{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5312503"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5312503","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερευνώντας το φαινόμενο της νομαδικής κτηνοτροφίας στην ορεινή Κρήτη κατά την προϊστορία: αρχαιολογικές και εθνογραφικές προσεγγίσεις του φαινομένου στην νοτιοανατολική Δίκτη","abstract":"Για πάνω από έναν αιώνα το κύριο ενδιαφέρον της Μινωικής Αρχαιολογίας αποτελούσε η αναζήτηση και η μελέτη σημαντικών αρχαιολογικών θέσεων στα παράλια και τις πεδιάδες. Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια στροφή στην διερεύνηση ορεινών τοποθεσιών, οι οποίες παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τη σημασία των βουνών για τη μινωική οικονομική και κοινωνικοπολιτική οργάνωση. Τα τελευταία χρόνια στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Δίκτης ανακαλύφθηκε μεγάλος αριθμός θέσεων της Νεοανακτορικής περιόδου οι οποίες δίνουν την ευκαιρία για μία συνολική προσέγγιση της κατοίκησης και της οικονομίας σε δυσπρόσιτες ορεινές περιοχές του Λασιθίου. Η ανασκαφή του Νεοανακτορικού διοικητικού κτηρίου στο Γαϊδουροφά Ανατολής και του ορεινού οικισμού στα Λαβράκια Καλαμαύκας, και ο εντοπισμός και καταγραφή μεγάλου αριθμού θέσεων στην ορεινή ενδοχώρα της Ιεράπετρας και του Αγίου Νικολάου έχουν πρόσφατα προσφέρει μεγάλο αριθμό αρχαιολογικών δεδομένων και πληροφοριών. Η φύση των ορεινών αυτών εγκαταστάσεων, σε συνδυασμό με την παρουσία ενός διοικητικού κέντρου για την οργάνωσης και διαχείριση της παραγωγής υποδηλώνει όχι μόνο την εντατική εκμετάλλευση των ορεινών φυσικών πόρων, αλλά και κάποιου είδους σύνδεση με την ανακτορική διοίκηση. Καθώς η ανασκαφή και η μελέτη των ευρημάτων βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο, η παρούσα διπλωματική εργασία φιλοδοξεί να εξετάσει τις παραμέτρους της οικονομικής του εκμετάλλευσης μέσα από την εφαρμογή εθνοαρχαιολογικών μεθόδων. Σήμερα, η συγκεκριμένη περιοχή είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης από εποχιακά μετακινούμενα κοπάδια αιγοπροβάτων στο πλαίσιο μιας νομαδικής κτηνοτροφίας μικρών αποστάσεων. Έτσι, μέσω συνεντεύξεων των βοσκών της περιοχής θα επιχειρηθεί να δοθούν απαντήσεις σχετικά με τις ιδιομορφίες και την καταλληλόλητα της περιοχής για κατοίκηση και κτηνοτροφία τόσο στο παρόν, όσο και στο πρόσφατο παρελθόν. Ο συσχετισμός των αποτελεσμάτων αυτής της έρευνας με τα διαθέσιμα αρχαιολογικά δεδομένα, αλλά και με τις επιγραφικές μαρτυρίες από τις ελαφρά μεταγενέστερες πινακίδες της Γραμμικής Β’ αναμένεται να δώσει νέα στοιχεία σχετικά με την εκμετάλλευση του ορεινού τοπίου κατά τους ανακτορικούς μινωικούς χρόνους, και ιδιαίτερα για την ξεχασμένη σήμερα πρακτική της «ανάστροφης νομαδικής κτηνοτροφίας» (inverse transhumance), η οποία είναι πιθανόν να ασκούνταν κατά την Νεοανακτορική περίοδο στην περιοχή της Δίκτης.","abstract_html":"Για πάνω από έναν αιώνα το κύριο ενδιαφέρον της Μινωικής Αρχαιολογίας αποτελούσε η αναζήτηση και η μελέτη σημαντικών αρχαιολογικών θέσεων στα παράλια και τις πεδιάδες. Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια στροφή στην διερεύνηση ορεινών τοποθεσιών, οι οποίες παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τη σημασία των βουνών για τη μινωική οικονομική και κοινωνικοπολιτική οργάνωση. Τα τελευταία χρόνια στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Δίκτης ανακαλύφθηκε μεγάλος αριθμός θέσεων της Νεοανακτορικής περιόδου οι οποίες δίνουν την ευκαιρία για μία συνολική προσέγγιση της κατοίκησης και της οικονομίας σε δυσπρόσιτες ορεινές περιοχές του Λασιθίου. Η ανασκαφή του Νεοανακτορικού διοικητικού κτηρίου στο Γαϊδουροφά Ανατολής και του ορεινού οικισμού στα Λαβράκια Καλαμαύκας, και ο εντοπισμός και καταγραφή μεγάλου αριθμού θέσεων στην ορεινή ενδοχώρα της Ιεράπετρας και του Αγίου Νικολάου έχουν πρόσφατα προσφέρει μεγάλο αριθμό αρχαιολογικών δεδομένων και πληροφοριών. Η φύση των ορεινών