{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5315335"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5315335","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"The role of natural deep eutectic solvents in the development and physicochemical evaluation of DSPC: Cholesterol lipid-based nanoparticles","abstract":"Η νανοτεχνολογία παρουσιάζει εξαιρετικές δυνατότητες σε ποικίλες φαρμακευτικές και βιοϊατρικές εφαρμογές και, ιδιαίτερα, στον τομέα της μεταφοράς φαρμακομορίων. Τα νανοσωματίδια που οικοδομούνται με βάση τα λιπίδια αποτελούν μοναδικά νανοτεχνολογικά συστήματα που χρησιμοποιούνται ευρέως για τη μεταφορά φαρμακευτικών μορίων, καθ΄ως έχουν την ικανότητα να μεταφέρουν τόσο υδρόφιλα όσο και υδρόφοβα βιοδραστικά μόρια, βελτιώνοντας τη φαρμακοκινητική τους συμπεριφορά και μειώνοντας την τοξικότητά τους. Ωστόσο, οι περισσότερες συμβατικές διαδικασίες παρασκευής λιπιδικών νανοσυστημάτων βασίζονται στη χρήση οργανικών διαλυτών, απαιτώντας πρόσθετα βήματα για την απομάκρυνσή τους. Έτσι, η χρήση πράσινων διαλυτών, όπως των φυσικών βαθέως ευτηκτικών διαλυτών (NaDES), μπορεί να προσφέρει πολλαπλά πλεονεκτήματα και να βελτιώσει την καταλληλότητα των λιπιδικών νανοσυστημάτων για παρασκευή μέσω βιομηχανικών μεθόδων. H παρούσα μελέτη αποσκοπεί στην ανάπτυξη, τον φυσικοχημικό χαρακτηρισμό και την βελτιστοποίηση νανοσωματιδίων με βάση τα λιπίδια, αποτελούμενων από DSPC και χοληστερόλη σε συγκεκριμένη μοριακή αναλογία, τα οποία εγκλωβίζουν σουλφοροδαμίνη. Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποιήθηκε πειραματικός σχεδιασμός Box-Behnken για τον σχεδιασμό των πειραμάτων και τη διερεύνηση της επίδρασης των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυσταμάτων, συμπεριλαμβανομ΄ένων των συγκεντρώσεων των συνολικών λιπιδίων, του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη και της σουλφοροδαμίνης, στα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των νανοσωματιδίων, όπως το μέγεθος, η πολυδιασπορά και η απόδοση εγκλωβισμού σουλφοροδαμίνης. Τα λιπιδικά νανοσυστήματα παρασκευάστηκαν με μία τροποποιημένη μέθοδο θέρμανσης, στην οποία ο φυσικός βαθέως ευτηκτικός διαλύτης, ο οποίος παρασκευάστηκε από χλωριούχο χολίνη (ChCl) και ουρία σε συγκεκριμένη μοριακή αναλογία, χρησιμοποιήθηκε ως εναλλακτική των συμβατικών οργανικών διαλυτών. Μετά την παρασκευή, οι φυσικοχημικές ιδιότητες των νανοσωματιδίων, και συγκεκριμένα το μέγεθος και η κατανομή μεγέθους, προσδιορίστηκαν με την τεχνική της δυναμικής σκέδασης του φωτός (DLS) για διάστημα 28 ημερών. Τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά και η σταθερότητα των παρασκευασθέντων νανοσυστημάτων επηρεάστηκαν σημαντικά από τις συγκεντρώσεις των συνολικών λιπιδίων και του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη που χρησιμοποιήθηκαν στη διαδικασία παρασκευής τους, οι οποίες επηρέασαν τη λυοτροπική συμπεριφορά και την πολυπλοκότητα των συστημάτων. Το ζ-δυναμικό προσδιορίστηκε με την τεχνική της ηλεκτροφορητικής σκέδασης του φωτός (ELS). Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν έδειξαν σαφή συσχέτιση μεταξύ των τιμών του ζ-δυναμικού και των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων. Επιπλέον, τόσο το ποσοστό όσο και η συγκέντρωση της σουλφοροδαμίνης που εγκλωβίστηκε στα λιπιδικά νανοσυστήματα προσδιορίστηκαν με φασματοσκοπία UV-Vis, με την συγκέντρωση να επηρεάζεται σημαντικά από την περιεκτικότητα σε λιπίδια των παρασκευασθέντων νανοσυστημάτων. Μετά την παρασκευή και τον φυσικοχημικό χαρακτηρισμό των λιπιδικών νανοσυστημάτων, χρησιμοποιήθηκε ο πειραματικός σχεδιασμός Box-Behnken προκειμένου να μελετηθεί η επίδραση των ανεξάρτητων μεταβλητών, δηλαδή των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων, σε κάθε απόκριση και να βελτιστοποιηθούν τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των νανοσυστημάτων. Συγκεκριμένα, η ανάλυση επέτρεψε την ανάπτυξη ενός στατιστικά σημαντικού μειωμένου τετραγωνικού μοντέλου, το οποίο συσχετίζει τη συγκέντρωση της εγκλωβισμένης σουλφοροδαμίνης με τις συγκεντρώσεις των συνολικών λιπιδίων, του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη και της αρχικά προστιθέμενης σουλφοροδαμίνης, αποκαλύπτοντας μια ισχυρή εξάρτηση από τη συγκέντρωση των συνολικών λιπιδίων. Το συγκεκριμένο μοντέλο επικυρώθηκε και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόβλεψη του συνδυασμού των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων που θα οδηγήσουν στη μέγιστη συγκέντρωση εγκλωβισμένης σουλφοροδαμίνης. Ωστόσο, το μέγεθος και η κατανομή μεγέθους των νανοσωματιδίων παρουσίασαν μη γραμμική δυναμική συμπεριφορά και, λόγω της ντετερμινιστικής χαοτικής συμπεριφοράς τους, δεν κατέστη δυνατή η καθιέρωση στατιστικά σημαντικού μοντέλου. Τα παραπάνω αποτελέσματα υποδεικνύουν την αναγκαιότητα χρήσης μη γραμμικών δυναμικών προσεγγίσεων για τη μελέτη και την πρόβλεψη της σταθερότητας και της βιολογικής συμπεριφοράς πολύπλοκων νανοσυστημάτων.","abstract_html":"Η νανοτεχνολογία παρουσιάζει εξαιρετικές δυνατότητες σε ποικίλες φαρμακευτικές και βιοϊατρικές εφαρμογές και, ιδιαίτερα, στον τομέα της μεταφοράς φαρμακομορίων. Τα νανοσωματίδια που οικοδομούνται με βάση τα λιπίδια αποτελούν μοναδικά νανοτεχνολογικά συστήματα που χρησιμοποιούνται ευρέως για τη μεταφορά φαρμακευτικών μορίων, καθ΄ως έχουν την ικανότητα να μεταφέρουν τόσο υδρόφιλα όσο και υδρόφοβα βιοδραστικά μόρια, βελτιώνοντας τη φαρμακοκινητική τους συμπεριφορά και μειώνοντας την τοξικότητά τους. Ωστόσο, οι περισσότερες συμβατικές διαδικασίες παρασκευής λιπιδικών νανοσυστημάτων βασίζονται στη χρήση οργανικών διαλυτών, απαιτώντας πρόσθετα βήματα για την απομάκρυνσή τους. Έτσι, η χρήση πράσινων διαλυτών, όπως των φυσικών βαθέως ευτηκτικών διαλυτών (NaDES), μπορεί να προσφέρει πολλαπλά πλεονεκτήματα και να βελτιώσει την καταλληλότητα των λιπιδικών νανοσυστημάτων για παρασκευή μέσω βιομηχανικών μεθόδων. H παρούσα μελέτη αποσκοπεί στην ανάπτυξη, τον φυσικοχημικό χαρακτηρισμό και την βελτιστοποίηση νανοσωματιδίων με βάση τα λιπίδια, αποτελούμενων από DSPC και χοληστερόλη σε συγκεκριμένη μοριακή αναλογία, τα οποία εγκλωβίζουν σουλφοροδαμίνη. Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποιήθηκε πειραματικός σχεδιασμός Box-Behnken για τον σχεδιασμό των πειραμάτων και τη διερεύνηση της επίδρασης των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυσταμάτων, συμπεριλαμβανομ΄ένων των συγκεντρώσεων των συνολικών λιπιδίων, του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη και της σουλφοροδαμίνης, στα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των νανοσωματιδίων, όπως το μέγεθος, η πολυδιασπορά και η απόδοση εγκλωβισμού σουλφοροδαμίνης. Τα λιπιδικά νανοσυστήματα παρασκευάστηκαν με μία τροποποιημένη μέθοδο θέρμανσης, στην οποία ο φυσικός βαθέως ευτηκτικός διαλύτης, ο οποίος