith. The transition from paganism to Christianity, the preservation of pagan beliefs, and the early depictions of biblical themes can be observed on ceramic vessels from the Early Byzantine period. Depictions of sacred figures appear on tableware, lighting, and ritual ceramic vessels, with themes that resonate with both polytheistic and monotheistic audiences. The majority of iconographic representations featuring divine figures were produced in North African workshops, which flourished during Late Antiquity and exported their products throughout the Mediterranean. Similar scenes were copied by potters in Greek cities, who not only imported products from North Africa but also reproduced earlier types that already existed in their local production using molds. Accordingly, the way sacredness is conveyed in early Byzantine ceramic vessels is based on established models and familiar types. This approach aimed at mass production and increased sales of ceramic goods. However, due to the new demands of the era, certain changes emerged, influenced by Christian teachings, leading to the creation of new iconographic compositions. In most cases, whether it concerns the depiction of a single deity or a more detailed scene, the decoration is also symbolic. Most ceramic objects bearing sacred imagery had a utilitarian function and, at the same time, due to their iconography, acquired a spiritual dimension. Everyday objects were adorned with divine figures believed to possess beneficial powers, allowing them to act favorably toward humans. People felt the need to protect themselves from demonic forces and the hardships of life, thus equipping themselves with vessels that, beyond their practical use, also functioned as apotropaic symbols. Additionally, within the context of decorating ceramic objects, the sacredness of the figures could be transformed into a different kind of symbolism. Divine figures may be represented as models of virtuous behavior, which particularly applies to mythological heroes whose qualities also resonated with Christian values, making them popular themes among the broader public."],"dc:identifier":["uoadl:5312083","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312083"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Οι απεικονίσεις ιερών προσώπων σε κεραμικά σκεύη της πρωτοβυζαντινής περιόδου"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:49Z"}