{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5315329"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5315329","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"La traductologie francophone au carrefour des sciences et des siècles : analyse de sa terminologie à partir du dictionnaire Notions d'Histoire de la Traduction de Jean Delisle (2021)","abstract":"Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία διερευνά την εξέλιξη της γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας μέσω ανάλυσης της ορολογίας της, με σημείο αναφοράς το λεξικό Notions d’Histoire de la Traduction (NHT) του Jean Delisle (2021). Το πεδίο της μεταφρασεολογίας αναδεικνύεται ως ένα διεπιστημονικό πεδίο που διαμορφώνεται στη διασταύρωση των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, αντανακλώντας τη μεταβαλλόμενη δυναμική των θεωρητικών σχολών και των επιστημονικών θέσεων από τον Μεσαίωνα έως σήμερα. Υιοθετώντας μια ιστορικο-ορολογική (terminochronique) προσέγγιση, η εργασία προσεγγίζει το λεξικό NHT ως καθρέφτη των εννοιολογικών θεμελίων, των θεματικών προσανατολισμών και των εν εξελίξει επιστημονικών διλημμάτων της σύγχρονης γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας. Η ορολογία αναδεικνύεται ως μέσο χαρτογράφησης της επιστημονικής ταυτότητας του πεδίου: οι όροι αναλαμβάνουν ρόλο τόσο περιγραφικό όσο και αναλυτικό, καταγράφοντας τις μετατοπίσεις της επιστημολογίας, την ανταλλαγή ιδεών μεταξύ των επιστημών καθώς και τα ζητήματα ταυτότητας. Η μεθοδολογία βασίζεται σε συστηματική ανάλυση 855 όρων και 1032 εννοιών από το έργο του Delisle, με έμφαση στη διαμόρφωση (νεολογισμοί, δάνεια), τη διαχρονική εξέλιξη και τις διεπιστημονικές συνδέσεις τους. Αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο βασικές έννοιες στην ορολογία, επηρεασμένες συχνά από τη φιλοσοφία, την κοινωνιολογία και τη γλωσσολογία, αντανακλούν τον καινοτόμο και εξελικτικό χαρακτήρα του πεδίου. Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στις τελευταίες δεκαετίες (2000–2020), κατά τις οποίες παρατηρείται επιτάχυνση της μετα-γλωσσικής ανανέωσης, ενίσχυση της διεπιστημονικότητας και αναστοχασμός θεμελιωδών ζητημάτων. Αποδεικνύεται ότι η ορολογία της μεταφρασεολογίας δεν αποτυπώνει απλώς τις εξελίξεις, αλλά συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση των παραδειγμάτων της, γεφυρώνοντας τις ανθρωπιστικές επιστήμες, τις κοινωνικές επιστήμες και τη σύγχρονη φιλοσοφική σκέψη. Συμπερασματικά, η εργασία επιβεβαιώνει το επίκεντρο της ορολογικής έρευνας στην κατανόηση της ταυτότητας, της εξέλιξης και της επιστημονικής εγκυρότητας της γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας, προσκαλώντας περαιτέρω διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ γλώσσας, γνώσης και επιστημονικής συγκρότησης.","abstract_html":"Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία διερευνά την εξέλιξη της γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας μέσω ανάλυσης της ορολογίας της, με σημείο αναφοράς το λεξικό Notions d’Histoire de la Traduction (NHT) του Jean Delisle (2021). Το πεδίο της μεταφρασεολογίας αναδεικνύεται ως ένα διεπιστημονικό πεδίο που διαμορφώνεται στη διασταύρωση των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, αντανακλώντας τη μεταβαλλόμενη δυναμική των θεωρητικών σχολών και των επιστημονικών θέσεων από τον Μεσαίωνα έως σήμερα. Υιοθετώντας μια ιστορικο-ορολογική (terminochronique) προσέγγιση, η εργασία προσεγγίζει το λεξικό NHT ως καθρέφτη των εννοιολογικών θεμελίων, των θεματικών προσανατολισμών και των εν εξελίξει επιστημονικών διλημμάτων της σύγχρονης γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας. Η ορολογία αναδεικνύεται ως μέσο χαρτογράφησης της επιστημονικής ταυτότητας του πεδίου: οι όροι αναλαμβάνουν ρόλο τόσο περιγραφικό όσο και αναλυτικό, καταγράφοντας τις μετατοπίσεις της επιστημολογίας, την ανταλλαγή ιδεών μεταξύ των επιστημών καθώς και τα ζητήματα ταυτότητας. Η μεθοδολογία βασίζεται σε συστηματική ανάλυση 855 όρων και 1032 εννοιών από το έργο του Delisle, με έμφαση στη διαμόρφωση (νεολογισμοί, δάνεια), τη διαχρονική εξέλιξη και τις διεπιστημονικές συνδέσεις τους. Αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο βασικές έννοιες στην ορολογία, επηρεασμένες συχνά από τη φιλοσοφία, την κοινωνιολογία και τη γλωσσολογία, αντανακλούν τον καινοτόμο και εξελικτικό χαρακτήρα του πεδίου. Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στις τελευταίες δεκαετίες (2000–2020), κατά τις οποίες παρατηρείται επιτάχυνση της μετα-γλωσσικής ανανέωσης, ενίσχυση της διεπιστημονικότητας και αναστοχασμός θεμελιωδών ζητημάτων. Αποδεικνύεται ότι η ορολογία της μεταφρασεολογίας δεν αποτυπώνει απλώς τις εξελίξεις, αλλά συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση των παραδειγμάτων της, γεφυρώνοντας τις ανθρωπιστικές επιστήμες, τις κοινωνικές επιστήμες και τη σύγχρονη φιλοσοφική σκέψη. Συμπερασματικά, η εργασία επιβεβαιώνει το επίκεντρο της ορολογικής έρευνας στην κατανόηση της ταυτότητας, της εξέλιξης και της επιστημονικής εγκυρότητας της γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας, προσκαλώντας περαιτέρω διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ γλώσσας, γνώσης και επιστημονικής συγκρότησης.","abstract_has_math":false,"creators":["ΚΟΤΣΑΝΑΔΑΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ ΠΟΛΥΖΩΗΣ","KOTSANADAS DIMOPOULOS POLYZOIS"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:58Z","subjects":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"languages":["Γαλλικά","French"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5315329"],"render_values":[{"text":"uoadl:5315329","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315329","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315329","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5315329","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["ΚΟΤΣΑΝΑΔΑΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ ΠΟΛΥΖΩΗΣ","KOTSANADAS DIMOPOULOS POLYZOIS"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Γαλλικά","French"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5315329","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315329"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία διερευνά την εξέλιξη της γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας μέσω ανάλυσης της ορολογίας της, με σημείο αναφοράς το λεξικό Notions d’Histoire de la Traduction (NHT) του Jean Delisle (2021). Το πεδίο της μεταφρασεολογίας αναδεικνύεται ως ένα διεπιστημονικό πεδίο που διαμορφώνεται στη διασταύρωση των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, αντανακλώντας τη μεταβαλλόμενη δυναμική των θεωρητικών σχολών και των επιστημονικών θέσεων από τον Μεσαίωνα έως σήμερα. Υιοθετώντας μια ιστορικο-ορολογική (terminochronique) προσέγγιση, η εργασία προσεγγίζει το λεξικό NHT ως καθρέφτη των εννοιολογικών θεμελίων, των θεματικών προσανατολισμών και των εν εξελίξει επιστημονικών διλημμάτων της σύγχρονης γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας. Η ορολογία αναδεικνύεται ως μέσο χαρτογράφησης της επιστημονικής ταυτότητας του πεδίου: οι όροι αναλαμβάνουν ρόλο τόσο περιγραφικό όσο και αναλυτικό, καταγράφοντας τις μετατοπίσεις της επιστημολογίας, την ανταλλαγή ιδεών μεταξύ των επιστημών καθώς και τα ζητήματα ταυτότητας. Η μεθοδολογία βασίζεται σε συστηματική ανάλυση 855 όρων και 1032 εννοιών από το έργο του Delisle, με έμφαση στη διαμόρφωση (νεολογισμοί, δάνεια), τη διαχρονική εξέλιξη και τις διεπιστημονικές συνδέσεις τους. Αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο βασικές έννοιες στην ορολογία, επηρεασμένες συχνά από τη φιλοσοφία, την κοινωνιολογία και τη γλωσσολογία, αντανακλούν τον καινοτόμο και εξελικτικό χαρακτήρα του πεδίου. Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στις τελευταίες δεκαετίες (2000–2020), κατά τις οποίες παρατηρείται επιτάχυνση της μετα-γλωσσικής ανανέωσης, ενίσχυση της διεπιστημονικότητας και αναστοχασμός θεμελιωδών ζητημάτων. Αποδεικνύεται ότι η ορολογία της μεταφρασεολογίας δεν αποτυπώνει απλώς τις εξελίξεις, αλλά συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση των παραδειγμάτων της, γεφυρώνοντας τις ανθρωπιστικές επιστήμες, τις κοινωνικές επιστήμες και τη σύγχρονη φιλοσοφική σκέψη. Συμπερασματικά, η εργασία επιβεβαιώνει το επίκεντρο της ορολογικής έρευνας στην κατανόηση της ταυτότητας, της εξέλιξης και της επιστημονικής εγκυρότητας της γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας, προσκαλώντας περαιτέρω διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ γλώσσας, γνώσης και επιστημονικής συγκρότησης.","This master’s thesis investigates the evolution of francophone translation studies (traductologie) through a terminological analysis centered on Jean Delisle’s Notions d’Histoire de la Traduction (NHT) dictionary (2021). Framing translation studies as an academic field that has emerged at the crossroads of human and social sciences, the research traces its distinctive terminological dynamism, reflecting the intensification and diversification of theoretical schools and discourses from the Middle Ages to the present. By adopting a historico-terminological (terminochronique) perspective, the essay explores how the NHT dictionary encapsulates the conceptual foundations, thematic orientations, and ongoing debates within contemporary francophone translation studies. The work underscores the role of terminology as a window into disciplinary history—terms function not only as descriptors but also as records of epistemological shifts, interdisciplinary exchanges, and identity debates. The methodology involves a systematic analysis of 855 terms and 1032 notions drawn from Delisle’s corpus, tracing their formation (including neologisms and borrowings), diachronic evolution, and interdisciplinary interconnections. The study highlights how key concepts and terminologies—often shaped by philosophical, sociological, and linguistic influences—mirror the field’s innovative and adaptive nature. Special attention is devoted to recent decades (2000–2020), characterized by an acceleration of lexical innovation, increased interdisciplinarity, and reflective reexamination of foundational issues. The thesis demonstrates that terminology in translation studies has not only documented shifts in the field but actively shaped its paradigms, bridging the humanities, social sciences, and contemporary philosophical thought. In conclusion, this study affirms the centrality of terminological research for understanding the identity, evolution, and scientific legitimacy of francophone translation studies, and it invites further inquiry into the interrelations between language, knowledge, and disciplinary formation."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["La traductologie francophone au carrefour des sciences et des siècles : analyse de sa terminologie à partir du dictionnaire Notions d'Histoire de la Traduction de Jean Delisle (2021)"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["ΚΟΤΣΑΝΑΔΑΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ ΠΟΛΥΖΩΗΣ","KOTSANADAS DIMOPOULOS POLYZOIS"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία διερευνά την εξέλιξη της γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας μέσω ανάλυσης της ορολογίας της, με σημείο αναφοράς το λεξικό Notions d’Histoire de la Traduction (NHT) του Jean Delisle (2021). Το πεδίο της μεταφρασεολογίας αναδεικνύεται ως ένα διεπιστημονικό πεδίο που διαμορφώνεται στη διασταύρωση των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών, αντανακλώντας τη μεταβαλλόμενη δυναμική των θεωρητικών σχολών και των επιστημονικών θέσεων από τον Μεσαίωνα έως σήμερα. Υιοθετώντας μια ιστορικο-ορολογική (terminochronique) προσέγγιση, η εργασία προσεγγίζει το λεξικό NHT ως καθρέφτη των εννοιολογικών θεμελίων, των θεματικών προσανατολισμών και των εν εξελίξει επιστημονικών διλημμάτων της σύγχρονης γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας. Η ορολογία αναδεικνύεται ως μέσο χαρτογράφησης