παρασκευάστηκε από χλωριούχο χολίνη (ChCl) και ουρία σε συγκεκριμένη μοριακή αναλογία, χρησιμοποιήθηκε ως εναλλακτική των συμβατικών οργανικών διαλυτών. Μετά την παρασκευή, οι φυσικοχημικές ιδιότητες των νανοσωματιδίων, και συγκεκριμένα το μέγεθος και η κατανομή μεγέθους, προσδιορίστηκαν με την τεχνική της δυναμικής σκέδασης του φωτός (DLS) για διάστημα 28 ημερών. Τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά και η σταθερότητα των παρασκευασθέντων νανοσυστημάτων επηρεάστηκαν σημαντικά από τις συγκεντρώσεις των συνολικών λιπιδίων και του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη που χρησιμοποιήθηκαν στη διαδικασία παρασκευής τους, οι οποίες επηρέασαν τη λυοτροπική συμπεριφορά και την πολυπλοκότητα των συστημάτων. Το ζ-δυναμικό προσδιορίστηκε με την τεχνική της ηλεκτροφορητικής σκέδασης του φωτός (ELS). Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν έδειξαν σαφή συσχέτιση μεταξύ των τιμών του ζ-δυναμικού και των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων. Επιπλέον, τόσο το ποσοστό όσο και η συγκέντρωση της σουλφοροδαμίνης που εγκλωβίστηκε στα λιπιδικά νανοσυστήματα προσδιορίστηκαν με φασματοσκοπία UV-Vis, με την συγκέντρωση να επηρεάζεται σημαντικά από την περιεκτικότητα σε λιπίδια των παρασκευασθέντων νανοσυστημάτων. Μετά την παρασκευή και τον φυσικοχημικό χαρακτηρισμό των λιπιδικών νανοσυστημάτων, χρησιμοποιήθηκε ο πειραματικός σχεδιασμός Box-Behnken προκειμένου να μελετηθεί η επίδραση των ανεξάρτητων μεταβλητών, δηλαδή των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων, σε κάθε απόκριση και να βελτιστοποιηθούν τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των νανοσυστημάτων. Συγκεκριμένα, η ανάλυση επέτρεψε την ανάπτυξη ενός στατιστικά σημαντικού μειωμένου τετραγωνικού μοντέλου, το οποίο συσχετίζει τη συγκέντρωση της εγκλωβισμένης σουλφοροδαμίνης με τις συγκεντρώσεις των συνολικών λιπιδίων, του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη και της αρχικά προστιθέμενης σουλφοροδαμίνης, αποκαλύπτοντας μια ισχυρή εξάρτηση από τη συγκέντρωση των συνολικών λιπιδίων. Το συγκεκριμένο μοντέλο επικυρώθηκε και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόβλεψη του συνδυασμού των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων που θα οδηγήσουν στη μέγιστη συγκέντρωση εγκλωβισμένης σουλφοροδαμίνης. Ωστόσο, το μέγεθος και η κατανομή μεγέθους των νανοσωματιδίων παρουσίασαν μη γραμμική δυναμική συμπεριφορά και, λόγω της ντετερμινιστικής χαοτικής συμπεριφοράς τους, δεν κατέστη δυνατή η καθιέρωση στατιστικά σημαντικού μοντέλου. Τα παραπάνω αποτελέσματα υποδεικνύουν την αναγκαιότητα χρήσης μη γραμμικών δυναμικών προσεγγίσεων για τη μελέτη και την πρόβλεψη της σταθερότητας και της βιολογικής συμπεριφοράς πολύπλοκων νανοσυστημάτων.","abstract_has_math":false,"creators":["Σωτηροπούλου Ηλιάνα","Sotiropoulou Iliana"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:40:58Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5315335"],"render_values":[{"text":"uoadl:5315335","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315335","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315335","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5315335","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Σωτηροπούλου Ηλιάνα","Sotiropoulou Iliana"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5315335","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315335"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η