{"id":{"repo_id":"athens","oai_identifier":"oai:lib.uoa.gr:uoadl:5315767"},"canonical_url":"https://search.ndltd.org/etd/athens/oai:lib.uoa.gr:uoadl:5315767","repository":{"repo_id":"athens","name":"National and Kapodistrian University of Athens","base_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh"},"display":{"title":"Υπολογιστική μελέτη αμυλοειδώσεων μέσω της πολλαπλής στοίχισης πρωτεϊνικών δικτύων","abstract":"Η νόσος του Αλτσχάιμερ αποτελεί μια προοδευτική νευροεκφυλιστική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από απώλεια μνήμης, γνωστική εξασθένηση και διαταραχή της συναπτικής λειτουργίας. Σε μοριακό επίπεδο, δύο βασικά χαρακτηριστικά ορίζουν την παθολογία της: η εξωκυττάρια συσσώρευση των πεπτιδίων β-αμυλοειδούς (Aβ), τα οποία προέρχονται από την πρωτεόλυση της προδρόμου πρωτεΐνης αμυλοειδούς (APP) και σχηματίζουν αμυλοειδείς πλάκες, καθώς και η ενδοκυττάρια συσσώρευση υπερφωσφορυλιωμένων πρωτεϊνών Tau (MAPT), που σχηματίζουν νευροϊνιδιακά δεμάτια. Μαζί, αυτές οι ανωμαλίες διαταράσσουν την ακεραιότητα των νευρώνων και συμβάλλουν στην εμφάνιση και εξέλιξη της νόσου. Ο στόχος της παρούσας διπλωματικής ήταν η ανάδειξη διατηρημένων βιολογικών μονοπατιών και κρίσιμων πρωτεϊνών που εμπλέκονται στην νόσο του Αλτσχάιμερ μέσω συγκριτικής ανάλυσης δικτύων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων. Η μελέτη επικεντρώθηκε στις πρωτεΐνες APP και Tau στον άνθρωπο και στα ορθόλογά τους σε τρεις οργανισμούς-μοντέλα: Drosophila melanogaster, Caenorhabditis elegans και Mus musculus. Οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις αντλήθηκαν από τη βάση δεδομένων STRING και οπτικοποιήθηκαν με το εργαλείο Cytoscape, ενώ η σύγκριση μεταξύ ειδών πραγματοποιήθηκε με τον αλγόριθμο multiMAGNA++ για πολλαπλή στοίχιση δικτύων. Αυτή η προσέγγιση επέτρεψε την ανίχνευση διατηρημένων υποδικτύων και κοινών μονοπατιών μεταξύ των ειδών. Οι πρωτεΐνες που εντοπίστηκαν σε αυτά τα διατηρημένα μονοπάτια μελετήθηκαν περαιτέρω μέσω βιβλιογραφικής ανασκόπησης, ώστε να αξιολογηθεί η συσχέτισή τους με την παθολογία της νόσου. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ορθόλογες πρωτεΐνες στους οργανισμούς-μοντέλα που μπορεί να αποτελέσουν υποσχόμενους στόχους για πειραματική επικύρωση, προσφέροντας πολύτιμες γνώσεις για τους μοριακούς μηχανισμούς της νόσου του Αλτσχάιμερ.","abstract_html":"Η νόσος του Αλτσχάιμερ αποτελεί μια προοδευτική νευροεκφυλιστική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από απώλεια μνήμης, γνωστική εξασθένηση και διαταραχή της συναπτικής λειτουργίας. Σε μοριακό επίπεδο, δύο βασικά χαρακτηριστικά ορίζουν την παθολογία της: η εξωκυττάρια συσσώρευση των πεπτιδίων β-αμυλοειδούς (Aβ), τα οποία προέρχονται από την πρωτεόλυση της προδρόμου πρωτεΐνης αμυλοειδούς (APP) και σχηματίζουν αμυλοειδείς πλάκες, καθώς και η ενδοκυττάρια συσσώρευση υπερφωσφορυλιωμένων πρωτεϊνών Tau (MAPT), που σχηματίζουν νευροϊνιδιακά δεμάτια. Μαζί, αυτές οι ανωμαλίες διαταράσσουν την ακεραιότητα των νευρώνων και συμβάλλουν στην εμφάνιση και εξέλιξη της νόσου. Ο στόχος της παρούσας διπλωματικής ήταν η ανάδειξη διατηρημένων βιολογικών μονοπατιών και κρίσιμων πρωτεϊνών που εμπλέκονται στην νόσο του Αλτσχάιμερ μέσω συγκριτικής ανάλυσης δικτύων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων. Η μελέτη επικεντρώθηκε στις πρωτεΐνες APP και Tau στον άνθρωπο και στα ορθόλογά τους σε τρεις οργανισμούς-μοντέλα: Drosophila melanogaster, Caenorhabditis elegans και Mus musculus. Οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις αντλήθηκαν από τη βάση δεδομένων STRING και οπτικοποιήθηκαν με το εργαλείο Cytoscape, ενώ η σύγκριση μεταξύ ειδών πραγματοποιήθηκε με τον αλγόριθμο multiMAGNA++ για πολλαπλή στοίχιση δικτύων. Αυτή η προσέγγιση επέτρεψε την ανίχνευση διατηρημένων υποδικτύων και κοινών μονοπατιών μεταξύ των ειδών. Οι πρωτεΐνες που εντοπίστηκαν σε αυτά τα διατηρημένα μονοπάτια μελετήθηκαν περαιτέρω μέσω βιβλιογραφικής ανασκόπησης, ώστε να αξιολογηθεί η συσχέτισή τους με την παθολογία της νόσου. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ορθόλογες πρωτεΐνες στους οργανισμούς-μοντέλα που μπορεί να αποτελέσουν υποσχόμενους στόχους για πειραματική επικύρωση, προσφέροντας πολύτιμες γνώσεις για τους μοριακούς μηχανισμούς της νόσου του Αλτσχάιμερ.","abstract_has_math":false,"creators":["Καράϊ Γρηγόριος","Karaj Grigorios"],"institution":null,"degree_name":null,"degree_level":null,"degree_discipline":null,"degree_department":null,"school":null,"contributors":[],"advisors":[],"committee_chairs":[],"committee_members":[],"year":2025,"date_issued":"2025","date_published":"2025","updated_at":"2026-11-19T06:41:15Z","subjects":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"languages":["Ελληνικά","Greek","English"],"rights":[],"rights_urls":[],"identifier_entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5315767"],"render_values":[{"text":"uoadl:5315767","href":null,"code":true}]}],"person_identifier_entries":[]},"links":{"outbound_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315767","outbound_label":"Repository record","outbound_source":"dc:identifier","record_url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315767","record_label":"Repository record","record_kind":"record","record_source":"dc:identifier","download_url":null,"download_label":null,"download_source":null,"access_status":null,"embargo_until":null,"access_note":null},"source_record":{"url":"https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh?verb=GetRecord&metadataPrefix=oai_dc&identifier=oai%3Alib.uoa.gr%3Auoadl%3A5315767","prefix":"oai_dc"},"metadata_groups":[{"id":"people","label":"People","entries":[{"key":"dc:creator","label":"Author","values":["Καράϊ Γρηγόριος","Karaj Grigorios"]}]},{"id":"academic_context","label":"Academic Context","entries":[{"key":"dc:date","label":"Dc Date","values":["2025"]},{"key":"dc:type","label":"Dc Type","values":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]}]},{"id":"subjects_keywords","label":"Subjects and Keywords","entries":[{"key":"dc:subject","label":"Dc Subject","values":["Θετικές Επιστήμες","Science"]}]},{"id":"language_rights","label":"Language and Rights","entries":[{"key":"dc:language","label":"Dc Language","values":["Ελληνικά","Greek","English"]}]},{"id":"identifiers","label":"Identifiers","entries":[{"key":"dc:identifier","label":"Identifier","values":["uoadl:5315767","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315767"]}]},{"id":"additional","label":"Additional Metadata","entries":[{"key":"dc:description","label":"Description","values":["Η νόσος του Αλτσχάιμερ αποτελεί μια προοδευτική νευροεκφυλιστική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από απώλεια μνήμης, γνωστική εξασθένηση και διαταραχή της συναπτικής λειτουργίας. Σε μοριακό επίπεδο, δύο βασικά χαρακτηριστικά ορίζουν την παθολογία της: η εξωκυττάρια συσσώρευση των πεπτιδίων β-αμυλοειδούς (Aβ), τα οποία προέρχονται από την πρωτεόλυση της προδρόμου πρωτεΐνης αμυλοειδούς (APP) και σχηματίζουν αμυλοειδείς πλάκες, καθώς και η ενδοκυττάρια συσσώρευση υπερφωσφορυλιωμένων πρωτεϊνών Tau (MAPT), που σχηματίζουν