{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5313444"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5313444","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη μηχανισμών ρύθμισης της γονιδιακής έκφρασης στον καρκίνο","abstract":"Ο καρκίνος είναι μία πολυπαραγοντική νόσος, η οποία εκτός από γενετικές αλλαγές χαρακτηρίζεται από μεταβολές του επιγονιδιώματος, οι οποίες μεταβάλλουν το πρότυπο γονιδιακής έκφρασης. Το υψηλού βαθμού κακοήθειας γλοίωμα παιδιατρικού τύπου ανήκει σε αυτή την κατηγορία και χαρακτηρίζεται ως ένας σπάνιος, αλλά ιδιαίτερα επιθετικός πρωτοπαθής όγκος του κεντρικού νευρικού συστήματος, με περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές και δυσμενή πρόγνωση. Η ακετυλίωση της λυσίνης 27 της ιστόνης 3 (H3K27ac) αποτελεί επιγενετικό δείκτη ενεργών ενισχυτών και υποκινητών που ρυθμίζουν την έκφραση γονιδίων-κλειδιά για τον πολλαπλασιασμό και τη διεισδυτικότητα. Στην παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε μελέτη των προγραμμάτων γονιδιακής έκφρασης και χαρτογράφηση επιγενετικών δεικτών σε καρκινικά κύτταρα. Πραγματοποιήθηκαν RNA-seq πειράματα συνοδευόμενα από βιοπληροφορική ανάλυση στην κυτταρική σειρά υψηλού βαθμού κακοήθειας γλοίωμα παιδιατρικού τύπου SJ-GBM2, με ή χωρίς χορήγηση του αναστολέα mm-102, ο οποίος αναστέλλει την αλληλεπίδραση της μεθυλοτρανσφεράσης MLL1 με την πρωτεΐνη WDR5 στο σύμπλοκο compass. Αυτή η αλληλεπίδραση αποτελεί κεντρικό μέρος της ικανότητας του συμπλόκου να τριμεθυλιώνει την ιστόνη H3 στη λύσίνη 4 (Η3Κ4m3), μία τροποποίηση που ενεργοποιεί την έκφραση των γονιδίων. Μέσω της συγκριτικής ανάλυσης εντοπίστηκαν γονίδια με μειωμένη έκφραση μετά τη χορήγηση του αναστολέα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα ANXA1 και DKK3 που η αύξησή τους έχει συσχετιστεί με δυσμενή πρόγνωση του όγκου αυτού. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε συγκριτική ανάλυση RNA-seq μεταξύ φυσιολογικών αστροκυττάρων (NHA) και των καρκινικών κυττάρων SJ-GBM2, με σκοπό τo χαρακτηρισμό του μεταγραφικού προφίλ τους. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν αυξημένη έκφραση σημαντικών μεταγραφικών παραγόντων της γλοιογένεσης, όπως ASCL1,OLIG2 και TCF4 στα καρκινικά κύτταρα. Τέλος, εφαρμόστηκε η τεχνολογία ChIP-seq για τη χαρτογράφηση του γονιδιωματικού αποτυπώματος της H3K27ac κατά μήκος των χρωμοσωμάτων στα SJ-GBM2, με στόχο τον εντοπισμό γονιδίων που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη του όγκου. Η κατανόηση αυτών των μοριακών μηχανισμών δύναται να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων επιστημονικών προσεγγίσεων για τον όγκο αυτό.","abstract_html":"Ο καρκίνος είναι μία πολυπαραγοντική νόσος, η οποία εκτός από γενετικές αλλαγές χαρακτηρίζεται από μεταβολές του επιγονιδιώματος, οι οποίες μεταβάλλουν το πρότυπο γονιδιακής έκφρασης. Το υψηλού βαθμού κακοήθειας γλοίωμα παιδιατρικού τύπου ανήκει σε αυτή την κατηγορία και χαρακτηρίζεται ως ένας σπάνιος, αλλά ιδιαίτερα επιθετικός πρωτοπαθής όγκος του κεντρικού νευρικού συστήματος, με περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές και δυσμενή πρόγνωση. Η ακετυλίωση της λυσίνης 27 της ιστόνης 3 (H3K27ac) αποτελεί επιγενετικό δείκτη ενεργών ενισχυτών και υποκινητών που ρυθμίζουν την έκφραση γονιδίων-κλειδιά για τον πολλαπλασιασμό και τη διεισδυτικότητα. Στην παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε μελέτη των προγραμμάτων γονιδιακής έκφρασης και χαρτογράφηση επιγενετικών δεικτών σε καρκινικά κύτταρα. Πραγματοποιήθηκαν RNA-seq πειράματα συνοδευόμενα από βιοπληροφορική ανάλυση στην κυτταρική σειρά υψηλού βαθμού κακοήθειας γλοίωμα παιδιατρικού τύπου SJ-GBM2, με ή χωρίς χορήγηση του αναστολέα mm-102, ο οποίος αναστέλλει την αλληλεπίδραση της μεθυλοτρανσφεράσης MLL1 με την πρωτεΐνη WDR5 στο σύμπλοκο compass. Αυτή η αλληλεπίδραση αποτελεί κεντρικό μέρος της ικανότητας του συμπλόκου να τριμεθυλιώνει την ιστόνη H3 στη λύσίνη 4 (Η3Κ4m3), μία τροποποίηση που ενεργοποιεί την έκφραση των γονιδίων. Μέσω της συγκριτικής ανάλυσης εντοπίστηκαν γονίδια με μειωμένη έκφραση μετά τη χορήγηση του αναστολέα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα ANXA1 και DKK3 που η αύξησή τους έχει συσχετιστεί με δυσμενή πρόγνωση του όγκου αυτού. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε συγκριτική ανάλυση RNA-seq μεταξύ φυσιολογικών αστροκυττάρων (NHA) και των καρκινικών κυττάρων SJ-GBM2, με σκοπό τo χαρακτηρισμό του μεταγραφικού προφίλ τους. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν αυξημένη έκφραση σημαντικών μεταγραφικών παραγόντων της γλοιογένεσης, όπως ASCL1,OLIG2 και TCF4 στα καρκινικά κύτταρα. Τέλος, εφαρμόστηκε η τεχνολογία ChIP-seq για τη χαρτογράφηση του γονιδιωματικού αποτυπώματος της H3K27ac κατά μήκος των χρωμοσωμάτων στα SJ-GBM2, με στόχο τον εντοπισμό γονιδίων που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη του όγκου. Η κατανόηση αυτών των μοριακών μηχανισμών δύναται να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων επιστημονικών προσεγγίσεων για τον όγκο αυτό.","abstract_has_math":false,"creators":["Μόκαλη Μαρία-Ιωάννα","Mokali Maria-Ioanna"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:54Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5313444"],"render_values":[{"text":"uoadl:5313444","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5313444","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5313444","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5313444","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Μόκαλη Μαρία-Ιωάννα","Mokali Maria-Ioanna"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5313444","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5313444"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο καρκίνος είναι μία πολυπαραγοντική νόσος, η οποία εκτός από γενετικές αλλαγές χαρακτηρίζεται από μεταβολές του επιγονιδιώματος, οι οποίες μεταβάλλουν το πρότυπο γονιδιακής έκφρασης. Το υψηλού βαθμού κακοήθειας γλοίωμα παιδιατρικού τύπου ανήκει σε αυτή την κατηγορία και χαρακτηρίζεται ως ένας σπάνιος, αλλά ιδιαίτερα επιθετικός πρωτοπαθής όγκος του κεντρικού νευρικού συστήματος, με περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές και δυσμενή πρόγνωση. Η ακετυλίωση της λυσίνης 27 της ιστόνης 3 (H3K27ac) αποτελεί επιγενετικό δείκτη ενεργών ενισχυτών και υποκινητών που ρυθμίζουν την έκφραση γονιδίων-κλειδιά για τον πολλαπλασιασμό και τη διεισδυτικότητα. Στην παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε μελέτη των προγραμμάτων γονιδιακής έκφρασης και χαρτογράφηση επιγενετικών δεικτών σε καρκινικά κύτταρα. Πραγματοποιήθηκαν RNA-seq πειράματα συνοδευόμενα από βιοπληροφορική ανάλυση στην κυτταρική σειρά υψηλού βαθμού κακοήθειας γλοίωμα παιδιατρικού τύπου SJ-GBM2, με ή χωρίς χορήγηση του αναστολέα mm-102, ο οποίος αναστέλλει την αλληλεπίδραση της μεθυλοτρανσφεράσης MLL1 με την πρωτεΐνη WDR5 στο σύμπλοκο compass. Αυτή η αλληλεπίδραση αποτελεί κεντρικό μέρος της ικανότητας του συμπλόκου να τριμεθυλιώνει την ιστόνη H3 στη λύσίνη 4 (Η3Κ4m3), μία τροποποίηση που ενεργοποιεί την έκφραση των γονιδίων. Μέσω της συγκριτικής ανάλυσης εντοπίστηκαν γονίδια με μειωμένη έκφραση μετά τη χορήγηση του αναστολέα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα ANXA1 και DKK3 που η αύξησή τους έχει συσχετιστεί με δυσμενή πρόγνωση του όγκου αυτού. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε συγκριτική ανάλυση RNA-seq μεταξύ φυσιολογικών αστροκυττάρων (NHA) και των καρκινικών κυττάρων SJ-GBM2, με σκοπό τo χαρακτηρισμό του μεταγραφικού προφίλ τους. