{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5315384"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5315384","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Μελέτη συσχέτισης του αισθητηριακού προφίλ και των διαταραχών αισθητηριακής επεξεργασίας με τα επίπεδα στρες σε νευροτυπικά παιδιά και σε παιδιά με νευροαναπτυξιακές διαταραχές","abstract":"Εισαγωγή: Η Διαταραχή Αισθητηριακής Επεξεργασίας (ΔΑΕ) επηρεάζει περίπου το 3–16% του γενικού πληθυσμού και είναι πολύ συχνότερη σε άτομα με Νευροαναπτυξιακές Διαταραχές (ΝΑΔ). Υπάρχουν δεδομένα ότι οι νευροβιολογικοί μηχανισμοί του στρες μπορεί να επηρεάζονται σε άτομα με ΝΑΔ. Στόχος της μελέτης είναι να διερευνήσει την πιθανή συσχέτιση των διαφορετικών τύπων αισθητηριακής επεξεργασίας με την ενεργοποίηση του συστήματος στρες, σε ένα κλινικό δείγμα παιδιών με Διαταραχή Φάσματος Αυτισμού (ΔΦΑ) και Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) σε σύγκριση με ένα δείγμα νευροτυπικών παιδιών (ΝΤ). Υλικά και Μέθοδος: Το δείγμα της μελέτης αποτελούνταν από 130 παιδιά (65 ΝΑΔ και 65 ΝΤ), ηλικίας 3 έως 8 ετών. Χρησιμοποιήθηκαν τα ερωτηματολόγια Sensory Profile 2 Short Form–SSP2 (Ερωτηματολόγιο Αισθητηριακού Προφίλ), Social Communication Questionnaire–SCQ (Ερωτηματολόγιο Αξιολόγησης Επικοινωνιακών Ικανοτήτων), Child Behavior Check List–CBCL (Λίστα Ελέγχου Παιδικής Συμπεριφοράς) και Perceived Stress Scale–PSS (Κλίμακα Αντιλαμβανόμενου Στρες), ώστε να αξιολογηθεί το αισθητηριακό, επικοινωνιακό και συμπεριφορικό προφίλ των παιδιών και το αντιλαμβανόμενο στρες των γονέων τους και μετρήθηκε η κορτιζόλη τρίχας των παιδιών. Αποτελέσματα: Τα υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης τρίχας βρέθηκαν στα παιδιά που είχαν συννοσηρότητα ΔΕΠΥ και ΔΦΑ (p<0.001) συγκριτικά με τα ΝΤ και τα παιδιά με ΔΕΠΥ ή ΔΦΑ. Στατιστικά σημαντικά υψηλότερες βαθμολογίες στις κλίμακες και υποκλίμακες του SSP2 έλαβαν τα παιδιά με ΝΑΔ συγκριτικά με τα ΝΤ (p<0.001 για όλες τις υποκλίμακες). Στατιστικά σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν στην κορτιζόλη τρίχας των παιδιών (ΝΑΔ και ΝΤ) μεταξύ υποεπεξεργασίας και τυπικής επεξεργασίας έναντι υπερεπεξεργασίας αισθητηριακών ερεθισμάτων. Συγκεκριμένα, Sensory (p=0.002), Behavioral (p<0.001), Seeking (p<0.001), Avoiding (p=0.001), Sensitivity (p<0.001) και Registration (p=0.008). Στην ομάδα των παιδιών με ΝΑΔ εντοπίστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην κορτιζόλη τρίχας ανάμεσα σε παιδιά που είναι υπερευαίσθητα σε αισθητηριακά ερεθίσματα και σε παιδιά με τυπική αισθητηριακή επεξεργασία (p=0.017), με τα αισθητηριακά υπερευαίσθητα παιδιά να έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας. Συμπεράσματα: Οι αισθητηριακές διαταραχές συσχετίστηκαν θετικά με την ύπαρξη ΝΑΔ, υψηλότερων επιπέδων κορτιζόλης τρίχας, επικοινωνιακών ελλειμμάτων, συμπεριφορικών προβλημάτων και αυξημένου αντιλαμβανόμενου γονεϊκού στρες.","abstract_html":"Εισαγωγή: Η Διαταραχή Αισθητηριακής Επεξεργασίας (ΔΑΕ) επηρεάζει περίπου το 3–16% του γενικού πληθυσμού και είναι πολύ συχνότερη σε άτομα με Νευροαναπτυξιακές Διαταραχές (ΝΑΔ). Υπάρχουν δεδομένα ότι οι νευροβιολογικοί μηχανισμοί του στρες μπορεί να επηρεάζονται σε άτομα με ΝΑΔ. Στόχος της μελέτης είναι να διερευνήσει την πιθανή συσχέτιση των διαφορετικών τύπων αισθητηριακής επεξεργασίας με την ενεργοποίηση του συστήματος στρες, σε