{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5312363"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5312363","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"\"Η περιοχή της Επιδαύρου κατά την εποχή του Χαλκού. Συμβολή στην τοπογραφία και την πολιτική γεωγραφία της Επιδαυρίας κατά την 3η και 2η χιλιετία π.Χ.\"","abstract":"Η περιοχή της Επιδαύρου, περισσότερο γνωστή για τα μνημεία της κλασικής περιόδου, συχνά παραμελείται από τους μελετητές της Προϊστορικής Αργολίδας, που στρέφουν την προσοχή τους στην Αργολική πεδιάδα και στις τρεις οχυρωμένες ακροπόλεις που ήκμασαν εκεί κατά την ΥΕΧ. Παρόλα αυτά, κρίνεται ότι η Επιδαυρία, με την νευραλγική της θέση ανάμεσα στον Σαρωνικό κόλπο και τον Αργολικό κάμπο, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της προϊστορικής Αργολίδας. Ως εκ τούτου, η παρούσα μελέτη έχει ως στόχο να παρουσιάσει τα διαθέσιμα αρχαιολογικά δεδομένα, τόσο από τους οικισμούς όσο και από τα νεκροταφεία της περιοχής, ώστε να σκιαγραφηθούν οι ιστορικές εξελίξεις που έλαβαν χώρα και να καθοριστεί η θέση της Επιδαύρου στην ευρύτερη πολιτική γεωγραφία της Αργολίδας, κατά την 3η και 2η χιλιετία π.Χ. Αρχικά, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της έρευνας αποτέλεσε η οριοθέτηση της προς εξέταση περιοχής, ζήτημα που αντιμετωπίστηκε με την εξέταση των γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών των ανατολικών ακτών της Αργολίδας, των καταλοίπων της Εποχής του Χαλκού και των διαθέσιμων γραπτών πηγών από μεταγενέστερες περιόδους. Κατά την διάρκεια της ΠΕΧ, ο πληθυσμός στην Επιδαυρία αυξάνεται και αρκετοί οικισμοί σχηματίζονται τόσο κοντά στην θάλασσα όσο και στην ενδοχώρα. Οι οικισμοί ήταν στενά συνδεδεμένοι μεταξύ τους και δημιούργησαν διαύλους επικοινωνίας με άλλες κοινότητες στον Σαρωνικό κόλπο και τις Κυκλάδες. Η μετάβαση στην ΜΕΧ σημαδεύτηκε, όμως, από μείωση των οικισμών και πιθανώς την συγκέντρωση των κατοίκων σε λίγες μόνο θέσεις. Κατά την περίοδο αυτή, οι σχέσεις με τις Κυκλάδες υποχωρούν και οι μόνες επαφές που διαπιστώνονται είναι με την Αίγινα, η οποία αποκτά έναν κυριαρχικό ρόλο στα εμπορικά δίκτυα της περιοχής. Ωστόσο, οι κοινότητες δεν χαρακτηρίζονται από απομόνωση αφού στην ΜΕ περίοδο πραγματοποιούνται οι πρώτες τελετουργικές πρακτικές στο Κυνόρτιο, το οποίο μετατρέπεται σε έναν τόπο συνάντησης των κατοίκων των γύρω οικισμών. Έτσι σταδιακά, το Κυνόρτιο θα αποκτήσει έναν υπερτοπικό χαρακτήρα κατά την πρώιμη μυκηναϊκή εποχή και θα αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα άσκησης λατρευτικών πρακτικών στην Αργολίδα ανακλώντας παρόμοιες κοινωνικές πρακτικές με τα αναδυόμενα κέντρα της Αργολικής πεδιάδας. Επιπλέον, κατά την ΥΕ Ι-ΙΙ εισάγονται νέοι τύποι τάφων και σταδιακά η μυκηναϊκής τεχνοτροπίας κεραμική παραγκωνίζει τους παραδοσιακούς ΜΕ κεραμικούς τύπους. 