της επιστημονικής ταυτότητας του πεδίου: οι όροι αναλαμβάνουν ρόλο τόσο περιγραφικό όσο και αναλυτικό, καταγράφοντας τις μετατοπίσεις της επιστημολογίας, την ανταλλαγή ιδεών μεταξύ των επιστημών καθώς και τα ζητήματα ταυτότητας. Η μεθοδολογία βασίζεται σε συστηματική ανάλυση 855 όρων και 1032 εννοιών από το έργο του Delisle, με έμφαση στη διαμόρφωση (νεολογισμοί, δάνεια), τη διαχρονική εξέλιξη και τις διεπιστημονικές συνδέσεις τους. Αναδεικνύεται ο τρόπος με τον οποίο βασικές έννοιες στην ορολογία, επηρεασμένες συχνά από τη φιλοσοφία, την κοινωνιολογία και τη γλωσσολογία, αντανακλούν τον καινοτόμο και εξελικτικό χαρακτήρα του πεδίου. Ιδιαίτερη προσοχή δίδεται στις τελευταίες δεκαετίες (2000–2020), κατά τις οποίες παρατηρείται επιτάχυνση της μετα-γλωσσικής ανανέωσης, ενίσχυση της διεπιστημονικότητας και αναστοχασμός θεμελιωδών ζητημάτων. Αποδεικνύεται ότι η ορολογία της μεταφρασεολογίας δεν αποτυπώνει απλώς τις εξελίξεις, αλλά συμβάλλει ενεργά στη διαμόρφωση των παραδειγμάτων της, γεφυρώνοντας τις ανθρωπιστικές επιστήμες, τις κοινωνικές επιστήμες και τη σύγχρονη φιλοσοφική σκέψη. Συμπερασματικά, η εργασία επιβεβαιώνει το επίκεντρο της ορολογικής έρευνας στην κατανόηση της ταυτότητας, της εξέλιξης και της επιστημονικής εγκυρότητας της γαλλόφωνης μεταφρασεολογίας, προσκαλώντας περαιτέρω διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ γλώσσας, γνώσης και επιστημονικής συγκρότησης.","This master’s thesis investigates the evolution of francophone translation studies (traductologie) through a terminological analysis centered on Jean Delisle’s Notions d’Histoire de la Traduction (NHT) dictionary (2021). Framing translation studies as an academic field that has emerged at the crossroads of human and social sciences, the research traces its distinctive terminological dynamism, reflecting the intensification and diversification of theoretical schools and discourses from the Middle Ages to the present. By adopting a historico-terminological (terminochronique) perspective, the essay explores how the NHT dictionary encapsulates the conceptual foundations, thematic orientations, and ongoing debates within contemporary francophone translation studies. The work underscores the role of terminology as a window into disciplinary history—terms function not only as descriptors but also as records of epistemological shifts, interdisciplinary exchanges, and identity debates. The methodology involves a systematic analysis of 855 terms and 1032 notions drawn from Delisle’s corpus, tracing their formation (including neologisms and borrowings), diachronic evolution, and interdisciplinary interconnections. The study highlights how key concepts and terminologies—often shaped by philosophical, sociological, and linguistic influences—mirror the field’s innovative and adaptive nature. Special attention is devoted to recent decades (2000–2020), characterized by an acceleration of lexical innovation, increased interdisciplinarity, and reflective reexamination of foundational issues. The thesis demonstrates that terminology in translation studies has not only documented shifts in the field but actively shaped its paradigms, bridging the humanities, social sciences, and contemporary philosophical thought. In conclusion, this study affirms the centrality of terminological research for understanding the identity, evolution, and scientific legitimacy of francophone translation studies, and it invites further inquiry into the interrelations between language, knowledge, and disciplinary formation."],"dc:identifier":["uoadl:5315329","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315329"],"dc:language":["Γαλλικά","French"],"dc:subject":["Γλώσσα – Λογοτεχνία","Language – Literature"],"dc:title":["La traductologie francophone au carrefour des sciences et des siècles : analyse de sa terminologie à partir du dictionnaire Notions d'Histoire de la Traduction de Jean Delisle (2021)"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:58Z"}