{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5312200"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5312200","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"«El Pistolerismo»: Πολιτική καταστολή και εργατική βία στη Βαρκελώνη (1917-1923)","abstract":"Η παρούσα εργασία εξετάζει το φαινόμενο του λεγόμενου «Pistolerismo», θέτοντας ως αφετηρία του χρονικού του πλαισίου την κρίση του 1917 και φθάνοντας ως την έναρξη της δικτατορίας του Miguel Primo de Rivera τον Σεπτέμβριο του 1923, με βασικό άξονα μελέτης την περιοχή της Καταλονίας και ειδικότερα την πρωτεύουσά της, Βαρκελώνη. Αναμφίβολα, πρόκειται για μια από τις πλέον ταραχώδεις περιόδους της σύγχρονης ισπανικής κοινωνικοπολιτικής ιστορίας. Κυριότερο στοιχείο της υπήρξε η υιοθέτηση και η άσκηση πολιτικής και παραστρατιωτικής βίας και η μετατροπή της τελευταίας σε δομικό στοιχείο της κοινωνικής και εργασιακής σύγκρουσης ανάμεσα στους βασικούς πρωταγωνιστές, ήτοι τις αρχές και την εργοδοσία από την μία πλευρά και από την άλλη το ισχυρότερο εργατικό σωματείο της εποχής, την Confederación Nacional del Trabajo. Στόχος της ακόλουθης μελέτης είναι να αναλυθούν κατά πρώτον, κυρίως από την πλευρά του αναρχοσυνδικαλιστικού κινήματος, οι βασικότερες αιτίες υιοθέτησης της ένοπλης βίας ως μέσο υπεράσπισης των ταξικών συμφερόντων και διεκδίκησης των βασικών επιδιώξεων του κινήματος. Κατά δεύτερον, σε ποιο βαθμό οι πρακτικές αυτές εξέφραζαν το σύνολο της CNT. Τέλος, πώς η εξέλιξη των γεγονότων κατέστησε τη βία ως το μοναδικό, ενδεχομένως, μέσο αντίστασης απέναντι σε ένα σαφέστατα ετερόκλητο, πλην συνασπισμένο, κατά γενική ομολογία, κατασταλτικό μέτωπο. Σε πρωτογενές επίπεδο η ανάλυση βασίστηκε σε αποσπάσματα του επίσημου περιοδικού της οργάνωσης, «Solidaridad Obrera», καθώς και σε ορισμένα από τα πρακτικά των συνεδρίων, όπως αυτά διαμορφώθηκαν τόσο πριν, όσο και κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου. Η εξέταση αυτών των πηγών εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ιστορικο-κοινωνιολογικής προσέγγισης, η οποία θεμελιώνεται κυρίως στη νεότερη ιστοριογραφία που έχει αναπτυχθεί γύρω από το φαινόμενο. Δεδομένου του πολυπαραγοντικού χαρακτήρα του «Pistolerismo» και των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούσαν στην Ισπανία της Αποκατάστασης, η εργασία θα προσπαθήσει να αναδείξει τη σύνδεση του φαινομένου με την ιστορική πορεία, την πολιτιστική παράδοση, τις κοινωνικές δομές και τις μορφές της ταξικής σύγκρουσης που επικρατούσαν στην Βαρκελώνη ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα. Ταυτοχρόνως, θα αναζητηθούν οι απαρχές και η εξέλιξη του αναρχικού κινήματος και του αναρχισμού γενικότερα στην Ισπανία και ο τρόπος με τον οποίο οι αρχές αυτές καθόρισαν εν πολλοίς την πορεία που ακολούθησε το συνδικαλιστικό κίνημα, αλλά και τις βασικές θέσεις και την ιδεολογία της CNT. Εν κατακλείδι, η ανάλυση ανέδειξε τρία βασικά συμπεράσματα: την αλλαγή που υπέστη ο χαρακτήρας της βίας σε σχέση με παλιότερες πρακτικές, τη διάσπαση στο εσωτερικό της CNT γύρω από το ζήτημα των επιθέσεων, καθώς και τη λειτουργία ενός διευρυμένου μηχανισμού καταστολής, που εκτεινόταν από τις κρατικές αρχές και την αστυνομία έως τους παράνομους εκτελεστές.","abstract_html":"Η παρούσα εργασία εξετάζει το φαινόμενο του λεγόμενου «Pistolerismo», θέτοντας ως αφετηρία του χρονικού του πλαισίου την κρίση του 1917 και φθάνοντας ως την έναρξη της δικτατορίας του Miguel Primo de Rivera τον Σεπτέμβριο του 1923, με βασικό άξονα μελέτης την περιοχή της Καταλονίας και ειδικότερα την πρωτεύουσά της, Βαρκελώνη. Αναμφίβολα, πρόκειται για μια από τις πλέον ταραχώδεις περιόδους της σύγχρονης ισπανικής κοινωνικοπολιτικής ιστορίας. Κυριότερο στοιχείο της υπήρξε η υιοθέτηση και η άσκηση πολιτικής και