{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5314232"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5314232","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Διερεύνηση της μεθυλίωσης ογκοκατασταλτικών γονιδίων APC, SOX17, RASSF1A και MGMT σε δείγματα σιέλου για την πρώιμη διάγνωση του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα","abstract":"Ο μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα (NSCLC) παραμένει ο πιο κοινός υποτύπος καρκίνου του πνεύμονα και μία από τις κύριες αιτίες θνησιμότητας που σχετίζεται με τον καρκίνο παγκοσμίως. Η ταχεία διάγνωση είναι κρίσιμη για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας ωστόσο, οι παραδοσιακές βιοψίες ιστών είναι επεμβατικές και δεν είναι πάντα εφικτές. Η «υγρή βιοψία» είναι μια εναλλακτική μη επεμβατική προσέγγιση και ο σίελος αναδύεται ως μια αξιόπιστη πηγή γενετικού υλικού. Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η μεθυλίωση του DNA ως μια κρίσιμη επιγενετική τροποποίηση καθώς σχετίζεται με την έναρξη και την εξέλιξη πολλών τύπων καρκίνου. Στόχος της παρούσας διπλωματικής ήταν να διερευνηθεί η μεθυλίωση των υποκινητών συγκεκριμένων ογκοκατασταλτικών γονιδίων (APC, SOX17, RASSF1A, MGMT) σε εξωκυττάριο DNA από σίελο. Για τον σκοπό αυτό συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν για τους εν λόγω δείκτες δείγματα σίελου από 18 ασθενείς με NSCLC, 8 ασθενείς με υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα και 10 υγιείς μάρτυρες. Η ανίχνευση της μεθυλίωσης των συγκεκριμένων δεικτών έγινε με χρήση αναλυτικά επικυρωμένων πρωτοκόλλων στην Real-time PCR ειδικά για την ανίχνευση της μεθυλίωσης (MSP-Real-time PCR). Τα αποτελέσματα εκφράστηκαν ως ποσοστό θετικής μεθυλίωσης και ως PMR (Percentage of Methylation Relative), που αντιπροσωπεύει το σχετικό ποσοστό μεθυλιωμένων αντιγράφων DNA. Στην ομάδα NSCLC παρατηρήθηκε μεθυλίωση στα γονίδια SOX17 (61,1%, PMR 29%), APC (38,9%, PMR 31,76%) και MGMT (16,7%, PMR 0,9%), ενώ το RASSF1A δεν εμφάνισε μεθυλίωση. Στην ομάδα COPD, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν SOX17 (50%, PMR 15,85%), APC (12,5%, PMR 0,4%) και MGMT (16,7%, PMR 2,8%), χωρίς μεθυλίωση στο RASSF1A. Στους υγιείς μάρτυρες παρατηρήθηκαν SOX17 (80%, PMR 3,83%), (APC 10%, PMR 0,005%), MGMT (40%, PMR 1,3%) και απουσία μεθυλίωσης του RASSF1A. Παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στον βαθμό μεθυλίωσης (PMR) των γονιδίων APC, SOX17 και MGMT μεταξύ των ομάδων μελέτης. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της συνδυαστικής αξιολόγησης της συχνότητας και του βαθμού μεθυλίωσης και ενισχύουν την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης της μεθυλίωσης του DNA στο σάλιο ως πιθανής μη επεμβατικής διαγνωστικής προσέγγισης για τον NSCLC σε μεγαλύτερες μελέτες.","abstract_html":"Ο μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα (NSCLC) παραμένει ο πιο κοινός υποτύπος καρκίνου του πνεύμονα και μία από τις κύριες αιτίες θνησιμότητας που σχετίζεται με τον καρκίνο παγκοσμίως. Η ταχεία διάγνωση είναι κρίσιμη για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας ωστόσο, οι παραδοσιακές βιοψίες ιστών είναι επεμβατικές και δεν είναι πάντα εφικτές. Η «υγρή βιοψία» είναι μια εναλλακτική μη επεμβατική προσέγγιση και ο σίελος αναδύεται ως μια αξιόπιστη πηγή γενετικού υλικού. Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η μεθυλίωση του DNA ως μια κρίσιμη επιγενετική τροποποίηση καθώς σχετίζεται με την έναρξη και την εξέλιξη πολλών τύπων καρκίνου. Στόχος της παρούσας διπλωματικής ήταν να διερευνηθεί η μεθυλίωση των υποκινητών συγκεκριμένων ογκοκατασταλτικών γονιδίων (APC, SOX17, RASSF1A, MGMT) σε εξωκυττάριο DNA από σίελο. Για τον σκοπό αυτό συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν για τους εν λόγω δείκτες δείγματα σίελου από 18 ασθενείς με NSCLC, 8 ασθενείς με υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα και 10 υγιείς μάρτυρες. Η ανίχνευση της