αυτών εγκαταστάσεων, σε συνδυασμό με την παρουσία ενός διοικητικού κέντρου για την οργάνωσης και διαχείριση της παραγωγής υποδηλώνει όχι μόνο την εντατική εκμετάλλευση των ορεινών φυσικών πόρων, αλλά και κάποιου είδους σύνδεση με την ανακτορική διοίκηση. Καθώς η ανασκαφή και η μελέτη των ευρημάτων βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο, η παρούσα διπλωματική εργασία φιλοδοξεί να εξετάσει τις παραμέτρους της οικονομικής του εκμετάλλευσης μέσα από την εφαρμογή εθνοαρχαιολογικών μεθόδων. Σήμερα, η συγκεκριμένη περιοχή είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης από εποχιακά μετακινούμενα κοπάδια αιγοπροβάτων στο πλαίσιο μιας νομαδικής κτηνοτροφίας μικρών αποστάσεων. Έτσι, μέσω συνεντεύξεων των βοσκών της περιοχής θα επιχειρηθεί να δοθούν απαντήσεις σχετικά με τις ιδιομορφίες και την καταλληλόλητα της περιοχής για κατοίκηση και κτηνοτροφία τόσο στο παρόν, όσο και στο πρόσφατο παρελθόν. Ο συσχετισμός των αποτελεσμάτων αυτής της έρευνας με τα διαθέσιμα αρχαιολογικά δεδομένα, αλλά και με τις επιγραφικές μαρτυρίες από τις ελαφρά μεταγενέστερες πινακίδες της Γραμμικής Β’ αναμένεται να δώσει νέα στοιχεία σχετικά με την εκμετάλλευση του ορεινού τοπίου κατά τους ανακτορικούς μινωικούς χρόνους, και ιδιαίτερα για την ξεχασμένη σήμερα πρακτική της «ανάστροφης νομαδικής κτηνοτροφίας» (inverse transhumance), η οποία είναι πιθανόν να ασκούνταν κατά την Νεοανακτορική περίοδο στην περιοχή της Δίκτης.","abstract_has_math":false,"creators":["Ντζούφρας Γεώργιος","Ntzoufras Georgios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:51Z","subjects":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5312503"],"render_values":[{"text":"uoadl:5312503","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312503","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312503","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5312503","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Ντζούφρας Γεώργιος","Ntzoufras Georgios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Αρχαιολογία","Archaeology"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5312503","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312503"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Για πάνω από έναν αιώνα το κύριο ενδιαφέρον της Μινωικής Αρχαιολογίας αποτελούσε η αναζήτηση και η μελέτη σημαντικών αρχαιολογικών θέσεων στα παράλια και τις πεδιάδες. Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια στροφή στην διερεύνηση ορεινών τοποθεσιών, οι οποίες παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τη σημασία των βουνών για τη μινωική οικονομική και κοινωνικοπολιτική οργάνωση. Τα τελευταία χρόνια στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Δίκτης ανακαλύφθηκε μεγάλος αριθμός θέσεων της Νεοανακτορικής περιόδου οι οποίες δίνουν την ευκαιρία για μία συνολική προσέγγιση της κατοίκησης και της οικονομίας σε δυσπρόσιτες ορεινές περιοχές του Λασιθίου. Η ανασκαφή του Νεοανακτορικού διοικητικού κτηρίου στο Γαϊδουροφά Ανατολής και του ορεινού οικισμού στα Λαβράκια Καλαμαύκας, και ο εντοπισμός και καταγραφή μεγάλου αριθμού θέσεων στην ορεινή ενδοχώρα της Ιεράπετρας και του Αγίου Νικολάου έχουν πρόσφατα προσφέρει μεγάλο αριθμό αρχαιολογικών δεδομένων και πληροφοριών. Η φύση των ορεινών αυτών εγκαταστάσεων, σε συνδυασμό με την παρουσία ενός διοικητικού κέντρου για την οργάνωσης και διαχείριση της παραγωγής υποδηλώνει όχι μόνο την εντατική εκμετάλλευση των ορεινών φυσικών πόρων, αλλά και κάποιου είδους σύνδεση με την ανακτορική διοίκηση. Καθώς η ανασκαφή και η μελέτη των ευρημάτων βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο, η παρούσα διπλωματική εργασία φιλοδοξεί να εξετάσει τις παραμέτρους της οικονομικής του εκμετάλλευσης μέσα από την εφαρμογή εθνοαρχαιολογικών μεθόδων. Σήμερα, η συγκεκριμένη περιοχή είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης από εποχιακά μετακινούμενα