14 Οι σχέσεις ανάμεσα στην Επιδαυρία και την Αργολίδα θα ενταθούν στην διάρκεια της ανακτορικής περιόδου, όπως τεκμηριώνεται (μεταξύ άλλων) από τα κτερίσματα των νεκροταφείων, τις τελετουργίες στο Κυνόρτιο και την κατασκευή ενός κεντρικού οδικού άξονα που συνέδεε την Παλαιά Επίδαυρο με την Τίρυνθα. Όλα τα παραπάνω συνηγορούν στο ότι η περιοχή της Επιδαύρου κατά την ΥΕ ΙΙΙΑ2-ΙΙΙΒ είχε πλήρως περιέλθει στον έλεγχο ενός από τα ανακτορικά κέντρα της Αργολικής πεδιάδας, το πιθανότερο τις Μυκήνες. Η κατάρρευση του ανακτορικού συστήματος, στο τέλος της ΥΕ ΙΙΙΒ2, προκάλεσε αναταραχές και στην Επιδαυρία καθώς μόνο ο οικισμός της Παλαιάς Επιδαύρου προσφέρει ενδείξεις συνεχούς κατοίκησης έως και την Υπομυκηναϊκή-πρωτογεωμετρική εποχή. Παρόλα αυτά, δεν τεκμηριώνονται πλέον επαφές με τα κέντρα της Αργολικής και το πιθανότερο είναι ότι ο Σαρωνικός κόλπος αποτέλεσε για ακόμη μία φορά επίκεντρο των επαφών των ανατολικών παραλίων της Αργολίδας με τα νέα Μετανακτορικά κέντρα στην Αττική και τις Κυκλάδες.","abstract_html":"Η περιοχή της Επιδαύρου, περισσότερο γνωστή για τα μνημεία της κλασικής περιόδου, συχνά παραμελείται από τους μελετητές της Προϊστορικής Αργολίδας, που στρέφουν την προσοχή τους στην Αργολική πεδιάδα και στις τρεις οχυρωμένες ακροπόλεις που ήκμασαν εκεί κατά την ΥΕΧ. Παρόλα αυτά, κρίνεται ότι η Επιδαυρία, με την νευραλγική της θέση ανάμεσα στον Σαρωνικό κόλπο και τον Αργολικό κάμπο, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της προϊστορικής Αργολίδας. Ως εκ τούτου, η παρούσα μελέτη έχει ως στόχο να παρουσιάσει τα διαθέσιμα αρχαιολογικά δεδομένα, τόσο από τους οικισμούς όσο και από τα νεκροταφεία της περιοχής, ώστε να σκιαγραφηθούν οι ιστορικές εξελίξεις που έλαβαν χώρα και να καθοριστεί η θέση της Επιδαύρου στην ευρύτερη πολιτική γεωγραφία της Αργολίδας, κατά την 3η και 2η χιλιετία π.Χ. Αρχικά, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της έρευνας αποτέλεσε η οριοθέτηση της προς εξέταση περιοχής, ζήτημα που αντιμετωπίστηκε με την εξέταση των γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών των ανατολικών ακτών της Αργολίδας, των καταλοίπων της Εποχής του Χαλκού και των διαθέσιμων γραπτών πηγών από μεταγενέστερες περιόδους. Κατά την διάρκεια της ΠΕΧ, ο πληθυσμός στην Επιδαυρία αυξάνεται και αρκετοί οικισμοί σχηματίζονται τόσο κοντά στην θάλασσα όσο και στην ενδοχώρα. Οι οικισμοί ήταν στενά συνδεδεμένοι μεταξύ τους και δημιούργησαν διαύλους επικοινωνίας με άλλες κοινότητες στον Σαρωνικό κόλπο και τις Κυκλάδες. Η μετάβαση στην ΜΕΧ σημαδεύτηκε, όμως, από μείωση των οικισμών και πιθανώς την συγκέντρωση των κατοίκων σε λίγες μόνο θέσεις. Κατά την περίοδο αυτή, οι σχέσεις με τις Κυκλάδες υποχωρούν και οι μόνες επαφές που διαπιστώνονται είναι με την Αίγινα, η οποία αποκτά έναν κυριαρχικό ρόλο στα εμπορικά δίκτυα της περιοχής. Ωστόσο, οι κοινότητες δεν χαρακτηρίζονται από απομόνωση αφού στην ΜΕ περίοδο πραγματοποιούνται οι πρώτες τελετουργικές πρακτικές στο Κυνόρτιο, το οποίο μετατρέπεται σε έναν τόπο συνάντησης των κατοίκων των γύρω οικισμών. Έτσι σταδιακά, το Κυνόρτιο θα αποκτήσει έναν υπερτοπικό χαρακτήρα κατά την πρώιμη μυκηναϊκή εποχή και θα αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα άσκησης λατρευτικών πρακτικών στην Αργολίδα ανακλώντας παρόμοιες κοινωνικές πρακτικές με τα αναδυόμενα κέντρα της Αργολικής πεδιάδας. Επιπλέον, κατά την ΥΕ Ι-ΙΙ εισάγονται νέοι τύποι τάφων και σταδιακά η μυκηναϊκής τεχνοτροπίας κεραμική παραγκωνίζει τους παραδοσιακούς ΜΕ κεραμικούς τύπους. 