νευροϊνιδιακά δεμάτια. Μαζί, αυτές οι ανωμαλίες διαταράσσουν την ακεραιότητα των νευρώνων και συμβάλλουν στην εμφάνιση και εξέλιξη της νόσου. Ο στόχος της παρούσας διπλωματικής ήταν η ανάδειξη διατηρημένων βιολογικών μονοπατιών και κρίσιμων πρωτεϊνών που εμπλέκονται στην νόσο του Αλτσχάιμερ μέσω συγκριτικής ανάλυσης δικτύων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων. Η μελέτη επικεντρώθηκε στις πρωτεΐνες APP και Tau στον άνθρωπο και στα ορθόλογά τους σε τρεις οργανισμούς-μοντέλα: Drosophila melanogaster, Caenorhabditis elegans και Mus musculus. Οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις αντλήθηκαν από τη βάση δεδομένων STRING και οπτικοποιήθηκαν με το εργαλείο Cytoscape, ενώ η σύγκριση μεταξύ ειδών πραγματοποιήθηκε με τον αλγόριθμο multiMAGNA++ για πολλαπλή στοίχιση δικτύων. Αυτή η προσέγγιση επέτρεψε την ανίχνευση διατηρημένων υποδικτύων και κοινών μονοπατιών μεταξύ των ειδών. Οι πρωτεΐνες που εντοπίστηκαν σε αυτά τα διατηρημένα μονοπάτια μελετήθηκαν περαιτέρω μέσω βιβλιογραφικής ανασκόπησης, ώστε να αξιολογηθεί η συσχέτισή τους με την παθολογία της νόσου. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ορθόλογες πρωτεΐνες στους οργανισμούς-μοντέλα που μπορεί να αποτελέσουν υποσχόμενους στόχους για πειραματική επικύρωση, προσφέροντας πολύτιμες γνώσεις για τους μοριακούς μηχανισμούς της νόσου του Αλτσχάιμερ.","Alzheimer’s disease (AD) is a progressive neurodegenerative disorder characterized by memory loss, cognitive decline, and synaptic dysfunction. At the molecular level, two hallmark features define its pathology: the extracellular accumulation of β-amyloid (Aβ) peptides, derived from the amyloid precursor protein (APP), which aggregate into amyloid plaques, and the intracellular aggregation of hyperphosphorylated Tau proteins (MAPT) into neurofibrillary tangles. Together, these abnormalities disrupt neuronal integrity and contribute to the onset and progression of the disease. The objective of this thesis was to uncover conserved biological pathways and key proteins involved in AD through the comparative analysis of protein–protein interaction (PPI) networks. The study focused on APP and Tau in humans and their orthologs in three model organisms: Drosophila melanogaster, Caenorhabditis elegans, and Mus musculus. Protein interactions were obtained from the STRING database and visualized with Cytoscape, while cross-species comparisons were performed using the multiMAGNA++ algorithm for multiple network alignment. This approach enabled the detection of conserved subnetworks and common pathways across species. The proteins identified within these conserved pathways were subsequently examined through literature review to determine their relevance to AD pathology. The findings highlight orthologous proteins in model organisms that may serve as promising candidates for experimental validation, providing valuable insights into the molecular mechanisms of Alzheimer’s disease."]},{"key":"dc:title","label":"Title","values":["Υπολογιστική μελέτη αμυλοειδώσεων μέσω της πολλαπλής στοίχισης πρωτεϊνικών δικτύων"]}]}],"canonical_facts":{"dc:creator":["Καράϊ Γρηγόριος","Karaj Grigorios"],"dc:date":["2025"],"dc:description":["Η νόσος του Αλτσχάιμερ αποτελεί μια προοδευτική νευροεκφυλιστική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από απώλεια μνήμης, γνωστική εξασθένηση και διαταραχή της συναπτικής λειτουργίας. Σε μοριακό επίπεδο, δύο βασικά χαρακτηριστικά ορίζουν την παθολογία της: η εξωκυττάρια συσσώρευση των πεπτιδίων β-αμυλοειδούς (Aβ), τα οποία προέρχονται