μεθυλίωσης των συγκεκριμένων δεικτών έγινε με χρήση αναλυτικά επικυρωμένων πρωτοκόλλων στην Real-time PCR ειδικά για την ανίχνευση της μεθυλίωσης (MSP-Real-time PCR). Τα αποτελέσματα εκφράστηκαν ως ποσοστό θετικής μεθυλίωσης και ως PMR (Percentage of Methylation Relative), που αντιπροσωπεύει το σχετικό ποσοστό μεθυλιωμένων αντιγράφων DNA. Στην ομάδα NSCLC παρατηρήθηκε μεθυλίωση στα γονίδια SOX17 (61,1%, PMR 29%), APC (38,9%, PMR 31,76%) και MGMT (16,7%, PMR 0,9%), ενώ το RASSF1A δεν εμφάνισε μεθυλίωση. Στην ομάδα COPD, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν SOX17 (50%, PMR 15,85%), APC (12,5%, PMR 0,4%) και MGMT (16,7%, PMR 2,8%), χωρίς μεθυλίωση στο RASSF1A. Στους υγιείς μάρτυρες παρατηρήθηκαν SOX17 (80%, PMR 3,83%), (APC 10%, PMR 0,005%), MGMT (40%, PMR 1,3%) και απουσία μεθυλίωσης του RASSF1A. Παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στον βαθμό μεθυλίωσης (PMR) των γονιδίων APC, SOX17 και MGMT μεταξύ των ομάδων μελέτης. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της συνδυαστικής αξιολόγησης της συχνότητας και του βαθμού μεθυλίωσης και ενισχύουν την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης της μεθυλίωσης του DNA στο σάλιο ως πιθανής μη επεμβατικής διαγνωστικής προσέγγισης για τον NSCLC σε μεγαλύτερες μελέτες.","abstract_has_math":false,"creators":["ΧΡΙΣΤΟΥ ΖΗΝΟΒΙΑ","CHRISTOU ZINOVIA"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:56Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5314232"],"render_values":[{"text":"uoadl:5314232","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5314232","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5314232","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5314232","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΧΡΙΣΤΟΥ ΖΗΝΟΒΙΑ","CHRISTOU ZINOVIA"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5314232","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5314232"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Ο μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα (NSCLC) παραμένει ο πιο κοινός υποτύπος καρκίνου του πνεύμονα και μία από τις κύριες αιτίες θνησιμότητας που σχετίζεται με τον καρκίνο παγκοσμίως. Η ταχεία διάγνωση είναι κρίσιμη για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας ωστόσο, οι παραδοσιακές βιοψίες ιστών είναι επεμβατικές και δεν είναι πάντα εφικτές. Η «υγρή βιοψία» είναι μια εναλλακτική μη επεμβατική προσέγγιση και ο σίελος αναδύεται ως μια αξιόπιστη πηγή γενετικού υλικού. Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η μεθυλίωση του DNA ως μια κρίσιμη επιγενετική τροποποίηση καθώς σχετίζεται με την έναρξη και την εξέλιξη πολλών τύπων καρκίνου. Στόχος της παρούσας διπλωματικής ήταν να διερευνηθεί η μεθυλίωση των υποκινητών συγκεκριμένων ογκοκατασταλτικών γονιδίων (APC, SOX17, RASSF1A, MGMT) σε εξωκυττάριο DNA από σίελο. Για τον σκοπό αυτό συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν για τους εν λόγω δείκτες δείγματα σίελου από 18 ασθενείς με NSCLC, 8 ασθενείς με υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα και 10 υγιείς μάρτυρες. Η ανίχνευση της μεθυλίωσης των συγκεκριμένων δεικτών έγινε με χρήση αναλυτικά επικυρωμένων πρωτοκόλλων στην Real-time PCR ειδικά για την ανίχνευση της μεθυλίωσης (MSP-Real-time PCR). Τα αποτελέσματα εκφράστηκαν ως ποσοστό θετικής μεθυλίωσης και ως PMR (Percentage of Methylation Relative), που αντιπροσωπεύει το σχετικό ποσοστό μεθυλιωμένων αντιγράφων DNA. Στην ομάδα NSCLC παρατηρήθηκε μεθυλίωση στα γονίδια SOX17 (61,1%, PMR 29%), APC (38,9%, PMR 31,76%) και MGMT (16,7%, PMR 0,9%), ενώ το RASSF1A δεν εμφάνισε μεθυλίωση. Στην ομάδα COPD, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν SOX17 (50%, PMR 15,85%), APC (12,5%, PMR 0,4%) και MGMT (16,7%, PMR 2,8%), χωρίς μεθυλίωση στο RASSF1A. Στους υγιείς μάρτυρες παρατηρήθηκαν SOX17 (80%, PMR 3,83%), (APC 10%, PMR 0,005%), MGMT (40%, PMR 1,3%) και απουσία μεθυλίωσης του RASSF1A. Παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στον βαθμό μεθυλίωσης (PMR) των γονιδίων APC, SOX17 και MGMT μεταξύ των ομάδων μελέτης. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της συνδυαστικής αξιολόγησης της συχνότητας και του βαθμού μεθυλίωσης και ενισχύουν την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης της μεθυλίωσης του DNA στο σάλιο ως πιθανής μη επεμβατικής διαγνωστικής προσέγγισης για τον NSCLC σε μεγαλύτερες μελέτες.","Non-small cell lung cancer (NSCLC) remains the most common subtype of lung cancer and one of the leading causes of cancer-related mortality worldwide. Rapid diagnosis is critical for effective treatment; however, traditional tissue biopsies are invasive and not always feasible. \"Liquid biopsy\" is an alternative non-invasive approach, and saliva is emerging as a reliable source of genetic material. In this context, DNA methylation is of particular interest as a critical epigenetic modification, as it is associated with the initiation and progression of many types of cancer. The aim of this thesis was to investigate the methylation of specific tumor suppressor genes (APC, SOX17, RASSF1A, MGMT) in extracellular DNA from saliva. For this purpose, saliva samples from 18 patients with NSCLC, 8 patients at high risk of developing lung cancer, and 10 healthy controls were collected and analyzed for these markers. Methylation of these markers was detected using analytically validated protocols in real-time PCR specifically designed for methylation detection (MSP-Real-time PCR). The results were expressed as a percentage of positive methylation and as PMR (Percentage of Methylation Relative), which represents the relative percentage of methylated DNA copies. In the NSCLC group, methylation was observed in the SOX17 (61.1%, PMR 29%), APC (38.9%, PMR 31.76%), and MGMT (16.7%, PMR 0.9%) genes, while RASSF1A did not show methylation. In the COPD group, the corresponding percentages were SOX17 (50%, PMR 15.85%), APC (12.5%, PMR 0.4%) and MGMT (16.7%, PMR 2.8%), with no methylation in RASSF1A. In healthy controls, SOX17 (80%, PMR 3.83%), APC (10%, PMR 0.005%), MGMT (40%, PMR 1.3%) and absence of methylation of RASSF1A were observed. Statistically significant differences in the degree of methylation (PMR) of the APC, SOX17, and MGMT genes were observed between the study groups. However, these results highlight the importance of combined assessment of methylation frequency and degree and reinforce the need for further investigation of DNA methylation in saliva as a potential non-invasive diagnostic approach for NSCLC in larger studies."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Διερεύνηση της μεθυλίωσης ογκοκατασταλτικών γονιδίων APC, SOX17, RASSF1A και MGMT σε δείγματα σιέλου για την πρώιμη διάγνωση του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΧΡΙΣΤΟΥ ΖΗΝΟΒΙΑ","CHRISTOU ZINOVIA"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Ο μη μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα (NSCLC) παραμένει ο πιο κοινός υποτύπος καρκίνου του πνεύμονα και μία από τις κύριες αιτίες θνησιμότητας που σχετίζεται με τον καρκίνο παγκοσμίως. Η ταχεία διάγνωση είναι κρίσιμη για την αποτελεσματικότητα της θεραπείας ωστόσο, οι παραδοσιακές βιοψίες ιστών είναι επεμβατικές και δεν είναι πάντα εφικτές. Η «υγρή βιοψία» είναι μια εναλλακτική μη επεμβατική προσέγγιση και ο σίελος αναδύεται ως μια αξιόπιστη πηγή γενετικού υλικού. Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η μεθυλίωση του DNA ως μια κρίσιμη επιγενετική τροποποίηση καθώς σχετίζεται με την έναρξη και την εξέλιξη πολλών τύπων καρκίνου. Στόχος της παρούσας διπλωματικής ήταν να διερευνηθεί η μεθυλίωση των υποκινητών συγκεκριμένων ογκοκατασταλτικών γονιδίων (APC, SOX17, RASSF1A, MGMT) σε εξωκυττάριο DNA από σίελο. Για τον σκοπό αυτό συλλέχθηκαν και αναλύθηκαν για τους εν λόγω δείκτες δείγματα σίελου από 18 ασθενείς με NSCLC, 8 ασθενείς με υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα και 10 υγιείς μάρτυρες. Η ανίχνευση της μεθυλίωσης των συγκεκριμένων δεικτών έγινε με χρήση αναλυτικά επικυρωμένων πρωτοκόλλων στην Real-time PCR ειδικά για την ανίχνευση της μεθυλίωσης (MSP-Real-time PCR). Τα αποτελέσματα εκφράστηκαν ως ποσοστό θετικής μεθυλίωσης και ως PMR (Percentage of Methylation Relative), που αντιπροσωπεύει το σχετικό ποσοστό μεθυλιωμένων αντιγράφων DNA. Στην ομάδα NSCLC παρατηρήθηκε μεθυλίωση στα γονίδια SOX17 (61,1%, PMR 29%), APC (38,9%, PMR 31,76%) και MGMT (16,7%, PMR 0,9%), ενώ το RASSF1A δεν εμφάνισε μεθυλίωση. Στην ομάδα COPD, τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν SOX17 (50%, PMR 15,85%), APC (12,5%, PMR 0,4%) και MGMT (16,7%, PMR 2,8%), χωρίς μεθυλίωση στο RASSF1A. Στους υγιείς μάρτυρες παρατηρήθηκαν SOX17 (80%, PMR 3,83%), (APC 10%, PMR 0,005%), MGMT (40%, PMR 1,3%) και απουσία μεθυλίωσης του RASSF1A. Παρατηρήθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στον βαθμό μεθυλίωσης (PMR) των γονιδίων APC, SOX17 και MGMT μεταξύ των ομάδων μελέτης. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της συνδυαστικής αξιολόγησης της συχνότητας και του βαθμού μεθυλίωσης και ενισχύουν την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης της μεθυλίωσης του DNA στο σάλιο ως πιθανής μη επεμβατικής διαγνωστικής προσέγγισης για τον NSCLC σε μεγαλύτερες μελέτες.","Non-small cell lung cancer (NSCLC) remains the most common subtype of lung cancer and one of the leading causes of cancer-related mortality worldwide. Rapid diagnosis is critical for effective treatment; however, traditional tissue biopsies are invasive and not always feasible. \"Liquid biopsy\" is an alternative non-invasive approach, and saliva is emerging as a reliable source of genetic material. In this context, DNA methylation is of particular interest as a critical epigenetic modification, as it is associated with the initiation and progression of many types of cancer. The aim of this thesis was to investigate the methylation of specific tumor suppressor genes (APC, SOX17, RASSF1A, MGMT) in extracellular DNA from saliva. For this purpose, saliva samples from 18 patients with NSCLC, 8 patients at high risk of developing lung cancer, and 10 healthy controls were collected and analyzed for these markers. Methylation of these markers was detected using analytically validated protocols in real-time PCR specifically designed for methylation detection (MSP-Real-time PCR). The results were expressed as a percentage of positive methylation and as PMR (Percentage of Methylation Relative), which represents the relative percentage of methylated DNA copies. In the NSCLC group, methylation was observed in the SOX17 (61.1%, PMR 29%), APC (38.9%, PMR 31.76%), and MGMT (16.7%, PMR 0.9%) genes, while RASSF1A did not show methylation. In the COPD group, the corresponding percentages were SOX17 (50%, PMR 15.85%), APC (12.5%, PMR 0.4%) and MGMT (16.7%, PMR 2.8%), with no methylation in RASSF1A. In healthy controls, SOX17 (80%, PMR 3.83%), APC (10%, PMR 0.005%), MGMT (40%, PMR 1.3%) and absence of methylation of RASSF1A were observed. Statistically significant differences in the degree of methylation (PMR) of the APC, SOX17, and MGMT genes were observed between the study groups. However, these results highlight the importance of combined assessment of methylation frequency and degree and reinforce the need for further investigation of DNA methylation in saliva as a potential non-invasive diagnostic approach for NSCLC in larger studies."],"dc:identifier":["uoadl:5314232","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5314232"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Διερεύνηση της μεθυλίωσης ογκοκατασταλτικών γονιδίων APC, SOX17, RASSF1A και MGMT σε δείγματα σιέλου για την πρώιμη διάγνωση του μη μικροκυτταρικού καρκίνου του πνεύμονα"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:56Z"}