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν αυξημένη έκφραση σημαντικών μεταγραφικών παραγόντων της γλοιογένεσης, όπως ASCL1,OLIG2 και TCF4 στα καρκινικά κύτταρα. Τέλος, εφαρμόστηκε η τεχνολογία ChIP-seq για τη χαρτογράφηση του γονιδιωματικού αποτυπώματος της H3K27ac κατά μήκος των χρωμοσωμάτων στα SJ-GBM2, με στόχο τον εντοπισμό γονιδίων που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη του όγκου. Η κατανόηση αυτών των μοριακών μηχανισμών δύναται να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων επιστημονικών προσεγγίσεων για τον όγκο αυτό.","Cancer is a multifactorial disease which is characterised by genetic alterations as well as epigenetic changes, which can modify the pattern of gene expression. Pediatric high grade gliomas is a rare, highly aggressive tumor of the central nervous system, with limited therapeutic potential and poor prognosis. Lysine 27 acetylation on histone 3 (H3K27ac) is an epigenetic marker of active enhancers and promoters, which regulate the expression of key genes associated with proliferation and invasiveness. In the present thesis, a study of gene expression programs and the mapping of epigenetic markers in cancer cells was conducted. RNA-seq experiments were performed, accompanied by bioinformatic analysis, on the pediatric high grade gliomas SJ-GBM2 cell line, with or without treatment with the inhibitor mm-102, which blocks the interaction of methyltransferase MLL1 with protein WDR5 of compass complex. This interaction is a central part of the complex’s ability to trimethylate histone H3 on lysine 4 (H3K4me3), a modification that activates gene expression. Through comparative analysis, genes with reduced expression after inhibitor treatment were identified, including ANXA1 and DKK3, whose upregulation has been associated with poor prognosis of this tumor. In parallel, an RNA-seq analysis was performed between normal human astrocytes (NHA) and SJ-GBM2 cancer cells, aiming to characterize their transcriptional profile. The results revealed increased expression of key transcription factors involved in gliogenesis, such as ASCL1, OLIG2, and TCF4, in the cancer cells. In addition, ChIP-seq technology was applied to map the genomic landscape of H3K27ac along the chromosomes in the cell line SJ-GBM2, aiming to identify genes that play a central role in the development of the tumor. Understanding these molecular mechanisms may facilitate the development of novel scientific approaches to the treatment of this tumor."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη μηχανισμών ρύθμισης της γονιδιακής έκφρασης στον καρκίνο"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Μόκαλη Μαρία-Ιωάννα","Mokali Maria-Ioanna"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Ο καρκίνος είναι μία πολυπαραγοντική νόσος, η οποία εκτός από γενετικές αλλαγές χαρακτηρίζεται από μεταβολές του επιγονιδιώματος, οι οποίες μεταβάλλουν το πρότυπο γονιδιακής έκφρασης. Το υψηλού βαθμού κακοήθειας γλοίωμα παιδιατρικού τύπου ανήκει σε αυτή την κατηγορία και χαρακτηρίζεται ως ένας σπάνιος, αλλά ιδιαίτερα επιθετικός πρωτοπαθής όγκος του κεντρικού νευρικού συστήματος, με περιορισμένες θεραπευτικές επιλογές και δυσμενή πρόγνωση. Η ακετυλίωση της λυσίνης 27 της ιστόνης 3 (H3K27ac) αποτελεί επιγενετικό δείκτη ενεργών ενισχυτών και υποκινητών που ρυθμίζουν την έκφραση γονιδίων-κλειδιά για τον πολλαπλασιασμό και τη διεισδυτικότητα. Στην παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε μελέτη των προγραμμάτων γονιδιακής έκφρασης και χαρτογράφηση επιγενετικών δεικτών σε καρκινικά κύτταρα. Πραγματοποιήθηκαν