14 Οι σχέσεις ανάμεσα στην Επιδαυρία και την Αργολίδα θα ενταθούν στην διάρκεια της ανακτορικής περιόδου, όπως τεκμηριώνεται (μεταξύ άλλων) από τα κτερίσματα των νεκροταφείων, τις τελετουργίες στο Κυνόρτιο και την κατασκευή ενός κεντρικού οδικού άξονα που συνέδεε την Παλαιά Επίδαυρο με την Τίρυνθα. Όλα τα παραπάνω συνηγορούν στο ότι η περιοχή της Επιδαύρου κατά την ΥΕ ΙΙΙΑ2-ΙΙΙΒ είχε πλήρως περιέλθει στον έλεγχο ενός από τα ανακτορικά κέντρα της Αργολικής πεδιάδας, το πιθανότερο τις Μυκήνες. Η κατάρρευση του ανακτορικού συστήματος, στο τέλος της ΥΕ ΙΙΙΒ2, προκάλεσε αναταραχές και στην Επιδαυρία καθώς μόνο ο οικισμός της Παλαιάς Επιδαύρου προσφέρει ενδείξεις συνεχούς κατοίκησης έως και την Υπομυκηναϊκή-πρωτογεωμετρική εποχή. Παρόλα αυτά, δεν τεκμηριώνονται πλέον επαφές με τα κέντρα της Αργολικής και το πιθανότερο είναι ότι ο Σαρωνικός κόλπος αποτέλεσε για ακόμη μία φορά επίκεντρο των επαφών των ανατολικών παραλίων της Αργολίδας με τα νέα Μετανακτορικά κέντρα στην Αττική και τις Κυκλάδες.","abstract_has_math":false,"creators":["Σελέκος Νικόλαος","SELEKOS NIKOLAOS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:51Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5312363"],"render_values":[{"text":"uoadl:5312363","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312363","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312363","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5312363","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σελέκος Νικόλαος","SELEKOS NIKOLAOS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5312363","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312363"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η περιοχή της Επιδαύρου, περισσότερο γνωστή για τα μνημεία της κλασικής περιόδου, συχνά παραμελείται από τους μελετητές της Προϊστορικής Αργολίδας, που στρέφουν την προσοχή τους στην Αργολική πεδιάδα και στις τρεις οχυρωμένες ακροπόλεις που ήκμασαν εκεί κατά την ΥΕΧ. Παρόλα αυτά, κρίνεται ότι η Επιδαυρία, με την νευραλγική της θέση ανάμεσα στον Σαρωνικό κόλπο και τον Αργολικό κάμπο, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της προϊστορικής Αργολίδας. Ως εκ τούτου, η παρούσα μελέτη έχει ως στόχο να παρουσιάσει τα διαθέσιμα αρχαιολογικά δεδομένα, τόσο από τους οικισμούς όσο και από τα νεκροταφεία της περιοχής, ώστε να σκιαγραφηθούν οι ιστορικές εξελίξεις που έλαβαν χώρα και να καθοριστεί η θέση της Επιδαύρου στην ευρύτερη πολιτική γεωγραφία της Αργολίδας, κατά την 3η και 2η χιλιετία π.