κοπάδια αιγοπροβάτων στο πλαίσιο μιας νομαδικής κτηνοτροφίας μικρών αποστάσεων. Έτσι, μέσω συνεντεύξεων των βοσκών της περιοχής θα επιχειρηθεί να δοθούν απαντήσεις σχετικά με τις ιδιομορφίες και την καταλληλόλητα της περιοχής για κατοίκηση και κτηνοτροφία τόσο στο παρόν, όσο και στο πρόσφατο παρελθόν. Ο συσχετισμός των αποτελεσμάτων αυτής της έρευνας με τα διαθέσιμα αρχαιολογικά δεδομένα, αλλά και με τις επιγραφικές μαρτυρίες από τις ελαφρά μεταγενέστερες πινακίδες της Γραμμικής Β’ αναμένεται να δώσει νέα στοιχεία σχετικά με την εκμετάλλευση του ορεινού τοπίου κατά τους ανακτορικούς μινωικούς χρόνους, και ιδιαίτερα για την ξεχασμένη σήμερα πρακτική της «ανάστροφης νομαδικής κτηνοτροφίας» (inverse transhumance), η οποία είναι πιθανόν να ασκούνταν κατά την Νεοανακτορική περίοδο στην περιοχή της Δίκτης.","For over a century, Minoan archaeology focused primarily on coastal and lowland sites. However, in recent decades, attention has shifted toward mountainous regions, revealing their significance in Minoan economic and sociopolitical organization. Numerous Neopalatial sites have been identified in the southeastern Dikti region, allowing a more comprehensive understanding of habitation and resource management in remote highland areas of Lasithi. Recent excavations at the Neopalatial administrative center of Gaidourophas Anatoli and the highland settlement of Lavrakia Kalamafka, along with surveys in the mountainous hinterlands of Ierapetra and Agios Nikolaos, have produced valuable archaeological data. The nature of these settlements, combined with the presence of an administrative center for the organization and management of production, suggests not only the intensive exploitation of natural mountain resources but also a form of connection with the palatial administration. As the excavation and study of finds are still in the early stages, this presentation aims to explore the parameters of economic exploitation through the use of ethnoarchaeological methods. The region is currently used by seasonal transhumant flocks of sheep and goats, within the framework of small-scale transhumance husbandry. Interviews with local herders provide insight into the area's suitability for habitation and pastoral activity, both today and in the recent past. Correlating the results of this research with the available archaeological data and epigraphic evidence of Linear A and slightly later Linear B tablets, provides new insights into the exploitation of the mountainous landscape during the Minoan Palatial Period, and especially the now forgotten practice of “Inverse Transhumance”, which was likely practiced in the Dikti region during the Neopalatial Period."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερευνώντας το φαινόμενο της νομαδικής κτηνοτροφίας στην ορεινή Κρήτη κατά την προϊστορία: αρχαιολογικές και εθνογραφικές προσεγγίσεις του φαινομένου στην νοτιοανατολική Δίκτη"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Ντζούφρας Γεώργιος","Ntzoufras Georgios"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Για πάνω από έναν αιώνα το κύριο ενδιαφέρον της Μινωικής Αρχαιολογίας αποτελούσε η αναζήτηση και η μελέτη σημαντικών αρχαιολογικών θέσεων στα παράλια και τις πεδιάδες. Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται μια στροφή στην διερεύνηση ορεινών τοποθεσιών, οι οποίες παρέχουν σημαντικές πληροφορίες για τη σημασία των βουνών για τη μινωική οικονομική και κοινωνικοπολιτική οργάνωση. Τα τελευταία χρόνια στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Δίκτης ανακαλύφθηκε μεγάλος αριθμός θέσεων της Νεοανακτορικής περιόδου οι οποίες δίνουν την ευκαιρία για μία συνολική προσέγγιση της κατοίκησης και της οικονομίας σε δυσπρόσιτες ορεινές περιοχές του Λασιθίου. Η ανασκαφή του Νεοανακτορικού διοικητικού κτηρίου στο Γαϊδουροφά Ανατολής και του ορεινού οικισμού στα Λαβράκια Καλαμαύκας, και ο εντοπισμός