νανοτεχνολογία παρουσιάζει εξαιρετικές δυνατότητες σε ποικίλες φαρμακευτικές και βιοϊατρικές εφαρμογές και, ιδιαίτερα, στον τομέα της μεταφοράς φαρμακομορίων. Τα νανοσωματίδια που οικοδομούνται με βάση τα λιπίδια αποτελούν μοναδικά νανοτεχνολογικά συστήματα που χρησιμοποιούνται ευρέως για τη μεταφορά φαρμακευτικών μορίων, καθ΄ως έχουν την ικανότητα να μεταφέρουν τόσο υδρόφιλα όσο και υδρόφοβα βιοδραστικά μόρια, βελτιώνοντας τη φαρμακοκινητική τους συμπεριφορά και μειώνοντας την τοξικότητά τους. Ωστόσο, οι περισσότερες συμβατικές διαδικασίες παρασκευής λιπιδικών νανοσυστημάτων βασίζονται στη χρήση οργανικών διαλυτών, απαιτώντας πρόσθετα βήματα για την απομάκρυνσή τους. Έτσι, η χρήση πράσινων διαλυτών, όπως των φυσικών βαθέως ευτηκτικών διαλυτών (NaDES), μπορεί να προσφέρει πολλαπλά πλεονεκτήματα και να βελτιώσει την καταλληλότητα των λιπιδικών νανοσυστημάτων για παρασκευή μέσω βιομηχανικών μεθόδων. H παρούσα μελέτη αποσκοπεί στην ανάπτυξη, τον φυσικοχημικό χαρακτηρισμό και την βελτιστοποίηση νανοσωματιδίων με βάση τα λιπίδια, αποτελούμενων από DSPC και χοληστερόλη σε συγκεκριμένη μοριακή αναλογία, τα οποία εγκλωβίζουν σουλφοροδαμίνη. Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποιήθηκε πειραματικός σχεδιασμός Box-Behnken για τον σχεδιασμό των πειραμάτων και τη διερεύνηση της επίδρασης των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυσταμάτων, συμπεριλαμβανομ΄ένων των συγκεντρώσεων των συνολικών λιπιδίων, του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη και της σουλφοροδαμίνης, στα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των νανοσωματιδίων, όπως το μέγεθος, η πολυδιασπορά και η απόδοση εγκλωβισμού σουλφοροδαμίνης. Τα λιπιδικά νανοσυστήματα παρασκευάστηκαν με μία τροποποιημένη μέθοδο θέρμανσης, στην οποία ο φυσικός βαθέως ευτηκτικός διαλύτης, ο οποίος παρασκευάστηκε από χλωριούχο χολίνη (ChCl) και ουρία σε συγκεκριμένη μοριακή αναλογία, χρησιμοποιήθηκε ως εναλλακτική των συμβατικών οργανικών διαλυτών. Μετά την παρασκευή, οι φυσικοχημικές ιδιότητες των νανοσωματιδίων, και συγκεκριμένα το μέγεθος και η κατανομή μεγέθους, προσδιορίστηκαν με την τεχνική της δυναμικής σκέδασης του φωτός (DLS) για διάστημα 28 ημερών. Τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά και η σταθερότητα των παρασκευασθέντων νανοσυστημάτων επηρεάστηκαν σημαντικά από τις συγκεντρώσεις των συνολικών λιπιδίων και του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη που χρησιμοποιήθηκαν στη διαδικασία παρασκευής τους, οι οποίες επηρέασαν τη λυοτροπική συμπεριφορά και την πολυπλοκότητα των συστημάτων. Το ζ-δυναμικό προσδιορίστηκε με την τεχνική της ηλεκτροφορητικής σκέδασης του φωτός (ELS). Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν έδειξαν σαφή συσχέτιση μεταξύ των τιμών του ζ-δυναμικού και των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων. Επιπλέον, τόσο το ποσοστό όσο και η συγκέντρωση της σουλφοροδαμίνης που εγκλωβίστηκε στα λιπιδικά νανοσυστήματα προσδιορίστηκαν με φασματοσκοπία UV-Vis, με την συγκέντρωση να επηρεάζεται σημαντικά από την περιεκτικότητα σε λιπίδια των παρασκευασθέντων νανοσυστημάτων. Μετά την παρασκευή και τον φυσικοχημικό χαρακτηρισμό των λιπιδικών νανοσυστημάτων, χρησιμοποιήθηκε ο πειραματικός σχεδιασμός Box-Behnken προκειμένου να μελετηθεί η επίδραση των ανεξάρτητων