Χ. Αρχικά, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της έρευνας αποτέλεσε η οριοθέτηση της προς εξέταση περιοχής, ζήτημα που αντιμετωπίστηκε με την εξέταση των γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών των ανατολικών ακτών της Αργολίδας, των καταλοίπων της Εποχής του Χαλκού και των διαθέσιμων γραπτών πηγών από μεταγενέστερες περιόδους. Κατά την διάρκεια της ΠΕΧ, ο πληθυσμός στην Επιδαυρία αυξάνεται και αρκετοί οικισμοί σχηματίζονται τόσο κοντά στην θάλασσα όσο και στην ενδοχώρα. Οι οικισμοί ήταν στενά συνδεδεμένοι μεταξύ τους και δημιούργησαν διαύλους επικοινωνίας με άλλες κοινότητες στον Σαρωνικό κόλπο και τις Κυκλάδες. Η μετάβαση στην ΜΕΧ σημαδεύτηκε, όμως, από μείωση των οικισμών και πιθανώς την συγκέντρωση των κατοίκων σε λίγες μόνο θέσεις. Κατά την περίοδο αυτή, οι σχέσεις με τις Κυκλάδες υποχωρούν και οι μόνες επαφές που διαπιστώνονται είναι με την Αίγινα, η οποία αποκτά έναν κυριαρχικό ρόλο στα εμπορικά δίκτυα της περιοχής. Ωστόσο, οι κοινότητες δεν χαρακτηρίζονται από απομόνωση αφού στην ΜΕ περίοδο πραγματοποιούνται οι πρώτες τελετουργικές πρακτικές στο Κυνόρτιο, το οποίο μετατρέπεται σε έναν τόπο συνάντησης των κατοίκων των γύρω οικισμών. Έτσι σταδιακά, το Κυνόρτιο θα αποκτήσει έναν υπερτοπικό χαρακτήρα κατά την πρώιμη μυκηναϊκή εποχή και θα αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα άσκησης λατρευτικών πρακτικών στην Αργολίδα ανακλώντας παρόμοιες κοινωνικές πρακτικές με τα αναδυόμενα κέντρα της Αργολικής πεδιάδας. Επιπλέον, κατά την ΥΕ Ι-ΙΙ εισάγονται νέοι τύποι τάφων και σταδιακά η μυκηναϊκής τεχνοτροπίας κεραμική παραγκωνίζει τους παραδοσιακούς ΜΕ κεραμικούς τύπους. 14 Οι σχέσεις ανάμεσα στην Επιδαυρία και την Αργολίδα θα ενταθούν στην διάρκεια της ανακτορικής περιόδου, όπως τεκμηριώνεται (μεταξύ άλλων) από τα κτερίσματα των νεκροταφείων, τις τελετουργίες στο Κυνόρτιο και την κατασκευή ενός κεντρικού οδικού άξονα που συνέδεε την Παλαιά Επίδαυρο με την Τίρυνθα. Όλα τα παραπάνω συνηγορούν στο ότι η περιοχή της Επιδαύρου κατά την ΥΕ ΙΙΙΑ2-ΙΙΙΒ είχε πλήρως περιέλθει στον έλεγχο ενός από τα ανακτορικά κέντρα της Αργολικής πεδιάδας, το πιθανότερο τις Μυκήνες. Η κατάρρευση του ανακτορικού συστήματος, στο τέλος της ΥΕ ΙΙΙΒ2, προκάλεσε αναταραχές και στην Επιδαυρία καθώς μόνο ο οικισμός της Παλαιάς Επιδαύρου προσφέρει ενδείξεις συνεχούς κατοίκησης έως και την Υπομυκηναϊκή-πρωτογεωμετρική εποχή. Παρόλα αυτά, δεν τεκμηριώνονται πλέον επαφές με τα κέντρα της Αργολικής και το πιθανότερο είναι ότι ο Σαρωνικός κόλπος αποτέλεσε για ακόμη μία φορά επίκεντρο των επαφών των ανατολικών παραλίων της Αργολίδας με τα νέα Μετανακτορικά κέντρα στην Αττική και τις Κυκλάδες.","The Epidaurus region is often overlooked by most scholars who focus on the Bronze Age Argolis, mostly due to the vicinity and splendor of the Mycenaean fortified citadels built in the Argive plain. However, Epidaurus, situated in a crucial position between the Saronic Gulf and the Argive plain, played a significant role in the development of prehistoric Argolis, particularly during Late Bronze Age. This study aims to present a full account of both settlements and cemeteries in the Epidaurus region in order to reconstruct the historical developments and to evaluate the position of Epidaurus in the wider political geography of the Argive peninsula during the 3rd and 2nd millennium B.C. One of the major problems with this master’s thesis was the demarcation of the