και καταγραφή μεγάλου αριθμού θέσεων στην ορεινή ενδοχώρα της Ιεράπετρας και του Αγίου Νικολάου έχουν πρόσφατα προσφέρει μεγάλο αριθμό αρχαιολογικών δεδομένων και πληροφοριών. Η φύση των ορεινών αυτών εγκαταστάσεων, σε συνδυασμό με την παρουσία ενός διοικητικού κέντρου για την οργάνωσης και διαχείριση της παραγωγής υποδηλώνει όχι μόνο την εντατική εκμετάλλευση των ορεινών φυσικών πόρων, αλλά και κάποιου είδους σύνδεση με την ανακτορική διοίκηση. Καθώς η ανασκαφή και η μελέτη των ευρημάτων βρίσκεται ακόμα σε πρώιμο στάδιο, η παρούσα διπλωματική εργασία φιλοδοξεί να εξετάσει τις παραμέτρους της οικονομικής του εκμετάλλευσης μέσα από την εφαρμογή εθνοαρχαιολογικών μεθόδων. Σήμερα, η συγκεκριμένη περιοχή είναι αντικείμενο εκμετάλλευσης από εποχιακά μετακινούμενα κοπάδια αιγοπροβάτων στο πλαίσιο μιας νομαδικής κτηνοτροφίας μικρών αποστάσεων. Έτσι, μέσω συνεντεύξεων των βοσκών της περιοχής θα επιχειρηθεί να δοθούν απαντήσεις σχετικά με τις ιδιομορφίες και την καταλληλόλητα της περιοχής για κατοίκηση και κτηνοτροφία τόσο στο παρόν, όσο και στο πρόσφατο παρελθόν. Ο συσχετισμός των αποτελεσμάτων αυτής της έρευνας με τα διαθέσιμα αρχαιολογικά δεδομένα, αλλά και με τις επιγραφικές μαρτυρίες από τις ελαφρά μεταγενέστερες πινακίδες της Γραμμικής Β’ αναμένεται να δώσει νέα στοιχεία σχετικά με την εκμετάλλευση του ορεινού τοπίου κατά τους ανακτορικούς μινωικούς χρόνους, και ιδιαίτερα για την ξεχασμένη σήμερα πρακτική της «ανάστροφης νομαδικής κτηνοτροφίας» (inverse transhumance), η οποία είναι πιθανόν να ασκούνταν κατά την Νεοανακτορική περίοδο στην περιοχή της Δίκτης.","For over a century, Minoan archaeology focused primarily on coastal and lowland sites. However, in recent decades, attention has shifted toward mountainous regions, revealing their significance in Minoan economic and sociopolitical organization. Numerous Neopalatial sites have been identified in the southeastern Dikti region, allowing a more comprehensive understanding of habitation and resource management in remote highland areas of Lasithi. Recent excavations at the Neopalatial administrative center of Gaidourophas Anatoli and the highland settlement of Lavrakia Kalamafka, along with surveys in the mountainous hinterlands of Ierapetra and Agios Nikolaos, have produced valuable archaeological data. The nature of these settlements, combined with the presence of an administrative center for the organization and management of production, suggests not only the intensive exploitation of natural mountain resources but also a form of connection with the palatial administration. As the excavation and study of finds are still in the early stages, this presentation aims to explore the parameters of economic exploitation through the use of ethnoarchaeological methods. The region is currently used by seasonal transhumant flocks of sheep and goats, within the framework of small-scale transhumance husbandry. Interviews with local herders provide insight into the area's suitability for habitation and pastoral activity, both today and in the recent past. Correlating the results of this research with the available archaeological data and epigraphic evidence of Linear A and slightly later Linear B tablets, provides new insights into the exploitation of the mountainous landscape during the Minoan Palatial Period, and especially the now forgotten practice of “Inverse Transhumance”, which was likely practiced in the Dikti region during the Neopalatial Period."],"dc:identifier":["uoadl:5312503","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5312503"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Αρχαιολογία","Archaeology"],"dc:title":["Διερευνώντας το φαινόμενο της νομαδικής κτηνοτροφίας στην ορεινή Κρήτη κατά την προϊστορία: αρχαιολογικές και εθνογραφικές προσεγγίσεις του φαινομένου στην νοτιοανατολική Δίκτη"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:51Z"}