μεταβλητών, δηλαδή των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων, σε κάθε απόκριση και να βελτιστοποιηθούν τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των νανοσυστημάτων. Συγκεκριμένα, η ανάλυση επέτρεψε την ανάπτυξη ενός στατιστικά σημαντικού μειωμένου τετραγωνικού μοντέλου, το οποίο συσχετίζει τη συγκέντρωση της εγκλωβισμένης σουλφοροδαμίνης με τις συγκεντρώσεις των συνολικών λιπιδίων, του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη και της αρχικά προστιθέμενης σουλφοροδαμίνης, αποκαλύπτοντας μια ισχυρή εξάρτηση από τη συγκέντρωση των συνολικών λιπιδίων. Το συγκεκριμένο μοντέλο επικυρώθηκε και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόβλεψη του συνδυασμού των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων που θα οδηγήσουν στη μέγιστη συγκέντρωση εγκλωβισμένης σουλφοροδαμίνης. Ωστόσο, το μέγεθος και η κατανομή μεγέθους των νανοσωματιδίων παρουσίασαν μη γραμμική δυναμική συμπεριφορά και, λόγω της ντετερμινιστικής χαοτικής συμπεριφοράς τους, δεν κατέστη δυνατή η καθιέρωση στατιστικά σημαντικού μοντέλου. Τα παραπάνω αποτελέσματα υποδεικνύουν την αναγκαιότητα χρήσης μη γραμμικών δυναμικών προσεγγίσεων για τη μελέτη και την πρόβλεψη της σταθερότητας και της βιολογικής συμπεριφοράς πολύπλοκων νανοσυστημάτων.","Nanotechnology exhibits great potential in various pharmaceutical and biomedical applications and, especially, in the field of drug delivery. Lipid-based NPs are unique nanotechnological platforms widely used as drug delivery systems that can entrap both hydrophilic and hydrophobic bioactive molecules, improving their pharmacokinetic profile and reducing their toxicity. However, most conventional preparation processes rely on the use of organic solvents, requiring additional steps for their removal. Thus, the use of green solvents, such as NaDES, can offer multiple advantages, improving the suitability of lipid-based NPs for industrial-scale manufacturing. The present study aims at the development, physicochemical characterization and optimization of sulforhodamine-loaded lipid-based NPs, prepared from DSPC phospholipid mixed with cholesterol at a specific molar ratio. For this purpose, a Box-Behnken experimental design was employed to design the experiments and investigate the influence of formulation parameters, including the total lipid, NaDES and sulforhodamine concentration, on the physicochemical characteristics of the lipid-based NPs, such as NPs size, polydispersity and sulforhodamine-loading efficiency. The lipid-based nanosystems were prepared by a modified heating method, in which NaDES, composed of ChCl and urea at a specific molar ratio, was utilized as an alternative to conventional organic solvents. Following preparation, the physicochemical properties of the lipid-based NPs, including their size and size distribution, were assessed by DLS technique over a 28-day period. The physicochemical characteristics and stability profile of the prepared nanosystems were strongly affected by the total lipid and NaDES concentrations utilized in their preparation process, affecting their lyotropic behavior and complexity. The ζ-potential was assessed by ELS technique, while the measurements showed no clear correlation between the ζ-potential values and the formulation parameters. Furthermore, both the percentage and the concentration of sulforhodamine