ένα κλινικό δείγμα παιδιών με Διαταραχή Φάσματος Αυτισμού (ΔΦΑ) και Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) σε σύγκριση με ένα δείγμα νευροτυπικών παιδιών (ΝΤ). Υλικά και Μέθοδος: Το δείγμα της μελέτης αποτελούνταν από 130 παιδιά (65 ΝΑΔ και 65 ΝΤ), ηλικίας 3 έως 8 ετών. Χρησιμοποιήθηκαν τα ερωτηματολόγια Sensory Profile 2 Short Form–SSP2 (Ερωτηματολόγιο Αισθητηριακού Προφίλ), Social Communication Questionnaire–SCQ (Ερωτηματολόγιο Αξιολόγησης Επικοινωνιακών Ικανοτήτων), Child Behavior Check List–CBCL (Λίστα Ελέγχου Παιδικής Συμπεριφοράς) και Perceived Stress Scale–PSS (Κλίμακα Αντιλαμβανόμενου Στρες), ώστε να αξιολογηθεί το αισθητηριακό, επικοινωνιακό και συμπεριφορικό προφίλ των παιδιών και το αντιλαμβανόμενο στρες των γονέων τους και μετρήθηκε η κορτιζόλη τρίχας των παιδιών. Αποτελέσματα: Τα υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης τρίχας βρέθηκαν στα παιδιά που είχαν συννοσηρότητα ΔΕΠΥ και ΔΦΑ (p&lt;0.001) συγκριτικά με τα ΝΤ και τα παιδιά με ΔΕΠΥ ή ΔΦΑ. Στατιστικά σημαντικά υψηλότερες βαθμολογίες στις κλίμακες και υποκλίμακες του SSP2 έλαβαν τα παιδιά με ΝΑΔ συγκριτικά με τα ΝΤ (p&lt;0.001 για όλες τις υποκλίμακες). Στατιστικά σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν στην κορτιζόλη τρίχας των παιδιών (ΝΑΔ και ΝΤ) μεταξύ υποεπεξεργασίας και τυπικής επεξεργασίας έναντι υπερεπεξεργασίας αισθητηριακών ερεθισμάτων. Συγκεκριμένα, Sensory (p=0.002), Behavioral (p&lt;0.001), Seeking (p&lt;0.001), Avoiding (p=0.001), Sensitivity (p&lt;0.001) και Registration (p=0.008). Στην ομάδα των παιδιών με ΝΑΔ εντοπίστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην κορτιζόλη τρίχας ανάμεσα σε παιδιά που είναι υπερευαίσθητα σε αισθητηριακά ερεθίσματα και σε παιδιά με τυπική αισθητηριακή επεξεργασία (p=0.017), με τα αισθητηριακά υπερευαίσθητα παιδιά να έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας. Συμπεράσματα: Οι αισθητηριακές διαταραχές συσχετίστηκαν θετικά με την ύπαρξη ΝΑΔ, υψηλότερων επιπέδων κορτιζόλης τρίχας, επικοινωνιακών ελλειμμάτων, συμπεριφορικών προβλημάτων και αυξημένου αντιλαμβανόμενου γονεϊκού στρες.","abstract_has_math":false,"creators":["Πιπέλιας Παναγιώτης","Pipelias Panagiotis"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:41:15Z","subjects":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"languages":["Ελληνικά","Greek"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5315384"],"render_values":[{"text":"uoadl:5315384","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315384","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315384","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5315384","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Πιπέλιας Παναγιώτης","Pipelias Panagiotis"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5315384","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315384"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Εισαγωγή: Η Διαταραχή Αισθητηριακής Επεξεργασίας (ΔΑΕ) επηρεάζει περίπου το 3–16% του γενικού πληθυσμού και είναι πολύ συχνότερη σε άτομα με Νευροαναπτυξιακές Διαταραχές (ΝΑΔ). Υπάρχουν δεδομένα ότι οι νευροβιολογικοί μηχανισμοί του στρες μπορεί να επηρεάζονται σε άτομα με ΝΑΔ. Στόχος της μελέτης είναι να διερευνήσει την πιθανή συσχέτιση των διαφορετικών τύπων αισθητηριακής επεξεργασίας με την ενεργοποίηση του συστήματος στρες, σε ένα