Epidaurus region, an issue primarily overcome by following the special geomorphology of Eastern Argolis and secondly by considering the available written sources from subsequent periods. During EBA, the population in Epidaurus increased, and several settlements were founded both near the sea and the hinterlands. The settlements were closely connected and created strong interconnections with other communities in the Saronic Gulf and the Cyclades. The transition to the MBA witnessed the abandonment of specific settlements and probably the nucleation of the 15 population in one or two sites. In addition, the dominant role of Aigina in the Saronic Gulf during the whole MH period, reinforced the connections of Epidaurus with the island at the expense of other regions, by taking control of the sea-trade networks. Nevertheless, it is in this period that the first rituals are attested at Kynortion, which has been transformed into a gathering place for the local communities. Gradually, Kynortion acquired an interregional character and developed into a formal ritual space with close affinities to the Argive plain social practices. Furthermore, in LH I-II, new burial practices occurred, while the Mycenaean pottery replaced the traditional MH wares. The interconnections between Epidaurus and the Argive communities were reinforced during the palatial era. The archaeological material from the cemeteries, the rituals at Kynortion, and the “highway” that connected Palaia Epidaurus with Tiryns suggest (among others) that during LH IIIA2-IIIB the region was fully integrated into the palatial center that dominated the Argive plain, quite possibly Mycenae. The collapse of the palatial system provoked changes in Epidaurus as well, and only the settlement of Palaia Epidaurus seems to have been continuously inhabited until the Submycenaean phase. However, the connections with the Argive plain ceased, and the Saronic Gulf was once again the focal point of small-scale interactions between the eastern shores of the Argolis and the new post-palatial centers in Attica and the Cyclades."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["\"Η περιοχή της Επιδαύρου κατά την εποχή του Χαλκού. Συμβολή στην τοπογραφία και την πολιτική γεωγραφία της Επιδαυρίας κατά την 3η και 2η χιλιετία π.Χ.\""]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σελέκος Νικόλαος","SELEKOS NIKOLAOS"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η περιοχή της Επιδαύρου, περισσότερο γνωστή για τα μνημεία της κλασικής περιόδου, συχνά παραμελείται από τους μελετητές της Προϊστορικής Αργολίδας, που στρέφουν την προσοχή τους στην Αργολική πεδιάδα και στις τρεις οχυρωμένες ακροπόλεις που ήκμασαν εκεί κατά την ΥΕΧ. Παρόλα αυτά, κρίνεται ότι η Επιδαυρία, με την νευραλγική της θέση ανάμεσα στον Σαρωνικό κόλπο και τον Αργολικό κάμπο, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της προϊστορικής Αργολίδας. Ως εκ τούτου, η παρούσα μελέτη έχει ως στόχο να παρουσιάσει τα διαθέσιμα αρχαιολογικά δεδομένα, τόσο από τους οικισμούς όσο και από τα νεκροταφεία της περιοχής, ώστε να σκιαγραφηθούν οι ιστορικές εξελίξεις που έλαβαν χώρα και να καθοριστεί η θέση της Επιδαύρου στην ευρύτερη πολιτική γεωγραφία της Αργολίδας, κατά την 3η και 2η χιλιετία π.