incorporated into the lipid-based nanosystems were determined by UV-Vis spectroscopy, with the latter being significantly influenced by the lipid content of the prepared nanosystems. After the preparation and physicochemical characterization of the lipid-based nanosystems, a Box-Behnken experimental design was employed to study the effect of the independent variables, namely the formulation parameters, on each response and optimize the physicochemical characteristics of the nanoformulations. In particular, DoE analysis enabled the development of a statistically significant reduced quadratic model correlating the concentration of incorporated sulforhodamine with the total lipid, NaDES and initially added sulforhodamine concentrations, revealing a strong dependence on total lipid concentration. The established model was validated and can be used to predict the integration of formulation parameters that will lead to the maximum concentration of incorporated sulforhodamine. On the other hand, the size and size distribution of lipid-based NPs exhibited non-linear dynamical behavior and, therefore, due to their deterministic chaotic behavior, no statistically significant model could be established. These results indicated that non-linear dynamical approaches should be employed to study and predict the stability profile and biological behavior of such complex nanosystems."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["The role of natural deep eutectic solvents in the development and physicochemical evaluation of DSPC: Cholesterol lipid-based nanoparticles"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Σωτηροπούλου Ηλιάνα","Sotiropoulou Iliana"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η νανοτεχνολογία παρουσιάζει εξαιρετικές δυνατότητες σε ποικίλες φαρμακευτικές και βιοϊατρικές εφαρμογές και, ιδιαίτερα, στον τομέα της μεταφοράς φαρμακομορίων. Τα νανοσωματίδια που οικοδομούνται με βάση τα λιπίδια αποτελούν μοναδικά νανοτεχνολογικά συστήματα που χρησιμοποιούνται ευρέως για τη μεταφορά φαρμακευτικών μορίων, καθ΄ως έχουν την ικανότητα να μεταφέρουν τόσο υδρόφιλα όσο και υδρόφοβα βιοδραστικά μόρια, βελτιώνοντας τη φαρμακοκινητική τους συμπεριφορά και μειώνοντας την τοξικότητά τους. Ωστόσο, οι περισσότερες συμβατικές διαδικασίες παρασκευής λιπιδικών νανοσυστημάτων βασίζονται στη χρήση οργανικών διαλυτών, απαιτώντας πρόσθετα βήματα για την απομάκρυνσή τους. Έτσι, η χρήση πράσινων διαλυτών, όπως των φυσικών βαθέως ευτηκτικών διαλυτών (NaDES), μπορεί να προσφέρει πολλαπλά πλεονεκτήματα και να βελτιώσει την καταλληλότητα των λιπιδικών νανοσυστημάτων για παρασκευή μέσω βιομηχανικών μεθόδων. H παρούσα μελέτη αποσκοπεί στην ανάπτυξη, τον φυσικοχημικό χαρακτηρισμό και την βελτιστοποίηση νανοσωματιδίων με βάση τα λιπίδια, αποτελούμενων από DSPC και χοληστερόλη σε συγκεκριμένη μοριακή αναλογία, τα οποία εγκλωβίζουν σουλφοροδαμίνη. Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποιήθηκε πειραματικός σχεδιασμός Box-Behnken για τον σχεδιασμό των πειραμάτων και τη διερεύνηση της επίδρασης των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυσταμάτων, συμπεριλαμβανομ΄ένων των συγκεντρώσεων των συνολικών λιπιδίων, του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη και της σουλφοροδαμίνης, στα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των νανοσωματιδίων, όπως το μέγεθος, η πολυδιασπορά και η απόδοση εγκλωβισμού σουλφοροδαμίνης. Τα λιπιδικά νανοσυστήματα παρασκευάστηκαν με μία τροποποιημένη μέθοδο θέρμανσης, στην οποία ο φυσικός βαθέως ευτηκτικός διαλύτης, ο οποίος παρασκευάστηκε από χλωριούχο χολίνη (ChCl) και ουρία σε συγκεκριμένη μοριακή αναλογία, χρησιμοποιήθηκε ως εναλλακτική των συμβατικών οργανικών διαλυτών. Μετά την παρασκευή, οι φυσικοχημικές ιδιότητες των νανοσωματιδίων, και συγκεκριμένα το μέγεθος και η κατανομή μεγέθους, προσδιορίστηκαν με την τεχνική της δυναμικής σκέδασης του φωτός (DLS) για διάστημα 28 ημερών. Τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά και η σταθερότητα των παρασκευασθέντων νανοσυστημάτων επηρεάστηκαν σημαντικά από τις συγκεντρώσεις των συνολικών λιπιδίων και του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη που χρησιμοποιήθηκαν στη διαδικασία παρασκευής τους, οι οποίες επηρέασαν τη λυοτροπική συμπεριφορά και την πολυπλοκότητα των συστημάτων. Το ζ-δυναμικό προσδιορίστηκε με την τεχνική της ηλεκτροφορητικής σκέδασης του φωτός (ELS). Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν έδειξαν σαφή συσχέτιση μεταξύ των τιμών του ζ-δυναμικού και των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων. Επιπλέον, τόσο το ποσοστό όσο και η συγκέντρωση της σουλφοροδαμίνης που εγκλωβίστηκε στα λιπιδικά νανοσυστήματα προσδιορίστηκαν με φασματοσκοπία UV-Vis, με την συγκέντρωση να επηρεάζεται σημαντικά από την περιεκτικότητα σε λιπίδια των παρασκευασθέντων νανοσυστημάτων. Μετά την παρασκευή και τον φυσικοχημικό χαρακτηρισμό των λιπιδικών νανοσυστημάτων, χρησιμοποιήθηκε ο πειραματικός σχεδιασμός Box-Behnken προκειμένου να μελετηθεί η επίδραση των ανεξάρτητων μεταβλητών, δηλαδή των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων, σε κάθε απόκριση και να βελτιστοποιηθούν τα φυσικοχημικά χαρακτηριστικά των νανοσυστημάτων. Συγκεκριμένα, η ανάλυση επέτρεψε την ανάπτυξη ενός στατιστικά σημαντικού μειωμένου τετραγωνικού μοντέλου, το οποίο συσχετίζει τη συγκέντρωση της εγκλωβισμένης σουλφοροδαμίνης με τις συγκεντρώσεις των συνολικών λιπιδίων, του φυσικού βαθέως ευτηκτικού διαλύτη και της αρχικά προστιθέμενης σουλφοροδαμίνης, αποκαλύπτοντας μια ισχυρή εξάρτηση από τη συγκέντρωση των συνολικών λιπιδίων. Το συγκεκριμένο μοντέλο επικυρώθηκε και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την πρόβλεψη του συνδυασμού των παραμέτρων της σύστασης των νανοσυστημάτων που θα οδηγήσουν στη μέγιστη συγκέντρωση εγκλωβισμένης σουλφοροδαμίνης. Ωστόσο, το μέγεθος και η κατανομή μεγέθους των νανοσωματιδίων παρουσίασαν μη γραμμική δυναμική συμπεριφορά και, λόγω της ντετερμινιστικής χαοτικής συμπεριφοράς τους, δεν κατέστη δυνατή η καθιέρωση στατιστικά σημαντικού μοντέλου. Τα παραπάνω αποτελέσματα υποδεικνύουν την αναγκαιότητα χρήσης μη γραμμικών δυναμικών προσεγγίσεων για τη μελέτη και την πρόβλεψη της σταθερότητας και της βιολογικής συμπεριφοράς πολύπλοκων νανοσυστημάτων.","Nanotechnology exhibits great potential in various pharmaceutical and biomedical applications and, especially, in the field of drug delivery. Lipid-based NPs are unique nanotechnological platforms widely used as drug delivery systems that can entrap both hydrophilic and hydrophobic bioactive molecules, improving their pharmacokinetic profile and reducing their toxicity. However, most conventional preparation processes rely on the use of organic solvents, requiring additional steps for