RNA-seq πειράματα συνοδευόμενα από βιοπληροφορική ανάλυση στην κυτταρική σειρά υψηλού βαθμού κακοήθειας γλοίωμα παιδιατρικού τύπου SJ-GBM2, με ή χωρίς χορήγηση του αναστολέα mm-102, ο οποίος αναστέλλει την αλληλεπίδραση της μεθυλοτρανσφεράσης MLL1 με την πρωτεΐνη WDR5 στο σύμπλοκο compass. Αυτή η αλληλεπίδραση αποτελεί κεντρικό μέρος της ικανότητας του συμπλόκου να τριμεθυλιώνει την ιστόνη H3 στη λύσίνη 4 (Η3Κ4m3), μία τροποποίηση που ενεργοποιεί την έκφραση των γονιδίων. Μέσω της συγκριτικής ανάλυσης εντοπίστηκαν γονίδια με μειωμένη έκφραση μετά τη χορήγηση του αναστολέα, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα ANXA1 και DKK3 που η αύξησή τους έχει συσχετιστεί με δυσμενή πρόγνωση του όγκου αυτού. Παράλληλα πραγματοποιήθηκε συγκριτική ανάλυση RNA-seq μεταξύ φυσιολογικών αστροκυττάρων (NHA) και των καρκινικών κυττάρων SJ-GBM2, με σκοπό τo χαρακτηρισμό του μεταγραφικού προφίλ τους. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν αυξημένη έκφραση σημαντικών μεταγραφικών παραγόντων της γλοιογένεσης, όπως ASCL1,OLIG2 και TCF4 στα καρκινικά κύτταρα. Τέλος, εφαρμόστηκε η τεχνολογία ChIP-seq για τη χαρτογράφηση του γονιδιωματικού αποτυπώματος της H3K27ac κατά μήκος των χρωμοσωμάτων στα SJ-GBM2, με στόχο τον εντοπισμό γονιδίων που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη του όγκου. Η κατανόηση αυτών των μοριακών μηχανισμών δύναται να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων επιστημονικών προσεγγίσεων για τον όγκο αυτό.","Cancer is a multifactorial disease which is characterised by genetic alterations as well as epigenetic changes, which can modify the pattern of gene expression. Pediatric high grade gliomas is a rare, highly aggressive tumor of the central nervous system, with limited therapeutic potential and poor prognosis. Lysine 27 acetylation on histone 3 (H3K27ac) is an epigenetic marker of active enhancers and promoters, which regulate the expression of key genes associated with proliferation and invasiveness. In the present thesis, a study of gene expression programs and the mapping of epigenetic markers in cancer cells was conducted. RNA-seq experiments were performed, accompanied by bioinformatic analysis, on the pediatric high grade gliomas SJ-GBM2 cell line, with or without treatment with the inhibitor mm-102, which blocks the interaction of methyltransferase MLL1 with protein WDR5 of compass complex. This interaction is a central part of the complex’s ability to trimethylate histone H3 on lysine 4 (H3K4me3), a modification that activates gene expression. Through comparative analysis, genes with reduced expression after inhibitor treatment were identified, including ANXA1 and DKK3, whose upregulation has been associated with poor prognosis of this tumor. In parallel, an RNA-seq analysis was performed between normal human astrocytes (NHA) and SJ-GBM2 cancer cells, aiming to characterize their transcriptional profile. The results revealed increased expression of key transcription factors involved in gliogenesis, such as ASCL1, OLIG2, and TCF4, in the cancer cells. In addition, ChIP-seq technology was applied to map the genomic landscape of H3K27ac along the chromosomes in the cell line SJ-GBM2, aiming to identify genes that play a central role in the development of the tumor. Understanding these molecular mechanisms may facilitate the development of novel scientific approaches to the treatment of this tumor."],"dc:identifier":["uoadl:5313444","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5313444"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μελέτη μηχανισμών ρύθμισης της γονιδιακής έκφρασης στον καρκίνο"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:54Z"}