κλινικό δείγμα παιδιών με Διαταραχή Φάσματος Αυτισμού (ΔΦΑ) και Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) σε σύγκριση με ένα δείγμα νευροτυπικών παιδιών (ΝΤ). Υλικά και Μέθοδος: Το δείγμα της μελέτης αποτελούνταν από 130 παιδιά (65 ΝΑΔ και 65 ΝΤ), ηλικίας 3 έως 8 ετών. Χρησιμοποιήθηκαν τα ερωτηματολόγια Sensory Profile 2 Short Form–SSP2 (Ερωτηματολόγιο Αισθητηριακού Προφίλ), Social Communication Questionnaire–SCQ (Ερωτηματολόγιο Αξιολόγησης Επικοινωνιακών Ικανοτήτων), Child Behavior Check List–CBCL (Λίστα Ελέγχου Παιδικής Συμπεριφοράς) και Perceived Stress Scale–PSS (Κλίμακα Αντιλαμβανόμενου Στρες), ώστε να αξιολογηθεί το αισθητηριακό, επικοινωνιακό και συμπεριφορικό προφίλ των παιδιών και το αντιλαμβανόμενο στρες των γονέων τους και μετρήθηκε η κορτιζόλη τρίχας των παιδιών. Αποτελέσματα: Τα υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης τρίχας βρέθηκαν στα παιδιά που είχαν συννοσηρότητα ΔΕΠΥ και ΔΦΑ (p<0.001) συγκριτικά με τα ΝΤ και τα παιδιά με ΔΕΠΥ ή ΔΦΑ. Στατιστικά σημαντικά υψηλότερες βαθμολογίες στις κλίμακες και υποκλίμακες του SSP2 έλαβαν τα παιδιά με ΝΑΔ συγκριτικά με τα ΝΤ (p<0.001 για όλες τις υποκλίμακες). Στατιστικά σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν στην κορτιζόλη τρίχας των παιδιών (ΝΑΔ και ΝΤ) μεταξύ υποεπεξεργασίας και τυπικής επεξεργασίας έναντι υπερεπεξεργασίας αισθητηριακών ερεθισμάτων. Συγκεκριμένα, Sensory (p=0.002), Behavioral (p<0.001), Seeking (p<0.001), Avoiding (p=0.001), Sensitivity (p<0.001) και Registration (p=0.008). Στην ομάδα των παιδιών με ΝΑΔ εντοπίστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην κορτιζόλη τρίχας ανάμεσα σε παιδιά που είναι υπερευαίσθητα σε αισθητηριακά ερεθίσματα και σε παιδιά με τυπική αισθητηριακή επεξεργασία (p=0.017), με τα αισθητηριακά υπερευαίσθητα παιδιά να έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας. Συμπεράσματα: Οι αισθητηριακές διαταραχές συσχετίστηκαν θετικά με την ύπαρξη ΝΑΔ, υψηλότερων επιπέδων κορτιζόλης τρίχας, επικοινωνιακών ελλειμμάτων, συμπεριφορικών προβλημάτων και αυξημένου αντιλαμβανόμενου γονεϊκού στρες.","Introduction: Sensory Processing Disorder (SPD) affects approximately 3–16% of the general population and is significantly more prevalent among individuals with Neurodevelopmental Disorders (NDD). There is evidence that stress–related neurobiological mechanisms may be altered in individuals with NDDs. The aim of this study is to investigate the potential correlation between different types of sensory processing and the activation of the stress system in a clinical sample of children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) and Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), compared to a sample of neurotypical (NT) children. Materials and Methods: The study sample comprised 130 children (65 with NDDs and 65 NT), aged 3 to 8 years. The questionnaires Sensory Profile 2 Short Form (SSP2), Social Communication Questionnaire (SCQ), Child Behavior Check List (CBCL) and Perceived Stress Scale (PSS) were administered to assess the sensory, communicative, and behavioral profiles of the children, as well as the perceived stress levels of their parents. Additionally, hair cortisol concentrations were measured in children to evaluate the levels of physiological stress. Results: Higher hair cortisol levels were observed in children