their removal. Thus, the use of green solvents, such as NaDES, can offer multiple advantages, improving the suitability of lipid-based NPs for industrial-scale manufacturing. The present study aims at the development, physicochemical characterization and optimization of sulforhodamine-loaded lipid-based NPs, prepared from DSPC phospholipid mixed with cholesterol at a specific molar ratio. For this purpose, a Box-Behnken experimental design was employed to design the experiments and investigate the influence of formulation parameters, including the total lipid, NaDES and sulforhodamine concentration, on the physicochemical characteristics of the lipid-based NPs, such as NPs size, polydispersity and sulforhodamine-loading efficiency. The lipid-based nanosystems were prepared by a modified heating method, in which NaDES, composed of ChCl and urea at a specific molar ratio, was utilized as an alternative to conventional organic solvents. Following preparation, the physicochemical properties of the lipid-based NPs, including their size and size distribution, were assessed by DLS technique over a 28-day period. The physicochemical characteristics and stability profile of the prepared nanosystems were strongly affected by the total lipid and NaDES concentrations utilized in their preparation process, affecting their lyotropic behavior and complexity. The ζ-potential was assessed by ELS technique, while the measurements showed no clear correlation between the ζ-potential values and the formulation parameters. Furthermore, both the percentage and the concentration of sulforhodamine incorporated into the lipid-based nanosystems were determined by UV-Vis spectroscopy, with the latter being significantly influenced by the lipid content of the prepared nanosystems. After the preparation and physicochemical characterization of the lipid-based nanosystems, a Box-Behnken experimental design was employed to study the effect of the independent variables, namely the formulation parameters, on each response and optimize the physicochemical characteristics of the nanoformulations. In particular, DoE analysis enabled the development of a statistically significant reduced quadratic model correlating the concentration of incorporated sulforhodamine with the total lipid, NaDES and initially added sulforhodamine concentrations, revealing a strong dependence on total lipid concentration. The established model was validated and can be used to predict the integration of formulation parameters that will lead to the maximum concentration of incorporated sulforhodamine. On the other hand, the size and size distribution of lipid-based NPs exhibited non-linear dynamical behavior and, therefore, due to their deterministic chaotic behavior, no statistically significant model could be established. These results indicated that non-linear dynamical approaches should be employed to study and predict the stability profile and biological behavior of such complex nanosystems."],"dc:identifier":["uoadl:5315335","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315335"],"dc:language":["English"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["The role of natural deep eutectic solvents in the development and physicochemical evaluation of DSPC: Cholesterol lipid-based nanoparticles"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:40:58Z"}