Χ. Αρχικά, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της έρευνας αποτέλεσε η οριοθέτηση της προς εξέταση περιοχής, ζήτημα που αντιμετωπίστηκε με την εξέταση των γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών των ανατολικών ακτών της Αργολίδας, των καταλοίπων της Εποχής του Χαλκού και των διαθέσιμων γραπτών πηγών από μεταγενέστερες περιόδους. Κατά την διάρκεια της ΠΕΧ, ο πληθυσμός στην Επιδαυρία αυξάνεται και αρκετοί οικισμοί σχηματίζονται τόσο κοντά στην θάλασσα όσο και στην ενδοχώρα. Οι οικισμοί ήταν στενά συνδεδεμένοι μεταξύ τους και δημιούργησαν διαύλους επικοινωνίας με άλλες κοινότητες στον Σαρωνικό κόλπο και τις Κυκλάδες. Η μετάβαση στην ΜΕΧ σημαδεύτηκε, όμως, από μείωση των οικισμών και πιθανώς την συγκέντρωση των κατοίκων σε λίγες μόνο θέσεις. Κατά την περίοδο αυτή, οι σχέσεις με τις Κυκλάδες υποχωρούν και οι μόνες επαφές που διαπιστώνονται είναι με την Αίγινα, η οποία αποκτά έναν κυριαρχικό ρόλο στα εμπορικά δίκτυα της περιοχής. Ωστόσο, οι κοινότητες δεν χαρακτηρίζονται από απομόνωση αφού στην ΜΕ περίοδο πραγματοποιούνται οι πρώτες τελετουργικές πρακτικές στο Κυνόρτιο, το οποίο μετατρέπεται σε έναν τόπο συνάντησης των κατοίκων των γύρω οικισμών. Έτσι σταδιακά, το Κυνόρτιο θα αποκτήσει έναν υπερτοπικό χαρακτήρα κατά την πρώιμη μυκηναϊκή εποχή και θα αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα άσκησης λατρευτικών πρακτικών στην Αργολίδα ανακλώντας παρόμοιες κοινωνικές πρακτικές με τα αναδυόμενα κέντρα της Αργολικής πεδιάδας. Επιπλέον, κατά την ΥΕ Ι-ΙΙ εισάγονται νέοι τύποι τάφων και σταδιακά η μυκηναϊκής τεχνοτροπίας κεραμική παραγκωνίζει τους παραδοσιακούς ΜΕ κεραμικούς τύπους. 14 Οι σχέσεις ανάμεσα στην Επιδαυρία και την Αργολίδα θα ενταθούν στην διάρκεια της ανακτορικής περιόδου, όπως τεκμηριώνεται (μεταξύ άλλων) από τα κτερίσματα των νεκροταφείων, τις τελετουργίες στο Κυνόρτιο και την κατασκευή ενός κεντρικού οδικού άξονα που συνέδεε την Παλαιά Επίδαυρο με την Τίρυνθα. Όλα τα παραπάνω συνηγορούν στο ότι η περιοχή της Επιδαύρου κατά την ΥΕ ΙΙΙΑ2-ΙΙΙΒ είχε πλήρως περιέλθει στον έλεγχο ενός από τα ανακτορικά κέντρα της Αργολικής πεδιάδας, το πιθανότερο τις Μυκήνες. Η κατάρρευση του ανακτορικού συστήματος, στο τέλος της ΥΕ ΙΙΙΒ2, προκάλεσε αναταραχές και στην Επιδαυρία καθώς μόνο ο οικισμός της Παλαιάς Επιδαύρου προσφέρει ενδείξεις συνεχούς κατοίκησης έως και την Υπομυκηναϊκή-πρωτογεωμετρική εποχή. Παρόλα αυτά, δεν τεκμηριώνονται πλέον επαφές με τα κέντρα της Αργολικής και το πιθανότερο είναι ότι ο Σαρωνικός κόλπος αποτέλεσε για ακόμη μία φορά επίκεντρο των επαφών των ανατολικών παραλίων της Αργολίδας με τα νέα Μετανακτορικά κέντρα στην Αττική και τις Κυκλάδες.","The Epidaurus region is often overlooked by most scholars who focus on the Bronze Age Argolis, mostly due to the vicinity and splendor of the Mycenaean fortified citadels built in the Argive