παραστρατιωτικής βίας και η μετατροπή της τελευταίας σε δομικό στοιχείο της κοινωνικής και εργασιακής σύγκρουσης ανάμεσα στους βασικούς πρωταγωνιστές, ήτοι τις αρχές και την εργοδοσία από την μία πλευρά και από την άλλη το ισχυρότερο εργατικό σωματείο της εποχής, την Confederación Nacional del Trabajo. Στόχος της ακόλουθης μελέτης είναι να αναλυθούν κατά πρώτον, κυρίως από την πλευρά του αναρχοσυνδικαλιστικού κινήματος, οι βασικότερες αιτίες υιοθέτησης της ένοπλης βίας ως μέσο υπεράσπισης των ταξικών συμφερόντων και διεκδίκησης των βασικών επιδιώξεων του κινήματος. Κατά δεύτερον, σε ποιο βαθμό οι πρακτικές αυτές εξέφραζαν το σύνολο της CNT. Τέλος, πώς η εξέλιξη των γεγονότων κατέστησε τη βία ως το μοναδικό, ενδεχομένως, μέσο αντίστασης απέναντι σε ένα σαφέστατα ετερόκλητο, πλην συνασπισμένο, κατά γενική ομολογία, κατασταλτικό μέτωπο. Σε πρωτογενές επίπεδο η ανάλυση βασίστηκε σε αποσπάσματα του επίσημου περιοδικού της οργάνωσης, «Solidaridad Obrera», καθώς και σε ορισμένα από τα πρακτικά των συνεδρίων, όπως αυτά διαμορφώθηκαν τόσο πριν, όσο και κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου. Η εξέταση αυτών των πηγών εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ιστορικο-κοινωνιολογικής προσέγγισης, η οποία θεμελιώνεται κυρίως στη νεότερη ιστοριογραφία που έχει αναπτυχθεί γύρω από το φαινόμενο. Δεδομένου του πολυπαραγοντικού χαρακτήρα του «Pistolerismo» και των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούσαν στην Ισπανία της Αποκατάστασης, η εργασία θα προσπαθήσει να αναδείξει τη σύνδεση του φαινομένου με την ιστορική πορεία, την πολιτιστική παράδοση, τις κοινωνικές δομές και τις μορφές της ταξικής σύγκρουσης που επικρατούσαν στην Βαρκελώνη ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα. Ταυτοχρόνως, θα αναζητηθούν οι απαρχές και η εξέλιξη του αναρχικού κινήματος και του αναρχισμού γενικότερα στην Ισπανία και ο τρόπος με τον οποίο οι αρχές αυτές καθόρισαν εν πολλοίς την πορεία που ακολούθησε το συνδικαλιστικό κίνημα, αλλά και τις βασικές θέσεις και την ιδεολογία της CNT. Εν κατακλείδι, η ανάλυση ανέδειξε τρία βασικά συμπεράσματα: την αλλαγή που υπέστη ο χαρακτήρας της βίας σε σχέση με παλιότερες πρακτικές, τη διάσπαση στο εσωτερικό της CNT γύρω από το ζήτημα των επιθέσεων, καθώς και τη λειτουργία ενός διευρυμένου μηχανισμού καταστολής, που εκτεινόταν από τις κρατικές αρχές και την αστυνομία έως τους παράνομους εκτελεστές.","abstract_has_math":false,"creators":["Τσικρίκας Κωνσταντίνος","Tsikrikas Konstantinos"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:49Z","subjects":["Ιστορία","History"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5312200"],"render_values":[{"text":"uoadl:5312200","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312200","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312200","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5312200","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Τσικρίκας Κωνσταντίνος","Tsikrikas Konstantinos"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Ιστορία","History"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5312200","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312200"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα εργασία εξετάζει το φαινόμενο του λεγόμενου «Pistolerismo», θέτοντας ως αφετηρία του χρονικού του πλαισίου την κρίση του 1917 και φθάνοντας ως την έναρξη της δικτατορίας του Miguel Primo de Rivera τον Σεπτέμβριο του 1923, με βασικό άξονα μελέτης την περιοχή της Καταλονίας και ειδικότερα την πρωτεύουσά της, Βαρκελώνη. Αναμφίβολα, πρόκειται για μια από τις πλέον ταραχώδεις περιόδους της σύγχρονης ισπανικής κοινωνικοπολιτικής ιστορίας. Κυριότερο στοιχείο της υπήρξε η υιοθέτηση και η άσκηση πολιτικής και παραστρατιωτικής