από την πρωτεόλυση της προδρόμου πρωτεΐνης αμυλοειδούς (APP) και σχηματίζουν αμυλοειδείς πλάκες, καθώς και η ενδοκυττάρια συσσώρευση υπερφωσφορυλιωμένων πρωτεϊνών Tau (MAPT), που σχηματίζουν νευροϊνιδιακά δεμάτια. Μαζί, αυτές οι ανωμαλίες διαταράσσουν την ακεραιότητα των νευρώνων και συμβάλλουν στην εμφάνιση και εξέλιξη της νόσου. Ο στόχος της παρούσας διπλωματικής ήταν η ανάδειξη διατηρημένων βιολογικών μονοπατιών και κρίσιμων πρωτεϊνών που εμπλέκονται στην νόσο του Αλτσχάιμερ μέσω συγκριτικής ανάλυσης δικτύων πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων. Η μελέτη επικεντρώθηκε στις πρωτεΐνες APP και Tau στον άνθρωπο και στα ορθόλογά τους σε τρεις οργανισμούς-μοντέλα: Drosophila melanogaster, Caenorhabditis elegans και Mus musculus. Οι πρωτεϊνικές αλληλεπιδράσεις αντλήθηκαν από τη βάση δεδομένων STRING και οπτικοποιήθηκαν με το εργαλείο Cytoscape, ενώ η σύγκριση μεταξύ ειδών πραγματοποιήθηκε με τον αλγόριθμο multiMAGNA++ για πολλαπλή στοίχιση δικτύων. Αυτή η προσέγγιση επέτρεψε την ανίχνευση διατηρημένων υποδικτύων και κοινών μονοπατιών μεταξύ των ειδών. Οι πρωτεΐνες που εντοπίστηκαν σε αυτά τα διατηρημένα μονοπάτια μελετήθηκαν περαιτέρω μέσω βιβλιογραφικής ανασκόπησης, ώστε να αξιολογηθεί η συσχέτισή τους με την παθολογία της νόσου. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ορθόλογες πρωτεΐνες στους οργανισμούς-μοντέλα που μπορεί να αποτελέσουν υποσχόμενους στόχους για πειραματική επικύρωση, προσφέροντας πολύτιμες γνώσεις για τους μοριακούς μηχανισμούς της νόσου του Αλτσχάιμερ.","Alzheimer’s disease (AD) is a progressive neurodegenerative disorder characterized by memory loss, cognitive decline, and synaptic dysfunction. At the molecular level, two hallmark features define its pathology: the extracellular accumulation of β-amyloid (Aβ) peptides, derived from the amyloid precursor protein (APP), which aggregate into amyloid plaques, and the intracellular aggregation of hyperphosphorylated Tau proteins (MAPT) into neurofibrillary tangles. Together, these abnormalities disrupt neuronal integrity and contribute to the onset and progression of the disease. The objective of this thesis was to uncover conserved biological pathways and key proteins involved in AD through the comparative analysis of protein–protein interaction (PPI) networks. The study focused on APP and Tau in humans and their orthologs in three model organisms: Drosophila melanogaster, Caenorhabditis elegans, and Mus musculus. Protein interactions were obtained from the STRING database and visualized with Cytoscape, while cross-species comparisons were performed using the multiMAGNA++ algorithm for multiple network alignment. This approach enabled the detection of conserved subnetworks and common pathways across species. The proteins identified within these conserved pathways were subsequently examined through literature review to determine their relevance to AD pathology. The findings highlight orthologous proteins in model organisms that may serve as promising candidates for experimental validation, providing valuable insights into the molecular mechanisms of Alzheimer’s disease."],"dc:identifier":["uoadl:5315767","https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5315767"],"dc:language":["Ελληνικά","Greek","English"],"dc:subject":["Θετικές Επιστήμες","Science"],"dc:title":["Υπολογιστική μελέτη αμυλοειδώσεων μέσω της πολλαπλής στοίχισης πρωτεϊνικών δικτύων"],"dc:type":["born_digital_postgraduate_thesis","Διπλωματική Εργασία","Postgraduate Thesis"]},"updated_at":"2026-11-19T06:41:15Z"}