plain. However, Epidaurus, situated in a crucial position between the Saronic Gulf and the Argive plain, played a significant role in the development of prehistoric Argolis, particularly during Late Bronze Age. This study aims to present a full account of both settlements and cemeteries in the Epidaurus region in order to reconstruct the historical developments and to evaluate the position of Epidaurus in the wider political geography of the Argive peninsula during the 3rd and 2nd millennium B.C. One of the major problems with this master’s thesis was the demarcation of the Epidaurus region, an issue primarily overcome by following the special geomorphology of Eastern Argolis and secondly by considering the available written sources from subsequent periods. During EBA, the population in Epidaurus increased, and several settlements were founded both near the sea and the hinterlands. The settlements were closely connected and created strong interconnections with other communities in the Saronic Gulf and the Cyclades. The transition to the MBA witnessed the abandonment of specific settlements and probably the nucleation of the 15 population in one or two sites. In addition, the dominant role of Aigina in the Saronic Gulf during the whole MH period, reinforced the connections of Epidaurus with the island at the expense of other regions, by taking control of the sea-trade networks. Nevertheless, it is in this period that the first rituals are attested at Kynortion, which has been transformed into a gathering place for the local communities. Gradually, Kynortion acquired an interregional character and developed into a formal ritual space with close affinities to the Argive plain social practices. Furthermore, in LH I-II, new burial practices occurred, while the Mycenaean pottery replaced the traditional MH wares. The interconnections between Epidaurus and the Argive communities were reinforced during the palatial era. The archaeological material from the cemeteries, the rituals at Kynortion, and the “highway” that connected Palaia Epidaurus with Tiryns suggest (among others) that during LH IIIA2-IIIB the region was fully integrated into the palatial center that dominated the Argive plain, quite possibly Mycenae. The collapse of the palatial system provoked changes in Epidaurus as well, and only the settlement of Palaia Epidaurus seems to have been continuously inhabited until the Submycenaean phase. However, the connections with the Argive plain ceased, and the Saronic Gulf was once again the focal point of small-scale interactions between the eastern shores of the Argolis and the new post-palatial centers in Attica and the Cyclades."],"dc:identifier":["uoadl:5312363","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312363"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["\"Η περιοχή της Επιδαύρου κατά την εποχή του Χαλκού. Συμβολή στην τοπογραφία και την πολιτική γεωγραφία της Επιδαυρίας κατά την 3η και 2η χιλιετία π.Χ.\""],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:51Z"}