βίας και η μετατροπή της τελευταίας σε δομικό στοιχείο της κοινωνικής και εργασιακής σύγκρουσης ανάμεσα στους βασικούς πρωταγωνιστές, ήτοι τις αρχές και την εργοδοσία από την μία πλευρά και από την άλλη το ισχυρότερο εργατικό σωματείο της εποχής, την Confederación Nacional del Trabajo. Στόχος της ακόλουθης μελέτης είναι να αναλυθούν κατά πρώτον, κυρίως από την πλευρά του αναρχοσυνδικαλιστικού κινήματος, οι βασικότερες αιτίες υιοθέτησης της ένοπλης βίας ως μέσο υπεράσπισης των ταξικών συμφερόντων και διεκδίκησης των βασικών επιδιώξεων του κινήματος. Κατά δεύτερον, σε ποιο βαθμό οι πρακτικές αυτές εξέφραζαν το σύνολο της CNT. Τέλος, πώς η εξέλιξη των γεγονότων κατέστησε τη βία ως το μοναδικό, ενδεχομένως, μέσο αντίστασης απέναντι σε ένα σαφέστατα ετερόκλητο, πλην συνασπισμένο, κατά γενική ομολογία, κατασταλτικό μέτωπο. Σε πρωτογενές επίπεδο η ανάλυση βασίστηκε σε αποσπάσματα του επίσημου περιοδικού της οργάνωσης, «Solidaridad Obrera», καθώς και σε ορισμένα από τα πρακτικά των συνεδρίων, όπως αυτά διαμορφώθηκαν τόσο πριν, όσο και κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου. Η εξέταση αυτών των πηγών εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ιστορικο-κοινωνιολογικής προσέγγισης, η οποία θεμελιώνεται κυρίως στη νεότερη ιστοριογραφία που έχει αναπτυχθεί γύρω από το φαινόμενο. Δεδομένου του πολυπαραγοντικού χαρακτήρα του «Pistolerismo» και των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούσαν στην Ισπανία της Αποκατάστασης, η εργασία θα προσπαθήσει να αναδείξει τη σύνδεση του φαινομένου με την ιστορική πορεία, την πολιτιστική παράδοση, τις κοινωνικές δομές και τις μορφές της ταξικής σύγκρουσης που επικρατούσαν στην Βαρκελώνη ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα. Ταυτοχρόνως, θα αναζητηθούν οι απαρχές και η εξέλιξη του αναρχικού κινήματος και του αναρχισμού γενικότερα στην Ισπανία και ο τρόπος με τον οποίο οι αρχές αυτές καθόρισαν εν πολλοίς την πορεία που ακολούθησε το συνδικαλιστικό κίνημα, αλλά και τις βασικές θέσεις και την ιδεολογία της CNT. Εν κατακλείδι, η ανάλυση ανέδειξε τρία βασικά συμπεράσματα: την αλλαγή που υπέστη ο χαρακτήρας της βίας σε σχέση με παλιότερες πρακτικές, τη διάσπαση στο εσωτερικό της CNT γύρω από το ζήτημα των επιθέσεων, καθώς και τη λειτουργία ενός διευρυμένου μηχανισμού καταστολής, που εκτεινόταν από τις κρατικές αρχές και την αστυνομία έως τους παράνομους εκτελεστές.","This paper examines the phenomenon of the so-called “Pistolerismo”, taking as its starting point the crisis of 1917, up to the beginning of the dictatorship of Miguel Primo de Rivera in September 1923, with the region of Catalonia and in particular its capital, Barcelona, as the main focus of study. Undoubtedly, this was one of the most turbulent periods in modern Spanish socio-political history, the main element of which was the adoption and practice of political and paramilitary violence and its transformation into a structural element of the social and labour conflict between the main protagonists, namely the authorities and the employers on the one hand and the most powerful labour union of the time, the Confederación Nacional del Trabajo, on the other. The aim of the following study is to analyse firstly, mainly from the perspective of the anarcho-syndicalist movement, the main reasons for the adoption of armed violence as a means of defending class interests and asserting the basic aims of the movement. Secondly, to what extent these practises expressed the CNT as a whole, and how the development of events made violence, probably, the only possible means of resistance to a clearly disparate, though admittedly united, repressive front. The main research tool for this project at the primary level was the official