with comorbid ADHD and ASD (p<0.001) compared to NT and children with ADHD or ASD. Children with NDDsscored significantly higher on all scales and subscales of the SSP2 compared to NT children (p<0.001 for all subscales). Statistically significant differences in hair cortisol levels were found between children (NDDs and NT) exhibiting sensory under– responsivity and typical sensory processing versus those with sensory over– responsivity. Specifically, significant differences were identified in the Sensory (p=0.002), Behavioral (p<0.001), Seeking (p<0.001), Avoiding (p=0.001), Sensitivity (p<0.001), and Registration (p=0.008) subscales. Within the NDD group, children with sensory over–sensitivity exhibited significantly higher hair cortisol concentrations compared to those with typical sensory processing (p=0.017). Conclusions: Sensory processing difficulties were positively correlated with the presence of NDDs, elevated hair cortisol levels, communication deficits, behavioral problems and increased parental perceived stress."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Μελέτη συσχέτισης του αισθητηριακού προφίλ και των διαταραχών αισθητηριακής επεξεργασίας με τα επίπεδα στρες σε νευροτυπικά παιδιά και σε παιδιά με νευροαναπτυξιακές διαταραχές"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Πιπέλιας Παναγιώτης","Pipelias Panagiotis"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Εισαγωγή: Η Διαταραχή Αισθητηριακής Επεξεργασίας (ΔΑΕ) επηρεάζει περίπου το 3–16% του γενικού πληθυσμού και είναι πολύ συχνότερη σε άτομα με Νευροαναπτυξιακές Διαταραχές (ΝΑΔ). Υπάρχουν δεδομένα ότι οι νευροβιολογικοί μηχανισμοί του στρες μπορεί να επηρεάζονται σε άτομα με ΝΑΔ. Στόχος της μελέτης είναι να διερευνήσει την πιθανή συσχέτιση των διαφορετικών τύπων αισθητηριακής επεξεργασίας με την ενεργοποίηση του συστήματος στρες, σε ένα κλινικό δείγμα παιδιών με Διαταραχή Φάσματος Αυτισμού (ΔΦΑ) και Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) σε σύγκριση με ένα δείγμα νευροτυπικών παιδιών (ΝΤ). Υλικά και Μέθοδος: Το δείγμα της μελέτης αποτελούνταν από 130 παιδιά (65 ΝΑΔ και 65 ΝΤ), ηλικίας 3 έως 8 ετών. Χρησιμοποιήθηκαν τα ερωτηματολόγια Sensory Profile 2 Short Form–SSP2 (Ερωτηματολόγιο Αισθητηριακού Προφίλ), Social Communication Questionnaire–SCQ (Ερωτηματολόγιο Αξιολόγησης Επικοινωνιακών Ικανοτήτων), Child Behavior Check List–CBCL (Λίστα Ελέγχου Παιδικής Συμπεριφοράς) και Perceived Stress Scale–PSS (Κλίμακα Αντιλαμβανόμενου Στρες), ώστε να αξιολογηθεί το αισθητηριακό, επικοινωνιακό και συμπεριφορικό προφίλ των παιδιών και το αντιλαμβανόμενο στρες των γονέων τους και μετρήθηκε η κορτιζόλη τρίχας των παιδιών. Αποτελέσματα: Τα υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης τρίχας βρέθηκαν στα παιδιά που είχαν συννοσηρότητα ΔΕΠΥ και ΔΦΑ (p<0.001) συγκριτικά με τα ΝΤ και τα παιδιά με ΔΕΠΥ ή ΔΦΑ. Στατιστικά σημαντικά υψηλότερες βαθμολογίες στις κλίμακες και υποκλίμακες του SSP2 έλαβαν τα παιδιά με ΝΑΔ συγκριτικά με τα ΝΤ (p<0.001 για όλες τις υποκλίμακες). Στατιστικά σημαντικές διαφορές παρατηρήθηκαν στην κορτιζόλη τρίχας των παιδιών (ΝΑΔ και ΝΤ) μεταξύ υποεπεξεργασίας και τυπικής επεξεργασίας έναντι υπερεπεξεργασίας αισθητηριακών ερεθισμάτων. Συγκεκριμένα, Sensory (p=0.002), Behavioral (p<0.001), Seeking (p<0.001), Avoiding (p=0.001), Sensitivity (p<0.001) και Registration (p=0.008). Στην ομάδα των παιδιών με ΝΑΔ εντοπίστηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές στην κορτιζόλη τρίχας ανάμεσα σε παιδιά που είναι υπερευαίσθητα σε αισθητηριακά ερεθίσματα και σε παιδιά με τυπική αισθητηριακή επεξεργασία (p=0.017), με τα αισθητηριακά υπερευαίσθητα παιδιά να έχουν υψηλότερες συγκεντρώσεις κορτιζόλης τρίχας. Συμπεράσματα: Οι αισθητηριακές διαταραχές συσχετίστηκαν θετικά με την ύπαρξη ΝΑΔ, υψηλότερων επιπέδων κορτιζόλης τρίχας, επικοινωνιακών ελλειμμάτων, συμπεριφορικών προβλημάτων και αυξημένου αντιλαμβανόμενου γονεϊκού στρες.","Introduction: Sensory Processing Disorder (SPD) affects approximately 3–16% of the general population and is significantly more prevalent among individuals with Neurodevelopmental Disorders (NDD). There is evidence that stress–related neurobiological mechanisms may be altered in individuals with NDDs. The aim of this study is to investigate the potential correlation between different types of sensory processing and the activation of the stress system in a clinical sample of children diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD) and Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD), compared to a sample of neurotypical (NT) children. Materials and Methods: The study sample comprised 130 children (65 with NDDs and 65 NT), aged 3 to 8 years. The questionnaires Sensory Profile 2 Short Form (SSP2), Social Communication Questionnaire (SCQ), Child Behavior Check List (CBCL) and Perceived Stress Scale (PSS) were administered to assess the sensory, communicative, and behavioral profiles of the children, as well as the perceived stress levels of their parents. Additionally, hair cortisol concentrations were measured in children to evaluate the levels of physiological stress. Results: Higher hair cortisol levels were observed in children with comorbid ADHD and ASD (p<0.001) compared to NT and children with ADHD or ASD. Children with NDDsscored significantly higher on all scales and subscales of the SSP2 compared to NT children (p<0.001 for all subscales). Statistically significant differences in hair cortisol levels were found between children (NDDs and NT) exhibiting sensory under– responsivity and typical sensory processing versus those with sensory over– responsivity. Specifically, significant differences were identified in the Sensory (p=0.002), Behavioral (p<0.001), Seeking (p<0.001), Avoiding (p=0.001), Sensitivity (p<0.001), and Registration (p=0.008) subscales. Within the NDD group, children with sensory over–sensitivity exhibited significantly higher hair cortisol concentrations compared to those with typical sensory processing (p=0.017). Conclusions: Sensory processing difficulties were positively correlated with the presence of NDDs, elevated hair cortisol levels, communication deficits, behavioral problems and increased parental perceived stress."],"dc:identifier":["uoadl:5315384","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315384"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek"],"dc:subject":["Επιστήμες Υγείας","Health Sciences"],"dc:title":["Μελέτη συσχέτισης του αισθητηριακού προφίλ και των διαταραχών αισθητηριακής επεξεργασίας με τα επίπεδα στρες σε νευροτυπικά παιδιά και σε παιδιά με νευροαναπτυξιακές διαταραχές"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:15Z"}