journal of the organization, “Solidaridad Obrera”, as well as some of the proceedings of the conferences, as they were formulated both before and during the period under consideration. Always of course, in combination with the adoption of a historical-sociological approach, based on the ,mainly, recently developed historiography of the phenomenon. Given the multifactorial nature of “Pistolerismo” and the particular conditions that prevailed in Restoration Spain, this paper will try to highlight the connection between the phenomenon and the historical trajectory, cultural tradition, social structures and forms of class conflict that prevailed in Barcelona as early as the end of the 19th century. At the same time, it will trace the origins and development of the anarchist movement and anarchism in general in Spain and the way in which these principles largely determined the course followed by the syndicalist movement, as well as the basic theoretical positions and ideology of the CNT. In conclusion, the analysis revealed three key findings: the change in the nature of violence compared to previous practices, the split within the CNT over the issue of attacks and the operation of an expanded mechanism of repression, extending from the state authorities and the police to illegal executioners."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["«El Pistolerismo»: Πολιτική καταστολή και εργατική βία στη Βαρκελώνη (1917-1923)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Τσικρίκας Κωνσταντίνος","Tsikrikas Konstantinos"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα εργασία εξετάζει το φαινόμενο του λεγόμενου «Pistolerismo», θέτοντας ως αφετηρία του χρονικού του πλαισίου την κρίση του 1917 και φθάνοντας ως την έναρξη της δικτατορίας του Miguel Primo de Rivera τον Σεπτέμβριο του 1923, με βασικό άξονα μελέτης την περιοχή της Καταλονίας και ειδικότερα την πρωτεύουσά της, Βαρκελώνη. Αναμφίβολα, πρόκειται για μια από τις πλέον ταραχώδεις περιόδους της σύγχρονης ισπανικής κοινωνικοπολιτικής ιστορίας. Κυριότερο στοιχείο της υπήρξε η υιοθέτηση και η άσκηση πολιτικής και παραστρατιωτικής βίας και η μετατροπή της τελευταίας σε δομικό στοιχείο της κοινωνικής και εργασιακής σύγκρουσης ανάμεσα στους βασικούς πρωταγωνιστές, ήτοι τις αρχές και την εργοδοσία από την μία πλευρά και από την άλλη το ισχυρότερο εργατικό σωματείο της εποχής, την Confederación Nacional del Trabajo. Στόχος της ακόλουθης μελέτης είναι να αναλυθούν κατά πρώτον, κυρίως από την πλευρά του αναρχοσυνδικαλιστικού κινήματος, οι βασικότερες αιτίες υιοθέτησης της ένοπλης βίας ως μέσο υπεράσπισης των ταξικών συμφερόντων και διεκδίκησης των βασικών επιδιώξεων του κινήματος. Κατά δεύτερον, σε ποιο βαθμό οι πρακτικές αυτές εξέφραζαν το σύνολο της CNT. Τέλος, πώς η εξέλιξη των γεγονότων κατέστησε τη βία ως το μοναδικό, ενδεχομένως, μέσο αντίστασης απέναντι σε ένα σαφέστατα ετερόκλητο, πλην συνασπισμένο, κατά γενική ομολογία, κατασταλτικό μέτωπο. Σε πρωτογενές επίπεδο η ανάλυση βασίστηκε σε αποσπάσματα του επίσημου περιοδικού της οργάνωσης, «Solidaridad Obrera», καθώς και σε ορισμένα από τα πρακτικά των συνεδρίων, όπως αυτά διαμορφώθηκαν τόσο πριν, όσο και κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου. Η εξέταση αυτών των πηγών εντάσσεται στο πλαίσιο μιας ιστορικο-κοινωνιολογικής προσέγγισης, η οποία θεμελιώνεται κυρίως στη νεότερη ιστοριογραφία που έχει αναπτυχθεί γύρω από το φαινόμενο. Δεδομένου του πολυπαραγοντικού χαρακτήρα του «Pistolerismo» και των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούσαν στην Ισπανία της Αποκατάστασης, η εργασία θα προσπαθήσει να αναδείξει τη σύνδεση του φαινομένου με την ιστορική πορεία, την πολιτιστική παράδοση, τις κοινωνικές δομές και τις μορφές της ταξικής σύγκρουσης που επικρατούσαν στην Βαρκελώνη ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα. Ταυτοχρόνως, θα αναζητηθούν οι απαρχές και η εξέλιξη του αναρχικού κινήματος και του αναρχισμού γενικότερα στην Ισπανία και ο τρόπος με τον οποίο οι αρχές αυτές καθόρισαν εν πολλοίς την πορεία που ακολούθησε το συνδικαλιστικό κίνημα, αλλά και τις βασικές θέσεις και την ιδεολογία της CNT. Εν κατακλείδι, η ανάλυση ανέδειξε τρία βασικά συμπεράσματα: την αλλαγή που υπέστη ο χαρακτήρας της βίας σε σχέση με παλιότερες πρακτικές, τη διάσπαση στο εσωτερικό της CNT γύρω από το ζήτημα των επιθέσεων, καθώς και τη λειτουργία ενός διευρυμένου μηχανισμού καταστολής, που εκτεινόταν από τις κρατικές αρχές και την αστυνομία έως τους παράνομους εκτελεστές.","This paper examines the phenomenon of the so-called “Pistolerismo”, taking as its starting point the crisis of 1917, up to the beginning of the dictatorship of Miguel Primo de Rivera in September 1923, with the region of Catalonia and in particular its capital, Barcelona, as the main focus of study. Undoubtedly, this was one of the most turbulent periods in modern Spanish socio-political history, the main element of which was the adoption and practice of political and paramilitary violence and its transformation into a structural element of the social and labour conflict between the main protagonists, namely the authorities and the employers on the one hand and the most powerful labour union of the time, the Confederación Nacional del Trabajo, on the other. The aim of the following study is to analyse firstly, mainly from the perspective of the anarcho-syndicalist movement, the main reasons for the adoption of armed violence as a means of defending class interests and asserting the basic aims of the movement. Secondly, to what extent these practises expressed the CNT as a whole, and how the development of events made violence, probably, the only possible means of resistance to a clearly disparate, though admittedly united, repressive front. The main research tool for this project at the primary level was the official journal of the organization, “Solidaridad Obrera”, as well as some of the proceedings of the conferences, as they were formulated both before and during the period under consideration. Always of course, in combination with the adoption of a historical-sociological approach, based on the ,mainly, recently developed historiography of the phenomenon. Given the multifactorial nature of “Pistolerismo” and the particular conditions that prevailed in Restoration Spain, this paper will try to highlight the connection between the phenomenon and the historical trajectory, cultural tradition, social structures and forms of class conflict that prevailed in Barcelona as early as the end of the 19th century. At the same time, it will trace the origins and development of the anarchist movement and anarchism in general in Spain and the way in which these principles largely determined the course followed by the syndicalist movement, as well as the basic theoretical positions and ideology of the CNT. In conclusion, the analysis revealed three key findings: the change in the nature of violence compared to previous practices, the split within the CNT over the issue of attacks and the operation of an expanded mechanism of repression, extending from the state authorities and the police to illegal executioners."],"dc:identifier":["uoadl:5312200","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312200"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Ιστορία","History"],"dc:title":["«El Pistolerismo»: Πολιτική καταστολή και εργατική βία στη Βαρκελώνη (1917-1923)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:49Z"}